"ਗਾਯਨ੍ਤ-ਨ੍ਤ੍ਰਾਯਤੇ ਇਤਿ ਗਾਯਤ੍ਰੀ"
ਓ-ਮ੍ਭੂਰ੍ਭੁਵ॒ਸ੍ਸੁਵਃੑ ॥
ਤਥ੍ਸੑਵਿ॒ਤੁਰ੍ਵਰੇ᳚ਣ੍ਯ॒-ਮ੍ਭਰ੍ਗੋੑ ਦੇ॒ਵਸ੍ਯੑ ਧੀਮਹਿ ।
ਧਿਯੋ॒ ਯੋ ਨਃੑ ਪ੍ਰਚੋਦਯਾ᳚ਤ੍ ॥
1। ਸ਼ਰੀਰ ਸ਼ੁਦ੍ਧਿ
ਸ਼੍ਲੋ॥ ਅਪਵਿਤ੍ਰਃ ਪਵਿਤ੍ਰੋ ਵਾ ਸਰ੍ਵਾਵਸ੍ਥਾ᳚-ਙ੍ਗਤੋ-ऽਪਿਵਾ ।
ਯ-ਸ੍ਸ੍ਮਰੇ-ਤ੍ਪੁਣ੍ਡਰੀਕਾਕ੍षਂ ਸ ਬਾਹ੍ਯਾਭ੍ਯਨ੍ਤਰਸ਼੍ਸ਼ੁਚਿਃ ॥
2। ਆਚਮਨਮ੍
ੴ ਆਚਮ੍ਯ । ਓ-ਙ੍ਕੇਸ਼ਵਾਯ ਸ੍ਵਾਹਾ । ਓ-ਨ੍ਨਾਰਾਯਣਾਯ ਸ੍ਵਾਹਾ । ਓ-ਮ੍ਮਾਧਵਾਯ ਸ੍ਵਾਹਾ । ਓ-ਙ੍ਗੋਵਿਨ੍ਦਾਯ ਨਮਃ । ੴ-ਵਿਁष੍ਣਵੇ ਨਮਃ । ਓ-ਮ੍ਮਧੁਸੂਦਨਾਯ ਨਮਃ । ਓ-ਨ੍ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮਾਯ ਨਮਃ । ੴ-ਵਾਁਮਨਾਯ ਨਮਃ । ੴ ਸ਼੍ਰੀਧਰਾਯ ਨਮਃ । ੴ ਹृषੀਕੇਸ਼ਾਯ ਨਮਃ । ਓ-ਮ੍ਪਦ੍ਮਨਾਭਾਯ ਨਮਃ । ਓ-ਨ੍ਦਾਮੋਦਰਾਯ ਨਮਃ । ੴ ਸਙ੍ਕਰ੍षਣਾਯ ਨਮਃ । ੴ-ਵਾਁਸੁਦੇਵਾਯ ਨਮਃ । ਓ-ਮ੍ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨਾਯ ਨਮਃ । ੴ ਅਨਿਰੁਦ੍ਧਾਯ ਨਮਃ । ਓ-ਮ੍ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਾਯ ਨਮਃ । ੴ ਅਧੋਕ੍षਜਾਯ ਨਮਃ । ਓ-ਨ੍ਨਾਰਸਿਂਹਾਯ ਨਮਃ । ੴ ਅਚ੍ਯੁਤਾਯ ਨਮਃ । ਓ-ਞ੍ਜਨਾਰ੍ਧਨਾਯ ਨਮਃ । ੴ ਉਪੇਨ੍ਦ੍ਰਾਯ ਨਮਃ । ੴ ਹਰਯੇ ਨਮਃ । ੴ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਾਯ ਨਮਃ । ੴ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਪਰਬ੍ਰਹ੍ਮਣੇ ਨਮੋ ਨਮਃ ।
3। ਭੂਤੋਚ੍ਚਾਟਨ
ਉਤ੍ਤਿष੍ਠਨ੍ਤੁ । ਭੂਤ ਪਿਸ਼ਾਚਾਃ । ਯੇ ਤੇ ਭੂਮਿਭਾਰਕਾਃ ।
ਯੇ ਤੇषਾਮਵਿਰੋਧੇਨ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਕਰ੍ਮ ਸਮਾਰਭੇ । ਓ-ਮ੍ਭੂਰ੍ਭੁਵਸ੍ਸੁਵਃ ।
4। ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮਮ੍
ਓ-ਮ੍ਭੂਃ । ਓ-ਮ੍ਭੁਵਃ । ਓਗ੍ਂ ਸੁਵਃ । ਓ-ਮ੍ਮਹਃ । ਓ-ਞ੍ਜਨਃ । ਓ-ਨ੍ਤਪਃ । ਓਗ੍ਂ ਸ॒ਤ੍ਯਮ੍ ।
ਓ-ਨ੍ਤਥ੍ਸੑਵਿ॒ਤੁਰ੍ਵਰੇ᳚ਣ੍ਯਂ॒ ਭਰ੍ਗੋੑ ਦੇ॒ਵਸ੍ਯੑ ਧੀਮਹਿ ।
ਧਿਯੋ॒ ਯੋ ਨਃੑ ਪ੍ਰਚੋਦਯਾ᳚ਤ੍ ॥
ਓਮਾਪੋ॒ ਜ੍ਯੋਤੀ॒ ਰਸੋ॒-ऽਮृਤ॒-ਮ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮ॒ ਭੂ-ਰ੍ਭੁਵ॒-ਸ੍ਸੁਵ॒ਰੋਮ੍ ॥ (ਤੈ. ਅਰ. 10-27)
5। ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਮ੍
ਮਮੋਪਾਤ੍ਤ, ਦੁਰਿਤਕ੍षਯਦ੍ਵਾਰਾ, ਸ਼੍ਰੀ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਰ੍ਥਮ੍, ਸ਼ੁਭੇ, ਸ਼ੋਭਨੇਮੁਹੂਰ੍ਤੇ, ਮਹਾਵਿष੍ਣੋਰਾਜ੍ਞਯਾ, ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਮਾਨਸ੍ਯ ਅਦ੍ਯਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਦ੍ਵਿਤੀਯਪਰਾਰ੍ਥੇ, ਸ਼੍ਵੇਤਵਰਾਹਕਲ੍ਪੇ, ਵੈਵਸ਼੍ਵਤਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰੇ, ਕਲਿਯੁਗੇ, ਪ੍ਰਥਮਪਾਦੇ, ਜਮ੍ਭੂਦ੍ਵੀਪੇ, ਭਰਤਵਰ੍षੇ, ਭਰਤਖਣ੍ਡੇ, ਅਸ੍ਮਿਨ੍ ਵਰ੍ਤਮਾਨ ਵ੍ਯਾਵਹਾਰਿਕ ਚਾਨ੍ਦ੍ਰਮਾਨੇਨ ------- ਸਂਵਁਤ੍ਸਰੇ ------ ਅਯਨੇ ------- ऋਤੌ ------- ਮਾਸੇ ------- ਪਕ੍षੇ ------- ਤਿਧੌ ------ ਵਾਸਰੇ -------- ਸ਼ੁਭਨਕ੍षਤ੍ਰੇ (ਭਾਰਤ ਦੇਸ਼ਃ - ਜਮ੍ਬੂ ਦ੍ਵੀਪੇ, ਭਰਤ ਵਰ੍षੇ, ਭਰਤ ਖਣ੍ਡੇ, ਮੇਰੋਃ ਦਕ੍षਿਣ/ਉਤ੍ਤਰ ਦਿਗ੍ਭਾਗੇ; ਅਮੇਰਿਕਾ - ਕ੍ਰੌਞ੍ਚ ਦ੍ਵੀਪੇ, ਰਮਣਕ ਵਰ੍षੇ, ਐਨ੍ਦ੍ਰਿਕ ਖਣ੍ਡੇ, ਸਪ੍ਤ ਸਮੁਦ੍ਰਾਨ੍ਤਰੇ, ਕਪਿਲਾਰਣ੍ਯੇ) ਸ਼ੁਭਯੋਗੇ ਸ਼ੁਭਕਰਣ ਏਵਙ੍ਗੁਣ ਵਿਸ਼ੇषਣ ਵਿਸ਼ਿष੍ਠਾਯਾਂ ਸ਼ੁਭਤਿਥੌ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ -------- ਗੋਤ੍ਰਸ੍ਯ ------- ਨਾਮਧੇਯਸ੍ਯ (ਵਿਵਾਹਿਤਾਨਾਮ੍ - ਧਰ੍ਮਪਤ੍ਨੀ ਸਮੇਤਸ੍ਯ) ਸ਼੍ਰੀਮਤਃ ਗੋਤ੍ਰਸ੍ਯ ਮਮੋਪਾਤ੍ਤਦੁਰਿਤਕ੍षਯਦ੍ਵਾਰਾ ਸ਼੍ਰੀਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਰ੍ਥ-ਮ੍ਮਮ ਸਕਲ ਸ਼੍ਰੌਤਸ੍ਮਾਰ੍ਤ ਨਿਤ੍ਯਕਰ੍ਮਾਨੁष੍ਠਾਨ ਯੋਗ੍ਯਤਾਫਲਸਿਧ੍ਯਰ੍ਥ-ਨ੍ਨੂਤਨ ਯਜ੍ਞੋਪਵੀਤਧਾਰਣ-ਙ੍ਕਰਿष੍ਯੇ ।
6। ਯਜ੍ਞੋਪਵੀਤ ਧਾਰਣ
ਯਜ੍ਞੋਪਵੀਤ ਪ੍ਰਾਣ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਪਨ-ਙ੍ਕਰਿष੍ਯੇ।
ਸ਼੍ਲੋ॥ ੴ ਅਸੁਨੀਤੇ ਪੁਨਰਸ੍ਮਾਸੁ ਚਕ੍षੁਃ ਪੁਨਃਪ੍ਰਾਣਮਿਹ ਨੋ ਧੇਹਿ ਭੋਗਮ੍ ।
ਜ੍ਯੋਕ੍ਪਸ਼੍ਯੇਮ ਸੂਰ੍ਯਮੁਚ੍ਚਰ-ਨ੍ਤਮਨੁਮਤੇ ਮृਡਯਾ ਨ-ਸ੍ਸ੍ਸ੍ਵਸ੍ਤਿ ॥ ऋ.ਵੇ. - 10.59.6
ਅਮृਤਂ-ਵੈਁ ਪ੍ਰਾਣਾ ਅਮृਤਮਾਪਃ ਪ੍ਰਾਣਾਨੇਵ ਯਥਾਸ੍ਥਾਨਮੁਪਹ੍ਵਯਤੇ ।
7। ਯਜ੍ਞੋਪਵੀਤ ਮਨ੍ਤ੍ਰਮ੍
ਸ਼੍ਲੋ॥ ਯਜ੍ਞੋਪਵੀਤੇ ਤਸ੍ਯ ਮਨ੍ਤ੍ਰਸ੍ਯ ਪਰਮੇष੍ਟਿ ਪਰਬ੍ਰਹ੍ਮਰ੍षਿਃ ।
ਪਰਮਾਤ੍ਮ ਦੇਵਤਾ, ਦੇਵੀ ਗਾਯਤ੍ਰੀਚ੍ਛਨ੍ਦਃ ।
ਯਜ੍ਞੋਪਵੀਤ ਧਾਰਣੇ ਵਿਨਿਯੋਗਃ ॥
8। ਯਜ੍ਞੋਪਵੀਤ ਧਾਰਣ ਮਨ੍ਤ੍ਰਮ੍
ਸ਼੍ਲੋ॥ ਯਜ੍ਞੋਪਵੀਤ-ਮ੍ਪਰਮ-ਮ੍ਪਵਿਤ੍ਰ-ਮ੍ਪ੍ਰਜਾਪਤੇਰ੍ਯਤ੍ਸਹਜ-ਮ੍ਪੁਰਸ੍ਤਾਤ੍ ।
ਆਯੁष੍ਯਮਗ੍ਰ੍ਯ-ਮ੍ਪ੍ਰਤਿਮੁਞ੍ਚ ਸ਼ੁਭ੍ਰਂ-ਯਁਜ੍ਞੋਪਵੀਤ-ਮ੍ਬਲਮਸ੍ਤੁ ਤੇਜਃ ॥
9। ਜੀਰ੍ਣ ਯਜ੍ਞੋਪਵੀਤ ਵਿਸਰ੍ਜਨ
ਸ਼੍ਲੋ॥ ਉਪਵੀਤ-ਞ੍ਛਿਨ੍ਨਤਨ੍ਤੁ-ਞ੍ਜੀਰ੍ਣ-ਙ੍ਕਸ਼੍ਮਲਦੂषਿਤਂ
ਵਿਸृਜਾਮਿ ਯਸ਼ੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਰ੍ਚੋ ਦੀਰ੍ਘਾਯੁਰਸ੍ਤੁ ਮੇ ॥
ੴ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਃ
ਚਤੁਸ੍ਸਾਗਰ ਪਰ੍ਯਨ੍ਤ-ਙ੍ਗੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਭ੍ਯ-ਸ਼੍ਸ਼ੁਭ-ਮ੍ਭਵਤੁ ।
---------- ਪ੍ਰਵਰਾਨ੍ਵਿਤ --------- ਗੋਤ੍ਰੋਤ੍ਪਨ੍ਨ --------- ਸ਼ਰ੍ਮ --------- ਅਹ-ਮ੍ਭੋ ਅਭਿਵਾਦਯੇ ।
ਸਮਰ੍ਪਣ
ਯਸ੍ਯ ਸ੍ਮृਤ੍ਯਾ ਚ ਨਾਮੋਕ੍ਤ੍ਯਾ ਤਪਸ੍ਸਨ੍ਧ੍ਯਾ ਕ੍ਰਿਯਾਦਿषੁ
