শ্রীমদ্বাল্মীকীয রামাযণে যুদ্ধকাণ্ডম্ ।
অথ চতুঃষষ্টিতমস্সর্গঃ ।
তদুক্তমতিকাযস্যবলিনোবাহুশালিনঃ ।
কুম্ভকর্ণস্যবচনংশ্রুত্বোবাচমহোদরঃ ॥ 1 ॥
কুম্ভকর্ণকুলেজাতোধৃষ্টঃপ্রাকৃতদর্শনঃ ।
অবলিপ্তো ন শক্নোষিকৃত্যংসর্বত্রবেদিতুম্ ॥ 2 ॥
স্থানংবৃদ্ধিং চ হানি চ দেশকালবিভাগবিত্ ।
আত্মনশ্চপরেষাং চ বুধ্যতেরাক্ষসর্ষভঃ ॥ 3 ॥
যত্তুশক্যম্বলবতাকর্তুম্প্রাকৃতবুদ্ধিনা ।
অনুপাসিতবৃদ্ধেনকঃকুর্যাত্তাদৃশন্নরঃ ॥ 4 ॥
যাংস্তুধর্মার্থকামাংস্ত্বম্ব্রবীষিপৃথগাশ্রযান্ ।
অববোদ্ধুংস্বভাবেতান্নহিলক্ষণমস্তিতান্ ॥ 5 ॥
কর্মচৈবহিসর্বেষাঙ্কারণানাম্প্রযোজকম্ ।
শ্রেযঃপাপীযসাঞ্চাত্রফলম্ভবতিকর্মণাম্ ॥ 6 ॥
নিশ্শ্রেযসফলাবেবধর্মার্থাবিতরাবপি ।
অধর্মানর্থযোঃপ্রাপ্তিঃফলং চ প্রত্যবাযিকম্ ॥ 7 ॥
ঐহলৌকিকপারক্যঙ্কর্মপুম্ভির্নিষেব্যতে ।
কর্মাণ্যপিতুকল্যানিলভতেকামমাস্থিতঃ ॥ 8 ॥
তত্রক্লুপ্তমিদংরাজ্ঞাহৃদিকার্যম্মতং চ নঃ ।
শত্রৌহিসাহসংযত্স্যাত্কিমিবাত্রাপনীযতে ॥ 9 ॥
একস্যৈবাভিযানেতুহেতুর্যঃকথিতস্ত্বযা ।
তত্রাপ্যনুপপন্নন্তেবক্ষ্যামিযদসাধু চ ॥ 10 ॥
যেনপূর্বঞ্জনস্থানেবহবোঽতিবলাহতাঃ ।
রাক্ষসারাঘবন্তন্ত্বঙ্কথমেকোজযিষ্যসি ॥ 11 ॥
যেপুরানির্জিতাস্তেনজনস্থানেমহৌজসঃ ।
রাক্ষসাংস্তান্পুরেসর্বান্ভীতানদ্যাপিপশ্যসি ॥ 12 ॥
তংসিংহমিবসঙ্ক্রুদ্ধংরামন্দশরথাত্মজম্ ।
সর্পংসুপ্তমিববুদ্ধ্যপ্রবোধযিতুমিচ্ছসি ॥ 13 ॥
জ্বলন্তন্তেজসানিত্যঙ্ক্রোধেন চ দুরাসদম্ ।
কস্তম্মৃত্যুমিবাসহ্যমাসাদযিতুমর্হতি ॥ 14 ॥
সংশযস্থমিদংসর্বংশত্রোঃপ্রতিসমাসনে ।
একস্যগমনন্তত্র ন হিমেরোচতেভৃশম্ ॥ 15 ॥
হীনার্থস্তুসমৃদ্ধার্থঙ্কোরিপুম্প্রাকৃতংযথা ।
নিশ্চিত্যজীবিতত্যাগেবশমানেতুমিচ্ছতি ॥ 16 ॥
যস্যনাস্তিমনুষ্যেষুসদৃশোরাক্ষসোত্তম ।
কথমাশংসসেযোদ্ধুন্তুল্যেনেন্দ্রবিবস্বতোঃ ॥ 17 ॥
এবমুক্ত্বাতুসম্রব্দঃকুম্ভকর্ণম্মহোদরঃ ।
উবাচরক্ষসাম্মধ্যেরাবণংলোকরাবণম্ ॥ 18 ॥
লব্ধ্বাপুনস্ত্বংবৈদেহীঙ্কিমর্থংসম্প্রজল্পসি ।
যদীচ্ছসিতদাসীতাবশগাতেভবিষ্যতি ॥ 19 ॥
দৃষ্টঃকশ্চদুপাযোমেসীতোপস্থানকারকঃ ।
রুচিতশ্চেত্স্বযাবুধ্যারাক্ষসেন্দ্র তংশৃণু ॥ 20 ॥
অহন্দ্বিজিহ্বস্সম্হ্রাদীকুম্ভকর্ণোবিতর্দনঃ ।
পঞ্চরামবধাযৈতেনির্যান্ত্বিত্যবঘোষয ॥ 21 ॥
ততোগত্বাবযংযুদ্ধন্দাস্যামস্তস্যযত্নতঃ ।
জেষ্যামোযদিতেশত্রূন্নোপাযৈঃকৃত্যমস্তিনঃ ॥ 22 ॥
অথজীবতিনশ্শত্রুর্বযং চ কৃতসম্যুগাঃ ।
ততস্তদভিপত্স্যামোমনসাযত্সমীক্ষিতম্ ॥ 23 ॥
বযংযুদ্ধাদিহেষ্যামোরুধিরেণসমুক্ষিতাঃ ।
বিদার্যস্বতনুম্বাণৈরামনামাঙ্কিতৈশ্শিতৈঃ ॥ 24 ॥
ভক্ষিতোরাঘবোঽস্মাভির্লক্ষ্মণশ্চেতিবাদিনঃ ।
তবপাদৌগ্রহীষ্যামস্ত্বন্নঃকামম্প্রপূরয ॥ 25 ॥
ভক্ষিতো রাঘবোঽস্মাভির্লক্ষ্মণশ্চেতি বাদিনঃ ।
তব পাদৌ গ্রহীষ্যামস্ত্বং নঃ কাম প্রপূরয ॥ 26 ॥
