Shrimadbhagavadgita Parayana - Navamo'dhyayah — Gujarati Script

ૐ શ્રીપરમાત્મને નમઃ

અથ નવમોઽધ્યાયઃ

રાજવિદ્યારાજગુહ્યયોગઃ

શ્રી ભગવાનુવાચ

ઇદં તુ તે ગુહ્યતમં પ્રવક્ષ્યામ્યનસૂયવે ।

જ્ઞાનં વિજ્ઞાનસહિતં યજ્જ્ઞાત્વા મોક્ષ્યસેઽશુભાત્॥1॥

રાજવિદ્યા રાજગુહ્યં પવિત્રમિદમુત્તમમ્ ।

પ્રત્યક્ષાવગમં ધર્મ્યં સુસુખં કર્તુમવ્યયમ્ ॥2॥

અશ્રદ્દધાનાઃ પુરુષાઃ ધર્મસ્યાસ્ય પરન્તપ ।

અપ્રાપ્ય માં નિવર્તન્તે મૃત્યુસંસારવર્ત્મનિ ॥3॥

મયા તતમિદં સર્વં જગદવ્યક્તમૂર્તિના ।

મત્‌સ્થાનિ સર્વભૂતાનિ ન ચાહં તેષ્વવસ્થિતઃ ॥4॥

ન ચ મત્‌સ્થાનિ ભૂતાનિ પશ્ય મે યોગમૈશ્વરમ્ ।

ભૂતભૃન્ન ચ ભૂતસ્થઃ મમાત્મા ભૂતભાવનઃ ॥5॥

યથાઽઽકાશસ્થિતો નિત્યં વાયુઃ સર્વત્રગો મહાન્ ।

તથા સર્વાણિ ભૂતાનિ મત્‌સ્થાનીત્યુપધારય ॥6॥

સર્વભૂતાનિ કૌન્તેય પ્રકૃતિં યાન્તિ મામિકામ્ ।

કલ્પક્ષયે પુનસ્તાનિ કલ્પાદૌ વિસૃજામ્યહમ્ ॥7॥

પ્રકૃતિં સ્વામવષ્ટભ્ય વિસૃજામિ પુનઃ પુનઃ ।

ભૂતગ્રામમિમં કૃત્સ્નમ્ અવશં પ્રકૃતેર્વશાત્ ॥8॥

ન ચ માં તાનિ કર્માણિ નિબધ્નન્તિ ધનઞ્જય ।

ઉદાસીનવદાસીનમ્ અસક્તં તેષુ કર્મસુ ॥9॥

મયાધ્યક્ષેણ પ્રકૃતિઃ સૂયતે સચરાચરમ્ ।

હેતુનાઽનેન કૌન્તેય જગદ્વિપરિવર્તતે ॥10॥

અવજાનન્તિ માં મૂઢાઃ માનુષીં તનુમાશ્રિતમ્ ।

પરં ભાવમજાનન્તઃ મમ ભૂતમહેશ્વરમ્ ॥11॥

મોઘાશા મોઘકર્માણઃ મોઘજ્ઞાના વિચેતસઃ ।

રાક્ષસીમાસુરીં ચૈવ પ્રકૃતિં મોહિનીં શ્રિતાઃ ॥12॥

મહાત્માનસ્તુ માં પાર્થ દૈવીં પ્રકૃતિમાશ્રિતાઃ ।

ભજન્ત્યનન્યમનસઃ જ્ઞાત્વા ભૂતાદિમવ્યયમ્ ॥13॥

સતતં કીર્તયન્તો માં યતન્તશ્ચ દૃઢવ્રતાઃ ।

નમસ્યન્તશ્ચ માં ભક્ત્યા નિત્યયુક્તા ઉપાસતે ॥14॥

જ્ઞાનયજ્ઞેન ચાપ્યન્યે યજન્તો મામુપાસતે ।

એકત્વેન પૃથક્ત્વેન બહુધા વિશ્વતોમુખમ્ ॥15॥

અહં ક્રતુરહં યજ્ઞઃ સ્વધાહમહમૌષધમ્ ।

મન્ત્રોઽહમહમેવાજ્યમ્ અહમગ્નિરહં હુતમ્ ॥16॥

પિતાઽહમસ્ય જગતઃ માતા ધાતા પિતામહઃ ।

વેદ્યં પવિત્રમોઙ્કારઃ ઋક્સામ યજુરેવ ચ ॥17॥

ગતિર્ભર્તા પ્રભુઃ સાક્ષી નિવાસઃ શરણં સુહૃત્ ।

પ્રભવઃ પ્રલયઃ સ્થાનં નિધાનં બીજમવ્યયમ્ ॥18॥

તપામ્યહમહં વર્ષં નિગૃહ્ણામ્યુત્સૃજામિ ચ ।

