ਪੁਰੁष ਸੂਕ੍ਤਮ੍

Purusha Suktam

✍️ Vedic 📂 Suktam 🖋️ Gurmukhi script
📄 Download PDF
ਓ-ਨ੍ਤਚ੍ਛਂ॒-ਯੋਁਰਾਵृੑਣੀਮਹੇ । ਗਾ॒ਤੁਂ-ਯਁ॒ਜ੍ਞਾਯੑ । ਗਾ॒ਤੁਂ-ਯਁ॒ਜ੍ਞਪੑਤਯੇ । ਦੈਵੀ᳚ ਸ੍ਵ॒ਸ੍ਤਿਰੑਸ੍ਤੁ ਨਃ । ਸ੍ਵ॒ਸ੍ਤਿਰ੍ਮਾਨੁੑषੇਭ੍ਯਃ । ਊ॒ਰ੍ਧ੍ਵ-ਞ੍ਜਿੑਗਾਤੁ ਭੇष॒ਜਮ੍ । ਸ਼-ਨ੍ਨੋੑ ਅਸ੍ਤੁ ਦ੍ਵਿ॒ਪਦੇ᳚ । ਸ਼-ਞ੍ਚਤੁੑष੍ਪਦੇ ।
ੴ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿ॒-ਸ਼੍ਸ਼ਾਨ੍ਤਿ॒-ਸ਼੍ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਃੑ ॥
ਸ॒ਹਸ੍ਰੑਸ਼ੀਰ੍​षਾ॒ ਪੁਰੁੑषਃ । ਸ॒ਹ॒ਸ੍ਰਾ॒ਕ੍ष-ਸ੍ਸ॒ਹਸ੍ਰੑਪਾਤ੍ ।
ਸ ਭੂਮਿਂੑ-ਵਿਁ॒ਸ਼੍ਵਤੋੑ ਵृ॒ਤ੍ਵਾ । ਅਤ੍ਯੑਤਿष੍ਠਦ੍ਦਸ਼ਾਙ੍ਗੁ॒ਲਮ੍ ॥
ਪੁਰੁੑष ਏ॒ਵੇਦਗ੍ਂ ਸਰ੍ਵਮ੍᳚ । ਯਦ੍ਭੂ॒ਤਂ-ਯਁਚ੍ਚ॒ ਭਵ੍ਯਮ੍᳚ ।
ਉ॒ਤਾਮृੑਤ॒ਤ੍ਵ ਸ੍ਯੇਸ਼ਾੑਨਃ । ਯਦਨ੍ਨੇੑਨਾਤਿ॒ਰੋਹੑਤਿ ॥
ਏ॒ਤਾਵਾੑਨਸ੍ਯ ਮਹਿ॒ਮਾ । ਅਤੋ॒ ਜ੍ਯਾਯਾਗ੍ੑਸ਼੍ਚ॒ ਪੂਰੁੑषਃ ।
ਪਾਦੋ᳚-ऽਸ੍ਯ॒ ਵਿਸ਼੍ਵਾੑ ਭੂ॒ਤਾਨਿੑ । ਤ੍ਰਿ॒ਪਾਦੑਸ੍ਯਾ॒ਮृਤੑ-ਨ੍ਦਿ॒ਵਿ ॥
ਤ੍ਰਿ॒ਪਾਦੂ॒ਰ੍ਧ੍ਵ ਉਦੈ॒ਤ੍ਪੁਰੁੑषਃ । ਪਾਦੋ᳚-ऽਸ੍ਯੇ॒ਹਾ-ऽऽਭੑਵਾ॒ਤ੍ਪੁਨਃੑ ।
ਤਤੋ॒ ਵਿष੍ਵ॒ਙ੍​ਵ੍ਯੑਕ੍ਰਾਮਤ੍ । ਸਾ॒ਸ਼॒ਨਾ॒ਨ॒ਸ਼॒ਨੇ ਅ॒ਭਿ ॥
ਤਸ੍ਮਾ᳚ਦ੍ਵਿ॒ਰਾਡੑਜਾਯਤ । ਵਿ॒ਰਾਜੋ॒ ਅਧਿ॒ ਪੂਰੁੑषਃ ।
ਸ ਜਾ॒ਤੋ ਅਤ੍ਯੑਰਿਚ੍ਯਤ । ਪ॒ਸ਼੍ਚਾਦ੍ਭੂਮਿ॒ਮਥੋੑ ਪੁ॒ਰਃ ॥
ਯਤ੍ਪੁਰੁੑषੇਣ ਹ॒ਵਿषਾ᳚ । ਦੇ॒ਵਾ ਯ॒ਜ੍ਞਮਤੑਨ੍ਵਤ ।
ਵ॒ਸ॒ਨ੍ਤੋ ਅੑਸ੍ਯਾਸੀ॒ਦਾਜ੍ਯਮ੍᳚ । ਗ੍ਰੀ॒ष੍ਮ ਇ॒ਧ੍ਮਸ਼੍ਸ਼॒ਰਧ੍ਧ॒ਵਿਃ ॥
ਸ॒ਪ੍ਤਾਸ੍ਯਾੑਸਨ੍ਪਰਿ॒ਧਯਃੑ । ਤ੍ਰਿ-ਸ੍ਸ॒ਪ੍ਤ ਸ॒ਮਿਧਃੑ ਕृ॒ਤਾਃ ।
ਦੇ॒ਵਾ ਯਦ੍ਯ॒ਜ੍ਞ-ਨ੍ਤੑਨ੍ਵਾ॒ਨਾਃ । ਅਬੑਧ੍ਨ॒ਨ੍-ਪੁਰੁੑष-ਮ੍ਪ॒ਸ਼ੁਮ੍ ॥
ਤਂ-ਯਁ॒ਜ੍ਞ-ਮ੍ਬ॒ਰ੍॒ਹਿषਿ॒ ਪ੍ਰੌਕ੍षਨ੍ੑ । ਪੁਰੁੑष-ਞ੍ਜਾ॒ਤਮੑਗ੍ਰ॒ਤਃ ।
ਤੇਨੑ ਦੇ॒ਵਾ ਅਯੑਜਨ੍ਤ । ਸਾ॒ਧ੍ਯਾ ऋषੑਯਸ਼੍ਚ॒ ਯੇ ॥
ਤਸ੍ਮਾ᳚ਦ੍ਯ॒ਜ੍ਞਾਥ੍ਸੑਰ੍ਵ॒ਹੁਤਃੑ । ਸਮ੍ਭृੑਤ-ਮ੍ਪृषਦਾ॒ਜ੍ਯਮ੍ ।
ਪ॒ਸ਼ੂਗ੍-ਸ੍ਤਾਗ੍-ਸ਼੍ਚੑਕ੍ਰੇ ਵਾਯ॒ਵ੍ਯਾਨ੍ੑ । ਆ॒ਰ॒ਣ੍ਯਾਨ੍-ਗ੍ਰਾ॒ਮ੍ਯਾਸ਼੍ਚ॒ ਯੇ ॥
ਤਸ੍ਮਾ᳚ਦ੍ਯ॒ਜ੍ਞਾਥ੍ਸੑਰ੍ਵ॒ਹੁਤਃੑ । ऋਚ॒-ਸ੍ਸਾਮਾੑਨਿ ਜਜ੍ਞਿਰੇ ।
ਛਨ੍ਦਾਗ੍ਂੑਸਿ ਜਜ੍ਞਿਰੇ॒ ਤਸ੍ਮਾ᳚ਤ੍ । ਯਜੁ॒ਸ੍ਤਸ੍ਮਾੑਦਜਾਯਤ ॥
ਤਸ੍ਮਾ॒ਦਸ਼੍ਵਾੑ ਅਜਾਯਨ੍ਤ । ਯੇ ਕੇ ਚੋੑਭ॒ਯਾਦੑਤਃ ।
ਗਾਵੋੑ ਹ ਜਜ੍ਞਿਰੇ॒ ਤਸ੍ਮਾ᳚ਤ੍ । ਤਸ੍ਮਾ᳚ਜ੍ਜਾ॒ਤਾ ਅੑਜਾ॒ਵਯਃੑ ॥
ਯਤ੍ਪੁਰੁੑषਂ॒-ਵ੍ਯਁੑਦਧੁਃ । ਕ॒ਤਿ॒ਥਾ ਵ੍ਯੑਕਲ੍ਪਯਨ੍ਨ੍ ।
ਮੁਖ॒-ਙ੍ਕਿਮੑਸ੍ਯ॒ ਕੌ ਬਾ॒ਹੂ । ਕਾਵੂ॒ਰੂ ਪਾਦਾੑਵੁਚ੍ਯੇਤੇ ॥
ਬ੍ਰਾ॒ਹ੍ਮ॒ਣੋ᳚-ऽਸ੍ਯ॒ ਮੁਖੑਮਾਸੀਤ੍ । ਬਾ॒ਹੂ ਰਾੑਜ॒ਨ੍ਯਃੑ ਕृ॒ਤਃ ।
