Shri Venkateshvara Sahasranama Stotram — Gujarati Script

શ્રીવસિષ્ઠ ઉવાચ ।

ભગવન્ કેન વિધિના નામભિર્વેઙ્કટેશ્વરમ્ ।

પૂજયામાસ તં દેવં બ્રહ્મા તુ કમલૈઃ શુભૈઃ ॥ 1 ॥

પૃચ્છામિ તાનિ નામાનિ ગુણયોગપરાણિ કિમ્ ।

મુખ્યવૃત્તીનિ કિં બ્રૂહિ લક્ષકાણ્યથવા હરેઃ ॥ 2 ॥

નારદ ઉવાચ ।

નામાન્યનન્તાનિ હરેઃ ગુણયોગાનિ કાનિ ચિત્ ।

મુખ્યવૃત્તીનિ ચાન્યાનિ લક્ષકાણ્યપરાણિ ચ ॥ 3 ॥

પરમાર્થૈઃ સર્વશબ્દૈરેકો જ્ઞેયઃ પરઃ પુમાન્ ।

આદિમધ્યાન્તરહિતસ્ત્વવ્યક્તોઽનન્તરૂપભૃત્ ॥ 4 ॥

ચન્દ્રાર્કવહ્નિવાય્વાદ્યા ગ્રહર્ક્ષાણિ નભો દિશઃ ।

અન્વયવ્યતિરેકાભ્યાં સન્તિ નો સન્તિ યન્મતેઃ ॥ 5 ॥

તસ્ય દેવસ્ય નામ્નાં હિ પારં ગન્તું હિ કઃ ક્ષમઃ ।

તથાઽપિ ચાભિધાનાનિ વેઙ્કટેશસ્ય કાનિચિત્ ॥ 6 ॥

બ્રહ્મગીતાનિ પુણ્યાનિ તાનિ વક્ષ્યામિ સુવ્રત ।

યદુચ્ચારણમાત્રેણ વિમુક્તાઘઃ પરં વ્રજેત્ ॥ 7 ॥

વેઙ્કટેશસ્ય નામ્નાં હિ સહસ્રસ્ય ઋષિર્વિધિઃ ।

છન્દોઽનુષ્ટુપ્તથા દેવઃ શ્રીવત્સાઙ્કો રમાપતિઃ ॥ 8 ॥

બીજભૂતસ્તથોઙ્કારો હ્રીં ક્લીં શક્તિશ્ચ કીલકમ્ ।

ૐ નમો વેઙ્કટેશાયેત્યાદિર્મન્ત્રોઽત્ર કથ્યતે ॥ 9 ॥

બ્રહ્માણ્ડગર્ભઃ કવચમસ્ત્રં ચક્રગદાધરઃ ।

વિનિયોગોઽભીષ્ટસિદ્ધૌ હૃદયં સામગાયનઃ ॥ 10 ॥

અસ્ય શ્રી વેઙ્કટેશ સહસ્રનામ સ્તોત્ર મહામન્ત્રસ્ય બ્રહ્મા ઋષિઃ અનુષ્ટુપ્ છન્દઃ શ્રીવત્સાઙ્કો રમાપતિર્દેવતા ૐ બીજં હ્રીં શક્તિઃ ક્લીં કીલકં બ્રહ્માણ્ડગર્ભ ઇતિ કવચં ચક્રગદાધર ઇત્યસ્ત્રં સામગાનમિતિ હૃદયં ૐ નમો વેઙ્કટેશાયેત્યાદિર્મન્ત્રઃ શ્રી વેઙ્કટેશ પ્રીત્યર્થે જપે વિનિયોગઃ ॥

