"ଗାଯନ୍ତ-ନ୍ତ୍ରାଯତେ ଇତି ଗାଯତ୍ରୀ"
ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵ॒ସ୍ସୁଵଃ॑ ॥
ତଥ୍ସ॑ଵି॒ତୁର୍ଵରେ᳚ଣ୍ଯ॒-ମ୍ଭର୍ଗୋ॑ ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑ ଧୀମହି ।
ଧିଯୋ॒ ଯୋ ନଃ॑ ପ୍ରଚୋଦଯା᳚ତ୍ ॥
1। ଶରୀର ଶୁଦ୍ଧି
ଶ୍ଲୋ॥ ଅପଵିତ୍ରଃ ପଵିତ୍ରୋ ଵା ସର୍ଵାଵସ୍ଥା᳚-ଙ୍ଗତୋ-ଽପିଵା ।
ଯ-ସ୍ସ୍ମରେ-ତ୍ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷଂ ସ ବାହ୍ଯାଭ୍ଯନ୍ତରଶ୍ଶୁଚିଃ ॥
2। ଆଚମନମ୍
ଓଁ ଆଚମ୍ଯ । ଓ-ଙ୍କେଶଵାଯ ସ୍ଵାହା । ଓ-ନ୍ନାରାଯଣାଯ ସ୍ଵାହା । ଓ-ମ୍ମାଧଵାଯ ସ୍ଵାହା । ଓ-ଙ୍ଗୋଵିନ୍ଦାଯ ନମଃ । ଓଁ-ଵିଁଷ୍ଣଵେ ନମଃ । ଓ-ମ୍ମଧୁସୂଦନାଯ ନମଃ । ଓ-ନ୍ତ୍ରିଵିକ୍ରମାଯ ନମଃ । ଓଁ-ଵାଁମନାଯ ନମଃ । ଓଁ ଶ୍ରୀଧରାଯ ନମଃ । ଓଁ ହୃଷୀକେଶାଯ ନମଃ । ଓ-ମ୍ପଦ୍ମନାଭାଯ ନମଃ । ଓ-ନ୍ଦାମୋଦରାଯ ନମଃ । ଓଁ ସଙ୍କର୍ଷଣାଯ ନମଃ । ଓଁ-ଵାଁସୁଦେଵାଯ ନମଃ । ଓ-ମ୍ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନାଯ ନମଃ । ଓଁ ଅନିରୁଦ୍ଧାଯ ନମଃ । ଓ-ମ୍ପୁରୁଷୋତ୍ତମାଯ ନମଃ । ଓଁ ଅଧୋକ୍ଷଜାଯ ନମଃ । ଓ-ନ୍ନାରସିଂହାଯ ନମଃ । ଓଁ ଅଚ୍ଯୁତାଯ ନମଃ । ଓ-ଞ୍ଜନାର୍ଧନାଯ ନମଃ । ଓଁ ଉପେନ୍ଦ୍ରାଯ ନମଃ । ଓଁ ହରଯେ ନମଃ । ଓଁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣାଯ ନମଃ । ଓଁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ପରବ୍ରହ୍ମଣେ ନମୋ ନମଃ ।
3। ଭୂତୋଚ୍ଚାଟନ
ଉତ୍ତିଷ୍ଠନ୍ତୁ । ଭୂତ ପିଶାଚାଃ । ଯେ ତେ ଭୂମିଭାରକାଃ ।
ଯେ ତେଷାମଵିରୋଧେନ । ବ୍ରହ୍ମକର୍ମ ସମାରଭେ । ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵସ୍ସୁଵଃ ।
4। ପ୍ରାଣାଯାମମ୍
ଓ-ମ୍ଭୂଃ । ଓ-ମ୍ଭୁଵଃ । ଓଗ୍ଂ ସୁଵଃ । ଓ-ମ୍ମହଃ । ଓ-ଞ୍ଜନଃ । ଓ-ନ୍ତପଃ । ଓଗ୍ଂ ସ॒ତ୍ଯମ୍ ।
ଓ-ନ୍ତଥ୍ସ॑ଵି॒ତୁର୍ଵରେ᳚ଣ୍ଯଂ॒ ଭର୍ଗୋ॑ ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑ ଧୀମହି ।
ଧିଯୋ॒ ଯୋ ନଃ॑ ପ୍ରଚୋଦଯା᳚ତ୍ ॥
ଓମାପୋ॒ ଜ୍ଯୋତୀ॒ ରସୋ॒-ଽମୃତ॒-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॒ ଭୂ-ର୍ଭୁଵ॒-ସ୍ସୁଵ॒ରୋମ୍ ॥ (ତୈ. ଅର. 10-27)
5। ସଙ୍କଲ୍ପମ୍