ਊ॒ਰੂ ਤਦੑਸ੍ਯ॒ ਯਦ੍ਵੈਸ਼੍ਯਃੑ । ਪ॒ਦ੍ਭ੍ਯਾਗ੍ਂ ਸ਼ੂ॒ਦ੍ਰੋ ਅੑਜਾਯਤ ॥
ਚ॒ਨ੍ਦ੍ਰਮਾ॒ ਮਨੑਸੋ ਜਾ॒ਤਃ । ਚਕ੍षੋ॒-ਸ੍ਸੂਰ੍ਯੋੑ ਅਜਾਯਤ ।
ਮੁਖਾ॒ਦਿਨ੍ਦ੍ਰੑਸ਼੍ਚਾ॒ਗ੍ਨਿਸ਼੍ਚੑ । ਪ੍ਰਾ॒ਣਾਦ੍ਵਾ॒ਯੁਰੑਜਾਯਤ ॥
ਨਾਭ੍ਯਾੑ ਆਸੀਦ॒ਨ੍ਤਰਿੑਕ੍षਮ੍ । ਸ਼ੀ॒ਰ੍​ष੍ਣੋ ਦ੍ਯੌ-ਸ੍ਸਮੑਵਰ੍ਤਤ ।
ਪ॒ਦ੍ਭ੍ਯਾ-ਮ੍ਭੂਮਿ॒ਰ੍ਦਿਸ਼॒-ਸ਼੍ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਾ᳚ਤ੍ । ਤਥਾੑ ਲੋ॒ਕਾਗ੍ਂ ਅੑਕਲ੍ਪਯਨ੍ਨ੍ ॥
ਵੇਦਾ॒ਹਮੇ॒ਤ-ਮ੍ਪੁਰੁੑष-ਮ੍ਮ॒ਹਾਨ੍ਤਮ੍᳚ । ਆ॒ਦਿ॒ਤ੍ਯਵੑਰ੍ਣ॒-ਨ੍ਤਮੑਸ॒ਸ੍ਤੁ ਪਾ॒ਰੇ ।
ਸਰ੍ਵਾੑਣਿ ਰੂ॒ਪਾਣਿੑ ਵਿ॒ਚਿਤ੍ਯ॒ ਧੀਰਃੑ । ਨਾਮਾੑਨਿ ਕृ॒ਤ੍ਵਾ-ऽਭਿ॒ਵਦ॒ਨ੍॒, ਯਦਾ-ऽऽਸ੍ਤੇ᳚ ॥
ਧਾ॒ਤਾ ਪੁ॒ਰਸ੍ਤਾ॒ਦ੍ਯਮੁੑਦਾਜ॒ਹਾਰੑ । ਸ਼॒ਕ੍ਰਃ ਪ੍ਰਵਿ॒ਦ੍ਵਾ-ਨ੍ਪ੍ਰ॒ਦਿਸ਼॒ਸ਼੍ਚਤੑਸ੍ਰਃ ।
ਤਮੇ॒ਵਂ-ਵਿਁ॒ਦ੍ਵਾਨ॒ਮृਤੑ ਇ॒ਹ ਭੑਵਤਿ । ਨਾਨ੍ਯਃ ਪਨ੍ਥਾ॒ ਅਯੑਨਾਯ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ॥
ਯ॒ਜ੍ਞੇਨੑ ਯ॒ਜ੍ਞਮੑਯਜਨ੍ਤ ਦੇ॒ਵਾਃ । ਤਾਨਿ॒ ਧਰ੍ਮਾੑਣਿ ਪ੍ਰਥ॒ਮਾਨ੍ਯਾੑਸਨ੍ਨ੍ ।
ਤੇ ਹ॒ ਨਾਕੑ-ਮ੍ਮਹਿ॒ਮਾਨਃੑ ਸਚਨ੍ਤੇ । ਯਤ੍ਰ॒ ਪੂਰ੍ਵੇੑ ਸਾ॒ਧ੍ਯਾ-ਸ੍ਸਨ੍ਤਿੑ ਦੇ॒ਵਾਃ ॥
ਅ॒ਦ੍ਭ੍ਯ-ਸ੍ਸਮ੍ਭੂੑਤਃ ਪृਥਿ॒ਵ੍ਯੈ ਰਸਾ᳚ਚ੍ਚ । ਵਿ॒ਸ਼੍ਵਕੑਰ੍ਮਣ॒-ਸ੍ਸਮੑਵਰ੍ਤ॒ਤਾਧਿੑ ।
ਤਸ੍ਯ॒ ਤ੍ਵष੍ਟਾੑ ਵਿ॒ਦਧੑਦ੍ਰੂ॒ਪਮੇੑਤਿ । ਤਤ੍ਪੁਰੁੑषਸ੍ਯ॒ ਵਿਸ਼੍ਵ॒ਮਾਜਾੑਨ॒ਮਗ੍ਰੇ᳚ ॥
ਵੇਦਾ॒ਹਮੇ॒ਤ-ਮ੍ਪੁਰੁੑष-ਮ੍ਮ॒ਹਾਨ੍ਤਮ੍᳚ । ਆ॒ਦਿ॒ਤ੍ਯਵੑਰ੍ਣ॒-ਨ੍ਤਮੑਸਃ॒ ਪਰੑਸ੍ਤਾਤ੍ ।
ਤਮੇ॒ਵਂ-ਵਿਁ॒ਦ੍ਵਾਨ॒ਮृਤੑ ਇ॒ਹ ਭੑਵਤਿ । ਨਾਨ੍ਯਃ ਪਨ੍ਥਾੑ ਵਿਦ੍ਯ॒ਤੇ-ऽਯੑਨਾਯ ॥
ਪ੍ਰ॒ਜਾਪੑਤਿਸ਼੍ਚਰਤਿ॒ ਗਰ੍ਭੇੑ ਅ॒ਨ੍ਤਃ । ਅ॒ਜਾਯੑਮਾਨੋ ਬਹੁ॒ਧਾ ਵਿਜਾੑਯਤੇ ।
ਤਸ੍ਯ॒ ਧੀਰਾਃ॒ ਪਰਿੑਜਾਨਨ੍ਤਿ॒ ਯੋਨਿਮ੍᳚ । ਮਰੀੑਚੀਨਾ-ਮ੍ਪ॒ਦਮਿੑਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਵੇ॒ਧਸਃੑ ॥
ਯੋ ਦੇ॒ਵੇਭ੍ਯ॒ ਆਤੑਪਤਿ । ਯੋ ਦੇ॒ਵਾਨਾ᳚-ਮ੍ਪੁ॒ਰੋਹਿੑਤਃ ।
ਪੂਰ੍ਵੋ॒ ਯੋ ਦੇ॒ਵੇਭ੍ਯੋੑ ਜਾ॒ਤਃ । ਨਮੋੑ ਰੁ॒ਚਾਯ॒ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੑਯੇ ॥
ਰੁਚੑ-ਮ੍ਬ੍ਰਾ॒ਹ੍ਮ-ਞ੍ਜ॒ਨਯੑਨ੍ਤਃ । ਦੇ॒ਵਾ ਅਗ੍ਰੇ॒ ਤਦੑਬ੍ਰੁਵਨ੍ਨ੍ ।
ਯਸ੍ਤ੍ਵੈ॒ਵ-ਮ੍ਬ੍ਰਾ᳚ਹ੍ਮ॒ਣੋ ਵਿ॒ਦ੍ਯਾਤ੍ । ਤਸ੍ਯੑ ਦੇ॒ਵਾ ਅਸ॒ਨ੍ ਵਸ਼ੇ᳚ ॥
ਹ੍ਰੀਸ਼੍ਚੑ ਤੇ ਲ॒ਕ੍ष੍ਮੀਸ਼੍ਚ॒ ਪਤ੍ਨ੍ਯੌ᳚ । ਅ॒ਹੋ॒ਰਾ॒ਤ੍ਰੇ ਪਾ॒ਰ੍​ਸ਼੍ਵੇ ।
ਨਕ੍षੑਤ੍ਰਾਣਿ ਰੂ॒ਪਮ੍ । ਅ॒ਸ਼੍ਵਿਨੌ॒ ਵ੍ਯਾਤ੍ਤਮ੍᳚ ।
ਇ॒ष੍ਟ-ਮ੍ਮੑਨਿषਾਣ । ਅ॒ਮੁ-ਮ੍ਮੑਨਿषਾਣ । ਸਰ੍ਵੑ-ਮ੍ਮਨਿषਾਣ ॥