ધ્યાનમ્

ભાસ્વચ્ચન્દ્રમસૌ યદીયનયને ભાર્યા યદીયા રમા

યસ્માદ્વિશ્વસૃડપ્યભૂદ્યમિકુલં યદ્ધ્યાનયુક્તં સદા

નાથો યો જગતાં નગેન્દ્રદુહિતુર્નાથોઽપિ યદ્ભક્તિમાન્

તાતો યો મદનસ્ય યો દુરિતહા તં વેઙ્કટેશં ભજે ॥

ઊર્ધ્વૌ હસ્તૌ યદીયૌ સુરરિપુદલને બિભ્રતૌ શઙ્ખચક્રે

સેવ્યાવઙ્ઘ્રી સ્વકીયાવભિદધદધરો દક્ષિણો યસ્ય પાણિઃ ।

તાવન્માત્રં ભવાબ્ધિં ગમયતિ ભજતામૂરુગો વામપાણિઃ

શ્રીવત્સાઙ્કશ્ચ લક્ષ્મીર્યદુરસિ લસતસ્તં ભજે વેઙ્કટેશમ્ ॥

ઇતિ ધ્યાયન્ વેઙ્કટેશં શ્રીવત્સાઙ્કં રમાપતિમ્ ।

વેઙ્કટેશો વિરૂપાક્ષ ઇત્યારભ્ય જપેત્ક્રમાત્ ॥

સ્તોત્રં

ૐ વેઙ્કટેશો વિરૂપાક્ષો વિશ્વેશો વિશ્વભાવનઃ ।

વિશ્વસૃડ્વિશ્વસંહર્તા વિશ્વપ્રાણો વિરાડ્વપુઃ ॥ 1 ॥

શેષાદ્રિનિલયોઽશેષભક્તદુઃખપ્રણાશનઃ ।

શેષસ્તુત્યઃ શેષશાયી વિશેષજ્ઞો વિભુઃ સ્વભૂઃ ॥ 2 ॥

વિષ્ણુર્જિષ્ણુશ્ચ વર્ધિષ્ણુરુત્સહિષ્ણુઃ સહિષ્ણુકઃ ।

ભ્રાજિષ્ણુશ્ચ ગ્રસિષ્ણુશ્ચ વર્તિષ્ણુશ્ચ ભરિષ્ણુકઃ ॥ 3 ॥

કાલયન્તા કાલગોપ્તા કાલઃ કાલાન્તકોઽખિલઃ ।

કાલગમ્યઃ કાલકણ્ઠવન્દ્યઃ કાલકલેશ્વરઃ ॥ 4 ॥

શમ્ભુઃ સ્વયમ્ભૂરમ્ભોજનાભિઃ સ્તમ્ભિતવારિધિઃ ।

અમ્ભોધિનન્દિનીજાનિઃ શોણામ્ભોજપદપ્રભઃ ॥ 5 ॥

કમ્બુગ્રીવઃ શમ્બરારિરૂપઃ શમ્બરજેક્ષણઃ ।

બિમ્બાધરો બિમ્બરૂપી પ્રતિબિમ્બક્રિયાતિગઃ ॥ 6 ॥

ગુણવાન્ ગુણગમ્યશ્ચ ગુણાતીતો ગુણપ્રિયઃ ।

દુર્ગુણધ્વંસકૃત્સર્વસુગુણો ગુણભાસકઃ ॥ 7 ॥

પરેશઃ પરમાત્મા ચ પરઞ્જ્યોતિઃ પરા ગતિઃ ।

પરં પદં વિયદ્વાસાઃ પારમ્પર્યશુભપ્રદઃ ॥ 8 ॥

બ્રહ્માણ્ડગર્ભો બ્રહ્મણ્યો બ્રહ્મસૃડ્બ્રહ્મબોધિતઃ ।

બ્રહ્મસ્તુત્યો બ્રહ્મવાદી બ્રહ્મચર્યપરાયણઃ ॥ 9 ॥

સત્યવ્રતાર્થસન્તુષ્ટઃ સત્યરૂપી ઝષાઙ્ગવાન્ ।

સોમકપ્રાણહારી ચાઽઽનીતામ્નાયોઽબ્ધિસઞ્ચરઃ ॥ 10 ॥

દેવાસુરવરસ્તુત્યઃ પતન્મન્દરધારકઃ ।

ધન્વન્તરિઃ કચ્છપાઙ્ગઃ પયોનિધિવિમન્થકઃ ॥ 11 ॥

અમરામૃતસન્ધાતા ધૃતસં‍મોહિનીવપુઃ ।

હરમોહકમાયાવી રક્ષસ્સન્દોહભઞ્જનઃ ॥ 12 ॥

હિરણ્યાક્ષવિદારી ચ યજ્ઞો યજ્ઞવિભાવનઃ ।

યજ્ઞીયોર્વીસમુદ્ધર્તા લીલાક્રોડઃ પ્રતાપવાન્ ॥ 13 ॥

દણ્ડકાસુરવિધ્વંસી વક્રદંષ્ટ્રઃ ક્ષમાધરઃ ।

ગન્ધર્વશાપહરણઃ પુણ્યગન્ધો વિચક્ષણઃ ॥ 14 ॥

કરાલવક્ત્રઃ સોમાર્કનેત્રઃ ષડ્ગુણવૈભવઃ ।

શ્વેતઘોણી ઘૂર્ણિતભ્રૂર્ઘુર્ઘુરધ્વનિવિભ્રમઃ ॥ 15 ॥

દ્રાઘીયાન્ નીલકેશી ચ જાગ્રદમ્બુજલોચનઃ ।

ઘૃણાવાન્ ઘૃણિસમ્મોહો મહાકાલાગ્નિદીધિતિઃ ॥ 16 ॥

જ્વાલાકરાલવદનો મહોલ્કાકુલવીક્ષણઃ ।

સટાનિર્ભિન્નમેઘૌઘો દંષ્ટ્રારુગ્વ્યાપ્તદિક્તટઃ ॥ 17 ॥

ઉચ્છ્વાસાકૃષ્ટભૂતેશો નિશ્શ્વાસત્યક્તવિશ્વસૃટ્ ।

અન્તર્ભ્રમજ્જગદ્ગર્ભોઽનન્તો બ્રહ્મકપાલહૃત્ ॥ 18 ॥

ઉગ્રો વીરો મહાવિષ્ણુર્જ્વલનઃ સર્વતોમુખઃ ।

નૃસિંહો ભીષણો ભદ્રો મૃત્યુમૃત્યુઃ સનાતનઃ ॥ 19 ॥

સભાસ્તમ્ભોદ્ભવો ભીમઃ શીરોમાલી મહેશ્વરઃ ।

દ્વાદશાદિત્યચૂડાલઃ કલ્પધૂમસટાચ્છવિઃ ॥ 20 ॥

હિરણ્યકોરઃસ્થલભિન્નખઃ સિંહમુખોઽનઘઃ ।

પ્રહ્લાદવરદો ધીમાન્ ભક્તસઙ્ઘપ્રતિષ્ઠિતઃ ॥ 21 ॥

બ્રહ્મરુદ્રાદિસંસેવ્યઃ સિદ્ધસાધ્યપ્રપૂજિતઃ ।

લક્ષ્મીનૃસિંહો દેવેશો જ્વાલાજિહ્વાન્ત્રમાલિકઃ ॥ 22 ॥

ખડ્ગી ખેટી મહેષ્વાસી કપાલી મુસલી હલી ।

પાશી શૂલી મહાબાહુર્જ્વરઘ્નો રોગલુણ્ઠકઃ ॥ 23 ॥

મૌઞ્જીયુક્ છાત્રકો દણ્ડી કૃષ્ણાજિનધરો વટુઃ ।

અધીતવેદો વેદાન્તોદ્ધારકો બ્રહ્મનૈષ્ઠિકઃ ॥ 24 ॥

અહીનશયનપ્રીતઃ આદિતેયોઽનઘો હરિઃ ।

સંવિત્પ્રિયઃ સામવેદ્યો બલિવેશ્મપ્રતિષ્ઠિતઃ ॥ 25 ॥

બલિક્ષાલિતપાદાબ્જો વિન્ધ્યાવલિવિમાનિતઃ ।

ત્રિપાદભૂમિસ્વીકર્તા વિશ્વરૂપપ્રદર્શકઃ ॥ 26 ॥

ધૃતત્રિવિક્રમઃ સ્વાઙ્ઘ્રિનખભિન્નાણ્ડખર્પરઃ ।

પજ્જાતવાહિનીધારાપવિત્રિતજગત્ત્રયઃ ॥ 27 ॥

વિધિસમ્માનિતઃ પુણ્યો દૈત્યયોદ્ધા જયોર્જિતઃ ।

સુરરાજ્યપ્રદઃ શુક્રમદહૃત્સુગતીશ્વરઃ ॥ 28 ॥

જામદગ્ન્યઃ કુઠારી ચ કાર્તવીર્યવિદારણઃ ।

રેણુકાયાઃ શિરોહારી દુષ્ટક્ષત્રિયમર્દનઃ ॥ 29 ॥

વર્ચસ્વી દાનશીલશ્ચ ધનુષ્માન્ બ્રહ્મવિત્તમઃ ।

અત્યુદગ્રઃ સમગ્રશ્ચ ન્યગ્રોધો દુષ્ટનિગ્રહઃ ॥ 30 ॥

રવિવંશસમુદ્ભૂતો રાઘવો ભરતાગ્રજઃ ।

કૌસલ્યાતનયો રામો વિશ્વામિત્રપ્રિયઙ્કરઃ ॥ 31 ॥

તાટકારિઃ સુબાહુઘ્નો બલાતિબલમન્ત્રવાન્ ।

અહલ્યાશાપવિચ્છેદી પ્રવિષ્ટજનકાલયઃ ॥ 32 ॥

સ્વયંવરસભાસંસ્થ ઈશચાપપ્રભઞ્જનઃ ।

જાનકીપરિણેતા ચ જનકાધીશસંસ્તુતઃ ॥ 33 ॥

જમદગ્નિતનૂજાતયોદ્ધાઽયોધ્યાધિપાગ્રણીઃ ।

પિતૃવાક્યપ્રતીપાલસ્ત્યક્તરાજ્યઃ સલક્ષ્મણઃ ॥ 34 ॥

સસીતશ્ચિત્રકૂટસ્થો ભરતાહિતરાજ્યકઃ ।

કાકદર્પપ્રહર્તા ચ દણ્ડકારણ્યવાસકઃ ॥ 35 ॥

પઞ્ચવટ્યાં વિહારી ચ સ્વધર્મપરિપોષકઃ ।

વિરાધહાઽગસ્ત્યમુખ્યમુનિસમ્માનિતઃ પુમાન્ ॥ 36 ॥

ઇન્દ્રચાપધરઃ ખડ્ગધરશ્ચાક્ષયસાયકઃ ।

ખરાન્તકો દૂષણારિસ્ત્રિશિરસ્કરિપુર્વૃષઃ ॥ 37 ॥

તતઃ શૂર્પણખાનાસાચ્છેત્તા વલ્કલધારકઃ ।

જટાવાન્ પર્ણશાલાસ્થો મારીચબલમર્દકઃ ॥ 38 ॥

પક્ષિરાટ્કૃતસંવાદો રવિતેજા મહાબલઃ ।

શબર્યાનીતફલભુક્ હનૂમત્પરિતોષિતઃ ॥ 39 ॥

સુગ્રીવાઽભયદો દૈત્યકાયક્ષેપણભાસુરઃ ।

સપ્તતાલસમુચ્છેત્તા વાલિહૃત્કપિસંવૃતઃ ॥ 40 ॥

વાયુસૂનુકૃતાસેવસ્ત્યક્તપમ્પઃ કુશાસનઃ ।

ઉદન્વત્તીરગઃ શૂરો વિભીષણવરપ્રદઃ ॥ 41 ॥

સેતુકૃદ્દૈત્યહા પ્રાપ્તલઙ્કોઽલઙ્કારવાન્ સ્વયમ્ ।

અતિકાયશિરશ્છેત્તા કુમ્ભકર્ણવિભેદનઃ ॥ 42 ॥

દશકણ્ઠશિરોધ્વંસી જામ્બવત્પ્રમુખાવૃતઃ ।

જાનકીશઃ સુરાધ્યક્ષઃ સાકેતેશઃ પુરાતનઃ ॥ 43 ॥

પુણ્યશ્લોકો વેદવેદ્યઃ સ્વામિતીર્થનિવાસકઃ ।

લક્ષ્મીસરઃકેલિલોલો લક્ષ્મીશો લોકરક્ષકઃ ॥ 44 ॥

દેવકીગર્ભસમ્ભૂતો યશોદેક્ષણલાલિતઃ ।

વસુદેવકૃતસ્તોત્રો નન્દગોપમનોહરઃ ॥ 45 ॥

ચતુર્ભુજઃ કોમલાઙ્ગો ગદાવાન્નીલકુન્તલઃ ।

પૂતનાપ્રાણસંહર્તા તૃણાવર્તવિનાશનઃ ॥ 46 ॥

ગર્ગારોપિતનામાઙ્કો વાસુદેવો હ્યધોક્ષજઃ ।

ગોપિકાસ્તન્યપાયી ચ બલભદ્રાનુજોઽચ્યુતઃ ॥ 47 ॥

વૈયાઘ્રનખભૂષશ્ચ વત્સજિદ્વત્સવર્ધનઃ ।

ક્ષીરસારાશનરતો દધિભાણ્ડપ્રમર્દનઃ ॥ 48 ॥

નવનીતાપહર્તા ચ નીલનીરદભાસુરઃ ।

આભીરદૃષ્ટદૌર્જન્યો નીલપદ્મનિભાનનઃ ॥ 49 ॥

માતૃદર્શિતવિશ્વાઽઽસ્ય ઉલૂખલનિબન્ધનઃ ।

નલકૂબરશાપાન્તો ગોધૂલિચ્છુરિતાઙ્ગકઃ ॥ 50 ॥

ગોસઙ્ઘરક્ષકઃ શ્રીશો બૃન્દારણ્યનિવાસકઃ ।

વત્સાન્તકો બકદ્વેષી દૈત્યામ્બુદમહાનિલઃ ॥ 51 ॥

મહાજગરચણ્ડાગ્નિઃ શકટપ્રાણકણ્ટકઃ ।

ઇન્દ્રસેવ્યઃ પુણ્યગાત્રઃ ખરજિચ્ચણ્ડદીધિતિઃ ॥ 52 ॥

તાલપક્વફલાશી ચ કાલીયફણિદર્પહા ।

નાગપત્નીસ્તુતિપ્રીતઃ પ્રલમ્બાસુરખણ્ડનઃ ॥ 53 ॥

દાવાગ્નિબલસંહારી ફલાહારી ગદાગ્રજઃ ।

ગોપાઙ્ગનાચેલચોરઃ પાથોલીલાવિશારદઃ ॥ 54 ॥

વંશગાનપ્રવીણશ્ચ ગોપીહસ્તામ્બુજાર્ચિતઃ ।

મુનિપત્ન્યાહૃતાહારો મુનિશ્રેષ્ઠો મુનિપ્રિયઃ ॥ 55 ॥

ગોવર્ધનાદ્રિસન્ધર્તા સઙ્ક્રન્દનતમોઽપહઃ ।

સદુદ્યાનવિલાસી ચ રાસક્રીડાપરાયણઃ ॥ 56 ॥

વરુણાભ્યર્ચિતો ગોપીપ્રાર્થિતઃ પુરુષોત્તમઃ ।

અક્રૂરસ્તુતિસમ્પ્રીતઃ કુબ્જાયૌવનદાયકઃ ॥ 57 ॥

મુષ્ટિકોરઃપ્રહારી ચ ચાણૂરોદરદારણઃ ।

મલ્લયુદ્ધાગ્રગણ્યશ્ચ પિતૃબન્ધનમોચકઃ ॥ 58 ॥

મત્તમાતઙ્ગપઞ્ચાસ્યઃ કંસગ્રીવાનિકૃન્તનઃ ।

ઉગ્રસેનપ્રતિષ્ઠાતા રત્નસિંહાસનસ્થિતઃ ॥ 59 ॥

કાલનેમિખલદ્વેષી મુચુકુન્દવરપ્રદઃ ।

સાલ્વસેવિતદુર્ધર્ષરાજસ્મયનિવારણઃ ॥ 60 ॥

રુક્મિગર્વાપહારી ચ રુક્મિણીનયનોત્સવઃ ।

પ્રદ્યુમ્નજનકઃ કામી પ્રદ્યુમ્નો દ્વારકાધિપઃ ॥ 61 ॥

મણ્યાહર્તા મહામાયો જામ્બવત્કૃતસઙ્ગરઃ ।

જામ્બૂનદામ્બરધરો ગમ્યો જામ્બવતીવિભુઃ ॥ 62 ॥

કાલિન્દીપ્રથિતારામકેલિર્ગુઞ્જાવતંસકઃ ।

મન્દારસુમનોભાસ્વાન્ શચીશાભીષ્ટદાયકઃ ॥ 63 ॥

સત્રાજિન્માનસોલ્લાસી સત્યાજાનિઃ શુભાવહઃ ।

શતધન્વહરઃ સિદ્ધઃ પાણ્ડવપ્રિયકોત્સવઃ ॥ 64 ॥

ભદ્રપ્રિયઃ સુભદ્રાયા ભ્રાતા નાગ્નાજિતીવિભુઃ ।

કિરીટકુણ્ડલધરઃ કલ્પપલ્લવલાલિતઃ ॥ 65 ॥

ભૈષ્મીપ્રણયભાષાવાન્ મિત્રવિન્દાધિપોઽભયઃ ।

સ્વમૂર્તિકેલિસમ્પ્રીતો લક્ષ્મણોદારમાનસઃ ॥ 66 ॥

પ્રાગ્જ્યોતિષાધિપધ્વંસી તત્સૈન્યાન્તકરોઽમૃતઃ ।

ભૂમિસ્તુતો ભૂરિભોગો ભૂષણામ્બરસંયુતઃ ॥ 67 ॥

બહુરામાકૃતાહ્લાદો ગન્ધમાલ્યાનુલેપનઃ ।

નારદાદૃષ્ટચરિતો દેવેશો વિશ્વરાડ્ગુરુઃ ॥ 68 ॥

બાણબાહુવિદારશ્ચ તાપજ્વરવિનાશકઃ ।

ઉષોદ્ધર્ષયિતાઽવ્યક્તઃ શિવવાક્તુષ્ટમાનસઃ ॥ 69 ॥

મહેશજ્વરસંસ્તુત્યઃ શીતજ્વરભયાન્તકઃ ।

નૃગરાજોદ્ધારકશ્ચ પૌણ્ડ્રકાદિવધોદ્યતઃ ॥ 70 ॥

વિવિધારિચ્છલોદ્વિગ્નબ્રાહ્મણેષુ દયાપરઃ ।

જરાસન્ધબલદ્વેષી કેશિદૈત્યભયઙ્કરઃ ॥ 71 ॥

ચક્રી ચૈદ્યાન્તકઃ સભ્યો રાજબન્ધવિમોચકઃ ।

રાજસૂયહવિર્ભોક્તા સ્નિગ્ધાઙ્ગઃ શુભલક્ષણઃ ॥ 72 ॥

ધાનાભક્ષણસમ્પ્રીતઃ કુચેલાભીષ્ટદાયકઃ ।

સત્ત્વાદિગુણગમ્ભીરો દ્રૌપદીમાનરક્ષકઃ ॥ 73 ॥

ભીષ્મધ્યેયો ભક્તવશ્યો ભીમપૂજ્યો દયાનિધિઃ ।

દન્તવક્ત્રશિરશ્છેત્તા કૃષ્ણઃ કૃષ્ણાસખઃ સ્વરાટ્ ॥ 74 ॥

વૈજયન્તીપ્રમોદી ચ બર્હિબર્હવિભૂષણઃ ।

પાર્થકૌરવસન્ધાનકારી દુશ્શાસનાન્તકઃ ॥ 75 ॥

બુદ્ધો વિશુદ્ધઃ સર્વજ્ઞઃ ક્રતુહિંસાવિનિન્દકઃ ।

ત્રિપુરસ્ત્રીમાનભઙ્ગઃ સર્વશાસ્ત્રવિશારદઃ ॥ 76 ॥

નિર્વિકારો નિર્મમશ્ચ નિરાભાસો નિરામયઃ ।

જગન્મોહકધર્મી ચ દિગ્વસ્ત્રો દિક્પતીશ્વરઃ ॥ 77 ॥

કલ્કી મ્લેચ્છપ્રહર્તા ચ દુષ્ટનિગ્રહકારકઃ ।

ધર્મપ્રતિષ્ટાકારી ચ ચાતુર્વર્ણ્યવિભાગકૃત્ ॥ 78 ॥

યુગાન્તકો યુગાક્રાન્તો યુગકૃદ્યુગભાસકઃ ।

કામારિઃ કામકારી ચ નિષ્કામઃ કામિતાર્થદઃ ॥ 79 ॥

ભર્ગો વરેણ્યઃ સવિતુઃ શાર્ઙ્ગી વૈકુણ્ઠમન્દિરઃ ।

હયગ્રીવઃ કૈટભારિઃ ગ્રાહઘ્નો ગજરક્ષકઃ ॥ 80 ॥

સર્વસંશયવિચ્છેત્તા સર્વભક્તસમુત્સુકઃ ।