ਨ੍ਯੂਨਂ ਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣਤਾਂ-ਯਾਁਤਿ ਸਦ੍ਯੋ ਵਨ੍ਦੇ ਤਮਚ੍ਯੁਤਮ੍ ।
ਮਨ੍ਤ੍ਰਹੀਨ-ਙ੍ਕ੍ਰਿਯਾਹੀਨ-ਮ੍ਭਕ੍ਤਿਹੀਨਂ ਰਮਾਪਤੇ
ਯਤ੍ਕृਤ-ਨ੍ਤੁ ਮਯਾ ਦੇਵ ਪਰਿਪੂਰ੍ਣ-ਨ੍ਤਦਸ੍ਤੁ ਮੇ ॥
ਅਨੇਨ ਯਜ੍ਞੋਪਵੀਤ ਧਾਰਣੇਨ, ਸ਼੍ਰੀ ਲਕ੍ष੍ਮੀਨਾਰਾਯਣ ਪ੍ਰੇਰਣਾਯ, ਸ਼੍ਰੀ ਲਕ੍ष੍ਮੀਨਾਰਾਯਣ ਪ੍ਰੀਯਨ੍ਤਾਂ-ਵਁਰਦੋ ਭਵਤੁ ।
ਸ਼੍ਰੀ ਕृष੍ਣਾਰ੍ਪਣਮਸ੍ਤੁ ॥
ਕਾਯੇਨ ਵਾਚਾ ਮਨਸੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੈਰ੍ਵਾ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾஉਤ੍ਮਨਾ ਵਾ ਪ੍ਰਕृਤੇ ਸ੍ਸ੍ਵਭਾਵਾਤ੍ ।
ਕਰੋਮਿ ਯਦ੍ਯਤ੍ਸਕਲ-ਮ੍ਪਰਸ੍ਮੈ ਸ਼੍ਰੀਮਨ੍ਨਾਰਾਯਣਾਯੇਤਿ ਸਮਰ੍ਪਯਾਮਿ ॥
Roman (IAST) Transliteration
"gāyanta-ntrāyate iti gāyatrī"
o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ ||
tathsa̭vi॒turvare᳚ṇya॒-mbhargo̭ de॒vasya̭ dhīmahi |
dhiyo॒ yo naḥ̭ pracodayā᳚t ||
1| śarīra śuddhi
ślo|| apavitraḥ pavitro vā sarvāvasthā᳚-ṅgato-'pivā |
ya-ssmare-tpuṇḍarīkākṣaṃ sa bāhyābhyantaraśśuciḥ ||
2| ācamanam
oṃ ācamya | o-ṅkeśavāya svāhā | o-nnārāyaṇāya svāhā | o-mmādhavāya svāhā | o-ṅgovindāya namaḥ | oṃ-vi~ṣṇave namaḥ | o-mmadhusūdanāya namaḥ | o-ntrivikramāya namaḥ | oṃ-vā~manāya namaḥ | oṃ śrīdharāya namaḥ | oṃ hṛṣīkeśāya namaḥ | o-mpadmanābhāya namaḥ | o-ndāmodarāya namaḥ | oṃ saṅkarṣaṇāya namaḥ | oṃ-vā~sudevāya namaḥ | o-mpradyumnāya namaḥ | oṃ aniruddhāya namaḥ | o-mpuruṣottamāya namaḥ | oṃ adhokṣajāya namaḥ | o-nnārasiṃhāya namaḥ | oṃ acyutāya namaḥ | o-ñjanārdhanāya namaḥ | oṃ upendrāya namaḥ | oṃ haraye namaḥ | oṃ śrīkṛṣṇāya namaḥ | oṃ śrīkṛṣṇa parabrahmaṇe namo namaḥ |
3| bhūtoccāṭana
uttiṣṭhantu | bhūta piśācāḥ | ye te bhūmibhārakāḥ |
ye teṣāmavirodhena | brahmakarma samārabhe | o-mbhūrbhuvassuvaḥ |
4| prāṇāyāmam
o-mbhūḥ | o-mbhuvaḥ | ogṃ suvaḥ | o-mmahaḥ | o-ñjanaḥ | o-ntapaḥ | ogṃ sa॒tyam |
o-ntathsa̭vi॒turvare᳚ṇyaṃ॒ bhargo̭ de॒vasya̭ dhīmahi |
dhiyo॒ yo naḥ̭ pracodayā᳚t ||
omāpo॒ jyotī॒ raso॒-'mṛta॒-mbrahma॒ bhū-rbhuva॒-ssuva॒rom || (tai. ara. 10-27)
5| saṅkalpam