ਤਚ੍ਛਂ॒-ਯੋਁਰਾਵृੑਣੀਮਹੇ । ਗਾ॒ਤੁਂ-ਯਁ॒ਜ੍ਞਾਯੑ । ਗਾ॒ਤੁਂ-ਯਁ॒ਜ੍ਞਪੑਤਯੇ । ਦੈਵੀ᳚ ਸ੍ਵ॒ਸ੍ਤਿਰੑਸ੍ਤੁ ਨਃ । ਸ੍ਵ॒ਸ੍ਤਿਰ੍ਮਾਨੁੑषੇਭ੍ਯਃ । ਊ॒ਰ੍ਧ੍ਵ-ਞ੍ਜਿੑਗਾਤੁ ਭੇष॒ਜਮ੍ । ਸ਼-ਨ੍ਨੋੑ ਅਸ੍ਤੁ ਦ੍ਵਿ॒ਪਦੇ᳚ । ਸ਼-ਞ੍ਚਤੁੑष੍ਪਦੇ ।
ੴ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿ॒-ਸ਼੍ਸ਼ਾਨ੍ਤਿ॒-ਸ਼੍ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਃੑ ॥
Roman (IAST) Transliteration
o-ntacchaṃ॒-yo~rāvṛ̭ṇīmahe | gā॒tuṃ-ya~॒jñāya̭ | gā॒tuṃ-ya~॒jñapa̭taye | daivī᳚ sva॒stira̭stu naḥ | sva॒stirmānṷṣebhyaḥ | ū॒rdhva-ñji̭gātu bheṣa॒jam | śa-nno̭ astu dvi॒pade᳚ | śa-ñcatṷṣpade |
oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ ||
sa॒hasra̭śīr​ṣā॒ purṷṣaḥ | sa॒ha॒srā॒kṣa-ssa॒hasra̭pāt |
sa bhūmiṃ̭-vi~॒śvato̭ vṛ॒tvā | atya̭tiṣṭhaddaśāṅgu॒lam ||
purṷṣa e॒vedagṃ sarvam᳚ | yadbhū॒taṃ-ya~cca॒ bhavyam᳚ |
u॒tāmṛ̭ta॒tva syeśā̭naḥ | yadannḙnāti॒roha̭ti ||
e॒tāvā̭nasya mahi॒mā | ato॒ jyāyāg̭śca॒ pūrṷṣaḥ |
pādo᳚-'sya॒ viśvā̭ bhū॒tāni̭ | tri॒pāda̭syā॒mṛta̭-ndi॒vi ||
tri॒pādū॒rdhva udai॒tpurṷṣaḥ | pādo᳚-'sye॒hā-''bha̭vā॒tpunaḥ̭ |
tato॒ viṣva॒ṅ​vya̭krāmat | sā॒śa॒nā॒na॒śa॒ne a॒bhi ||
tasmā᳚dvi॒rāḍa̭jāyata | vi॒rājo॒ adhi॒ pūrṷṣaḥ |
sa jā॒to atya̭ricyata | pa॒ścādbhūmi॒matho̭ pu॒raḥ ||
yatpurṷṣeṇa ha॒viṣā᳚ | de॒vā ya॒jñamata̭nvata |
va॒sa॒nto a̭syāsī॒dājyam᳚ | grī॒ṣma i॒dhmaśśa॒radhdha॒viḥ ||
sa॒ptāsyā̭sanpari॒dhayaḥ̭ | tri-ssa॒pta sa॒midhaḥ̭ kṛ॒tāḥ |
de॒vā yadya॒jña-nta̭nvā॒nāḥ | aba̭dhna॒n-purṷṣa-mpa॒śum ||
taṃ-ya~॒jña-mba॒r॒hiṣi॒ praukṣaṋ | purṷṣa-ñjā॒tama̭gra॒taḥ |
tena̭ de॒vā aya̭janta | sā॒dhyā ṛṣa̭yaśca॒ ye ||
tasmā᳚dya॒jñāthsa̭rva॒hutaḥ̭ | sambhṛ̭ta-mpṛṣadā॒jyam |
pa॒śūg-stāg-śca̭kre vāya॒vyāṋ | ā॒ra॒ṇyān-grā॒myāśca॒ ye ||
tasmā᳚dya॒jñāthsa̭rva॒hutaḥ̭ | ṛca॒-ssāmā̭ni jajñire |
chandāgṃ̭si jajñire॒ tasmā᳚t | yaju॒stasmā̭dajāyata ||
tasmā॒daśvā̭ ajāyanta | ye ke co̭bha॒yāda̭taḥ |
gāvo̭ ha jajñire॒ tasmā᳚t | tasmā᳚jjā॒tā a̭jā॒vayaḥ̭ ||