કપર્દી કામહારી ચ કલા કાષ્ઠા સ્મૃતિર્ધૃતિઃ ॥ 81 ॥

અનાદિરપ્રમેયૌજાઃ પ્રધાનઃ સન્નિરૂપકઃ ।

નિર્લેપો નિઃસ્પૃહોઽસઙ્ગો નિર્ભયો નીતિપારગઃ ॥ 82 ॥

નિષ્પ્રેષ્યો નિષ્ક્રિયઃ શાન્તો નિષ્પ્રપઞ્ચો નિધિર્નયઃ

કર્મ્યકર્મી વિકર્મી ચ કર્મેપ્સુઃ કર્મભાવનઃ ॥ 83 ॥

કર્માઙ્ગઃ કર્મવિન્યાસો મહાકર્મી મહાવ્રતી ।

કર્મભુક્કર્મફલદઃ કર્મેશઃ કર્મનિગ્રહઃ ॥ 84 ॥

નરો નારાયણો દાન્તઃ કપિલઃ કામદઃ શુચિઃ ।

તપ્તા જપ્તાઽક્ષમાલાવાન્ ગન્તા નેતા લયો ગતિઃ ॥ 85 ॥

શિષ્ટો દ્રષ્ટા રિપુદ્વેષ્ટા રોષ્ટા વેષ્ટા મહાનટઃ ।

રોદ્ધા બોદ્ધા મહાયોદ્ધા શ્રદ્ધાવાન્ સત્યધીઃ શુભઃ ॥ 86 ॥

મન્ત્રી મન્ત્રો મન્ત્રગમ્યો મન્ત્રકૃત્પરમન્ત્રહૃત્ ।

મન્ત્રભૃન્મન્ત્રફલદો મન્ત્રેશો મન્ત્રવિગ્રહઃ ॥ 87 ॥

મન્ત્રાઙ્ગો મન્ત્રવિન્યાસો મહામન્ત્રો મહાક્રમઃ ।

સ્થિરધીઃ સ્થિરવિજ્ઞાનઃ સ્થિરપ્રજ્ઞઃ સ્થિરાસનઃ ॥ 88 ॥

સ્થિરયોગઃ સ્થિરાધારઃ સ્થિરમાર્ગઃ સ્થિરાગમઃ ।

નિશ્શ્રેયસો નિરીહોઽગ્નિર્નિરવદ્યો નિરઞ્જનઃ ॥ 89 ॥

નિર્વૈરો નિરહઙ્કારો નિર્દમ્ભો નિરસૂયકઃ ।

અનન્તોઽનન્તબાહૂરુરનન્તાઙ્ઘ્રિરનન્તદૃક્ ॥ 90 ॥

અનન્તવક્ત્રોઽનન્તાઙ્ગોઽનન્તરૂપો હ્યનન્તકૃત્ ।

ઊર્ધ્વરેતા ઊર્ધ્વલિઙ્ગો હ્યૂર્ધ્વમૂર્ધોર્ધ્વશાખકઃ ॥ 91 ॥

ઊર્ધ્વ ઊર્ધ્વાધ્વરક્ષી ચ હ્યૂર્ધ્વજ્વાલો નિરાકુલઃ ।

બીજં બીજપ્રદો નિત્યો નિદાનં નિષ્કૃતિઃ કૃતી ॥ 92 ॥

મહાનણીયન્ ગરિમા સુષમા ચિત્રમાલિકઃ ।

નભઃ સ્પૃઙ્નભસો જ્યોતિર્નભસ્વાન્નિર્નભા નભઃ ॥ 93 ॥

અભુર્વિભુઃ પ્રભુઃ શમ્ભુર્મહીયાન્ ભૂર્ભુવાકૃતિઃ ।

મહાનન્દો મહાશૂરો મહોરાશિર્મહોત્સવઃ ॥ 94 ॥

મહાક્રોધો મહાજ્વાલો મહાશાન્તો મહાગુણઃ ।

સત્યવ્રતઃ સત્યપરઃ સત્યસન્ધઃ સતાં ગતિઃ ॥ 95 ॥

સત્યેશઃ સત્યસઙ્કલ્પઃ સત્યચારિત્રલક્ષણઃ ।

અન્તશ્ચરો હ્યન્તરાત્મા પરમાત્મા ચિદાત્મકઃ ॥ 96 ॥

રોચનો રોચમાનશ્ચ સાક્ષી શૌરિર્જનાર્દનઃ ।

મુકુન્દો નન્દનિષ્પન્દઃ સ્વર્ણબિન્દુઃ પુરન્દરઃ ॥ 97 ॥

અરિન્દમઃ સુમન્દશ્ચ કુન્દમન્દારહાસવાન્ ।

સ્યન્દનારૂઢચણ્ડાઙ્ગો હ્યાનન્દી નન્દનન્દનઃ ॥ 98 ॥

અનસૂયાનન્દનોઽત્રિનેત્રાનન્દઃ સુનન્દવાન્ ।

શઙ્ખવાન્પઙ્કજકરઃ કુઙ્કુમાઙ્કો જયાઙ્કુશઃ ॥ 99 ॥

અમ્ભોજમકરન્દાઢ્યો નિષ્પઙ્કોઽગરુપઙ્કિલઃ ।

ઇન્દ્રશ્ચન્દ્રરથશ્ચન્દ્રોઽતિચન્દ્રશ્ચન્દ્રભાસકઃ ॥ 100 ॥

ઉપેન્દ્ર ઇન્દ્રરાજશ્ચ વાગિન્દ્રશ્ચન્દ્રલોચનઃ ।

પ્રત્યક્ પરાક્ પરન્ધામ પરમાર્થઃ પરાત્પરઃ ॥ 101 ॥

અપારવાક્ પારગામી પારાવારઃ પરાવરઃ ।

સહસ્વાનર્થદાતા ચ સહનઃ સાહસી જયી ॥ 102 ॥

તેજસ્વી વાયુવિશિખી તપસ્વી તાપસોત્તમઃ ।

ઐશ્વર્યોદ્ભૂતિકૃદ્ભૂતિરૈશ્વર્યાઙ્ગકલાપવાન્ ॥ 103 ॥

અમ્ભોધિશાયી ભગવાન્ સર્વજ્ઞઃ સામપારગઃ ।

મહાયોગી મહાધીરો મહાભોગી મહાપ્રભુઃ ॥ 104 ॥

મહાવીરો મહાતુષ્ટિર્મહાપુષ્ટિર્મહાગુણઃ ।

મહાદેવો મહાબાહુર્મહાધર્મો મહેશ્વરઃ ॥ 105 ॥

સમીપગો દૂરગામી સ્વર્ગમાર્ગનિરર્ગલઃ ।

નગો નગધરો નાગો નાગેશો નાગપાલકઃ ॥ 106 ॥

હિરણ્મયઃ સ્વર્ણરેતા હિરણ્યાર્ચિર્હિરણ્યદઃ ।

ગુણગણ્યઃ શરણ્યશ્ચ પુણ્યકીર્તિઃ પુરાણગઃ ॥ 107 ॥

જન્યભૃજ્જન્યસન્નદ્ધો દિવ્યપઞ્ચાયુધો વશી ।

દૌર્જન્યભઙ્ગઃ પર્જન્યઃ સૌજન્યનિલયોઽલયઃ ॥ 108 ॥

જલન્ધરાન્તકો ભસ્મદૈત્યનાશી મહામનાઃ ।

શ્રેષ્ઠઃ શ્રવિષ્ઠો દ્રાઘિષ્ઠો ગરિષ્ઠો ગરુડધ્વજઃ ॥ 109 ॥

જ્યેષ્ઠો દ્રઢિષ્ઠો વર્ષિષ્ઠો દ્રાઘીયાન્ પ્રણવઃ ફણી ।

સમ્પ્રદાયકરઃ સ્વામી સુરેશો માધવો મધુઃ ॥ 110 ॥

નિર્નિમેષો વિધિર્વેધા બલવાન્ જીવનં બલી ।

સ્મર્તા શ્રોતા વિકર્તા ચ ધ્યાતા નેતા સમોઽસમઃ ॥ 111 ॥

હોતા પોતા મહાવક્તા રન્તા મન્તા ખલાન્તકઃ ।

દાતા ગ્રાહયિતા માતા નિયન્તાઽનન્તવૈભવઃ ॥ 112 ॥

ગોપ્તા ગોપયિતા હન્તા ધર્મજાગરિતા ધવઃ ।

કર્તા ક્ષેત્રકરઃ ક્ષેત્રપ્રદઃ ક્ષેત્રજ્ઞ આત્મવિત્ ॥ 113 ॥

ક્ષેત્રી ક્ષેત્રહરઃ ક્ષેત્રપ્રિયઃ ક્ષેમકરો મરુત્ ।

ભક્તિપ્રદો મુક્તિદાયી શક્તિદો યુક્તિદાયકઃ ॥ 114 ॥

શક્તિયુઙ્મૌક્તિકસ્રગ્વી સૂક્તિરામ્નાયસૂક્તિગઃ ।

ધનઞ્જયો ધનાધ્યક્ષો ધનિકો ધનદાધિપઃ ॥ 115 ॥

મહાધનો મહામાની દુર્યોધનવિમાનિતઃ ।

રત્નાકરો રત્નરોચી રત્નગર્ભાશ્રયઃ શુચિઃ ॥ 116 ॥

રત્નસાનુનિધિર્મૌલિરત્નભા રત્નકઙ્કણઃ ।

અન્તર્લક્ષ્યોઽન્તરભ્યાસી ચાન્તર્ધ્યેયો જિતાસનઃ ॥ 117 ॥

અન્તરઙ્ગો દયાવાંશ્ચ હ્યન્તર્માયો મહાર્ણવઃ ।

સરસઃ સિદ્ધરસિકઃ સિદ્ધિઃ સાધ્યઃ સદાગતિઃ ॥ 118 ॥

આયુઃપ્રદો મહાયુષ્માનર્ચિષ્માનોષધીપતિઃ ।

અષ્ટશ્રીરષ્ટભાગોઽષ્ટકકુબ્વ્યાપ્તયશો વ્રતી ॥ 119 ॥

અષ્ટાપદઃ સુવર્ણાભો હ્યષ્ટમૂર્તિસ્ત્રિમૂર્તિમાન્ ।

અસ્વપ્નઃ સ્વપ્નગઃ સ્વપ્નઃ સુસ્વપ્નફલદાયકઃ ॥ 120 ॥

દુઃસ્વપ્નધ્વંસકો ધ્વસ્તદુર્નિમિત્તઃ શિવઙ્કરઃ ।

સુવર્ણવર્ણઃ સમ્ભાવ્યો વર્ણિતો વર્ણસમ્મુખઃ ॥ 121 ॥

સુવર્ણમુખરીતીરશિવધ્યાતપદામ્બુજઃ ।

દાક્ષાયણીવચસ્તુષ્ટો દૂર્વાસોદૃષ્ટિગોચરઃ ॥ 122 ॥

અમ્બરીષવ્રતપ્રીતો મહાકૃત્તિવિભઞ્જનઃ ।

મહાભિચારકધ્વંસી કાલસર્પભયાન્તકઃ ॥ 123 ॥

સુદર્શનઃ કાલમેઘશ્યામઃ શ્રીમન્ત્રભાવિતઃ ।

હેમામ્બુજસરઃસ્નાયી શ્રીમનોભાવિતાકૃતિઃ ॥ 124 ॥

શ્રીપ્રદત્તામ્બુજસ્રગ્વી શ્રીકેલિઃ શ્રીનિધિર્ભવઃ ।

શ્રીપ્રદો વામનો લક્ષ્મીનાયકશ્ચ ચતુર્ભુજઃ ॥ 125 ॥

સન્તૃપ્તસ્તર્પિતસ્તીર્થસ્નાતૃસૌખ્યપ્રદર્શકઃ ।

અગસ્ત્યસ્તુતિસંહૃષ્ટો દર્શિતાવ્યક્તભાવનઃ ॥ 126 ॥

કપિલાર્ચિઃ કપિલવાન્ સુસ્નાતાઘવિપાટનઃ ।

વૃષાકપિઃ કપિસ્વામિમનોઽન્તઃસ્થિતવિગ્રહઃ ॥ 127 ॥

વહ્નિપ્રિયોઽર્થસમ્ભાવ્યો જનલોકવિધાયકઃ ।

વહ્નિપ્રભો વહ્નિતેજાઃ શુભાભીષ્ટપ્રદો યમી ॥ 128 ॥

વારુણક્ષેત્રનિલયો વરુણો વારણાર્ચિતઃ ।

વાયુસ્થાનકૃતાવાસો વાયુગો વાયુસમ્ભૃતઃ ॥ 129 ॥

યમાન્તકોઽભિજનનો યમલોકનિવારણઃ ।

યમિનામગ્રગણ્યશ્ચ સંયમી યમભાવિતઃ ॥ 130 ॥

ઇન્દ્રોદ્યાનસમીપસ્થઃ ઇન્દ્રદૃગ્વિષયઃ પ્રભુઃ ।

યક્ષરાટ્ સરસીવાસો હ્યક્ષય્યનિધિકોશકૃત્ ॥ 131 ॥

સ્વામિતીર્થકૃતાવાસઃ સ્વામિધ્યેયો હ્યધોક્ષજઃ ।

વરાહાદ્યષ્ટતીર્થાભિસેવિતાઙ્ઘ્રિસરોરુહઃ ॥ 132 ॥

પાણ્ડુતીર્થાભિષિક્તાઙ્ગો યુધિષ્ઠિરવરપ્રદઃ ।

ભીમાન્તઃકરણારૂઢઃ શ્વેતવાહનસખ્યવાન્ ॥ 133 ॥

નકુલાભયદો માદ્રીસહદેવાભિવન્દિતઃ ।

કૃષ્ણાશપથસન્ધાતા કુન્તીસ્તુતિરતો દમી ॥ 134 ॥

નારદાદિમુનિસ્તુત્યો નિત્યકર્મપરાયણઃ ।

દર્શિતાવ્યક્તરૂપશ્ચ વીણાનાદપ્રમોદિતઃ ॥ 135 ॥

ષટ્કોટિતીર્થચર્યાવાન્ દેવતીર્થકૃતાશ્રમઃ ।

બિલ્વામલજલસ્નાયી સરસ્વત્યમ્બુસેવિતઃ ॥ 136 ॥

તુમ્બુરૂદકસંસ્પર્શજનચિત્તતમોઽપહઃ ।

મત્સ્યવામનકૂર્માદિતીર્થરાજઃ પુરાણભૃત્ ॥ 137 ॥

ચક્રધ્યેયપદામ્ભોજઃ શઙ્ખપૂજિતપાદુકઃ ।

રામતીર્થવિહારી ચ બલભદ્રપ્રતિષ્ઠિતઃ ॥ 138 ॥

જામદગ્ન્યસરસ્તીર્થજલસેચનતર્પિતઃ ।

પાપાપહારિકીલાલસુસ્નાતાઘવિનાશનઃ ॥ 139 ॥

નભોગઙ્ગાભિષિક્તશ્ચ નાગતીર્થાભિષેકવાન્ ।

કુમારધારાતીર્થસ્થો વટુવેષઃ સુમેખલઃ ॥ 140 ॥

વૃદ્ધસ્ય સુકુમારત્વપ્રદઃ સૌન્દર્યવાન્ સુખી ।

પ્રિયંવદો મહાકુક્ષિરિક્ષ્વાકુકુલનન્દનઃ ॥ 141 ॥

નીલગોક્ષીરધારાભૂર્વરાહાચલનાયકઃ ।

ભરદ્વાજપ્રતિષ્ઠાવાન્ બૃહસ્પતિવિભાવિતઃ ॥ 142 ॥

અઞ્જનાકૃતપૂજાવાન્ આઞ્જનેયકરાર્ચિતઃ ।

અઞ્જનાદ્રિનિવાસશ્ચ મુઞ્જકેશઃ પુરન્દરઃ ॥ 143 ॥

કિન્નરદ્વયસમ્બન્ધિબન્ધમોક્ષપ્રદાયકઃ ।

વૈખાનસમખારમ્ભો વૃષજ્ઞેયો વૃષાચલઃ ॥ 144 ॥

વૃષકાયપ્રભેત્તા ચ ક્રીડનાચારસમ્ભ્રમઃ ।

સૌવર્ચલેયવિન્યસ્તરાજ્યો નારાયણઃ પ્રિયઃ ॥ 145 ॥

દુર્મેધોભઞ્જકઃ પ્રાજ્ઞો બ્રહ્મોત્સવમહોત્સુકઃ ।

ભદ્રાસુરશિરશ્છેત્તા ભદ્રક્ષેત્રી સુભદ્રવાન્ ॥ 146 ॥

મૃગયાઽક્ષીણસન્નાહઃ શઙ્ખરાજન્યતુષ્ટિદઃ ।

સ્થાણુસ્થો વૈનતેયાઙ્ગભાવિતો હ્યશરીરવાન્ ॥ 147 ॥

ભોગીન્દ્રભોગસંસ્થાનો બ્રહ્માદિગણસેવિતઃ ।

સહસ્રાર્કચ્છટાભાસ્વદ્વિમાનાન્તઃસ્થિતો ગુણી ॥ 148 ॥

વિષ્વક્સેનકૃતસ્તોત્રઃ સનન્દનવરીવૃતઃ ।

જાહ્નવ્યાદિનદીસેવ્યઃ સુરેશાદ્યભિવન્દિતઃ ॥ 149 ॥

સુરાઙ્ગનાનૃત્યપરો ગન્ધર્વોદ્ગાયનપ્રિયઃ ।

રાકેન્દુસઙ્કાશનખઃ કોમલાઙ્ઘ્રિસરોરુહઃ ॥ 150 ॥

કચ્છપપ્રપદઃ કુન્દગુલ્ફકઃ સ્વચ્છકૂર્પરઃ ।

મેદુરસ્વર્ણવસ્ત્રાઢ્યકટિદેશસ્થમેખલઃ ॥ 151 ॥

પ્રોલ્લસચ્છુરિકાભાસ્વત્કટિદેશઃ શુભઙ્કરઃ ।

અનન્તપદ્મજસ્થાનનાભિર્મૌક્તિકમાલિકઃ ॥ 152 ॥

મન્દારચામ્પેયમાલી રત્નાભરણસમ્ભૃતઃ ।

લમ્બયજ્ઞોપવીતી ચ ચન્દ્રશ્રીખણ્ડલેપવાન્ ॥ 153 ॥

વરદોઽભયદશ્ચક્રી શઙ્ખી કૌસ્તુભદીપ્તિમાન્ ।

શ્રીવત્સાઙ્કિતવક્ષસ્કો લક્ષ્મીસંશ્રિતહૃત્તટઃ ॥ 154 ॥

નીલોત્પલનિભાકારઃ શોણામ્ભોજસમાનનઃ ।

કોટિમન્મથલાવણ્યશ્ચન્દ્રિકાસ્મિતપૂરિતઃ ॥ 155 ॥

સુધાસ્વચ્છોર્ધ્વપુણ્ડ્રશ્ચ કસ્તૂરીતિલકાઞ્ચિતઃ ।

પુણ્ડરીકેક્ષણઃ સ્વચ્છો મૌલિશોભાવિરાજિતઃ ॥ 156 ॥

પદ્મસ્થઃ પદ્મનાભશ્ચ સોમમણ્ડલગો બુધઃ ।

વહ્નિમણ્ડલગઃ સૂર્યઃ સૂર્યમણ્ડલસંસ્થિતઃ ॥ 157 ॥

શ્રીપતિર્ભૂમિજાનિશ્ચ વિમલાદ્યભિસંવૃતઃ ।

જગત્કુટુમ્બજનિતા રક્ષકઃ કામિતપ્રદઃ ॥ 158 ॥

અવસ્થાત્રયયન્તા ચ વિશ્વતેજસ્સ્વરૂપવાન્ ।

જ્ઞપ્તિર્જ્ઞેયો જ્ઞાનગમ્યો જ્ઞાનાતીતઃ સુરાતિગઃ ॥ 159 ॥

બ્રહ્માણ્ડાન્તર્બહિર્વ્યાપ્તો વેઙ્કટાદ્રિગદાધરઃ ।

વેઙ્કટાદ્રિગદાધર ૐ નમઃ ઇતિ ॥

એવં શ્રીવેઙ્કટેશસ્ય કીર્તિતં પરમાદ્ભુતમ્ ॥ 160 ॥

નામ્નાં સહસ્રં સંશ્રાવ્યં પવિત્રં પુણ્યવર્ધનમ્ ।

શ્રવણાત્સર્વદોષઘ્નં રોગઘ્નં મૃત્યુનાશનમ્ ॥ 1 ॥

દારિદ્ર્યભેદનં ધર્મ્યં સર્વૈશ્વર્યફલપ્રદમ્ ।

કાલાહિવિષવિચ્છેદિ જ્વરાપસ્મારભઞ્જનમ્ ॥ 2 ॥

[શત્રુક્ષયકરં રાજગ્રહપીડાનિવારણમ્ ।

બ્રહ્મરાક્ષસકૂષ્માણ્ડભેતાલભયભઞ્જનમ્ ॥]