mamopātta, duritakṣayadvārā, śrī parameśvara prītyartham, śubhe, śobhanemuhūrte, mahāviṣṇorājñayā, pravartamānasya adyabrahmaṇaḥ dvitīyaparārthe, śvetavarāhakalpe, vaivaśvatamanvantare, kaliyuge, prathamapāde, jambhūdvīpe, bharatavarṣe, bharatakhaṇḍe, asmin vartamāna vyāvahārika cāndramānena ------- saṃva~tsare ------ ayane ------- ṛtau ------- māse ------- pakṣe ------- tidhau ------ vāsare -------- śubhanakṣatre (bhārata deśaḥ - jambū dvīpe, bharata varṣe, bharata khaṇḍe, meroḥ dakṣiṇa/uttara digbhāge; amerikā - krauñca dvīpe, ramaṇaka varṣe, aindrika khaṇḍe, sapta samudrāntare, kapilāraṇye) śubhayoge śubhakaraṇa evaṅguṇa viśeṣaṇa viśiṣṭhāyāṃ śubhatithau śrīmān -------- gotrasya ------- nāmadheyasya (vivāhitānām - dharmapatnī sametasya) śrīmataḥ gotrasya mamopāttaduritakṣayadvārā śrīparameśvara prītyartha-mmama sakala śrautasmārta nityakarmānuṣṭhāna yogyatāphalasidhyartha-nnūtana yajñopavītadhāraṇa-ṅkariṣye |
6| yajñopavīta dhāraṇa
yajñopavīta prāṇa pratiṣṭhāpana-ṅkariṣye|
ślo|| oṃ asunīte punarasmāsu cakṣuḥ punaḥprāṇamiha no dhehi bhogam |
jyokpaśyema sūryamuccara-ntamanumate mṛḍayā na-sssvasti || ṛ.ve. - 10.59.6
amṛtaṃ-vai~ prāṇā amṛtamāpaḥ prāṇāneva yathāsthānamupahvayate |
7| yajñopavīta mantram
ślo|| yajñopavīte tasya mantrasya parameṣṭi parabrahmarṣiḥ |
paramātma devatā, devī gāyatrīcchandaḥ |
yajñopavīta dhāraṇe viniyogaḥ ||
8| yajñopavīta dhāraṇa mantram
ślo|| yajñopavīta-mparama-mpavitra-mprajāpateryatsahaja-mpurastāt |
āyuṣyamagrya-mpratimuñca śubhraṃ-ya~jñopavīta-mbalamastu tejaḥ ||
9| jīrṇa yajñopavīta visarjana
ślo|| upavīta-ñchinnatantu-ñjīrṇa-ṅkaśmaladūṣitaṃ
visṛjāmi yaśo brahmavarco dīrghāyurastu me ||
oṃ śānti śānti śāntiḥ
catussāgara paryanta-ṅgo brāhmaṇebhya-śśubha-mbhavatu |
---------- pravarānvita --------- gotrotpanna --------- śarma --------- aha-mbho abhivādaye |
samarpaṇa
yasya smṛtyā ca nāmoktyā tapassandhyā kriyādiṣu