ମମୋପାତ୍ତ, ଦୁରିତକ୍ଷଯଦ୍ଵାରା, ଶ୍ରୀ ପରମେଶ୍ଵର ପ୍ରୀତ୍ଯର୍ଥମ୍, ଶୁଭେ, ଶୋଭନେମୁହୂର୍ତେ, ମହାଵିଷ୍ଣୋରାଜ୍ଞଯା, ପ୍ରଵର୍ତମାନସ୍ଯ ଅଦ୍ଯବ୍ରହ୍ମଣଃ ଦ୍ଵିତୀଯପରାର୍ଥେ, ଶ୍ଵେତଵରାହକଲ୍ପେ, ଵୈଵଶ୍ଵତମନ୍ଵନ୍ତରେ, କଲିଯୁଗେ, ପ୍ରଥମପାଦେ, ଜମ୍ଭୂଦ୍ଵୀପେ, ଭରତଵର୍ଷେ, ଭରତଖଣ୍ଡେ, ଅସ୍ମିନ୍ ଵର୍ତମାନ ଵ୍ଯାଵହାରିକ ଚାନ୍ଦ୍ରମାନେନ ------- ସଂଵଁତ୍ସରେ ------ ଅଯନେ ------- ଋତୌ ------- ମାସେ ------- ପକ୍ଷେ ------- ତିଧୌ ------ ଵାସରେ -------- ଶୁଭନକ୍ଷତ୍ରେ (ଭାରତ ଦେଶଃ - ଜମ୍ବୂ ଦ୍ଵୀପେ, ଭରତ ଵର୍ଷେ, ଭରତ ଖଣ୍ଡେ, ମେରୋଃ ଦକ୍ଷିଣ/ଉତ୍ତର ଦିଗ୍ଭାଗେ; ଅମେରିକା - କ୍ରୌଞ୍ଚ ଦ୍ଵୀପେ, ରମଣକ ଵର୍ଷେ, ଐନ୍ଦ୍ରିକ ଖଣ୍ଡେ, ସପ୍ତ ସମୁଦ୍ରାନ୍ତରେ, କପିଲାରଣ୍ଯେ) ଶୁଭଯୋଗେ ଶୁଭକରଣ ଏଵଙ୍ଗୁଣ ଵିଶେଷଣ ଵିଶିଷ୍ଠାଯାଂ ଶୁଭତିଥୌ ଶ୍ରୀମାନ୍ -------- ଗୋତ୍ରସ୍ଯ ------- ନାମଧେଯସ୍ଯ (ଵିଵାହିତାନାମ୍ - ଧର୍ମପତ୍ନୀ ସମେତସ୍ଯ) ଶ୍ରୀମତଃ ଗୋତ୍ରସ୍ଯ ମମୋପାତ୍ତଦୁରିତକ୍ଷଯଦ୍ଵାରା ଶ୍ରୀପରମେଶ୍ଵର ପ୍ରୀତ୍ଯର୍ଥ-ମ୍ମମ ସକଲ ଶ୍ରୌତସ୍ମାର୍ତ ନିତ୍ଯକର୍ମାନୁଷ୍ଠାନ ଯୋଗ୍ଯତାଫଲସିଧ୍ଯର୍ଥ-ନ୍ନୂତନ ଯଜ୍ଞୋପଵୀତଧାରଣ-ଙ୍କରିଷ୍ଯେ ।
6। ଯଜ୍ଞୋପଵୀତ ଧାରଣ
ଯଜ୍ଞୋପଵୀତ ପ୍ରାଣ ପ୍ରତିଷ୍ଠାପନ-ଙ୍କରିଷ୍ଯେ।
ଶ୍ଲୋ॥ ଓଁ ଅସୁନୀତେ ପୁନରସ୍ମାସୁ ଚକ୍ଷୁଃ ପୁନଃପ୍ରାଣମିହ ନୋ ଧେହି ଭୋଗମ୍ ।
ଜ୍ଯୋକ୍ପଶ୍ଯେମ ସୂର୍ଯମୁଚ୍ଚର-ନ୍ତମନୁମତେ ମୃଡଯା ନ-ସ୍ସ୍ସ୍ଵସ୍ତି ॥ ଋ.ଵେ. - 10.59.6
ଅମୃତଂ-ଵୈଁ ପ୍ରାଣା ଅମୃତମାପଃ ପ୍ରାଣାନେଵ ଯଥାସ୍ଥାନମୁପହ୍ଵଯତେ ।
7। ଯଜ୍ଞୋପଵୀତ ମନ୍ତ୍ରମ୍
ଶ୍ଲୋ॥ ଯଜ୍ଞୋପଵୀତେ ତସ୍ଯ ମନ୍ତ୍ରସ୍ଯ ପରମେଷ୍ଟି ପରବ୍ରହ୍ମର୍ଷିଃ ।
ପରମାତ୍ମ ଦେଵତା, ଦେଵୀ ଗାଯତ୍ରୀଚ୍ଛନ୍ଦଃ ।
ଯଜ୍ଞୋପଵୀତ ଧାରଣେ ଵିନିଯୋଗଃ ॥
8। ଯଜ୍ଞୋପଵୀତ ଧାରଣ ମନ୍ତ୍ରମ୍
ଶ୍ଲୋ॥ ଯଜ୍ଞୋପଵୀତ-ମ୍ପରମ-ମ୍ପଵିତ୍ର-ମ୍ପ୍ରଜାପତେର୍ଯତ୍ସହଜ-ମ୍ପୁରସ୍ତାତ୍ ।
ଆଯୁଷ୍ଯମଗ୍ର୍ଯ-ମ୍ପ୍ରତିମୁଞ୍ଚ ଶୁଭ୍ରଂ-ଯଁଜ୍ଞୋପଵୀତ-ମ୍ବଲମସ୍ତୁ ତେଜଃ ॥
9। ଜୀର୍ଣ ଯଜ୍ଞୋପଵୀତ ଵିସର୍ଜନ
ଶ୍ଲୋ॥ ଉପଵୀତ-ଞ୍ଛିନ୍ନତନ୍ତୁ-ଞ୍ଜୀର୍ଣ-ଙ୍କଶ୍ମଲଦୂଷିତଂ
ଵିସୃଜାମି ଯଶୋ ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚୋ ଦୀର୍ଘାଯୁରସ୍ତୁ ମେ ॥
ଓଁ ଶାନ୍ତି ଶାନ୍ତି ଶାନ୍ତିଃ
ଚତୁସ୍ସାଗର ପର୍ଯନ୍ତ-ଙ୍ଗୋ ବ୍ରାହ୍ମଣେଭ୍ଯ-ଶ୍ଶୁଭ-ମ୍ଭଵତୁ ।
---------- ପ୍ରଵରାନ୍ଵିତ --------- ଗୋତ୍ରୋତ୍ପନ୍ନ --------- ଶର୍ମ --------- ଅହ-ମ୍ଭୋ ଅଭିଵାଦଯେ ।
ସମର୍ପଣ
ଯସ୍ଯ ସ୍ମୃତ୍ଯା ଚ ନାମୋକ୍ତ୍ଯା ତପସ୍ସନ୍ଧ୍ଯା କ୍ରିଯାଦିଷୁ
ନ୍ଯୂନଂ ସମ୍ପୂର୍ଣତାଂ-ଯାଁତି ସଦ୍ଯୋ ଵନ୍ଦେ ତମଚ୍ଯୁତମ୍ ।
ମନ୍ତ୍ରହୀନ-ଙ୍କ୍ରିଯାହୀନ-ମ୍ଭକ୍ତିହୀନଂ ରମାପତେ
ଯତ୍କୃତ-ନ୍ତୁ ମଯା ଦେଵ ପରିପୂର୍ଣ-ନ୍ତଦସ୍ତୁ ମେ ॥
ଅନେନ ଯଜ୍ଞୋପଵୀତ ଧାରଣେନ, ଶ୍ରୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀନାରାଯଣ ପ୍ରେରଣାଯ, ଶ୍ରୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀନାରାଯଣ ପ୍ରୀଯନ୍ତାଂ-ଵଁରଦୋ ଭଵତୁ ।