વિદ્યાભિલાષી વિદ્યાવાન્ ધનાર્થી ધનવાન્ ભવેત્ ।

અનન્તકલ્પજીવી સ્યાદાયુષ્કામો મહાયશાઃ ॥ 3 ॥

પુત્રાર્થી સુગુણાન્પુત્રાન્ લભેતાઽઽયુષ્મતસ્તતઃ ।

સઙ્ગ્રામે શત્રુવિજયી સભાયાં પ્રતિવાદિજિત્ ॥ 4 ॥

દિવ્યૈર્નામભિરેભિસ્તુ તુલસીપૂજનાત્સકૃત્ ।

વૈકુણ્ઠવાસી ભગવત્સદૃશો વિષ્ણુસન્નિધૌ ॥ 5 ॥

કલ્હારપૂજનાન્માસાત્ દ્વિતીય ઇવ યક્ષરાટ્ ।

નીલોત્પલાર્ચનાત્સર્વરાજપૂજ્યઃ સદા ભવેત્ ॥ 6 ॥

હૃત્સંસ્થિતૈર્નામભિસ્તુ ભૂયાદ્દૃગ્વિષયો હરિઃ ।

વાઞ્છિતાર્થં તદા દત્વા વૈકુણ્ઠં ચ પ્રયચ્છતિ ॥ 7 ॥

ત્રિસન્ધ્યં યો જપેન્નિત્યં સમ્પૂજ્ય વિધિના વિભુમ્ ।

ત્રિવારં પઞ્ચવારં વા પ્રત્યહં ક્રમશો યમી ॥ 8 ॥

માસાદલક્ષ્મીનાશઃ સ્યાત્ દ્વિમાસાત્ સ્યાન્નરેન્દ્રતા ।

ત્રિમાસાન્મહદૈશ્વર્યં તતઃ સમ્ભાષણં ભવેત્ ॥ 9 ॥

માસં પઠન્ન્યૂનકર્મપૂર્તિં ચ સમવાપ્નુયાત્ ।

માર્ગભ્રષ્ટશ્ચ સન્માર્ગં ગતસ્વઃ સ્વં સ્વકીયકમ્ ॥ 10 ॥

ચાઞ્ચલ્યચિત્તોઽચાઞ્ચલ્યં મનસ્સ્વાસ્થ્યં ચ ગચ્છતિ ।

આયુરારોગ્યમૈશ્વર્યં જ્ઞાનં મોક્ષં ચ વિન્દતિ ॥ 11 ॥

સર્વાન્કામાનવાપ્નોતિ શાશ્વતં ચ પદં તથા ।

સત્યં સત્યં પુનસ્સત્યં સત્યં સત્યં ન સંશયઃ ॥ 12 ॥

ઇતિ શ્રી બ્રહ્માણ્ડપુરાણે વસિષ્ઠનારદસંવાદે શ્રીવેઙ્કટાચલમાહાત્મ્યે શ્રી વેઙ્કટેશ સહસ્રનામ સ્તોત્રં સમાપ્તમ્ ।

Roman (IAST) Transliteration

śrīvasiṣṭha uvāca |

bhagavan kena vidhinā nāmabhirveṅkaṭeśvaram |

pūjayāmāsa taṃ devaṃ brahmā tu kamalaiḥ śubhaiḥ || 1 ||

pṛcchāmi tāni nāmāni guṇayogaparāṇi kim |

mukhyavṛttīni kiṃ brūhi lakṣakāṇyathavā hareḥ || 2 ||

nārada uvāca |

nāmānyanantāni hareḥ guṇayogāni kāni cit |

mukhyavṛttīni cānyāni lakṣakāṇyaparāṇi ca || 3 ||

paramārthaiḥ sarvaśabdaireko jñeyaḥ paraḥ pumān |

ādimadhyāntarahitastvavyakto'nantarūpabhṛt || 4 ||

candrārkavahnivāyvādyā graharkṣāṇi nabho diśaḥ |

anvayavyatirekābhyāṃ santi no santi yanmateḥ || 5 ||

tasya devasya nāmnāṃ hi pāraṃ gantuṃ hi kaḥ kṣamaḥ |

tathā'pi cābhidhānāni veṅkaṭeśasya kānicit || 6 ||

brahmagītāni puṇyāni tāni vakṣyāmi suvrata |

yaduccāraṇamātreṇa vimuktāghaḥ paraṃ vrajet || 7 ||

veṅkaṭeśasya nāmnāṃ hi sahasrasya ṛṣirvidhiḥ |

chando'nuṣṭuptathā devaḥ śrīvatsāṅko ramāpatiḥ || 8 ||

bījabhūtastathoṅkāro hrīṃ klīṃ śaktiśca kīlakam |

oṃ namo veṅkaṭeśāyetyādirmantro'tra kathyate || 9 ||

brahmāṇḍagarbhaḥ kavacamastraṃ cakragadādharaḥ |

viniyogo'bhīṣṭasiddhau hṛdayaṃ sāmagāyanaḥ || 10 ||

asya śrī veṅkaṭeśa sahasranāma stotra mahāmantrasya brahmā ṛṣiḥ anuṣṭup chandaḥ śrīvatsāṅko ramāpatirdevatā oṃ bījaṃ hrīṃ śaktiḥ klīṃ kīlakaṃ brahmāṇḍagarbha iti kavacaṃ cakragadādhara ityastraṃ sāmagānamiti hṛdayaṃ oṃ namo veṅkaṭeśāyetyādirmantraḥ śrī veṅkaṭeśa prītyarthe jape viniyogaḥ ||