nyūnaṃ sampūrṇatāṃ-yā~ti sadyo vande tamacyutam |
mantrahīna-ṅkriyāhīna-mbhaktihīnaṃ ramāpate
yatkṛta-ntu mayā deva paripūrṇa-ntadastu me ||
anena yajñopavīta dhāraṇena, śrī lakṣmīnārāyaṇa preraṇāya, śrī lakṣmīnārāyaṇa prīyantāṃ-va~rado bhavatu |
śrī kṛṣṇārpaṇamastu ||
kāyena vācā manasendriyairvā buddhyāஉtmanā vā prakṛte ssvabhāvāt |
karomi yadyatsakala-mparasmai śrīmannārāyaṇāyeti samarpayāmi ||
Sanskrit — Devanagari (original)
"गायन्त-न्त्रायते इति गायत्री"
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ ॥
तथ्स॑वि॒तुर्वरे᳚ण्य॒-म्भर्गो॑ दे॒वस्य॑ धीमहि ।
धियो॒ यो नः॑ प्रचोदया᳚त् ॥
1। शरीर शुद्धि
श्लो॥ अपवित्रः पवित्रो वा सर्वावस्था᳚-ङ्गतो-ऽपिवा ।
य-स्स्मरे-त्पुण्डरीकाक्षं स बाह्याभ्यन्तरश्शुचिः ॥
2। आचमनम्
ॐ आचम्य । ओ-ङ्केशवाय स्वाहा । ओ-न्नारायणाय स्वाहा । ओ-म्माधवाय स्वाहा । ओ-ङ्गोविन्दाय नमः । ॐ-विँष्णवे नमः । ओ-म्मधुसूदनाय नमः । ओ-न्त्रिविक्रमाय नमः । ॐ-वाँमनाय नमः । ॐ श्रीधराय नमः । ॐ हृषीकेशाय नमः । ओ-म्पद्मनाभाय नमः । ओ-न्दामोदराय नमः । ॐ सङ्कर्षणाय नमः । ॐ-वाँसुदेवाय नमः । ओ-म्प्रद्युम्नाय नमः । ॐ अनिरुद्धाय नमः । ओ-म्पुरुषोत्तमाय नमः । ॐ अधोक्षजाय नमः । ओ-न्नारसिंहाय नमः । ॐ अच्युताय नमः । ओ-ञ्जनार्धनाय नमः । ॐ उपेन्द्राय नमः । ॐ हरये नमः । ॐ श्रीकृष्णाय नमः । ॐ श्रीकृष्ण परब्रह्मणे नमो नमः ।
3। भूतोच्चाटन
उत्तिष्ठन्तु । भूत पिशाचाः । ये ते भूमिभारकाः ।
ये तेषामविरोधेन । ब्रह्मकर्म समारभे । ओ-म्भूर्भुवस्सुवः ।
4। प्राणायामम्
ओ-म्भूः । ओ-म्भुवः । ओग्ं सुवः । ओ-म्महः । ओ-ञ्जनः । ओ-न्तपः । ओग्ं स॒त्यम् ।
ओ-न्तथ्स॑वि॒तुर्वरे᳚ण्यं॒ भर्गो॑ दे॒वस्य॑ धीमहि ।
धियो॒ यो नः॑ प्रचोदया᳚त् ॥
ओमापो॒ ज्योती॒ रसो॒-ऽमृत॒-म्ब्रह्म॒ भू-र्भुव॒-स्सुव॒रोम् ॥ (तै. अर. 10-27)
5। सङ्कल्पम्