yatpurṷṣaṃ॒-vya~̭dadhuḥ | ka॒ti॒thā vya̭kalpayann |
mukha॒-ṅkima̭sya॒ kau bā॒hū | kāvū॒rū pādā̭vucyete ||
brā॒hma॒ṇo᳚-'sya॒ mukha̭māsīt | bā॒hū rā̭ja॒nyaḥ̭ kṛ॒taḥ |
ū॒rū tada̭sya॒ yadvaiśyaḥ̭ | pa॒dbhyāgṃ śū॒dro a̭jāyata ||
ca॒ndramā॒ mana̭so jā॒taḥ | cakṣo॒-ssūryo̭ ajāyata |
mukhā॒dindra̭ścā॒gniśca̭ | prā॒ṇādvā॒yura̭jāyata ||
nābhyā̭ āsīda॒ntari̭kṣam | śī॒r​ṣṇo dyau-ssama̭vartata |
pa॒dbhyā-mbhūmi॒rdiśa॒-śśrotrā᳚t | tathā̭ lo॒kāgṃ a̭kalpayann ||
vedā॒hame॒ta-mpurṷṣa-mma॒hāntam᳚ | ā॒di॒tyava̭rṇa॒-ntama̭sa॒stu pā॒re |
sarvā̭ṇi rū॒pāṇi̭ vi॒citya॒ dhīraḥ̭ | nāmā̭ni kṛ॒tvā-'bhi॒vada॒n॒, yadā-''ste᳚ ||
dhā॒tā pu॒rastā॒dyamṷdāja॒hāra̭ | śa॒kraḥ pravi॒dvā-npra॒diśa॒ścata̭sraḥ |
tame॒vaṃ-vi~॒dvāna॒mṛta̭ i॒ha bha̭vati | nānyaḥ panthā॒ aya̭nāya vidyate ||
ya॒jñena̭ ya॒jñama̭yajanta de॒vāḥ | tāni॒ dharmā̭ṇi pratha॒mānyā̭sann |
te ha॒ nāka̭-mmahi॒mānaḥ̭ sacante | yatra॒ pūrvḙ sā॒dhyā-ssanti̭ de॒vāḥ ||
a॒dbhya-ssambhṷ̄taḥ pṛthi॒vyai rasā᳚cca | vi॒śvaka̭rmaṇa॒-ssama̭varta॒tādhi̭ |
tasya॒ tvaṣṭā̭ vi॒dadha̭drū॒pamḙti | tatpurṷṣasya॒ viśva॒mājā̭na॒magre᳚ ||
vedā॒hame॒ta-mpurṷṣa-mma॒hāntam᳚ | ā॒di॒tyava̭rṇa॒-ntama̭saḥ॒ para̭stāt |
tame॒vaṃ-vi~॒dvāna॒mṛta̭ i॒ha bha̭vati | nānyaḥ panthā̭ vidya॒te-'ya̭nāya ||
pra॒jāpa̭tiścarati॒ garbhḙ a॒ntaḥ | a॒jāya̭māno bahu॒dhā vijā̭yate |
tasya॒ dhīrāḥ॒ pari̭jānanti॒ yonim᳚ | marī̭cīnā-mpa॒dami̭cchanti ve॒dhasaḥ̭ ||
yo de॒vebhya॒ āta̭pati | yo de॒vānā᳚-mpu॒rohi̭taḥ |
pūrvo॒ yo de॒vebhyo̭ jā॒taḥ | namo̭ ru॒cāya॒ brāhma̭ye ||
ruca̭-mbrā॒hma-ñja॒naya̭ntaḥ | de॒vā agre॒ tada̭bruvann |
yastvai॒va-mbrā᳚hma॒ṇo vi॒dyāt | tasya̭ de॒vā asa॒n vaśe᳚ ||
hrīśca̭ te la॒kṣmīśca॒ patnyau᳚ | a॒ho॒rā॒tre pā॒r​śve |
nakṣa̭trāṇi rū॒pam | a॒śvinau॒ vyāttam᳚ |
i॒ṣṭa-mma̭niṣāṇa | a॒mu-mma̭niṣāṇa | sarva̭-mmaniṣāṇa ||