dhyānam

bhāsvaccandramasau yadīyanayane bhāryā yadīyā ramā

yasmādviśvasṛḍapyabhūdyamikulaṃ yaddhyānayuktaṃ sadā

nātho yo jagatāṃ nagendraduhiturnātho'pi yadbhaktimān

tāto yo madanasya yo duritahā taṃ veṅkaṭeśaṃ bhaje ||

ūrdhvau hastau yadīyau suraripudalane bibhratau śaṅkhacakre

sevyāvaṅghrī svakīyāvabhidadhadadharo dakṣiṇo yasya pāṇiḥ |

tāvanmātraṃ bhavābdhiṃ gamayati bhajatāmūrugo vāmapāṇiḥ

śrīvatsāṅkaśca lakṣmīryadurasi lasatastaṃ bhaje veṅkaṭeśam ||

iti dhyāyan veṅkaṭeśaṃ śrīvatsāṅkaṃ ramāpatim |

veṅkaṭeśo virūpākṣa ityārabhya japetkramāt ||

stotraṃ

oṃ veṅkaṭeśo virūpākṣo viśveśo viśvabhāvanaḥ |

viśvasṛḍviśvasaṃhartā viśvaprāṇo virāḍvapuḥ || 1 ||

śeṣādrinilayo'śeṣabhaktaduḥkhapraṇāśanaḥ |

śeṣastutyaḥ śeṣaśāyī viśeṣajño vibhuḥ svabhūḥ || 2 ||

viṣṇurjiṣṇuśca vardhiṣṇurutsahiṣṇuḥ sahiṣṇukaḥ |

bhrājiṣṇuśca grasiṣṇuśca vartiṣṇuśca bhariṣṇukaḥ || 3 ||

kālayantā kālagoptā kālaḥ kālāntako'khilaḥ |

kālagamyaḥ kālakaṇṭhavandyaḥ kālakaleśvaraḥ || 4 ||

śambhuḥ svayambhūrambhojanābhiḥ stambhitavāridhiḥ |

ambhodhinandinījāniḥ śoṇāmbhojapadaprabhaḥ || 5 ||

kambugrīvaḥ śambarārirūpaḥ śambarajekṣaṇaḥ |

bimbādharo bimbarūpī pratibimbakriyātigaḥ || 6 ||

guṇavān guṇagamyaśca guṇātīto guṇapriyaḥ |

durguṇadhvaṃsakṛtsarvasuguṇo guṇabhāsakaḥ || 7 ||

pareśaḥ paramātmā ca parañjyotiḥ parā gatiḥ |

paraṃ padaṃ viyadvāsāḥ pāramparyaśubhapradaḥ || 8 ||

brahmāṇḍagarbho brahmaṇyo brahmasṛḍbrahmabodhitaḥ |

brahmastutyo brahmavādī brahmacaryaparāyaṇaḥ || 9 ||

satyavratārthasantuṣṭaḥ satyarūpī jhaṣāṅgavān |

somakaprāṇahārī cā''nītāmnāyo'bdhisañcaraḥ || 10 ||

devāsuravarastutyaḥ patanmandaradhārakaḥ |

dhanvantariḥ kacchapāṅgaḥ payonidhivimanthakaḥ || 11 ||

amarāmṛtasandhātā dhṛtasaṃ‍mohinīvapuḥ |

haramohakamāyāvī rakṣassandohabhañjanaḥ || 12 ||

hiraṇyākṣavidārī ca yajño yajñavibhāvanaḥ |

yajñīyorvīsamuddhartā līlākroḍaḥ pratāpavān || 13 ||

daṇḍakāsuravidhvaṃsī vakradaṃṣṭraḥ kṣamādharaḥ |

gandharvaśāpaharaṇaḥ puṇyagandho vicakṣaṇaḥ || 14 ||

karālavaktraḥ somārkanetraḥ ṣaḍguṇavaibhavaḥ |

śvetaghoṇī ghūrṇitabhrūrghurghuradhvanivibhramaḥ || 15 ||

drāghīyān nīlakeśī ca jāgradambujalocanaḥ |

ghṛṇāvān ghṛṇisammoho mahākālāgnidīdhitiḥ || 16 ||

jvālākarālavadano maholkākulavīkṣaṇaḥ |

saṭānirbhinnameghaugho daṃṣṭrārugvyāptadiktaṭaḥ || 17 ||

ucchvāsākṛṣṭabhūteśo niśśvāsatyaktaviśvasṛṭ |

antarbhramajjagadgarbho'nanto brahmakapālahṛt || 18 ||

ugro vīro mahāviṣṇurjvalanaḥ sarvatomukhaḥ |

nṛsiṃho bhīṣaṇo bhadro mṛtyumṛtyuḥ sanātanaḥ || 19 ||

sabhāstambhodbhavo bhīmaḥ śīromālī maheśvaraḥ |

dvādaśādityacūḍālaḥ kalpadhūmasaṭācchaviḥ || 20 ||

hiraṇyakoraḥsthalabhinnakhaḥ siṃhamukho'naghaḥ |

prahlādavarado dhīmān bhaktasaṅghapratiṣṭhitaḥ || 21 ||

brahmarudrādisaṃsevyaḥ siddhasādhyaprapūjitaḥ |

lakṣmīnṛsiṃho deveśo jvālājihvāntramālikaḥ || 22 ||

khaḍgī kheṭī maheṣvāsī kapālī musalī halī |

pāśī śūlī mahābāhurjvaraghno rogaluṇṭhakaḥ || 23 ||

mauñjīyuk chātrako daṇḍī kṛṣṇājinadharo vaṭuḥ |

adhītavedo vedāntoddhārako brahmanaiṣṭhikaḥ || 24 ||

ahīnaśayanaprītaḥ āditeyo'nagho hariḥ |

saṃvitpriyaḥ sāmavedyo baliveśmapratiṣṭhitaḥ || 25 ||

balikṣālitapādābjo vindhyāvalivimānitaḥ |

tripādabhūmisvīkartā viśvarūpapradarśakaḥ || 26 ||

dhṛtatrivikramaḥ svāṅghrinakhabhinnāṇḍakharparaḥ |

pajjātavāhinīdhārāpavitritajagattrayaḥ || 27 ||

vidhisammānitaḥ puṇyo daityayoddhā jayorjitaḥ |

surarājyapradaḥ śukramadahṛtsugatīśvaraḥ || 28 ||

jāmadagnyaḥ kuṭhārī ca kārtavīryavidāraṇaḥ |

reṇukāyāḥ śirohārī duṣṭakṣatriyamardanaḥ || 29 ||

varcasvī dānaśīlaśca dhanuṣmān brahmavittamaḥ |

atyudagraḥ samagraśca nyagrodho duṣṭanigrahaḥ || 30 ||

ravivaṃśasamudbhūto rāghavo bharatāgrajaḥ |

kausalyātanayo rāmo viśvāmitrapriyaṅkaraḥ || 31 ||

tāṭakāriḥ subāhughno balātibalamantravān |

ahalyāśāpavicchedī praviṣṭajanakālayaḥ || 32 ||

svayaṃvarasabhāsaṃstha īśacāpaprabhañjanaḥ |

jānakīpariṇetā ca janakādhīśasaṃstutaḥ || 33 ||

jamadagnitanūjātayoddhā'yodhyādhipāgraṇīḥ |

pitṛvākyapratīpālastyaktarājyaḥ salakṣmaṇaḥ || 34 ||

sasītaścitrakūṭastho bharatāhitarājyakaḥ |

kākadarpaprahartā ca daṇḍakāraṇyavāsakaḥ || 35 ||

pañcavaṭyāṃ vihārī ca svadharmaparipoṣakaḥ |

virādhahā'gastyamukhyamunisammānitaḥ pumān || 36 ||

indracāpadharaḥ khaḍgadharaścākṣayasāyakaḥ |

kharāntako dūṣaṇāristriśiraskaripurvṛṣaḥ || 37 ||

tataḥ śūrpaṇakhānāsācchettā valkaladhārakaḥ |

jaṭāvān parṇaśālāstho mārīcabalamardakaḥ || 38 ||

pakṣirāṭkṛtasaṃvādo ravitejā mahābalaḥ |

śabaryānītaphalabhuk hanūmatparitoṣitaḥ || 39 ||

sugrīvā'bhayado daityakāyakṣepaṇabhāsuraḥ |

saptatālasamucchettā vālihṛtkapisaṃvṛtaḥ || 40 ||

vāyusūnukṛtāsevastyaktapampaḥ kuśāsanaḥ |

udanvattīragaḥ śūro vibhīṣaṇavarapradaḥ || 41 ||

setukṛddaityahā prāptalaṅko'laṅkāravān svayam |

atikāyaśiraśchettā kumbhakarṇavibhedanaḥ || 42 ||

daśakaṇṭhaśirodhvaṃsī jāmbavatpramukhāvṛtaḥ |

jānakīśaḥ surādhyakṣaḥ sāketeśaḥ purātanaḥ || 43 ||

puṇyaśloko vedavedyaḥ svāmitīrthanivāsakaḥ |

lakṣmīsaraḥkelilolo lakṣmīśo lokarakṣakaḥ || 44 ||

devakīgarbhasambhūto yaśodekṣaṇalālitaḥ |

vasudevakṛtastotro nandagopamanoharaḥ || 45 ||

caturbhujaḥ komalāṅgo gadāvānnīlakuntalaḥ |

pūtanāprāṇasaṃhartā tṛṇāvartavināśanaḥ || 46 ||

gargāropitanāmāṅko vāsudevo hyadhokṣajaḥ |

gopikāstanyapāyī ca balabhadrānujo'cyutaḥ || 47 ||

vaiyāghranakhabhūṣaśca vatsajidvatsavardhanaḥ |

kṣīrasārāśanarato dadhibhāṇḍapramardanaḥ || 48 ||

navanītāpahartā ca nīlanīradabhāsuraḥ |

ābhīradṛṣṭadaurjanyo nīlapadmanibhānanaḥ || 49 ||

mātṛdarśitaviśvā''sya ulūkhalanibandhanaḥ |

nalakūbaraśāpānto godhūlicchuritāṅgakaḥ || 50 ||

gosaṅgharakṣakaḥ śrīśo bṛndāraṇyanivāsakaḥ |

vatsāntako bakadveṣī daityāmbudamahānilaḥ || 51 ||

mahājagaracaṇḍāgniḥ śakaṭaprāṇakaṇṭakaḥ |

indrasevyaḥ puṇyagātraḥ kharajiccaṇḍadīdhitiḥ || 52 ||

tālapakvaphalāśī ca kālīyaphaṇidarpahā |

nāgapatnīstutiprītaḥ pralambāsurakhaṇḍanaḥ || 53 ||

dāvāgnibalasaṃhārī phalāhārī gadāgrajaḥ |

gopāṅganācelacoraḥ pātholīlāviśāradaḥ || 54 ||

vaṃśagānapravīṇaśca gopīhastāmbujārcitaḥ |

munipatnyāhṛtāhāro muniśreṣṭho munipriyaḥ || 55 ||

govardhanādrisandhartā saṅkrandanatamo'pahaḥ |

sadudyānavilāsī ca rāsakrīḍāparāyaṇaḥ || 56 ||

varuṇābhyarcito gopīprārthitaḥ puruṣottamaḥ |

akrūrastutisamprītaḥ kubjāyauvanadāyakaḥ || 57 ||

muṣṭikoraḥprahārī ca cāṇūrodaradāraṇaḥ |

mallayuddhāgragaṇyaśca pitṛbandhanamocakaḥ || 58 ||

mattamātaṅgapañcāsyaḥ kaṃsagrīvānikṛntanaḥ |

ugrasenapratiṣṭhātā ratnasiṃhāsanasthitaḥ || 59 ||

kālanemikhaladveṣī mucukundavarapradaḥ |

sālvasevitadurdharṣarājasmayanivāraṇaḥ || 60 ||

rukmigarvāpahārī ca rukmiṇīnayanotsavaḥ |

pradyumnajanakaḥ kāmī pradyumno dvārakādhipaḥ || 61 ||

maṇyāhartā mahāmāyo jāmbavatkṛtasaṅgaraḥ |

jāmbūnadāmbaradharo gamyo jāmbavatīvibhuḥ || 62 ||

kālindīprathitārāmakelirguñjāvataṃsakaḥ |

mandārasumanobhāsvān śacīśābhīṣṭadāyakaḥ || 63 ||

satrājinmānasollāsī satyājāniḥ śubhāvahaḥ |

śatadhanvaharaḥ siddhaḥ pāṇḍavapriyakotsavaḥ || 64 ||

bhadrapriyaḥ subhadrāyā bhrātā nāgnājitīvibhuḥ |

kirīṭakuṇḍaladharaḥ kalpapallavalālitaḥ || 65 ||

bhaiṣmīpraṇayabhāṣāvān mitravindādhipo'bhayaḥ |

svamūrtikelisamprīto lakṣmaṇodāramānasaḥ || 66 ||

prāgjyotiṣādhipadhvaṃsī tatsainyāntakaro'mṛtaḥ |

bhūmistuto bhūribhogo bhūṣaṇāmbarasaṃyutaḥ || 67 ||

bahurāmākṛtāhlādo gandhamālyānulepanaḥ |

nāradādṛṣṭacarito deveśo viśvarāḍguruḥ || 68 ||

bāṇabāhuvidāraśca tāpajvaravināśakaḥ |

uṣoddharṣayitā'vyaktaḥ śivavāktuṣṭamānasaḥ || 69 ||

maheśajvarasaṃstutyaḥ śītajvarabhayāntakaḥ |

nṛgarājoddhārakaśca pauṇḍrakādivadhodyataḥ || 70 ||

vividhāricchalodvignabrāhmaṇeṣu dayāparaḥ |

jarāsandhabaladveṣī keśidaityabhayaṅkaraḥ || 71 ||

cakrī caidyāntakaḥ sabhyo rājabandhavimocakaḥ |

rājasūyahavirbhoktā snigdhāṅgaḥ śubhalakṣaṇaḥ || 72 ||

dhānābhakṣaṇasamprītaḥ kucelābhīṣṭadāyakaḥ |

sattvādiguṇagambhīro draupadīmānarakṣakaḥ || 73 ||

bhīṣmadhyeyo bhaktavaśyo bhīmapūjyo dayānidhiḥ |

dantavaktraśiraśchettā kṛṣṇaḥ kṛṣṇāsakhaḥ svarāṭ || 74 ||

vaijayantīpramodī ca barhibarhavibhūṣaṇaḥ |

pārthakauravasandhānakārī duśśāsanāntakaḥ || 75 ||

buddho viśuddhaḥ sarvajñaḥ kratuhiṃsāvinindakaḥ |

tripurastrīmānabhaṅgaḥ sarvaśāstraviśāradaḥ || 76 ||

nirvikāro nirmamaśca nirābhāso nirāmayaḥ |

jaganmohakadharmī ca digvastro dikpatīśvaraḥ || 77 ||

kalkī mlecchaprahartā ca duṣṭanigrahakārakaḥ |

dharmapratiṣṭākārī ca cāturvarṇyavibhāgakṛt || 78 ||

yugāntako yugākrānto yugakṛdyugabhāsakaḥ |

kāmāriḥ kāmakārī ca niṣkāmaḥ kāmitārthadaḥ || 79 ||

bhargo vareṇyaḥ savituḥ śārṅgī vaikuṇṭhamandiraḥ |

hayagrīvaḥ kaiṭabhāriḥ grāhaghno gajarakṣakaḥ || 80 ||

sarvasaṃśayavicchettā sarvabhaktasamutsukaḥ |

kapardī kāmahārī ca kalā kāṣṭhā smṛtirdhṛtiḥ || 81 ||

anādiraprameyaujāḥ pradhānaḥ sannirūpakaḥ |

nirlepo niḥspṛho'saṅgo nirbhayo nītipāragaḥ || 82 ||

niṣpreṣyo niṣkriyaḥ śānto niṣprapañco nidhirnayaḥ

karmyakarmī vikarmī ca karmepsuḥ karmabhāvanaḥ || 83 ||

karmāṅgaḥ karmavinyāso mahākarmī mahāvratī |

karmabhukkarmaphaladaḥ karmeśaḥ karmanigrahaḥ || 84 ||

naro nārāyaṇo dāntaḥ kapilaḥ kāmadaḥ śuciḥ |

taptā japtā'kṣamālāvān gantā netā layo gatiḥ || 85 ||

śiṣṭo draṣṭā ripudveṣṭā roṣṭā veṣṭā mahānaṭaḥ |

roddhā boddhā mahāyoddhā śraddhāvān satyadhīḥ śubhaḥ || 86 ||

mantrī mantro mantragamyo mantrakṛtparamantrahṛt |

mantrabhṛnmantraphalado mantreśo mantravigrahaḥ || 87 ||

mantrāṅgo mantravinyāso mahāmantro mahākramaḥ |

sthiradhīḥ sthiravijñānaḥ sthiraprajñaḥ sthirāsanaḥ || 88 ||

sthirayogaḥ sthirādhāraḥ sthiramārgaḥ sthirāgamaḥ |

niśśreyaso nirīho'gnirniravadyo nirañjanaḥ || 89 ||

nirvairo nirahaṅkāro nirdambho nirasūyakaḥ |

ananto'nantabāhūruranantāṅghriranantadṛk || 90 ||

anantavaktro'nantāṅgo'nantarūpo hyanantakṛt |

ūrdhvaretā ūrdhvaliṅgo hyūrdhvamūrdhordhvaśākhakaḥ || 91 ||

ūrdhva ūrdhvādhvarakṣī ca hyūrdhvajvālo nirākulaḥ |