અમૃતં ચૈવ મૃત્યુશ્ચ સદસચ્ચાહમર્જુન ॥19॥

ત્રૈવિદ્યા માં સોમપાઃ પૂતપાપાઃ યજ્ઞૈરિષ્ટ્વા સ્વર્ગતિં પ્રાર્થયન્તે ।

તે પુણ્યમાસાદ્ય સુરેન્દ્રલોકમ્ અશ્નન્તિ દિવ્યાન્દિવિ દેવભોગાન્ ॥20॥

તે તં ભુક્ત્વા સ્વર્ગલોકં વિશાલં ક્ષીણે પુણ્યે મર્ત્યલોકં વિશન્તિ ।

એવં ત્રયીધર્મમનુપ્રપન્નાઃ ગતાગતં કામકામા લભન્તે ॥21॥

અનન્યાશ્ચિન્તયન્તો માં યે જનાઃ પર્યુપાસતે ।

તેષાં નિત્યાભિયુક્તાનાં યોગક્ષેમં વહામ્યહમ્ ॥22॥

યેઽપ્યન્યદેવતા ભક્તાઃ યજન્તે શ્રદ્ધયાન્વિતાઃ ।

તેઽપિ મામેવ કૌન્તેય યજન્ત્યવિધિપૂર્વકમ્ ॥23॥

અહં હિ સર્વયજ્ઞાનાં ભોક્તા ચ પ્રભુરેવ ચ ।

ન તુ મામભિજાનન્તિ તત્ત્વેનાતશ્ચ્યવન્તિ તે ॥24॥

યાન્તિ દેવવ્રતા દેવાન્ પિતૄન્યાન્તિ પિતૃવ્રતાઃ ।

ભૂતાનિ યાન્તિ ભૂતેજ્યાઃ યાન્તિ મદ્યાજિનોઽપિ મામ્ ॥25॥

પત્રં પુષ્પં ફલં તોયં યો મે ભક્ત્યા પ્રયચ્છતિ ।

તદહં ભક્ત્યુપહૃતમ્ અશ્નામિ પ્રયતાત્મનઃ ॥26॥

યત્કરોષિ યદશ્નાસિ યજ્જુહોષિ દદાસિ યત્ ।

યત્તપસ્યસિ કૌન્તેય તત્કુરુષ્વ મદર્પણમ્ ॥27॥

શુભાશુભફલૈરેવં મોક્ષ્યસે કર્મબન્ધનૈઃ ।

સન્ન્યાસયોગયુક્તાત્મા વિમુક્તો મામુપૈષ્યસિ ॥28॥

સમોઽહં સર્વભૂતેષુ ન મે દ્વેષ્યોઽસ્તિ ન પ્રિયઃ ।

યે ભજન્તિ તુ માં ભક્ત્યા મયિ તે તેષુ ચાપ્યહમ્ ॥29॥

અપિ ચેત્સુદુરાચારઃ ભજતે મામનન્યભાક્ ।

સાધુરેવ સ મન્તવ્યઃ સમ્યગ્વ્યવસિતો હિ સઃ ॥30॥

ક્ષિપ્રં ભવતિ ધર્માત્મા શશ્વચ્છાન્તિં નિગચ્છતિ ।

કૌન્તેય પ્રતિ જાનીહિ ન મે ભક્તઃ પ્રણશ્યતિ ॥31॥

માં હિ પાર્થ વ્યપાશ્રિત્ય યેઽપિ સ્યુઃ પાપયોનયઃ ।

સ્ત્રિયો વૈશ્યાસ્તથા શૂદ્રાઃ તેઽપિ યાન્તિ પરાં ગતિમ્ ॥32॥

કિં પુનર્બ્રાહ્મણાઃ પુણ્યાઃ ભક્તા રાજર્ષયસ્તથા ।

અનિત્યમસુખં લોકમ્ ઇમં પ્રાપ્ય ભજસ્વ મામ્ ॥33॥

મન્મના ભવ મદ્ભક્તઃ મદ્યાજી માં નમસ્કુરુ ।

મામેવૈષ્યસિ યુક્ત્વૈવમ્ આત્માનં મત્પરાયણઃ ॥34॥

॥ ૐ તત્સદિતિ શ્રીમદ્ભગવદ્ગીતાસુ ઉપનિષત્સુ બ્રહ્મવિદ્યાયાં

યોગશાસ્ત્રે શ્રીકૃષ્ણાર્જુનસંવાદે રાજવિદ્યારાજગુહ્યયોગો નામ નવમોઽધ્યાયઃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