tacchaṃ॒-yo~rāvṛ̭ṇīmahe | gā॒tuṃ-ya~॒jñāya̭ | gā॒tuṃ-ya~॒jñapa̭taye | daivī᳚ sva॒stira̭stu naḥ | sva॒stirmānṷṣebhyaḥ | ū॒rdhva-ñji̭gātu bheṣa॒jam | śa-nno̭ astu dvi॒pade᳚ | śa-ñcatṷṣpade |
oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
ओ-न्तच्छं॒-योँरावृ॑णीमहे । गा॒तुं-यँ॒ज्ञाय॑ । गा॒तुं-यँ॒ज्ञप॑तये । दैवी᳚ स्व॒स्तिर॑स्तु नः । स्व॒स्तिर्मानु॑षेभ्यः । ऊ॒र्ध्व-ञ्जि॑गातु भेष॒जम् । श-न्नो॑ अस्तु द्वि॒पदे᳚ । श-ञ्चतु॑ष्पदे ।
ॐ शान्ति॒-श्शान्ति॒-श्शान्तिः॑ ॥
स॒हस्र॑शीर्​षा॒ पुरु॑षः । स॒ह॒स्रा॒क्ष-स्स॒हस्र॑पात् ।
स भूमिं॑-विँ॒श्वतो॑ वृ॒त्वा । अत्य॑तिष्ठद्दशाङ्गु॒लम् ॥
पुरु॑ष ए॒वेदग्ं सर्वम्᳚ । यद्भू॒तं-यँच्च॒ भव्यम्᳚ ।
उ॒तामृ॑त॒त्व स्येशा॑नः । यदन्ने॑नाति॒रोह॑ति ॥
ए॒तावा॑नस्य महि॒मा । अतो॒ ज्यायाग्॑श्च॒ पूरु॑षः ।
पादो᳚-ऽस्य॒ विश्वा॑ भू॒तानि॑ । त्रि॒पाद॑स्या॒मृत॑-न्दि॒वि ॥
त्रि॒पादू॒र्ध्व उदै॒त्पुरु॑षः । पादो᳚-ऽस्ये॒हा-ऽऽभ॑वा॒त्पुनः॑ ।
ततो॒ विष्व॒ङ्​व्य॑क्रामत् । सा॒श॒ना॒न॒श॒ने अ॒भि ॥
तस्मा᳚द्वि॒राड॑जायत । वि॒राजो॒ अधि॒ पूरु॑षः ।
स जा॒तो अत्य॑रिच्यत । प॒श्चाद्भूमि॒मथो॑ पु॒रः ॥
यत्पुरु॑षेण ह॒विषा᳚ । दे॒वा य॒ज्ञमत॑न्वत ।
व॒स॒न्तो अ॑स्यासी॒दाज्यम्᳚ । ग्री॒ष्म इ॒ध्मश्श॒रध्ध॒विः ॥
स॒प्तास्या॑सन्परि॒धयः॑ । त्रि-स्स॒प्त स॒मिधः॑ कृ॒ताः ।
दे॒वा यद्य॒ज्ञ-न्त॑न्वा॒नाः । अब॑ध्न॒न्-पुरु॑ष-म्प॒शुम् ॥
तं-यँ॒ज्ञ-म्ब॒र्॒हिषि॒ प्रौक्षन्॑ । पुरु॑ष-ञ्जा॒तम॑ग्र॒तः ।
तेन॑ दे॒वा अय॑जन्त । सा॒ध्या ऋष॑यश्च॒ ये ॥
तस्मा᳚द्य॒ज्ञाथ्स॑र्व॒हुतः॑ । सम्भृ॑त-म्पृषदा॒ज्यम् ।
प॒शूग्-स्ताग्-श्च॑क्रे वाय॒व्यान्॑ । आ॒र॒ण्यान्-ग्रा॒म्याश्च॒ ये ॥
तस्मा᳚द्य॒ज्ञाथ्स॑र्व॒हुतः॑ । ऋच॒-स्सामा॑नि जज्ञिरे ।
छन्दाग्ं॑सि जज्ञिरे॒ तस्मा᳚त् । यजु॒स्तस्मा॑दजायत ॥
तस्मा॒दश्वा॑ अजायन्त । ये के चो॑भ॒याद॑तः ।
गावो॑ ह जज्ञिरे॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚ज्जा॒ता अ॑जा॒वयः॑ ॥
यत्पुरु॑षं॒-व्यँ॑दधुः । क॒ति॒था व्य॑कल्पयन्न् ।
मुख॒-ङ्किम॑स्य॒ कौ बा॒हू । कावू॒रू पादा॑वुच्येते ॥