bījaṃ bījaprado nityo nidānaṃ niṣkṛtiḥ kṛtī || 92 ||

mahānaṇīyan garimā suṣamā citramālikaḥ |

nabhaḥ spṛṅnabhaso jyotirnabhasvānnirnabhā nabhaḥ || 93 ||

abhurvibhuḥ prabhuḥ śambhurmahīyān bhūrbhuvākṛtiḥ |

mahānando mahāśūro mahorāśirmahotsavaḥ || 94 ||

mahākrodho mahājvālo mahāśānto mahāguṇaḥ |

satyavrataḥ satyaparaḥ satyasandhaḥ satāṃ gatiḥ || 95 ||

satyeśaḥ satyasaṅkalpaḥ satyacāritralakṣaṇaḥ |

antaścaro hyantarātmā paramātmā cidātmakaḥ || 96 ||

rocano rocamānaśca sākṣī śaurirjanārdanaḥ |

mukundo nandaniṣpandaḥ svarṇabinduḥ purandaraḥ || 97 ||

arindamaḥ sumandaśca kundamandārahāsavān |

syandanārūḍhacaṇḍāṅgo hyānandī nandanandanaḥ || 98 ||

anasūyānandano'trinetrānandaḥ sunandavān |

śaṅkhavānpaṅkajakaraḥ kuṅkumāṅko jayāṅkuśaḥ || 99 ||

ambhojamakarandāḍhyo niṣpaṅko'garupaṅkilaḥ |

indraścandrarathaścandro'ticandraścandrabhāsakaḥ || 100 ||

upendra indrarājaśca vāgindraścandralocanaḥ |

pratyak parāk parandhāma paramārthaḥ parātparaḥ || 101 ||

apāravāk pāragāmī pārāvāraḥ parāvaraḥ |

sahasvānarthadātā ca sahanaḥ sāhasī jayī || 102 ||

tejasvī vāyuviśikhī tapasvī tāpasottamaḥ |

aiśvaryodbhūtikṛdbhūtiraiśvaryāṅgakalāpavān || 103 ||

ambhodhiśāyī bhagavān sarvajñaḥ sāmapāragaḥ |

mahāyogī mahādhīro mahābhogī mahāprabhuḥ || 104 ||

mahāvīro mahātuṣṭirmahāpuṣṭirmahāguṇaḥ |

mahādevo mahābāhurmahādharmo maheśvaraḥ || 105 ||

samīpago dūragāmī svargamārganirargalaḥ |

nago nagadharo nāgo nāgeśo nāgapālakaḥ || 106 ||

hiraṇmayaḥ svarṇaretā hiraṇyārcirhiraṇyadaḥ |

guṇagaṇyaḥ śaraṇyaśca puṇyakīrtiḥ purāṇagaḥ || 107 ||

janyabhṛjjanyasannaddho divyapañcāyudho vaśī |

daurjanyabhaṅgaḥ parjanyaḥ saujanyanilayo'layaḥ || 108 ||

jalandharāntako bhasmadaityanāśī mahāmanāḥ |

śreṣṭhaḥ śraviṣṭho drāghiṣṭho gariṣṭho garuḍadhvajaḥ || 109 ||

jyeṣṭho draḍhiṣṭho varṣiṣṭho drāghīyān praṇavaḥ phaṇī |

sampradāyakaraḥ svāmī sureśo mādhavo madhuḥ || 110 ||

nirnimeṣo vidhirvedhā balavān jīvanaṃ balī |

smartā śrotā vikartā ca dhyātā netā samo'samaḥ || 111 ||

hotā potā mahāvaktā rantā mantā khalāntakaḥ |

dātā grāhayitā mātā niyantā'nantavaibhavaḥ || 112 ||

goptā gopayitā hantā dharmajāgaritā dhavaḥ |

kartā kṣetrakaraḥ kṣetrapradaḥ kṣetrajña ātmavit || 113 ||

kṣetrī kṣetraharaḥ kṣetrapriyaḥ kṣemakaro marut |

bhaktiprado muktidāyī śaktido yuktidāyakaḥ || 114 ||

śaktiyuṅmauktikasragvī sūktirāmnāyasūktigaḥ |

dhanañjayo dhanādhyakṣo dhaniko dhanadādhipaḥ || 115 ||

mahādhano mahāmānī duryodhanavimānitaḥ |

ratnākaro ratnarocī ratnagarbhāśrayaḥ śuciḥ || 116 ||

ratnasānunidhirmauliratnabhā ratnakaṅkaṇaḥ |

antarlakṣyo'ntarabhyāsī cāntardhyeyo jitāsanaḥ || 117 ||

antaraṅgo dayāvāṃśca hyantarmāyo mahārṇavaḥ |

sarasaḥ siddharasikaḥ siddhiḥ sādhyaḥ sadāgatiḥ || 118 ||

āyuḥprado mahāyuṣmānarciṣmānoṣadhīpatiḥ |

aṣṭaśrīraṣṭabhāgo'ṣṭakakubvyāptayaśo vratī || 119 ||

aṣṭāpadaḥ suvarṇābho hyaṣṭamūrtistrimūrtimān |

asvapnaḥ svapnagaḥ svapnaḥ susvapnaphaladāyakaḥ || 120 ||

duḥsvapnadhvaṃsako dhvastadurnimittaḥ śivaṅkaraḥ |

suvarṇavarṇaḥ sambhāvyo varṇito varṇasammukhaḥ || 121 ||

suvarṇamukharītīraśivadhyātapadāmbujaḥ |

dākṣāyaṇīvacastuṣṭo dūrvāsodṛṣṭigocaraḥ || 122 ||

ambarīṣavrataprīto mahākṛttivibhañjanaḥ |

mahābhicārakadhvaṃsī kālasarpabhayāntakaḥ || 123 ||

sudarśanaḥ kālameghaśyāmaḥ śrīmantrabhāvitaḥ |

hemāmbujasaraḥsnāyī śrīmanobhāvitākṛtiḥ || 124 ||

śrīpradattāmbujasragvī śrīkeliḥ śrīnidhirbhavaḥ |

śrīprado vāmano lakṣmīnāyakaśca caturbhujaḥ || 125 ||

santṛptastarpitastīrthasnātṛsaukhyapradarśakaḥ |

agastyastutisaṃhṛṣṭo darśitāvyaktabhāvanaḥ || 126 ||

kapilārciḥ kapilavān susnātāghavipāṭanaḥ |

vṛṣākapiḥ kapisvāmimano'ntaḥsthitavigrahaḥ || 127 ||

vahnipriyo'rthasambhāvyo janalokavidhāyakaḥ |

vahniprabho vahnitejāḥ śubhābhīṣṭaprado yamī || 128 ||

vāruṇakṣetranilayo varuṇo vāraṇārcitaḥ |

vāyusthānakṛtāvāso vāyugo vāyusambhṛtaḥ || 129 ||

yamāntako'bhijanano yamalokanivāraṇaḥ |

yamināmagragaṇyaśca saṃyamī yamabhāvitaḥ || 130 ||

indrodyānasamīpasthaḥ indradṛgviṣayaḥ prabhuḥ |

yakṣarāṭ sarasīvāso hyakṣayyanidhikośakṛt || 131 ||

svāmitīrthakṛtāvāsaḥ svāmidhyeyo hyadhokṣajaḥ |

varāhādyaṣṭatīrthābhisevitāṅghrisaroruhaḥ || 132 ||

pāṇḍutīrthābhiṣiktāṅgo yudhiṣṭhiravarapradaḥ |

bhīmāntaḥkaraṇārūḍhaḥ śvetavāhanasakhyavān || 133 ||

nakulābhayado mādrīsahadevābhivanditaḥ |

kṛṣṇāśapathasandhātā kuntīstutirato damī || 134 ||

nāradādimunistutyo nityakarmaparāyaṇaḥ |

darśitāvyaktarūpaśca vīṇānādapramoditaḥ || 135 ||

ṣaṭkoṭitīrthacaryāvān devatīrthakṛtāśramaḥ |

bilvāmalajalasnāyī sarasvatyambusevitaḥ || 136 ||

tumburūdakasaṃsparśajanacittatamo'pahaḥ |

matsyavāmanakūrmāditīrtharājaḥ purāṇabhṛt || 137 ||

cakradhyeyapadāmbhojaḥ śaṅkhapūjitapādukaḥ |

rāmatīrthavihārī ca balabhadrapratiṣṭhitaḥ || 138 ||

jāmadagnyasarastīrthajalasecanatarpitaḥ |

pāpāpahārikīlālasusnātāghavināśanaḥ || 139 ||

nabhogaṅgābhiṣiktaśca nāgatīrthābhiṣekavān |

kumāradhārātīrthastho vaṭuveṣaḥ sumekhalaḥ || 140 ||

vṛddhasya sukumāratvapradaḥ saundaryavān sukhī |

priyaṃvado mahākukṣirikṣvākukulanandanaḥ || 141 ||

nīlagokṣīradhārābhūrvarāhācalanāyakaḥ |

bharadvājapratiṣṭhāvān bṛhaspativibhāvitaḥ || 142 ||

añjanākṛtapūjāvān āñjaneyakarārcitaḥ |

añjanādrinivāsaśca muñjakeśaḥ purandaraḥ || 143 ||

kinnaradvayasambandhibandhamokṣapradāyakaḥ |

vaikhānasamakhārambho vṛṣajñeyo vṛṣācalaḥ || 144 ||

vṛṣakāyaprabhettā ca krīḍanācārasambhramaḥ |

sauvarcaleyavinyastarājyo nārāyaṇaḥ priyaḥ || 145 ||

durmedhobhañjakaḥ prājño brahmotsavamahotsukaḥ |

bhadrāsuraśiraśchettā bhadrakṣetrī subhadravān || 146 ||

mṛgayā'kṣīṇasannāhaḥ śaṅkharājanyatuṣṭidaḥ |

sthāṇustho vainateyāṅgabhāvito hyaśarīravān || 147 ||

bhogīndrabhogasaṃsthāno brahmādigaṇasevitaḥ |

sahasrārkacchaṭābhāsvadvimānāntaḥsthito guṇī || 148 ||

viṣvaksenakṛtastotraḥ sanandanavarīvṛtaḥ |

jāhnavyādinadīsevyaḥ sureśādyabhivanditaḥ || 149 ||

surāṅganānṛtyaparo gandharvodgāyanapriyaḥ |

rākendusaṅkāśanakhaḥ komalāṅghrisaroruhaḥ || 150 ||

kacchapaprapadaḥ kundagulphakaḥ svacchakūrparaḥ |

medurasvarṇavastrāḍhyakaṭideśasthamekhalaḥ || 151 ||

prollasacchurikābhāsvatkaṭideśaḥ śubhaṅkaraḥ |

anantapadmajasthānanābhirmauktikamālikaḥ || 152 ||

mandāracāmpeyamālī ratnābharaṇasambhṛtaḥ |

lambayajñopavītī ca candraśrīkhaṇḍalepavān || 153 ||

varado'bhayadaścakrī śaṅkhī kaustubhadīptimān |

śrīvatsāṅkitavakṣasko lakṣmīsaṃśritahṛttaṭaḥ || 154 ||

nīlotpalanibhākāraḥ śoṇāmbhojasamānanaḥ |

koṭimanmathalāvaṇyaścandrikāsmitapūritaḥ || 155 ||

sudhāsvacchordhvapuṇḍraśca kastūrītilakāñcitaḥ |

puṇḍarīkekṣaṇaḥ svaccho mauliśobhāvirājitaḥ || 156 ||

padmasthaḥ padmanābhaśca somamaṇḍalago budhaḥ |

vahnimaṇḍalagaḥ sūryaḥ sūryamaṇḍalasaṃsthitaḥ || 157 ||

śrīpatirbhūmijāniśca vimalādyabhisaṃvṛtaḥ |

jagatkuṭumbajanitā rakṣakaḥ kāmitapradaḥ || 158 ||

avasthātrayayantā ca viśvatejassvarūpavān |

jñaptirjñeyo jñānagamyo jñānātītaḥ surātigaḥ || 159 ||

brahmāṇḍāntarbahirvyāpto veṅkaṭādrigadādharaḥ |

veṅkaṭādrigadādhara oṃ namaḥ iti ||

evaṃ śrīveṅkaṭeśasya kīrtitaṃ paramādbhutam || 160 ||

nāmnāṃ sahasraṃ saṃśrāvyaṃ pavitraṃ puṇyavardhanam |

śravaṇātsarvadoṣaghnaṃ rogaghnaṃ mṛtyunāśanam || 1 ||

dāridryabhedanaṃ dharmyaṃ sarvaiśvaryaphalapradam |

kālāhiviṣavicchedi jvarāpasmārabhañjanam || 2 ||

[śatrukṣayakaraṃ rājagrahapīḍānivāraṇam |

brahmarākṣasakūṣmāṇḍabhetālabhayabhañjanam ||]

vidyābhilāṣī vidyāvān dhanārthī dhanavān bhavet |

anantakalpajīvī syādāyuṣkāmo mahāyaśāḥ || 3 ||

putrārthī suguṇānputrān labhetā''yuṣmatastataḥ |

saṅgrāme śatruvijayī sabhāyāṃ prativādijit || 4 ||

divyairnāmabhirebhistu tulasīpūjanātsakṛt |

vaikuṇṭhavāsī bhagavatsadṛśo viṣṇusannidhau || 5 ||

kalhārapūjanānmāsāt dvitīya iva yakṣarāṭ |

nīlotpalārcanātsarvarājapūjyaḥ sadā bhavet || 6 ||

hṛtsaṃsthitairnāmabhistu bhūyāddṛgviṣayo hariḥ |

vāñchitārthaṃ tadā datvā vaikuṇṭhaṃ ca prayacchati || 7 ||

trisandhyaṃ yo japennityaṃ sampūjya vidhinā vibhum |

trivāraṃ pañcavāraṃ vā pratyahaṃ kramaśo yamī || 8 ||

māsādalakṣmīnāśaḥ syāt dvimāsāt syānnarendratā |

trimāsānmahadaiśvaryaṃ tataḥ sambhāṣaṇaṃ bhavet || 9 ||

māsaṃ paṭhannyūnakarmapūrtiṃ ca samavāpnuyāt |

mārgabhraṣṭaśca sanmārgaṃ gatasvaḥ svaṃ svakīyakam || 10 ||

cāñcalyacitto'cāñcalyaṃ manassvāsthyaṃ ca gacchati |

āyurārogyamaiśvaryaṃ jñānaṃ mokṣaṃ ca vindati || 11 ||

sarvānkāmānavāpnoti śāśvataṃ ca padaṃ tathā |

satyaṃ satyaṃ punassatyaṃ satyaṃ satyaṃ na saṃśayaḥ || 12 ||

iti śrī brahmāṇḍapurāṇe vasiṣṭhanāradasaṃvāde śrīveṅkaṭācalamāhātmye śrī veṅkaṭeśa sahasranāma stotraṃ samāptam |

Sanskrit — Devanagari (original)

श्रीवसिष्ठ उवाच ।

भगवन् केन विधिना नामभिर्वेङ्कटेश्वरम् ।

पूजयामास तं देवं ब्रह्मा तु कमलैः शुभैः ॥ 1 ॥

पृच्छामि तानि नामानि गुणयोगपराणि किम् ।

मुख्यवृत्तीनि किं ब्रूहि लक्षकाण्यथवा हरेः ॥ 2 ॥

नारद उवाच ।

नामान्यनन्तानि हरेः गुणयोगानि कानि चित् ।

मुख्यवृत्तीनि चान्यानि लक्षकाण्यपराणि च ॥ 3 ॥

परमार्थैः सर्वशब्दैरेको ज्ञेयः परः पुमान् ।

आदिमध्यान्तरहितस्त्वव्यक्तोऽनन्तरूपभृत् ॥ 4 ॥

चन्द्रार्कवह्निवाय्वाद्या ग्रहर्क्षाणि नभो दिशः ।

अन्वयव्यतिरेकाभ्यां सन्ति नो सन्ति यन्मतेः ॥ 5 ॥

तस्य देवस्य नाम्नां हि पारं गन्तुं हि कः क्षमः ।

तथाऽपि चाभिधानानि वेङ्कटेशस्य कानिचित् ॥ 6 ॥

ब्रह्मगीतानि पुण्यानि तानि वक्ष्यामि सुव्रत ।

यदुच्चारणमात्रेण विमुक्ताघः परं व्रजेत् ॥ 7 ॥

वेङ्कटेशस्य नाम्नां हि सहस्रस्य ऋषिर्विधिः ।

छन्दोऽनुष्टुप्तथा देवः श्रीवत्साङ्को रमापतिः ॥ 8 ॥

बीजभूतस्तथोङ्कारो ह्रीं क्लीं शक्तिश्च कीलकम् ।

ॐ नमो वेङ्कटेशायेत्यादिर्मन्त्रोऽत्र कथ्यते ॥ 9 ॥

ब्रह्माण्डगर्भः कवचमस्त्रं चक्रगदाधरः ।

विनियोगोऽभीष्टसिद्धौ हृदयं सामगायनः ॥ 10 ॥

अस्य श्री वेङ्कटेश सहस्रनाम स्तोत्र महामन्त्रस्य ब्रह्मा ऋषिः अनुष्टुप् छन्दः श्रीवत्साङ्को रमापतिर्देवता ॐ बीजं ह्रीं शक्तिः क्लीं कीलकं ब्रह्माण्डगर्भ इति कवचं चक्रगदाधर इत्यस्त्रं सामगानमिति हृदयं ॐ नमो वेङ्कटेशायेत्यादिर्मन्त्रः श्री वेङ्कटेश प्रीत्यर्थे जपे विनियोगः ॥