oṃ śrīparamātmane namaḥ

atha navamo'dhyāyaḥ

rājavidyārājaguhyayogaḥ

śrī bhagavānuvāca

idaṃ tu te guhyatamaṃ pravakṣyāmyanasūyave |

jñānaṃ vijñānasahitaṃ yajjñātvā mokṣyase'śubhāt||1||

rājavidyā rājaguhyaṃ pavitramidamuttamam |

pratyakṣāvagamaṃ dharmyaṃ susukhaṃ kartumavyayam ||2||

aśraddadhānāḥ puruṣāḥ dharmasyāsya parantapa |

aprāpya māṃ nivartante mṛtyusaṃsāravartmani ||3||

mayā tatamidaṃ sarvaṃ jagadavyaktamūrtinā |

mat‌sthāni sarvabhūtāni na cāhaṃ teṣvavasthitaḥ ||4||

na ca mat‌sthāni bhūtāni paśya me yogamaiśvaram |

bhūtabhṛnna ca bhūtasthaḥ mamātmā bhūtabhāvanaḥ ||5||

yathā''kāśasthito nityaṃ vāyuḥ sarvatrago mahān |

tathā sarvāṇi bhūtāni mat‌sthānītyupadhāraya ||6||

sarvabhūtāni kaunteya prakṛtiṃ yānti māmikām |

kalpakṣaye punastāni kalpādau visṛjāmyaham ||7||

prakṛtiṃ svāmavaṣṭabhya visṛjāmi punaḥ punaḥ |

bhūtagrāmamimaṃ kṛtsnam avaśaṃ prakṛtervaśāt ||8||

na ca māṃ tāni karmāṇi nibadhnanti dhanañjaya |

udāsīnavadāsīnam asaktaṃ teṣu karmasu ||9||

mayādhyakṣeṇa prakṛtiḥ sūyate sacarācaram |

hetunā'nena kaunteya jagadviparivartate ||10||

avajānanti māṃ mūḍhāḥ mānuṣīṃ tanumāśritam |

paraṃ bhāvamajānantaḥ mama bhūtamaheśvaram ||11||

moghāśā moghakarmāṇaḥ moghajñānā vicetasaḥ |

rākṣasīmāsurīṃ caiva prakṛtiṃ mohinīṃ śritāḥ ||12||

mahātmānastu māṃ pārtha daivīṃ prakṛtimāśritāḥ |

bhajantyananyamanasaḥ jñātvā bhūtādimavyayam ||13||

satataṃ kīrtayanto māṃ yatantaśca dṛḍhavratāḥ |

namasyantaśca māṃ bhaktyā nityayuktā upāsate ||14||

jñānayajñena cāpyanye yajanto māmupāsate |

ekatvena pṛthaktvena bahudhā viśvatomukham ||15||

ahaṃ kraturahaṃ yajñaḥ svadhāhamahamauṣadham |

mantro'hamahamevājyam ahamagnirahaṃ hutam ||16||

pitā'hamasya jagataḥ mātā dhātā pitāmahaḥ |

vedyaṃ pavitramoṅkāraḥ ṛksāma yajureva ca ||17||

gatirbhartā prabhuḥ sākṣī nivāsaḥ śaraṇaṃ suhṛt |

prabhavaḥ pralayaḥ sthānaṃ nidhānaṃ bījamavyayam ||18||

tapāmyahamahaṃ varṣaṃ nigṛhṇāmyutsṛjāmi ca |

amṛtaṃ caiva mṛtyuśca sadasaccāhamarjuna ||19||

traividyā māṃ somapāḥ pūtapāpāḥ yajñairiṣṭvā svargatiṃ prārthayante |

te puṇyamāsādya surendralokam aśnanti divyāndivi devabhogān ||20||

te taṃ bhuktvā svargalokaṃ viśālaṃ kṣīṇe puṇye martyalokaṃ viśanti |

evaṃ trayīdharmamanuprapannāḥ gatāgataṃ kāmakāmā labhante ||21||

ananyāścintayanto māṃ ye janāḥ paryupāsate |

teṣāṃ nityābhiyuktānāṃ yogakṣemaṃ vahāmyaham ||22||

ye'pyanyadevatā bhaktāḥ yajante śraddhayānvitāḥ |

te'pi māmeva kaunteya yajantyavidhipūrvakam ||23||

ahaṃ hi sarvayajñānāṃ bhoktā ca prabhureva ca |

na tu māmabhijānanti tattvenātaścyavanti te ||24||

yānti devavratā devān pitṝnyānti pitṛvratāḥ |

bhūtāni yānti bhūtejyāḥ yānti madyājino'pi mām ||25||

patraṃ puṣpaṃ phalaṃ toyaṃ yo me bhaktyā prayacchati |

tadahaṃ bhaktyupahṛtam aśnāmi prayatātmanaḥ ||26||

yatkaroṣi yadaśnāsi yajjuhoṣi dadāsi yat |

yattapasyasi kaunteya tatkuruṣva madarpaṇam ||27||

śubhāśubhaphalairevaṃ mokṣyase karmabandhanaiḥ |

sannyāsayogayuktātmā vimukto māmupaiṣyasi ||28||

samo'haṃ sarvabhūteṣu na me dveṣyo'sti na priyaḥ |

ye bhajanti tu māṃ bhaktyā mayi te teṣu cāpyaham ||29||

api cetsudurācāraḥ bhajate māmananyabhāk |

sādhureva sa mantavyaḥ samyagvyavasito hi saḥ ||30||

kṣipraṃ bhavati dharmātmā śaśvacchāntiṃ nigacchati |

kaunteya prati jānīhi na me bhaktaḥ praṇaśyati ||31||

māṃ hi pārtha vyapāśritya ye'pi syuḥ pāpayonayaḥ |

striyo vaiśyāstathā śūdrāḥ te'pi yānti parāṃ gatim ||32||

kiṃ punarbrāhmaṇāḥ puṇyāḥ bhaktā rājarṣayastathā |

anityamasukhaṃ lokam imaṃ prāpya bhajasva mām ||33||

manmanā bhava madbhaktaḥ madyājī māṃ namaskuru |

māmevaiṣyasi yuktvaivam ātmānaṃ matparāyaṇaḥ ||34||

|| oṃ tatsaditi śrīmadbhagavadgītāsu upaniṣatsu brahmavidyāyāṃ

yogaśāstre śrīkṛṣṇārjunasaṃvāde rājavidyārājaguhyayogo nāma navamo'dhyāyaḥ ||

Sanskrit — Devanagari (original)