ଶ୍ରୀ କୃଷ୍ଣାର୍ପଣମସ୍ତୁ ॥
କାଯେନ ଵାଚା ମନସେନ୍ଦ୍ରିଯୈର୍ଵା ବୁଦ୍ଧ୍ଯାஉତ୍ମନା ଵା ପ୍ରକୃତେ ସ୍ସ୍ଵଭାଵାତ୍ ।
କରୋମି ଯଦ୍ଯତ୍ସକଲ-ମ୍ପରସ୍ମୈ ଶ୍ରୀମନ୍ନାରାଯଣାଯେତି ସମର୍ପଯାମି ॥
Roman (IAST) Transliteration
"gāyanta-ntrāyate iti gāyatrī"
o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ ||
tathsa̭vi॒turvare᳚ṇya॒-mbhargo̭ de॒vasya̭ dhīmahi |
dhiyo॒ yo naḥ̭ pracodayā᳚t ||
1| śarīra śuddhi
ślo|| apavitraḥ pavitro vā sarvāvasthā᳚-ṅgato-'pivā |
ya-ssmare-tpuṇḍarīkākṣaṃ sa bāhyābhyantaraśśuciḥ ||
2| ācamanam
oṃ ācamya | o-ṅkeśavāya svāhā | o-nnārāyaṇāya svāhā | o-mmādhavāya svāhā | o-ṅgovindāya namaḥ | oṃ-vi~ṣṇave namaḥ | o-mmadhusūdanāya namaḥ | o-ntrivikramāya namaḥ | oṃ-vā~manāya namaḥ | oṃ śrīdharāya namaḥ | oṃ hṛṣīkeśāya namaḥ | o-mpadmanābhāya namaḥ | o-ndāmodarāya namaḥ | oṃ saṅkarṣaṇāya namaḥ | oṃ-vā~sudevāya namaḥ | o-mpradyumnāya namaḥ | oṃ aniruddhāya namaḥ | o-mpuruṣottamāya namaḥ | oṃ adhokṣajāya namaḥ | o-nnārasiṃhāya namaḥ | oṃ acyutāya namaḥ | o-ñjanārdhanāya namaḥ | oṃ upendrāya namaḥ | oṃ haraye namaḥ | oṃ śrīkṛṣṇāya namaḥ | oṃ śrīkṛṣṇa parabrahmaṇe namo namaḥ |
3| bhūtoccāṭana
uttiṣṭhantu | bhūta piśācāḥ | ye te bhūmibhārakāḥ |
ye teṣāmavirodhena | brahmakarma samārabhe | o-mbhūrbhuvassuvaḥ |
4| prāṇāyāmam
o-mbhūḥ | o-mbhuvaḥ | ogṃ suvaḥ | o-mmahaḥ | o-ñjanaḥ | o-ntapaḥ | ogṃ sa॒tyam |
o-ntathsa̭vi॒turvare᳚ṇyaṃ॒ bhargo̭ de॒vasya̭ dhīmahi |
dhiyo॒ yo naḥ̭ pracodayā᳚t ||
omāpo॒ jyotī॒ raso॒-'mṛta॒-mbrahma॒ bhū-rbhuva॒-ssuva॒rom || (tai. ara. 10-27)
5| saṅkalpam
mamopātta, duritakṣayadvārā, śrī parameśvara prītyartham, śubhe, śobhanemuhūrte, mahāviṣṇorājñayā, pravartamānasya adyabrahmaṇaḥ dvitīyaparārthe, śvetavarāhakalpe, vaivaśvatamanvantare, kaliyuge, prathamapāde, jambhūdvīpe, bharatavarṣe, bharatakhaṇḍe, asmin vartamāna vyāvahārika cāndramānena ------- saṃva~tsare ------ ayane ------- ṛtau ------- māse ------- pakṣe ------- tidhau ------ vāsare -------- śubhanakṣatre (bhārata deśaḥ - jambū dvīpe, bharata varṣe, bharata khaṇḍe, meroḥ dakṣiṇa/uttara digbhāge; amerikā - krauñca dvīpe, ramaṇaka varṣe, aindrika khaṇḍe, sapta samudrāntare, kapilāraṇye) śubhayoge śubhakaraṇa evaṅguṇa viśeṣaṇa viśiṣṭhāyāṃ śubhatithau śrīmān -------- gotrasya ------- nāmadheyasya (vivāhitānām - dharmapatnī sametasya) śrīmataḥ gotrasya mamopāttaduritakṣayadvārā śrīparameśvara prītyartha-mmama sakala śrautasmārta nityakarmānuṣṭhāna yogyatāphalasidhyartha-nnūtana yajñopavītadhāraṇa-ṅkariṣye |
6| yajñopavīta dhāraṇa
yajñopavīta prāṇa pratiṣṭhāpana-ṅkariṣye|
ślo|| oṃ asunīte punarasmāsu cakṣuḥ punaḥprāṇamiha no dhehi bhogam |
jyokpaśyema sūryamuccara-ntamanumate mṛḍayā na-sssvasti || ṛ.ve. - 10.59.6
amṛtaṃ-vai~ prāṇā amṛtamāpaḥ prāṇāneva yathāsthānamupahvayate |
7| yajñopavīta mantram
ślo|| yajñopavīte tasya mantrasya parameṣṭi parabrahmarṣiḥ |
paramātma devatā, devī gāyatrīcchandaḥ |
yajñopavīta dhāraṇe viniyogaḥ ||
8| yajñopavīta dhāraṇa mantram
ślo|| yajñopavīta-mparama-mpavitra-mprajāpateryatsahaja-mpurastāt |
āyuṣyamagrya-mpratimuñca śubhraṃ-ya~jñopavīta-mbalamastu tejaḥ ||
9| jīrṇa yajñopavīta visarjana
ślo|| upavīta-ñchinnatantu-ñjīrṇa-ṅkaśmaladūṣitaṃ
visṛjāmi yaśo brahmavarco dīrghāyurastu me ||
oṃ śānti śānti śāntiḥ
catussāgara paryanta-ṅgo brāhmaṇebhya-śśubha-mbhavatu |
---------- pravarānvita --------- gotrotpanna --------- śarma --------- aha-mbho abhivādaye |
samarpaṇa
yasya smṛtyā ca nāmoktyā tapassandhyā kriyādiṣu
nyūnaṃ sampūrṇatāṃ-yā~ti sadyo vande tamacyutam |
mantrahīna-ṅkriyāhīna-mbhaktihīnaṃ ramāpate
yatkṛta-ntu mayā deva paripūrṇa-ntadastu me ||
anena yajñopavīta dhāraṇena, śrī lakṣmīnārāyaṇa preraṇāya, śrī lakṣmīnārāyaṇa prīyantāṃ-va~rado bhavatu |