ममोपात्त, दुरितक्षयद्वारा, श्री परमेश्वर प्रीत्यर्थम्, शुभे, शोभनेमुहूर्ते, महाविष्णोराज्ञया, प्रवर्तमानस्य अद्यब्रह्मणः द्वितीयपरार्थे, श्वेतवराहकल्पे, वैवश्वतमन्वन्तरे, कलियुगे, प्रथमपादे, जम्भूद्वीपे, भरतवर्षे, भरतखण्डे, अस्मिन् वर्तमान व्यावहारिक चान्द्रमानेन ------- संवँत्सरे ------ अयने ------- ऋतौ ------- मासे ------- पक्षे ------- तिधौ ------ वासरे -------- शुभनक्षत्रे (भारत देशः - जम्बू द्वीपे, भरत वर्षे, भरत खण्डे, मेरोः दक्षिण/उत्तर दिग्भागे; अमेरिका - क्रौञ्च द्वीपे, रमणक वर्षे, ऐन्द्रिक खण्डे, सप्त समुद्रान्तरे, कपिलारण्ये) शुभयोगे शुभकरण एवङ्गुण विशेषण विशिष्ठायां शुभतिथौ श्रीमान् -------- गोत्रस्य ------- नामधेयस्य (विवाहितानाम् - धर्मपत्नी समेतस्य) श्रीमतः गोत्रस्य ममोपात्तदुरितक्षयद्वारा श्रीपरमेश्वर प्रीत्यर्थ-म्मम सकल श्रौतस्मार्त नित्यकर्मानुष्ठान योग्यताफलसिध्यर्थ-न्नूतन यज्ञोपवीतधारण-ङ्करिष्ये ।
6। यज्ञोपवीत धारण
यज्ञोपवीत प्राण प्रतिष्ठापन-ङ्करिष्ये।
श्लो॥ ॐ असुनीते पुनरस्मासु चक्षुः पुनःप्राणमिह नो धेहि भोगम् ।
ज्योक्पश्येम सूर्यमुच्चर-न्तमनुमते मृडया न-स्स्स्वस्ति ॥ ऋ.वे. - 10.59.6
अमृतं-वैँ प्राणा अमृतमापः प्राणानेव यथास्थानमुपह्वयते ।
7। यज्ञोपवीत मन्त्रम्
श्लो॥ यज्ञोपवीते तस्य मन्त्रस्य परमेष्टि परब्रह्मर्षिः ।
परमात्म देवता, देवी गायत्रीच्छन्दः ।
यज्ञोपवीत धारणे विनियोगः ॥
8। यज्ञोपवीत धारण मन्त्रम्
श्लो॥ यज्ञोपवीत-म्परम-म्पवित्र-म्प्रजापतेर्यत्सहज-म्पुरस्तात् ।
आयुष्यमग्र्य-म्प्रतिमुञ्च शुभ्रं-यँज्ञोपवीत-म्बलमस्तु तेजः ॥
9। जीर्ण यज्ञोपवीत विसर्जन
श्लो॥ उपवीत-ञ्छिन्नतन्तु-ञ्जीर्ण-ङ्कश्मलदूषितं
विसृजामि यशो ब्रह्मवर्चो दीर्घायुरस्तु मे ॥
ॐ शान्ति शान्ति शान्तिः
चतुस्सागर पर्यन्त-ङ्गो ब्राह्मणेभ्य-श्शुभ-म्भवतु ।
---------- प्रवरान्वित --------- गोत्रोत्पन्न --------- शर्म --------- अह-म्भो अभिवादये ।
समर्पण
यस्य स्मृत्या च नामोक्त्या तपस्सन्ध्या क्रियादिषु
न्यूनं सम्पूर्णतां-याँति सद्यो वन्दे तमच्युतम् ।
मन्त्रहीन-ङ्क्रियाहीन-म्भक्तिहीनं रमापते
यत्कृत-न्तु मया देव परिपूर्ण-न्तदस्तु मे ॥
अनेन यज्ञोपवीत धारणेन, श्री लक्ष्मीनारायण प्रेरणाय, श्री लक्ष्मीनारायण प्रीयन्तां-वँरदो भवतु ।
श्री कृष्णार्पणमस्तु ॥
कायेन वाचा मनसेन्द्रियैर्वा बुद्ध्याஉत्मना वा प्रकृते स्स्वभावात् ।
करोमि यद्यत्सकल-म्परस्मै श्रीमन्नारायणायेति समर्पयामि ॥