ब्रा॒ह्म॒णो᳚-ऽस्य॒ मुख॑मासीत् । बा॒हू रा॑ज॒न्यः॑ कृ॒तः ।
ऊ॒रू तद॑स्य॒ यद्वैश्यः॑ । प॒द्भ्याग्ं शू॒द्रो अ॑जायत ॥
च॒न्द्रमा॒ मन॑सो जा॒तः । चक्षो॒-स्सूर्यो॑ अजायत ।
मुखा॒दिन्द्र॑श्चा॒ग्निश्च॑ । प्रा॒णाद्वा॒युर॑जायत ॥
नाभ्या॑ आसीद॒न्तरि॑क्षम् । शी॒र्​ष्णो द्यौ-स्सम॑वर्तत ।
प॒द्भ्या-म्भूमि॒र्दिश॒-श्श्रोत्रा᳚त् । तथा॑ लो॒काग्ं अ॑कल्पयन्न् ॥
वेदा॒हमे॒त-म्पुरु॑ष-म्म॒हान्तम्᳚ । आ॒दि॒त्यव॑र्ण॒-न्तम॑स॒स्तु पा॒रे ।
सर्वा॑णि रू॒पाणि॑ वि॒चित्य॒ धीरः॑ । नामा॑नि कृ॒त्वा-ऽभि॒वद॒न्॒, यदा-ऽऽस्ते᳚ ॥
धा॒ता पु॒रस्ता॒द्यमु॑दाज॒हार॑ । श॒क्रः प्रवि॒द्वा-न्प्र॒दिश॒श्चत॑स्रः ।
तमे॒वं-विँ॒द्वान॒मृत॑ इ॒ह भ॑वति । नान्यः पन्था॒ अय॑नाय विद्यते ॥
य॒ज्ञेन॑ य॒ज्ञम॑यजन्त दे॒वाः । तानि॒ धर्मा॑णि प्रथ॒मान्या॑सन्न् ।
ते ह॒ नाक॑-म्महि॒मानः॑ सचन्ते । यत्र॒ पूर्वे॑ सा॒ध्या-स्सन्ति॑ दे॒वाः ॥
अ॒द्भ्य-स्सम्भू॑तः पृथि॒व्यै रसा᳚च्च । वि॒श्वक॑र्मण॒-स्सम॑वर्त॒ताधि॑ ।
तस्य॒ त्वष्टा॑ वि॒दध॑द्रू॒पमे॑ति । तत्पुरु॑षस्य॒ विश्व॒माजा॑न॒मग्रे᳚ ॥
वेदा॒हमे॒त-म्पुरु॑ष-म्म॒हान्तम्᳚ । आ॒दि॒त्यव॑र्ण॒-न्तम॑सः॒ पर॑स्तात् ।
तमे॒वं-विँ॒द्वान॒मृत॑ इ॒ह भ॑वति । नान्यः पन्था॑ विद्य॒ते-ऽय॑नाय ॥
प्र॒जाप॑तिश्चरति॒ गर्भे॑ अ॒न्तः । अ॒जाय॑मानो बहु॒धा विजा॑यते ।
तस्य॒ धीराः॒ परि॑जानन्ति॒ योनिम्᳚ । मरी॑चीना-म्प॒दमि॑च्छन्ति वे॒धसः॑ ॥
यो दे॒वेभ्य॒ आत॑पति । यो दे॒वाना᳚-म्पु॒रोहि॑तः ।
पूर्वो॒ यो दे॒वेभ्यो॑ जा॒तः । नमो॑ रु॒चाय॒ ब्राह्म॑ये ॥
रुच॑-म्ब्रा॒ह्म-ञ्ज॒नय॑न्तः । दे॒वा अग्रे॒ तद॑ब्रुवन्न् ।
यस्त्वै॒व-म्ब्रा᳚ह्म॒णो वि॒द्यात् । तस्य॑ दे॒वा अस॒न् वशे᳚ ॥
ह्रीश्च॑ ते ल॒क्ष्मीश्च॒ पत्न्यौ᳚ । अ॒हो॒रा॒त्रे पा॒र्​श्वे ।
नक्ष॑त्राणि रू॒पम् । अ॒श्विनौ॒ व्यात्तम्᳚ ।
इ॒ष्ट-म्म॑निषाण । अ॒मु-म्म॑निषाण । सर्व॑-म्मनिषाण ॥
तच्छं॒-योँरावृ॑णीमहे । गा॒तुं-यँ॒ज्ञाय॑ । गा॒तुं-यँ॒ज्ञप॑तये । दैवी᳚ स्व॒स्तिर॑स्तु नः । स्व॒स्तिर्मानु॑षेभ्यः । ऊ॒र्ध्व-ञ्जि॑गातु भेष॒जम् । श-न्नो॑ अस्तु द्वि॒पदे᳚ । श-ञ्चतु॑ष्पदे ।
ॐ शान्ति॒-श्शान्ति॒-श्शान्तिः॑ ॥