śrī kṛṣṇārpaṇamastu ||
kāyena vācā manasendriyairvā buddhyāஉtmanā vā prakṛte ssvabhāvāt |
karomi yadyatsakala-mparasmai śrīmannārāyaṇāyeti samarpayāmi ||
Sanskrit — Devanagari (original)
"गायन्त-न्त्रायते इति गायत्री"
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ ॥
तथ्स॑वि॒तुर्वरे᳚ण्य॒-म्भर्गो॑ दे॒वस्य॑ धीमहि ।
धियो॒ यो नः॑ प्रचोदया᳚त् ॥
1। शरीर शुद्धि
श्लो॥ अपवित्रः पवित्रो वा सर्वावस्था᳚-ङ्गतो-ऽपिवा ।
य-स्स्मरे-त्पुण्डरीकाक्षं स बाह्याभ्यन्तरश्शुचिः ॥
2। आचमनम्
ॐ आचम्य । ओ-ङ्केशवाय स्वाहा । ओ-न्नारायणाय स्वाहा । ओ-म्माधवाय स्वाहा । ओ-ङ्गोविन्दाय नमः । ॐ-विँष्णवे नमः । ओ-म्मधुसूदनाय नमः । ओ-न्त्रिविक्रमाय नमः । ॐ-वाँमनाय नमः । ॐ श्रीधराय नमः । ॐ हृषीकेशाय नमः । ओ-म्पद्मनाभाय नमः । ओ-न्दामोदराय नमः । ॐ सङ्कर्षणाय नमः । ॐ-वाँसुदेवाय नमः । ओ-म्प्रद्युम्नाय नमः । ॐ अनिरुद्धाय नमः । ओ-म्पुरुषोत्तमाय नमः । ॐ अधोक्षजाय नमः । ओ-न्नारसिंहाय नमः । ॐ अच्युताय नमः । ओ-ञ्जनार्धनाय नमः । ॐ उपेन्द्राय नमः । ॐ हरये नमः । ॐ श्रीकृष्णाय नमः । ॐ श्रीकृष्ण परब्रह्मणे नमो नमः ।
3। भूतोच्चाटन
उत्तिष्ठन्तु । भूत पिशाचाः । ये ते भूमिभारकाः ।
ये तेषामविरोधेन । ब्रह्मकर्म समारभे । ओ-म्भूर्भुवस्सुवः ।
4। प्राणायामम्
ओ-म्भूः । ओ-म्भुवः । ओग्ं सुवः । ओ-म्महः । ओ-ञ्जनः । ओ-न्तपः । ओग्ं स॒त्यम् ।
ओ-न्तथ्स॑वि॒तुर्वरे᳚ण्यं॒ भर्गो॑ दे॒वस्य॑ धीमहि ।
धियो॒ यो नः॑ प्रचोदया᳚त् ॥
ओमापो॒ ज्योती॒ रसो॒-ऽमृत॒-म्ब्रह्म॒ भू-र्भुव॒-स्सुव॒रोम् ॥ (तै. अर. 10-27)
5। सङ्कल्पम्
ममोपात्त, दुरितक्षयद्वारा, श्री परमेश्वर प्रीत्यर्थम्, शुभे, शोभनेमुहूर्ते, महाविष्णोराज्ञया, प्रवर्तमानस्य अद्यब्रह्मणः द्वितीयपरार्थे, श्वेतवराहकल्पे, वैवश्वतमन्वन्तरे, कलियुगे, प्रथमपादे, जम्भूद्वीपे, भरतवर्षे, भरतखण्डे, अस्मिन् वर्तमान व्यावहारिक चान्द्रमानेन ------- संवँत्सरे ------ अयने ------- ऋतौ ------- मासे ------- पक्षे ------- तिधौ ------ वासरे -------- शुभनक्षत्रे (भारत देशः - जम्बू द्वीपे, भरत वर्षे, भरत खण्डे, मेरोः दक्षिण/उत्तर दिग्भागे; अमेरिका - क्रौञ्च द्वीपे, रमणक वर्षे, ऐन्द्रिक खण्डे, सप्त समुद्रान्तरे, कपिलारण्ये) शुभयोगे शुभकरण एवङ्गुण विशेषण विशिष्ठायां शुभतिथौ श्रीमान् -------- गोत्रस्य ------- नामधेयस्य (विवाहितानाम् - धर्मपत्नी समेतस्य) श्रीमतः गोत्रस्य ममोपात्तदुरितक्षयद्वारा श्रीपरमेश्वर प्रीत्यर्थ-म्मम सकल श्रौतस्मार्त नित्यकर्मानुष्ठान योग्यताफलसिध्यर्थ-न्नूतन यज्ञोपवीतधारण-ङ्करिष्ये ।
6। यज्ञोपवीत धारण
यज्ञोपवीत प्राण प्रतिष्ठापन-ङ्करिष्ये।
श्लो॥ ॐ असुनीते पुनरस्मासु चक्षुः पुनःप्राणमिह नो धेहि भोगम् ।
ज्योक्पश्येम सूर्यमुच्चर-न्तमनुमते मृडया न-स्स्स्वस्ति ॥ ऋ.वे. - 10.59.6
अमृतं-वैँ प्राणा अमृतमापः प्राणानेव यथास्थानमुपह्वयते ।
7। यज्ञोपवीत मन्त्रम्
श्लो॥ यज्ञोपवीते तस्य मन्त्रस्य परमेष्टि परब्रह्मर्षिः ।
परमात्म देवता, देवी गायत्रीच्छन्दः ।
यज्ञोपवीत धारणे विनियोगः ॥
8। यज्ञोपवीत धारण मन्त्रम्
श्लो॥ यज्ञोपवीत-म्परम-म्पवित्र-म्प्रजापतेर्यत्सहज-म्पुरस्तात् ।
आयुष्यमग्र्य-म्प्रतिमुञ्च शुभ्रं-यँज्ञोपवीत-म्बलमस्तु तेजः ॥
9। जीर्ण यज्ञोपवीत विसर्जन
श्लो॥ उपवीत-ञ्छिन्नतन्तु-ञ्जीर्ण-ङ्कश्मलदूषितं
विसृजामि यशो ब्रह्मवर्चो दीर्घायुरस्तु मे ॥
ॐ शान्ति शान्ति शान्तिः
चतुस्सागर पर्यन्त-ङ्गो ब्राह्मणेभ्य-श्शुभ-म्भवतु ।
---------- प्रवरान्वित --------- गोत्रोत्पन्न --------- शर्म --------- अह-म्भो अभिवादये ।
समर्पण
यस्य स्मृत्या च नामोक्त्या तपस्सन्ध्या क्रियादिषु
न्यूनं सम्पूर्णतां-याँति सद्यो वन्दे तमच्युतम् ।
मन्त्रहीन-ङ्क्रियाहीन-म्भक्तिहीनं रमापते
यत्कृत-न्तु मया देव परिपूर्ण-न्तदस्तु मे ॥
अनेन यज्ञोपवीत धारणेन, श्री लक्ष्मीनारायण प्रेरणाय, श्री लक्ष्मीनारायण प्रीयन्तां-वँरदो भवतु ।
श्री कृष्णार्पणमस्तु ॥
कायेन वाचा मनसेन्द्रियैर्वा बुद्ध्याஉत्मना वा प्रकृते स्स्वभावात् ।
करोमि यद्यत्सकल-म्परस्मै श्रीमन्नारायणायेति समर्पयामि ॥
"gāyanta-ntrāyate iti gāyatrī"
o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ ||