ध्यानम्

भास्वच्चन्द्रमसौ यदीयनयने भार्या यदीया रमा

यस्माद्विश्वसृडप्यभूद्यमिकुलं यद्ध्यानयुक्तं सदा

नाथो यो जगतां नगेन्द्रदुहितुर्नाथोऽपि यद्भक्तिमान्

तातो यो मदनस्य यो दुरितहा तं वेङ्कटेशं भजे ॥

ऊर्ध्वौ हस्तौ यदीयौ सुररिपुदलने बिभ्रतौ शङ्खचक्रे

सेव्यावङ्घ्री स्वकीयावभिदधदधरो दक्षिणो यस्य पाणिः ।

तावन्मात्रं भवाब्धिं गमयति भजतामूरुगो वामपाणिः

श्रीवत्साङ्कश्च लक्ष्मीर्यदुरसि लसतस्तं भजे वेङ्कटेशम् ॥

इति ध्यायन् वेङ्कटेशं श्रीवत्साङ्कं रमापतिम् ।

वेङ्कटेशो विरूपाक्ष इत्यारभ्य जपेत्क्रमात् ॥

स्तोत्रं

ॐ वेङ्कटेशो विरूपाक्षो विश्वेशो विश्वभावनः ।

विश्वसृड्विश्वसंहर्ता विश्वप्राणो विराड्वपुः ॥ 1 ॥

शेषाद्रिनिलयोऽशेषभक्तदुःखप्रणाशनः ।

शेषस्तुत्यः शेषशायी विशेषज्ञो विभुः स्वभूः ॥ 2 ॥

विष्णुर्जिष्णुश्च वर्धिष्णुरुत्सहिष्णुः सहिष्णुकः ।

भ्राजिष्णुश्च ग्रसिष्णुश्च वर्तिष्णुश्च भरिष्णुकः ॥ 3 ॥

कालयन्ता कालगोप्ता कालः कालान्तकोऽखिलः ।

कालगम्यः कालकण्ठवन्द्यः कालकलेश्वरः ॥ 4 ॥

शम्भुः स्वयम्भूरम्भोजनाभिः स्तम्भितवारिधिः ।

अम्भोधिनन्दिनीजानिः शोणाम्भोजपदप्रभः ॥ 5 ॥

कम्बुग्रीवः शम्बरारिरूपः शम्बरजेक्षणः ।

बिम्बाधरो बिम्बरूपी प्रतिबिम्बक्रियातिगः ॥ 6 ॥

गुणवान् गुणगम्यश्च गुणातीतो गुणप्रियः ।

दुर्गुणध्वंसकृत्सर्वसुगुणो गुणभासकः ॥ 7 ॥

परेशः परमात्मा च परञ्ज्योतिः परा गतिः ।

परं पदं वियद्वासाः पारम्पर्यशुभप्रदः ॥ 8 ॥

ब्रह्माण्डगर्भो ब्रह्मण्यो ब्रह्मसृड्ब्रह्मबोधितः ।

ब्रह्मस्तुत्यो ब्रह्मवादी ब्रह्मचर्यपरायणः ॥ 9 ॥

सत्यव्रतार्थसन्तुष्टः सत्यरूपी झषाङ्गवान् ।

सोमकप्राणहारी चाऽऽनीताम्नायोऽब्धिसञ्चरः ॥ 10 ॥

देवासुरवरस्तुत्यः पतन्मन्दरधारकः ।

धन्वन्तरिः कच्छपाङ्गः पयोनिधिविमन्थकः ॥ 11 ॥

अमरामृतसन्धाता धृतसं‍मोहिनीवपुः ।

हरमोहकमायावी रक्षस्सन्दोहभञ्जनः ॥ 12 ॥

हिरण्याक्षविदारी च यज्ञो यज्ञविभावनः ।

यज्ञीयोर्वीसमुद्धर्ता लीलाक्रोडः प्रतापवान् ॥ 13 ॥

दण्डकासुरविध्वंसी वक्रदंष्ट्रः क्षमाधरः ।

गन्धर्वशापहरणः पुण्यगन्धो विचक्षणः ॥ 14 ॥

करालवक्त्रः सोमार्कनेत्रः षड्गुणवैभवः ।

श्वेतघोणी घूर्णितभ्रूर्घुर्घुरध्वनिविभ्रमः ॥ 15 ॥

द्राघीयान् नीलकेशी च जाग्रदम्बुजलोचनः ।

घृणावान् घृणिसम्मोहो महाकालाग्निदीधितिः ॥ 16 ॥

ज्वालाकरालवदनो महोल्काकुलवीक्षणः ।

सटानिर्भिन्नमेघौघो दंष्ट्रारुग्व्याप्तदिक्तटः ॥ 17 ॥

उच्छ्वासाकृष्टभूतेशो निश्श्वासत्यक्तविश्वसृट् ।

अन्तर्भ्रमज्जगद्गर्भोऽनन्तो ब्रह्मकपालहृत् ॥ 18 ॥

उग्रो वीरो महाविष्णुर्ज्वलनः सर्वतोमुखः ।

नृसिंहो भीषणो भद्रो मृत्युमृत्युः सनातनः ॥ 19 ॥

सभास्तम्भोद्भवो भीमः शीरोमाली महेश्वरः ।

द्वादशादित्यचूडालः कल्पधूमसटाच्छविः ॥ 20 ॥

हिरण्यकोरःस्थलभिन्नखः सिंहमुखोऽनघः ।

प्रह्लादवरदो धीमान् भक्तसङ्घप्रतिष्ठितः ॥ 21 ॥

ब्रह्मरुद्रादिसंसेव्यः सिद्धसाध्यप्रपूजितः ।

लक्ष्मीनृसिंहो देवेशो ज्वालाजिह्वान्त्रमालिकः ॥ 22 ॥

खड्गी खेटी महेष्वासी कपाली मुसली हली ।

पाशी शूली महाबाहुर्ज्वरघ्नो रोगलुण्ठकः ॥ 23 ॥

मौञ्जीयुक् छात्रको दण्डी कृष्णाजिनधरो वटुः ।

अधीतवेदो वेदान्तोद्धारको ब्रह्मनैष्ठिकः ॥ 24 ॥

अहीनशयनप्रीतः आदितेयोऽनघो हरिः ।

संवित्प्रियः सामवेद्यो बलिवेश्मप्रतिष्ठितः ॥ 25 ॥

बलिक्षालितपादाब्जो विन्ध्यावलिविमानितः ।

त्रिपादभूमिस्वीकर्ता विश्वरूपप्रदर्शकः ॥ 26 ॥

धृतत्रिविक्रमः स्वाङ्घ्रिनखभिन्नाण्डखर्परः ।

पज्जातवाहिनीधारापवित्रितजगत्त्रयः ॥ 27 ॥

विधिसम्मानितः पुण्यो दैत्ययोद्धा जयोर्जितः ।

सुरराज्यप्रदः शुक्रमदहृत्सुगतीश्वरः ॥ 28 ॥

जामदग्न्यः कुठारी च कार्तवीर्यविदारणः ।

रेणुकायाः शिरोहारी दुष्टक्षत्रियमर्दनः ॥ 29 ॥

वर्चस्वी दानशीलश्च धनुष्मान् ब्रह्मवित्तमः ।

अत्युदग्रः समग्रश्च न्यग्रोधो दुष्टनिग्रहः ॥ 30 ॥

रविवंशसमुद्भूतो राघवो भरताग्रजः ।

कौसल्यातनयो रामो विश्वामित्रप्रियङ्करः ॥ 31 ॥

ताटकारिः सुबाहुघ्नो बलातिबलमन्त्रवान् ।

अहल्याशापविच्छेदी प्रविष्टजनकालयः ॥ 32 ॥

स्वयंवरसभासंस्थ ईशचापप्रभञ्जनः ।

जानकीपरिणेता च जनकाधीशसंस्तुतः ॥ 33 ॥

जमदग्नितनूजातयोद्धाऽयोध्याधिपाग्रणीः ।

पितृवाक्यप्रतीपालस्त्यक्तराज्यः सलक्ष्मणः ॥ 34 ॥

ससीतश्चित्रकूटस्थो भरताहितराज्यकः ।

काकदर्पप्रहर्ता च दण्डकारण्यवासकः ॥ 35 ॥

पञ्चवट्यां विहारी च स्वधर्मपरिपोषकः ।

विराधहाऽगस्त्यमुख्यमुनिसम्मानितः पुमान् ॥ 36 ॥

इन्द्रचापधरः खड्गधरश्चाक्षयसायकः ।

खरान्तको दूषणारिस्त्रिशिरस्करिपुर्वृषः ॥ 37 ॥

ततः शूर्पणखानासाच्छेत्ता वल्कलधारकः ।

जटावान् पर्णशालास्थो मारीचबलमर्दकः ॥ 38 ॥

पक्षिराट्कृतसंवादो रवितेजा महाबलः ।

शबर्यानीतफलभुक् हनूमत्परितोषितः ॥ 39 ॥

सुग्रीवाऽभयदो दैत्यकायक्षेपणभासुरः ।

सप्ततालसमुच्छेत्ता वालिहृत्कपिसंवृतः ॥ 40 ॥

वायुसूनुकृतासेवस्त्यक्तपम्पः कुशासनः ।

उदन्वत्तीरगः शूरो विभीषणवरप्रदः ॥ 41 ॥

सेतुकृद्दैत्यहा प्राप्तलङ्कोऽलङ्कारवान् स्वयम् ।

अतिकायशिरश्छेत्ता कुम्भकर्णविभेदनः ॥ 42 ॥

दशकण्ठशिरोध्वंसी जाम्बवत्प्रमुखावृतः ।

जानकीशः सुराध्यक्षः साकेतेशः पुरातनः ॥ 43 ॥

पुण्यश्लोको वेदवेद्यः स्वामितीर्थनिवासकः ।

लक्ष्मीसरःकेलिलोलो लक्ष्मीशो लोकरक्षकः ॥ 44 ॥

देवकीगर्भसम्भूतो यशोदेक्षणलालितः ।

वसुदेवकृतस्तोत्रो नन्दगोपमनोहरः ॥ 45 ॥

चतुर्भुजः कोमलाङ्गो गदावान्नीलकुन्तलः ।

पूतनाप्राणसंहर्ता तृणावर्तविनाशनः ॥ 46 ॥

गर्गारोपितनामाङ्को वासुदेवो ह्यधोक्षजः ।

गोपिकास्तन्यपायी च बलभद्रानुजोऽच्युतः ॥ 47 ॥

वैयाघ्रनखभूषश्च वत्सजिद्वत्सवर्धनः ।

क्षीरसाराशनरतो दधिभाण्डप्रमर्दनः ॥ 48 ॥

नवनीतापहर्ता च नीलनीरदभासुरः ।

आभीरदृष्टदौर्जन्यो नीलपद्मनिभाननः ॥ 49 ॥

मातृदर्शितविश्वाऽऽस्य उलूखलनिबन्धनः ।

नलकूबरशापान्तो गोधूलिच्छुरिताङ्गकः ॥ 50 ॥

गोसङ्घरक्षकः श्रीशो बृन्दारण्यनिवासकः ।

वत्सान्तको बकद्वेषी दैत्याम्बुदमहानिलः ॥ 51 ॥

महाजगरचण्डाग्निः शकटप्राणकण्टकः ।

इन्द्रसेव्यः पुण्यगात्रः खरजिच्चण्डदीधितिः ॥ 52 ॥

तालपक्वफलाशी च कालीयफणिदर्पहा ।

नागपत्नीस्तुतिप्रीतः प्रलम्बासुरखण्डनः ॥ 53 ॥

दावाग्निबलसंहारी फलाहारी गदाग्रजः ।

गोपाङ्गनाचेलचोरः पाथोलीलाविशारदः ॥ 54 ॥

वंशगानप्रवीणश्च गोपीहस्ताम्बुजार्चितः ।

मुनिपत्न्याहृताहारो मुनिश्रेष्ठो मुनिप्रियः ॥ 55 ॥

गोवर्धनाद्रिसन्धर्ता सङ्क्रन्दनतमोऽपहः ।

सदुद्यानविलासी च रासक्रीडापरायणः ॥ 56 ॥

वरुणाभ्यर्चितो गोपीप्रार्थितः पुरुषोत्तमः ।

अक्रूरस्तुतिसम्प्रीतः कुब्जायौवनदायकः ॥ 57 ॥

मुष्टिकोरःप्रहारी च चाणूरोदरदारणः ।

मल्लयुद्धाग्रगण्यश्च पितृबन्धनमोचकः ॥ 58 ॥

मत्तमातङ्गपञ्चास्यः कंसग्रीवानिकृन्तनः ।

उग्रसेनप्रतिष्ठाता रत्नसिंहासनस्थितः ॥ 59 ॥

कालनेमिखलद्वेषी मुचुकुन्दवरप्रदः ।

साल्वसेवितदुर्धर्षराजस्मयनिवारणः ॥ 60 ॥

रुक्मिगर्वापहारी च रुक्मिणीनयनोत्सवः ।

प्रद्युम्नजनकः कामी प्रद्युम्नो द्वारकाधिपः ॥ 61 ॥

मण्याहर्ता महामायो जाम्बवत्कृतसङ्गरः ।

जाम्बूनदाम्बरधरो गम्यो जाम्बवतीविभुः ॥ 62 ॥

कालिन्दीप्रथितारामकेलिर्गुञ्जावतंसकः ।

मन्दारसुमनोभास्वान् शचीशाभीष्टदायकः ॥ 63 ॥

सत्राजिन्मानसोल्लासी सत्याजानिः शुभावहः ।

शतधन्वहरः सिद्धः पाण्डवप्रियकोत्सवः ॥ 64 ॥

भद्रप्रियः सुभद्राया भ्राता नाग्नाजितीविभुः ।

किरीटकुण्डलधरः कल्पपल्लवलालितः ॥ 65 ॥

भैष्मीप्रणयभाषावान् मित्रविन्दाधिपोऽभयः ।

स्वमूर्तिकेलिसम्प्रीतो लक्ष्मणोदारमानसः ॥ 66 ॥

प्राग्ज्योतिषाधिपध्वंसी तत्सैन्यान्तकरोऽमृतः ।

भूमिस्तुतो भूरिभोगो भूषणाम्बरसंयुतः ॥ 67 ॥

बहुरामाकृताह्लादो गन्धमाल्यानुलेपनः ।

नारदादृष्टचरितो देवेशो विश्वराड्गुरुः ॥ 68 ॥

बाणबाहुविदारश्च तापज्वरविनाशकः ।

उषोद्धर्षयिताऽव्यक्तः शिववाक्तुष्टमानसः ॥ 69 ॥

महेशज्वरसंस्तुत्यः शीतज्वरभयान्तकः ।

नृगराजोद्धारकश्च पौण्ड्रकादिवधोद्यतः ॥ 70 ॥

विविधारिच्छलोद्विग्नब्राह्मणेषु दयापरः ।

जरासन्धबलद्वेषी केशिदैत्यभयङ्करः ॥ 71 ॥

चक्री चैद्यान्तकः सभ्यो राजबन्धविमोचकः ।

राजसूयहविर्भोक्ता स्निग्धाङ्गः शुभलक्षणः ॥ 72 ॥

धानाभक्षणसम्प्रीतः कुचेलाभीष्टदायकः ।

सत्त्वादिगुणगम्भीरो द्रौपदीमानरक्षकः ॥ 73 ॥

भीष्मध्येयो भक्तवश्यो भीमपूज्यो दयानिधिः ।

दन्तवक्त्रशिरश्छेत्ता कृष्णः कृष्णासखः स्वराट् ॥ 74 ॥

वैजयन्तीप्रमोदी च बर्हिबर्हविभूषणः ।

पार्थकौरवसन्धानकारी दुश्शासनान्तकः ॥ 75 ॥

बुद्धो विशुद्धः सर्वज्ञः क्रतुहिंसाविनिन्दकः ।

त्रिपुरस्त्रीमानभङ्गः सर्वशास्त्रविशारदः ॥ 76 ॥

निर्विकारो निर्ममश्च निराभासो निरामयः ।

जगन्मोहकधर्मी च दिग्वस्त्रो दिक्पतीश्वरः ॥ 77 ॥

कल्की म्लेच्छप्रहर्ता च दुष्टनिग्रहकारकः ।

धर्मप्रतिष्टाकारी च चातुर्वर्ण्यविभागकृत् ॥ 78 ॥

युगान्तको युगाक्रान्तो युगकृद्युगभासकः ।

कामारिः कामकारी च निष्कामः कामितार्थदः ॥ 79 ॥

भर्गो वरेण्यः सवितुः शार्ङ्गी वैकुण्ठमन्दिरः ।

हयग्रीवः कैटभारिः ग्राहघ्नो गजरक्षकः ॥ 80 ॥

सर्वसंशयविच्छेत्ता सर्वभक्तसमुत्सुकः ।

कपर्दी कामहारी च कला काष्ठा स्मृतिर्धृतिः ॥ 81 ॥

अनादिरप्रमेयौजाः प्रधानः सन्निरूपकः ।

निर्लेपो निःस्पृहोऽसङ्गो निर्भयो नीतिपारगः ॥ 82 ॥

निष्प्रेष्यो निष्क्रियः शान्तो निष्प्रपञ्चो निधिर्नयः

कर्म्यकर्मी विकर्मी च कर्मेप्सुः कर्मभावनः ॥ 83 ॥

कर्माङ्गः कर्मविन्यासो महाकर्मी महाव्रती ।

कर्मभुक्कर्मफलदः कर्मेशः कर्मनिग्रहः ॥ 84 ॥

नरो नारायणो दान्तः कपिलः कामदः शुचिः ।

तप्ता जप्ताऽक्षमालावान् गन्ता नेता लयो गतिः ॥ 85 ॥

शिष्टो द्रष्टा रिपुद्वेष्टा रोष्टा वेष्टा महानटः ।

रोद्धा बोद्धा महायोद्धा श्रद्धावान् सत्यधीः शुभः ॥ 86 ॥