"gāyanta-ntrāyate iti gāyatrī"
o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ ||
tathsa̭vi॒turvare᳚ṇya॒-mbhargo̭ de॒vasya̭ dhīmahi |
dhiyo॒ yo naḥ̭ pracodayā᳚t ||
1| śarīra śuddhi
ślo|| apavitraḥ pavitro vā sarvāvasthā᳚-ṅgato-'pivā |
ya-ssmare-tpuṇḍarīkākṣaṃ sa bāhyābhyantaraśśuciḥ ||
2| ācamanam
oṃ ācamya | o-ṅkeśavāya svāhā | o-nnārāyaṇāya svāhā | o-mmādhavāya svāhā | o-ṅgovindāya namaḥ | oṃ-vi~ṣṇave namaḥ | o-mmadhusūdanāya namaḥ | o-ntrivikramāya namaḥ | oṃ-vā~manāya namaḥ | oṃ śrīdharāya namaḥ | oṃ hṛṣīkeśāya namaḥ | o-mpadmanābhāya namaḥ | o-ndāmodarāya namaḥ | oṃ saṅkarṣaṇāya namaḥ | oṃ-vā~sudevāya namaḥ | o-mpradyumnāya namaḥ | oṃ aniruddhāya namaḥ | o-mpuruṣottamāya namaḥ | oṃ adhokṣajāya namaḥ | o-nnārasiṃhāya namaḥ | oṃ acyutāya namaḥ | o-ñjanārdhanāya namaḥ | oṃ upendrāya namaḥ | oṃ haraye namaḥ | oṃ śrīkṛṣṇāya namaḥ | oṃ śrīkṛṣṇa parabrahmaṇe namo namaḥ |
3| bhūtoccāṭana
uttiṣṭhantu | bhūta piśācāḥ | ye te bhūmibhārakāḥ |
ye teṣāmavirodhena | brahmakarma samārabhe | o-mbhūrbhuvassuvaḥ |
4| prāṇāyāmam
o-mbhūḥ | o-mbhuvaḥ | ogṃ suvaḥ | o-mmahaḥ | o-ñjanaḥ | o-ntapaḥ | ogṃ sa॒tyam |
o-ntathsa̭vi॒turvare᳚ṇyaṃ॒ bhargo̭ de॒vasya̭ dhīmahi |
dhiyo॒ yo naḥ̭ pracodayā᳚t ||
omāpo॒ jyotī॒ raso॒-'mṛta॒-mbrahma॒ bhū-rbhuva॒-ssuva॒rom || (tai. ara. 10-27)
5| saṅkalpam
mamopātta, duritakṣayadvārā, śrī parameśvara prītyartham, śubhe, śobhanemuhūrte, mahāviṣṇorājñayā, pravartamānasya adyabrahmaṇaḥ dvitīyaparārthe, śvetavarāhakalpe, vaivaśvatamanvantare, kaliyuge, prathamapāde, jambhūdvīpe, bharatavarṣe, bharatakhaṇḍe, asmin vartamāna vyāvahārika cāndramānena ------- saṃva~tsare ------ ayane ------- ṛtau ------- māse ------- pakṣe ------- tidhau ------ vāsare -------- śubhanakṣatre (bhārata deśaḥ - jambū dvīpe, bharata varṣe, bharata khaṇḍe, meroḥ dakṣiṇa/uttara digbhāge; amerikā - krauñca dvīpe, ramaṇaka