tathsa̭vi॒turvare᳚ṇya॒-mbhargo̭ de॒vasya̭ dhīmahi |
dhiyo॒ yo naḥ̭ pracodayā᳚t ||
1| śarīra śuddhi
ślo|| apavitraḥ pavitro vā sarvāvasthā᳚-ṅgato-'pivā |
ya-ssmare-tpuṇḍarīkākṣaṃ sa bāhyābhyantaraśśuciḥ ||
2| ācamanam
oṃ ācamya | o-ṅkeśavāya svāhā | o-nnārāyaṇāya svāhā | o-mmādhavāya svāhā | o-ṅgovindāya namaḥ | oṃ-vi~ṣṇave namaḥ | o-mmadhusūdanāya namaḥ | o-ntrivikramāya namaḥ | oṃ-vā~manāya namaḥ | oṃ śrīdharāya namaḥ | oṃ hṛṣīkeśāya namaḥ | o-mpadmanābhāya namaḥ | o-ndāmodarāya namaḥ | oṃ saṅkarṣaṇāya namaḥ | oṃ-vā~sudevāya namaḥ | o-mpradyumnāya namaḥ | oṃ aniruddhāya namaḥ | o-mpuruṣottamāya namaḥ | oṃ adhokṣajāya namaḥ | o-nnārasiṃhāya namaḥ | oṃ acyutāya namaḥ | o-ñjanārdhanāya namaḥ | oṃ upendrāya namaḥ | oṃ haraye namaḥ | oṃ śrīkṛṣṇāya namaḥ | oṃ śrīkṛṣṇa parabrahmaṇe namo namaḥ |
3| bhūtoccāṭana
uttiṣṭhantu | bhūta piśācāḥ | ye te bhūmibhārakāḥ |
ye teṣāmavirodhena | brahmakarma samārabhe | o-mbhūrbhuvassuvaḥ |
4| prāṇāyāmam
o-mbhūḥ | o-mbhuvaḥ | ogṃ suvaḥ | o-mmahaḥ | o-ñjanaḥ | o-ntapaḥ | ogṃ sa॒tyam |
o-ntathsa̭vi॒turvare᳚ṇyaṃ॒ bhargo̭ de॒vasya̭ dhīmahi |
dhiyo॒ yo naḥ̭ pracodayā᳚t ||
omāpo॒ jyotī॒ raso॒-'mṛta॒-mbrahma॒ bhū-rbhuva॒-ssuva॒rom || (tai. ara. 10-27)
5| saṅkalpam
mamopātta, duritakṣayadvārā, śrī parameśvara prītyartham, śubhe, śobhanemuhūrte, mahāviṣṇorājñayā, pravartamānasya adyabrahmaṇaḥ dvitīyaparārthe, śvetavarāhakalpe, vaivaśvatamanvantare, kaliyuge, prathamapāde, jambhūdvīpe, bharatavarṣe, bharatakhaṇḍe, asmin vartamāna vyāvahārika cāndramānena ------- saṃva~tsare ------ ayane ------- ṛtau ------- māse ------- pakṣe ------- tidhau ------ vāsare -------- śubhanakṣatre (bhārata deśaḥ - jambū dvīpe, bharata varṣe, bharata khaṇḍe, meroḥ dakṣiṇa/uttara digbhāge; amerikā - krauñca dvīpe, ramaṇaka varṣe, aindrika khaṇḍe, sapta samudrāntare, kapilāraṇye) śubhayoge