मन्त्री मन्त्रो मन्त्रगम्यो मन्त्रकृत्परमन्त्रहृत् ।

मन्त्रभृन्मन्त्रफलदो मन्त्रेशो मन्त्रविग्रहः ॥ 87 ॥

मन्त्राङ्गो मन्त्रविन्यासो महामन्त्रो महाक्रमः ।

स्थिरधीः स्थिरविज्ञानः स्थिरप्रज्ञः स्थिरासनः ॥ 88 ॥

स्थिरयोगः स्थिराधारः स्थिरमार्गः स्थिरागमः ।

निश्श्रेयसो निरीहोऽग्निर्निरवद्यो निरञ्जनः ॥ 89 ॥

निर्वैरो निरहङ्कारो निर्दम्भो निरसूयकः ।

अनन्तोऽनन्तबाहूरुरनन्ताङ्घ्रिरनन्तदृक् ॥ 90 ॥

अनन्तवक्त्रोऽनन्ताङ्गोऽनन्तरूपो ह्यनन्तकृत् ।

ऊर्ध्वरेता ऊर्ध्वलिङ्गो ह्यूर्ध्वमूर्धोर्ध्वशाखकः ॥ 91 ॥

ऊर्ध्व ऊर्ध्वाध्वरक्षी च ह्यूर्ध्वज्वालो निराकुलः ।

बीजं बीजप्रदो नित्यो निदानं निष्कृतिः कृती ॥ 92 ॥

महानणीयन् गरिमा सुषमा चित्रमालिकः ।

नभः स्पृङ्नभसो ज्योतिर्नभस्वान्निर्नभा नभः ॥ 93 ॥

अभुर्विभुः प्रभुः शम्भुर्महीयान् भूर्भुवाकृतिः ।

महानन्दो महाशूरो महोराशिर्महोत्सवः ॥ 94 ॥

महाक्रोधो महाज्वालो महाशान्तो महागुणः ।

सत्यव्रतः सत्यपरः सत्यसन्धः सतां गतिः ॥ 95 ॥

सत्येशः सत्यसङ्कल्पः सत्यचारित्रलक्षणः ।

अन्तश्चरो ह्यन्तरात्मा परमात्मा चिदात्मकः ॥ 96 ॥

रोचनो रोचमानश्च साक्षी शौरिर्जनार्दनः ।

मुकुन्दो नन्दनिष्पन्दः स्वर्णबिन्दुः पुरन्दरः ॥ 97 ॥

अरिन्दमः सुमन्दश्च कुन्दमन्दारहासवान् ।

स्यन्दनारूढचण्डाङ्गो ह्यानन्दी नन्दनन्दनः ॥ 98 ॥

अनसूयानन्दनोऽत्रिनेत्रानन्दः सुनन्दवान् ।

शङ्खवान्पङ्कजकरः कुङ्कुमाङ्को जयाङ्कुशः ॥ 99 ॥

अम्भोजमकरन्दाढ्यो निष्पङ्कोऽगरुपङ्किलः ।

इन्द्रश्चन्द्ररथश्चन्द्रोऽतिचन्द्रश्चन्द्रभासकः ॥ 100 ॥

उपेन्द्र इन्द्रराजश्च वागिन्द्रश्चन्द्रलोचनः ।

प्रत्यक् पराक् परन्धाम परमार्थः परात्परः ॥ 101 ॥

अपारवाक् पारगामी पारावारः परावरः ।

सहस्वानर्थदाता च सहनः साहसी जयी ॥ 102 ॥

तेजस्वी वायुविशिखी तपस्वी तापसोत्तमः ।

ऐश्वर्योद्भूतिकृद्भूतिरैश्वर्याङ्गकलापवान् ॥ 103 ॥

अम्भोधिशायी भगवान् सर्वज्ञः सामपारगः ।

महायोगी महाधीरो महाभोगी महाप्रभुः ॥ 104 ॥

महावीरो महातुष्टिर्महापुष्टिर्महागुणः ।

महादेवो महाबाहुर्महाधर्मो महेश्वरः ॥ 105 ॥

समीपगो दूरगामी स्वर्गमार्गनिरर्गलः ।

नगो नगधरो नागो नागेशो नागपालकः ॥ 106 ॥

हिरण्मयः स्वर्णरेता हिरण्यार्चिर्हिरण्यदः ।

गुणगण्यः शरण्यश्च पुण्यकीर्तिः पुराणगः ॥ 107 ॥

जन्यभृज्जन्यसन्नद्धो दिव्यपञ्चायुधो वशी ।

दौर्जन्यभङ्गः पर्जन्यः सौजन्यनिलयोऽलयः ॥ 108 ॥

जलन्धरान्तको भस्मदैत्यनाशी महामनाः ।

श्रेष्ठः श्रविष्ठो द्राघिष्ठो गरिष्ठो गरुडध्वजः ॥ 109 ॥

ज्येष्ठो द्रढिष्ठो वर्षिष्ठो द्राघीयान् प्रणवः फणी ।

सम्प्रदायकरः स्वामी सुरेशो माधवो मधुः ॥ 110 ॥

निर्निमेषो विधिर्वेधा बलवान् जीवनं बली ।

स्मर्ता श्रोता विकर्ता च ध्याता नेता समोऽसमः ॥ 111 ॥

होता पोता महावक्ता रन्ता मन्ता खलान्तकः ।

दाता ग्राहयिता माता नियन्ताऽनन्तवैभवः ॥ 112 ॥

गोप्ता गोपयिता हन्ता धर्मजागरिता धवः ।

कर्ता क्षेत्रकरः क्षेत्रप्रदः क्षेत्रज्ञ आत्मवित् ॥ 113 ॥

क्षेत्री क्षेत्रहरः क्षेत्रप्रियः क्षेमकरो मरुत् ।

भक्तिप्रदो मुक्तिदायी शक्तिदो युक्तिदायकः ॥ 114 ॥

शक्तियुङ्मौक्तिकस्रग्वी सूक्तिराम्नायसूक्तिगः ।

धनञ्जयो धनाध्यक्षो धनिको धनदाधिपः ॥ 115 ॥

महाधनो महामानी दुर्योधनविमानितः ।

रत्नाकरो रत्नरोची रत्नगर्भाश्रयः शुचिः ॥ 116 ॥

रत्नसानुनिधिर्मौलिरत्नभा रत्नकङ्कणः ।

अन्तर्लक्ष्योऽन्तरभ्यासी चान्तर्ध्येयो जितासनः ॥ 117 ॥

अन्तरङ्गो दयावांश्च ह्यन्तर्मायो महार्णवः ।

सरसः सिद्धरसिकः सिद्धिः साध्यः सदागतिः ॥ 118 ॥

आयुःप्रदो महायुष्मानर्चिष्मानोषधीपतिः ।

अष्टश्रीरष्टभागोऽष्टककुब्व्याप्तयशो व्रती ॥ 119 ॥

अष्टापदः सुवर्णाभो ह्यष्टमूर्तिस्त्रिमूर्तिमान् ।

अस्वप्नः स्वप्नगः स्वप्नः सुस्वप्नफलदायकः ॥ 120 ॥

दुःस्वप्नध्वंसको ध्वस्तदुर्निमित्तः शिवङ्करः ।

सुवर्णवर्णः सम्भाव्यो वर्णितो वर्णसम्मुखः ॥ 121 ॥

सुवर्णमुखरीतीरशिवध्यातपदाम्बुजः ।

दाक्षायणीवचस्तुष्टो दूर्वासोदृष्टिगोचरः ॥ 122 ॥

अम्बरीषव्रतप्रीतो महाकृत्तिविभञ्जनः ।

महाभिचारकध्वंसी कालसर्पभयान्तकः ॥ 123 ॥

सुदर्शनः कालमेघश्यामः श्रीमन्त्रभावितः ।

हेमाम्बुजसरःस्नायी श्रीमनोभाविताकृतिः ॥ 124 ॥

श्रीप्रदत्ताम्बुजस्रग्वी श्रीकेलिः श्रीनिधिर्भवः ।

श्रीप्रदो वामनो लक्ष्मीनायकश्च चतुर्भुजः ॥ 125 ॥

सन्तृप्तस्तर्पितस्तीर्थस्नातृसौख्यप्रदर्शकः ।

अगस्त्यस्तुतिसंहृष्टो दर्शिताव्यक्तभावनः ॥ 126 ॥

कपिलार्चिः कपिलवान् सुस्नाताघविपाटनः ।

वृषाकपिः कपिस्वामिमनोऽन्तःस्थितविग्रहः ॥ 127 ॥

वह्निप्रियोऽर्थसम्भाव्यो जनलोकविधायकः ।

वह्निप्रभो वह्नितेजाः शुभाभीष्टप्रदो यमी ॥ 128 ॥

वारुणक्षेत्रनिलयो वरुणो वारणार्चितः ।

वायुस्थानकृतावासो वायुगो वायुसम्भृतः ॥ 129 ॥

यमान्तकोऽभिजननो यमलोकनिवारणः ।

यमिनामग्रगण्यश्च संयमी यमभावितः ॥ 130 ॥

इन्द्रोद्यानसमीपस्थः इन्द्रदृग्विषयः प्रभुः ।

यक्षराट् सरसीवासो ह्यक्षय्यनिधिकोशकृत् ॥ 131 ॥

स्वामितीर्थकृतावासः स्वामिध्येयो ह्यधोक्षजः ।

वराहाद्यष्टतीर्थाभिसेविताङ्घ्रिसरोरुहः ॥ 132 ॥

पाण्डुतीर्थाभिषिक्ताङ्गो युधिष्ठिरवरप्रदः ।

भीमान्तःकरणारूढः श्वेतवाहनसख्यवान् ॥ 133 ॥

नकुलाभयदो माद्रीसहदेवाभिवन्दितः ।

कृष्णाशपथसन्धाता कुन्तीस्तुतिरतो दमी ॥ 134 ॥

नारदादिमुनिस्तुत्यो नित्यकर्मपरायणः ।

दर्शिताव्यक्तरूपश्च वीणानादप्रमोदितः ॥ 135 ॥

षट्कोटितीर्थचर्यावान् देवतीर्थकृताश्रमः ।

बिल्वामलजलस्नायी सरस्वत्यम्बुसेवितः ॥ 136 ॥

तुम्बुरूदकसंस्पर्शजनचित्ततमोऽपहः ।

मत्स्यवामनकूर्मादितीर्थराजः पुराणभृत् ॥ 137 ॥

चक्रध्येयपदाम्भोजः शङ्खपूजितपादुकः ।

रामतीर्थविहारी च बलभद्रप्रतिष्ठितः ॥ 138 ॥

जामदग्न्यसरस्तीर्थजलसेचनतर्पितः ।

पापापहारिकीलालसुस्नाताघविनाशनः ॥ 139 ॥

नभोगङ्गाभिषिक्तश्च नागतीर्थाभिषेकवान् ।

कुमारधारातीर्थस्थो वटुवेषः सुमेखलः ॥ 140 ॥

वृद्धस्य सुकुमारत्वप्रदः सौन्दर्यवान् सुखी ।

प्रियंवदो महाकुक्षिरिक्ष्वाकुकुलनन्दनः ॥ 141 ॥

नीलगोक्षीरधाराभूर्वराहाचलनायकः ।

भरद्वाजप्रतिष्ठावान् बृहस्पतिविभावितः ॥ 142 ॥

अञ्जनाकृतपूजावान् आञ्जनेयकरार्चितः ।

अञ्जनाद्रिनिवासश्च मुञ्जकेशः पुरन्दरः ॥ 143 ॥

किन्नरद्वयसम्बन्धिबन्धमोक्षप्रदायकः ।

वैखानसमखारम्भो वृषज्ञेयो वृषाचलः ॥ 144 ॥

वृषकायप्रभेत्ता च क्रीडनाचारसम्भ्रमः ।

सौवर्चलेयविन्यस्तराज्यो नारायणः प्रियः ॥ 145 ॥

दुर्मेधोभञ्जकः प्राज्ञो ब्रह्मोत्सवमहोत्सुकः ।

भद्रासुरशिरश्छेत्ता भद्रक्षेत्री सुभद्रवान् ॥ 146 ॥

मृगयाऽक्षीणसन्नाहः शङ्खराजन्यतुष्टिदः ।

स्थाणुस्थो वैनतेयाङ्गभावितो ह्यशरीरवान् ॥ 147 ॥

भोगीन्द्रभोगसंस्थानो ब्रह्मादिगणसेवितः ।

सहस्रार्कच्छटाभास्वद्विमानान्तःस्थितो गुणी ॥ 148 ॥

विष्वक्सेनकृतस्तोत्रः सनन्दनवरीवृतः ।

जाह्नव्यादिनदीसेव्यः सुरेशाद्यभिवन्दितः ॥ 149 ॥

सुराङ्गनानृत्यपरो गन्धर्वोद्गायनप्रियः ।

राकेन्दुसङ्काशनखः कोमलाङ्घ्रिसरोरुहः ॥ 150 ॥

कच्छपप्रपदः कुन्दगुल्फकः स्वच्छकूर्परः ।

मेदुरस्वर्णवस्त्राढ्यकटिदेशस्थमेखलः ॥ 151 ॥

प्रोल्लसच्छुरिकाभास्वत्कटिदेशः शुभङ्करः ।

अनन्तपद्मजस्थाननाभिर्मौक्तिकमालिकः ॥ 152 ॥

मन्दारचाम्पेयमाली रत्नाभरणसम्भृतः ।

लम्बयज्ञोपवीती च चन्द्रश्रीखण्डलेपवान् ॥ 153 ॥

वरदोऽभयदश्चक्री शङ्खी कौस्तुभदीप्तिमान् ।

श्रीवत्साङ्कितवक्षस्को लक्ष्मीसंश्रितहृत्तटः ॥ 154 ॥

नीलोत्पलनिभाकारः शोणाम्भोजसमाननः ।

कोटिमन्मथलावण्यश्चन्द्रिकास्मितपूरितः ॥ 155 ॥

सुधास्वच्छोर्ध्वपुण्ड्रश्च कस्तूरीतिलकाञ्चितः ।

पुण्डरीकेक्षणः स्वच्छो मौलिशोभाविराजितः ॥ 156 ॥

पद्मस्थः पद्मनाभश्च सोममण्डलगो बुधः ।

वह्निमण्डलगः सूर्यः सूर्यमण्डलसंस्थितः ॥ 157 ॥

श्रीपतिर्भूमिजानिश्च विमलाद्यभिसंवृतः ।

जगत्कुटुम्बजनिता रक्षकः कामितप्रदः ॥ 158 ॥

अवस्थात्रययन्ता च विश्वतेजस्स्वरूपवान् ।

ज्ञप्तिर्ज्ञेयो ज्ञानगम्यो ज्ञानातीतः सुरातिगः ॥ 159 ॥

ब्रह्माण्डान्तर्बहिर्व्याप्तो वेङ्कटाद्रिगदाधरः ।

वेङ्कटाद्रिगदाधर ॐ नमः इति ॥

एवं श्रीवेङ्कटेशस्य कीर्तितं परमाद्भुतम् ॥ 160 ॥

नाम्नां सहस्रं संश्राव्यं पवित्रं पुण्यवर्धनम् ।

श्रवणात्सर्वदोषघ्नं रोगघ्नं मृत्युनाशनम् ॥ 1 ॥

दारिद्र्यभेदनं धर्म्यं सर्वैश्वर्यफलप्रदम् ।

कालाहिविषविच्छेदि ज्वरापस्मारभञ्जनम् ॥ 2 ॥

[शत्रुक्षयकरं राजग्रहपीडानिवारणम् ।

ब्रह्मराक्षसकूष्माण्डभेतालभयभञ्जनम् ॥]

विद्याभिलाषी विद्यावान् धनार्थी धनवान् भवेत् ।

अनन्तकल्पजीवी स्यादायुष्कामो महायशाः ॥ 3 ॥

पुत्रार्थी सुगुणान्पुत्रान् लभेताऽऽयुष्मतस्ततः ।

सङ्ग्रामे शत्रुविजयी सभायां प्रतिवादिजित् ॥ 4 ॥

दिव्यैर्नामभिरेभिस्तु तुलसीपूजनात्सकृत् ।

वैकुण्ठवासी भगवत्सदृशो विष्णुसन्निधौ ॥ 5 ॥

कल्हारपूजनान्मासात् द्वितीय इव यक्षराट् ।

नीलोत्पलार्चनात्सर्वराजपूज्यः सदा भवेत् ॥ 6 ॥

हृत्संस्थितैर्नामभिस्तु भूयाद्दृग्विषयो हरिः ।

वाञ्छितार्थं तदा दत्वा वैकुण्ठं च प्रयच्छति ॥ 7 ॥

त्रिसन्ध्यं यो जपेन्नित्यं सम्पूज्य विधिना विभुम् ।

त्रिवारं पञ्चवारं वा प्रत्यहं क्रमशो यमी ॥ 8 ॥

मासादलक्ष्मीनाशः स्यात् द्विमासात् स्यान्नरेन्द्रता ।

त्रिमासान्महदैश्वर्यं ततः सम्भाषणं भवेत् ॥ 9 ॥

मासं पठन्न्यूनकर्मपूर्तिं च समवाप्नुयात् ।

मार्गभ्रष्टश्च सन्मार्गं गतस्वः स्वं स्वकीयकम् ॥ 10 ॥

चाञ्चल्यचित्तोऽचाञ्चल्यं मनस्स्वास्थ्यं च गच्छति ।

आयुरारोग्यमैश्वर्यं ज्ञानं मोक्षं च विन्दति ॥ 11 ॥

सर्वान्कामानवाप्नोति शाश्वतं च पदं तथा ।

सत्यं सत्यं पुनस्सत्यं सत्यं सत्यं न संशयः ॥ 12 ॥

इति श्री ब्रह्माण्डपुराणे वसिष्ठनारदसंवादे श्रीवेङ्कटाचलमाहात्म्ये श्री वेङ्कटेश सहस्रनाम स्तोत्रं समाप्तम् ।