o-ntacchaṃ॒-yo~rāvṛ̭ṇīmahe | gā॒tuṃ-ya~॒jñāya̭ | gā॒tuṃ-ya~॒jñapa̭taye | daivī᳚ sva॒stira̭stu naḥ | sva॒stirmānṷṣebhyaḥ | ū॒rdhva-ñji̭gātu bheṣa॒jam | śa-nno̭ astu dvi॒pade᳚ | śa-ñcatṷṣpade |
oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ ||
sa॒hasra̭śīr​ṣā॒ purṷṣaḥ | sa॒ha॒srā॒kṣa-ssa॒hasra̭pāt |
sa bhūmiṃ̭-vi~॒śvato̭ vṛ॒tvā | atya̭tiṣṭhaddaśāṅgu॒lam ||
purṷṣa e॒vedagṃ sarvam᳚ | yadbhū॒taṃ-ya~cca॒ bhavyam᳚ |
u॒tāmṛ̭ta॒tva syeśā̭naḥ | yadannḙnāti॒roha̭ti ||
e॒tāvā̭nasya mahi॒mā | ato॒ jyāyāg̭śca॒ pūrṷṣaḥ |
pādo᳚-'sya॒ viśvā̭ bhū॒tāni̭ | tri॒pāda̭syā॒mṛta̭-ndi॒vi ||
tri॒pādū॒rdhva udai॒tpurṷṣaḥ | pādo᳚-'sye॒hā-''bha̭vā॒tpunaḥ̭ |
tato॒ viṣva॒ṅ​vya̭krāmat | sā॒śa॒nā॒na॒śa॒ne a॒bhi ||
tasmā᳚dvi॒rāḍa̭jāyata | vi॒rājo॒ adhi॒ pūrṷṣaḥ |
sa jā॒to atya̭ricyata | pa॒ścādbhūmi॒matho̭ pu॒raḥ ||
yatpurṷṣeṇa ha॒viṣā᳚ | de॒vā ya॒jñamata̭nvata |
va॒sa॒nto a̭syāsī॒dājyam᳚ | grī॒ṣma i॒dhmaśśa॒radhdha॒viḥ ||
sa॒ptāsyā̭sanpari॒dhayaḥ̭ | tri-ssa॒pta sa॒midhaḥ̭ kṛ॒tāḥ |
de॒vā yadya॒jña-nta̭nvā॒nāḥ | aba̭dhna॒n-purṷṣa-mpa॒śum ||
taṃ-ya~॒jña-mba॒r॒hiṣi॒ praukṣaṋ | purṷṣa-ñjā॒tama̭gra॒taḥ |
tena̭ de॒vā aya̭janta | sā॒dhyā ṛṣa̭yaśca॒ ye ||
tasmā᳚dya॒jñāthsa̭rva॒hutaḥ̭ | sambhṛ̭ta-mpṛṣadā॒jyam |
pa॒śūg-stāg-śca̭kre vāya॒vyāṋ | ā॒ra॒ṇyān-grā॒myāśca॒ ye ||
tasmā᳚dya॒jñāthsa̭rva॒hutaḥ̭ | ṛca॒-ssāmā̭ni jajñire |
chandāgṃ̭si jajñire॒ tasmā᳚t | yaju॒stasmā̭dajāyata ||
tasmā॒daśvā̭ ajāyanta | ye ke co̭bha॒yāda̭taḥ |
gāvo̭ ha jajñire॒ tasmā᳚t | tasmā᳚jjā॒tā a̭jā॒vayaḥ̭ ||
yatpurṷṣaṃ॒-vya~̭dadhuḥ | ka॒ti॒thā vya̭kalpayann |
mukha॒-ṅkima̭sya॒ kau bā॒hū | kāvū॒rū pādā̭vucyete ||
brā॒hma॒ṇo᳚-'sya॒ mukha̭māsīt | bā॒hū rā̭ja॒nyaḥ̭ kṛ॒taḥ |
ū॒rū tada̭sya॒ yadvaiśyaḥ̭ | pa॒dbhyāgṃ śū॒dro a̭jāyata ||
ca॒ndramā॒ mana̭so jā॒taḥ | cakṣo॒-ssūryo̭ ajāyata |