ॐ श्रीपरमात्मने नमः

अथ नवमोऽध्यायः

राजविद्याराजगुह्ययोगः

श्री भगवानुवाच

इदं तु ते गुह्यतमं प्रवक्ष्याम्यनसूयवे ।

ज्ञानं विज्ञानसहितं यज्ज्ञात्वा मोक्ष्यसेऽशुभात्॥1॥

राजविद्या राजगुह्यं पवित्रमिदमुत्तमम् ।

प्रत्यक्षावगमं धर्म्यं सुसुखं कर्तुमव्ययम् ॥2॥

अश्रद्दधानाः पुरुषाः धर्मस्यास्य परन्तप ।

अप्राप्य मां निवर्तन्ते मृत्युसंसारवर्त्मनि ॥3॥

मया ततमिदं सर्वं जगदव्यक्तमूर्तिना ।

मत्‌स्थानि सर्वभूतानि न चाहं तेष्ववस्थितः ॥4॥

न च मत्‌स्थानि भूतानि पश्य मे योगमैश्वरम् ।

भूतभृन्न च भूतस्थः ममात्मा भूतभावनः ॥5॥

यथाऽऽकाशस्थितो नित्यं वायुः सर्वत्रगो महान् ।

तथा सर्वाणि भूतानि मत्‌स्थानीत्युपधारय ॥6॥

सर्वभूतानि कौन्तेय प्रकृतिं यान्ति मामिकाम् ।

कल्पक्षये पुनस्तानि कल्पादौ विसृजाम्यहम् ॥7॥

प्रकृतिं स्वामवष्टभ्य विसृजामि पुनः पुनः ।

भूतग्राममिमं कृत्स्नम् अवशं प्रकृतेर्वशात् ॥8॥

न च मां तानि कर्माणि निबध्नन्ति धनञ्जय ।

उदासीनवदासीनम् असक्तं तेषु कर्मसु ॥9॥

मयाध्यक्षेण प्रकृतिः सूयते सचराचरम् ।

हेतुनाऽनेन कौन्तेय जगद्विपरिवर्तते ॥10॥

अवजानन्ति मां मूढाः मानुषीं तनुमाश्रितम् ।

परं भावमजानन्तः मम भूतमहेश्वरम् ॥11॥

मोघाशा मोघकर्माणः मोघज्ञाना विचेतसः ।

राक्षसीमासुरीं चैव प्रकृतिं मोहिनीं श्रिताः ॥12॥

महात्मानस्तु मां पार्थ दैवीं प्रकृतिमाश्रिताः ।

भजन्त्यनन्यमनसः ज्ञात्वा भूतादिमव्ययम् ॥13॥

सततं कीर्तयन्तो मां यतन्तश्च दृढव्रताः ।

नमस्यन्तश्च मां भक्त्या नित्ययुक्ता उपासते ॥14॥

ज्ञानयज्ञेन चाप्यन्ये यजन्तो मामुपासते ।

एकत्वेन पृथक्त्वेन बहुधा विश्वतोमुखम् ॥15॥

अहं क्रतुरहं यज्ञः स्वधाहमहमौषधम् ।

मन्त्रोऽहमहमेवाज्यम् अहमग्निरहं हुतम् ॥16॥

पिताऽहमस्य जगतः माता धाता पितामहः ।

वेद्यं पवित्रमोङ्कारः ऋक्साम यजुरेव च ॥17॥

गतिर्भर्ता प्रभुः साक्षी निवासः शरणं सुहृत् ।

प्रभवः प्रलयः स्थानं निधानं बीजमव्ययम् ॥18॥

तपाम्यहमहं वर्षं निगृह्णाम्युत्सृजामि च ।