śubhakaraṇa evaṅguṇa viśeṣaṇa viśiṣṭhāyāṃ śubhatithau śrīmān -------- gotrasya ------- nāmadheyasya (vivāhitānām - dharmapatnī sametasya) śrīmataḥ gotrasya mamopāttaduritakṣayadvārā śrīparameśvara prītyartha-mmama sakala śrautasmārta nityakarmānuṣṭhāna yogyatāphalasidhyartha-nnūtana yajñopavītadhāraṇa-ṅkariṣye |
6| yajñopavīta dhāraṇa
yajñopavīta prāṇa pratiṣṭhāpana-ṅkariṣye|
ślo|| oṃ asunīte punarasmāsu cakṣuḥ punaḥprāṇamiha no dhehi bhogam |
jyokpaśyema sūryamuccara-ntamanumate mṛḍayā na-sssvasti || ṛ.ve. - 10.59.6
amṛtaṃ-vai~ prāṇā amṛtamāpaḥ prāṇāneva yathāsthānamupahvayate |
7| yajñopavīta mantram
ślo|| yajñopavīte tasya mantrasya parameṣṭi parabrahmarṣiḥ |
paramātma devatā, devī gāyatrīcchandaḥ |
yajñopavīta dhāraṇe viniyogaḥ ||
8| yajñopavīta dhāraṇa mantram
ślo|| yajñopavīta-mparama-mpavitra-mprajāpateryatsahaja-mpurastāt |
āyuṣyamagrya-mpratimuñca śubhraṃ-ya~jñopavīta-mbalamastu tejaḥ ||
9| jīrṇa yajñopavīta visarjana
ślo|| upavīta-ñchinnatantu-ñjīrṇa-ṅkaśmaladūṣitaṃ
visṛjāmi yaśo brahmavarco dīrghāyurastu me ||
oṃ śānti śānti śāntiḥ
catussāgara paryanta-ṅgo brāhmaṇebhya-śśubha-mbhavatu |
---------- pravarānvita --------- gotrotpanna --------- śarma --------- aha-mbho abhivādaye |
samarpaṇa
yasya smṛtyā ca nāmoktyā tapassandhyā kriyādiṣu
nyūnaṃ sampūrṇatāṃ-yā~ti sadyo vande tamacyutam |
mantrahīna-ṅkriyāhīna-mbhaktihīnaṃ ramāpate
yatkṛta-ntu mayā deva paripūrṇa-ntadastu me ||
anena yajñopavīta dhāraṇena, śrī lakṣmīnārāyaṇa preraṇāya, śrī lakṣmīnārāyaṇa prīyantāṃ-va~rado bhavatu |
śrī kṛṣṇārpaṇamastu ||
kāyena vācā manasendriyairvā buddhyāஉtmanā vā prakṛte ssvabhāvāt |
karomi yadyatsakala-mparasmai śrīmannārāyaṇāyeti samarpayāmi ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Oriya script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.