varṣe, aindrika khaṇḍe, sapta samudrāntare, kapilāraṇye) śubhayoge śubhakaraṇa evaṅguṇa viśeṣaṇa viśiṣṭhāyāṃ śubhatithau śrīmān -------- gotrasya ------- nāmadheyasya (vivāhitānām - dharmapatnī sametasya) śrīmataḥ gotrasya mamopāttaduritakṣayadvārā śrīparameśvara prītyartha-mmama sakala śrautasmārta nityakarmānuṣṭhāna yogyatāphalasidhyartha-nnūtana yajñopavītadhāraṇa-ṅkariṣye |
6| yajñopavīta dhāraṇa
yajñopavīta prāṇa pratiṣṭhāpana-ṅkariṣye|
ślo|| oṃ asunīte punarasmāsu cakṣuḥ punaḥprāṇamiha no dhehi bhogam |
jyokpaśyema sūryamuccara-ntamanumate mṛḍayā na-sssvasti || ṛ.ve. - 10.59.6
amṛtaṃ-vai~ prāṇā amṛtamāpaḥ prāṇāneva yathāsthānamupahvayate |
7| yajñopavīta mantram
ślo|| yajñopavīte tasya mantrasya parameṣṭi parabrahmarṣiḥ |
paramātma devatā, devī gāyatrīcchandaḥ |
yajñopavīta dhāraṇe viniyogaḥ ||
8| yajñopavīta dhāraṇa mantram
ślo|| yajñopavīta-mparama-mpavitra-mprajāpateryatsahaja-mpurastāt |
āyuṣyamagrya-mpratimuñca śubhraṃ-ya~jñopavīta-mbalamastu tejaḥ ||
9| jīrṇa yajñopavīta visarjana
ślo|| upavīta-ñchinnatantu-ñjīrṇa-ṅkaśmaladūṣitaṃ
visṛjāmi yaśo brahmavarco dīrghāyurastu me ||
oṃ śānti śānti śāntiḥ
catussāgara paryanta-ṅgo brāhmaṇebhya-śśubha-mbhavatu |
---------- pravarānvita --------- gotrotpanna --------- śarma --------- aha-mbho abhivādaye |
samarpaṇa
yasya smṛtyā ca nāmoktyā tapassandhyā kriyādiṣu
nyūnaṃ sampūrṇatāṃ-yā~ti sadyo vande tamacyutam |
mantrahīna-ṅkriyāhīna-mbhaktihīnaṃ ramāpate
yatkṛta-ntu mayā deva paripūrṇa-ntadastu me ||
anena yajñopavīta dhāraṇena, śrī lakṣmīnārāyaṇa preraṇāya, śrī lakṣmīnārāyaṇa prīyantāṃ-va~rado bhavatu |
śrī kṛṣṇārpaṇamastu ||
kāyena vācā manasendriyairvā buddhyāஉtmanā vā prakṛte ssvabhāvāt |
karomi yadyatsakala-mparasmai śrīmannārāyaṇāyeti samarpayāmi ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gurmukhi script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.