mukhā॒dindra̭ścā॒gniśca̭ | prā॒ṇādvā॒yura̭jāyata ||
nābhyā̭ āsīda॒ntari̭kṣam | śī॒r​ṣṇo dyau-ssama̭vartata |
pa॒dbhyā-mbhūmi॒rdiśa॒-śśrotrā᳚t | tathā̭ lo॒kāgṃ a̭kalpayann ||
vedā॒hame॒ta-mpurṷṣa-mma॒hāntam᳚ | ā॒di॒tyava̭rṇa॒-ntama̭sa॒stu pā॒re |
sarvā̭ṇi rū॒pāṇi̭ vi॒citya॒ dhīraḥ̭ | nāmā̭ni kṛ॒tvā-'bhi॒vada॒n॒, yadā-''ste᳚ ||
dhā॒tā pu॒rastā॒dyamṷdāja॒hāra̭ | śa॒kraḥ pravi॒dvā-npra॒diśa॒ścata̭sraḥ |
tame॒vaṃ-vi~॒dvāna॒mṛta̭ i॒ha bha̭vati | nānyaḥ panthā॒ aya̭nāya vidyate ||
ya॒jñena̭ ya॒jñama̭yajanta de॒vāḥ | tāni॒ dharmā̭ṇi pratha॒mānyā̭sann |
te ha॒ nāka̭-mmahi॒mānaḥ̭ sacante | yatra॒ pūrvḙ sā॒dhyā-ssanti̭ de॒vāḥ ||
a॒dbhya-ssambhṷ̄taḥ pṛthi॒vyai rasā᳚cca | vi॒śvaka̭rmaṇa॒-ssama̭varta॒tādhi̭ |
tasya॒ tvaṣṭā̭ vi॒dadha̭drū॒pamḙti | tatpurṷṣasya॒ viśva॒mājā̭na॒magre᳚ ||
vedā॒hame॒ta-mpurṷṣa-mma॒hāntam᳚ | ā॒di॒tyava̭rṇa॒-ntama̭saḥ॒ para̭stāt |
tame॒vaṃ-vi~॒dvāna॒mṛta̭ i॒ha bha̭vati | nānyaḥ panthā̭ vidya॒te-'ya̭nāya ||
pra॒jāpa̭tiścarati॒ garbhḙ a॒ntaḥ | a॒jāya̭māno bahu॒dhā vijā̭yate |
tasya॒ dhīrāḥ॒ pari̭jānanti॒ yonim᳚ | marī̭cīnā-mpa॒dami̭cchanti ve॒dhasaḥ̭ ||
yo de॒vebhya॒ āta̭pati | yo de॒vānā᳚-mpu॒rohi̭taḥ |
pūrvo॒ yo de॒vebhyo̭ jā॒taḥ | namo̭ ru॒cāya॒ brāhma̭ye ||
ruca̭-mbrā॒hma-ñja॒naya̭ntaḥ | de॒vā agre॒ tada̭bruvann |
yastvai॒va-mbrā᳚hma॒ṇo vi॒dyāt | tasya̭ de॒vā asa॒n vaśe᳚ ||
hrīśca̭ te la॒kṣmīśca॒ patnyau᳚ | a॒ho॒rā॒tre pā॒r​śve |
nakṣa̭trāṇi rū॒pam | a॒śvinau॒ vyāttam᳚ |
i॒ṣṭa-mma̭niṣāṇa | a॒mu-mma̭niṣāṇa | sarva̭-mmaniṣāṇa ||
tacchaṃ॒-yo~rāvṛ̭ṇīmahe | gā॒tuṃ-ya~॒jñāya̭ | gā॒tuṃ-ya~॒jñapa̭taye | daivī᳚ sva॒stira̭stu naḥ | sva॒stirmānṷṣebhyaḥ | ū॒rdhva-ñji̭gātu bheṣa॒jam | śa-nno̭ astu dvi॒pade᳚ | śa-ñcatṷṣpade |
oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gurmukhi script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in