अमृतं चैव मृत्युश्च सदसच्चाहमर्जुन ॥19॥

त्रैविद्या मां सोमपाः पूतपापाः यज्ञैरिष्ट्वा स्वर्गतिं प्रार्थयन्ते ।

ते पुण्यमासाद्य सुरेन्द्रलोकम् अश्नन्ति दिव्यान्दिवि देवभोगान् ॥20॥

ते तं भुक्त्वा स्वर्गलोकं विशालं क्षीणे पुण्ये मर्त्यलोकं विशन्ति ।

एवं त्रयीधर्ममनुप्रपन्नाः गतागतं कामकामा लभन्ते ॥21॥

अनन्याश्चिन्तयन्तो मां ये जनाः पर्युपासते ।

तेषां नित्याभियुक्तानां योगक्षेमं वहाम्यहम् ॥22॥

येऽप्यन्यदेवता भक्ताः यजन्ते श्रद्धयान्विताः ।

तेऽपि मामेव कौन्तेय यजन्त्यविधिपूर्वकम् ॥23॥

अहं हि सर्वयज्ञानां भोक्ता च प्रभुरेव च ।

न तु मामभिजानन्ति तत्त्वेनातश्च्यवन्ति ते ॥24॥

यान्ति देवव्रता देवान् पितॄन्यान्ति पितृव्रताः ।

भूतानि यान्ति भूतेज्याः यान्ति मद्याजिनोऽपि माम् ॥25॥

पत्रं पुष्पं फलं तोयं यो मे भक्त्या प्रयच्छति ।

तदहं भक्त्युपहृतम् अश्नामि प्रयतात्मनः ॥26॥

यत्करोषि यदश्नासि यज्जुहोषि ददासि यत् ।

यत्तपस्यसि कौन्तेय तत्कुरुष्व मदर्पणम् ॥27॥

शुभाशुभफलैरेवं मोक्ष्यसे कर्मबन्धनैः ।

सन्न्यासयोगयुक्तात्मा विमुक्तो मामुपैष्यसि ॥28॥

समोऽहं सर्वभूतेषु न मे द्वेष्योऽस्ति न प्रियः ।

ये भजन्ति तु मां भक्त्या मयि ते तेषु चाप्यहम् ॥29॥

अपि चेत्सुदुराचारः भजते मामनन्यभाक् ।

साधुरेव स मन्तव्यः सम्यग्व्यवसितो हि सः ॥30॥

क्षिप्रं भवति धर्मात्मा शश्वच्छान्तिं निगच्छति ।

कौन्तेय प्रति जानीहि न मे भक्तः प्रणश्यति ॥31॥

मां हि पार्थ व्यपाश्रित्य येऽपि स्युः पापयोनयः ।

स्त्रियो वैश्यास्तथा शूद्राः तेऽपि यान्ति परां गतिम् ॥32॥

किं पुनर्ब्राह्मणाः पुण्याः भक्ता राजर्षयस्तथा ।

अनित्यमसुखं लोकम् इमं प्राप्य भजस्व माम् ॥33॥

मन्मना भव मद्भक्तः मद्याजी मां नमस्कुरु ।

मामेवैष्यसि युक्त्वैवम् आत्मानं मत्परायणः ॥34॥

॥ ॐ तत्सदिति श्रीमद्भगवद्गीतासु उपनिषत्सु ब्रह्मविद्यायां

योगशास्त्रे श्रीकृष्णार्जुनसंवादे राजविद्याराजगुह्ययोगो नाम नवमोऽध्यायः ॥