প্রীতোনামততোভূত্বাভৃত্যানান্ত্বমরিন্দম ।
ভোগাংশ্চপরিবারাংশ্চকামাংশ্চবসুদাপয ॥ 27 ॥
ততোমাল্যানিবাসাংসিবীরাণামনুলেপনম্ ।
পেযং চ বহুযোধেভ্যস্স্বযং চ মুদিতঃপিব ॥ 28 ॥
ততোঽস্মিন্ বহুলীভূতেকৌলীনেসর্বতোগতে ।
ভক্ষিতস্সসুহৃদ্রামোরাক্ষসৈরিতিবিশ্রুতে ॥ 29 ॥
প্রবিশ্যাশ্বাস্যচাপিত্বংসীতাংরহসিসান্ত্বয ।
ধনধান্যৈশ্চকামৈশ্চরত্নৈশ্চানাম্প্রলোভয ॥ 30 ॥
অনযোপধযারাজন্ ভযশোকানুবন্ধযা ।
অকামাত্বদ্বশংসীতানষ্টনাথাভবিষ্যতি ॥ 31 ॥
ঞ্জনীযম্হিভর্তারংবিনষ্টমবগম্যসা ।
নৈরাশ্যাত্ স্ত্রীলঘুত্বাচ্চত্বদ্বশম্প্রতিপত্স্যতে ॥ 32 ॥
সাপুরাসুখসম্বৃদ্ধাসুখার্হাদুঃখকর্শিতা ।
ত্বয্যধীনংসুখঞ্জ্ঞাত্বাসর্বথোগমিষ্যতি ॥ 33 ॥
এতত্সুনীতম্মমদর্শনেনরামংহিদৃষ্টবৈভবেদনর্ধঃ ।
ইহৈবতেসেত্স্যতিমোত্সুকোভূর্মহানযুদ্ধেনসুখস্যলাভঃ ॥ 34 ॥
অদৃষ্টসৈন্যোহ্যনবাপ্তসংশযোরিপূনযুদ্ধেনজযন্ জনাধিপ ।
যশশ্চপুণ্যং চ মহন্মহীপতেশ্রশিযং চ কীর্তিং চ চিরম্ ॥ 35 ॥
ইত্যার্ষে শ্রীমদ্রামাযণে বাল্মীকীয আদিকাব্যে যুদ্ধকাণ্ডে চতুঃষষ্টিতমস্সর্গঃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha catuḥṣaṣṭitamassargaḥ |
taduktamatikāyasyabalinobāhuśālinaḥ |
kumbhakarṇasyavacanaṃśrutvovācamahodaraḥ || 1 ||
kumbhakarṇakulejātodhṛṣṭaḥprākṛtadarśanaḥ |
avalipto na śaknoṣikṛtyaṃsarvatraveditum || 2 ||
sthānaṃvṛddhiṃ ca hāni ca deśakālavibhāgavit |
ātmanaścapareṣāṃ ca budhyaterākṣasarṣabhaḥ || 3 ||
yattuśakyambalavatākartumprākṛtabuddhinā |
anupāsitavṛddhenakaḥkuryāttādṛśannaraḥ || 4 ||
yāṃstudharmārthakāmāṃstvambravīṣipṛthagāśrayān |
avaboddhuṃsvabhāvetānnahilakṣaṇamastitān || 5 ||
karmacaivahisarveṣāṅkāraṇānāmprayojakam |
śreyaḥpāpīyasāñcātraphalambhavatikarmaṇām || 6 ||
niśśreyasaphalāvevadharmārthāvitarāvapi |
adharmānarthayoḥprāptiḥphalaṃ ca pratyavāyikam || 7 ||
aihalaukikapārakyaṅkarmapumbhirniṣevyate |
karmāṇyapitukalyānilabhatekāmamāsthitaḥ || 8 ||
tatrakluptamidaṃrājñāhṛdikāryammataṃ ca naḥ |
śatrauhisāhasaṃyatsyātkimivātrāpanīyate || 9 ||
ekasyaivābhiyānetuheturyaḥkathitastvayā |
tatrāpyanupapannantevakṣyāmiyadasādhu ca || 10 ||
yenapūrvañjanasthānebahavo'tibalāhatāḥ |
rākṣasārāghavantantvaṅkathamekojayiṣyasi || 11 ||
yepurānirjitāstenajanasthānemahaujasaḥ |
rākṣasāṃstānpuresarvānbhītānadyāpipaśyasi || 12 ||
taṃsiṃhamivasaṅkruddhaṃrāmandaśarathātmajam |
sarpaṃsuptamivabuddhyaprabodhayitumicchasi || 13 ||
jvalantantejasānityaṅkrodhena ca durāsadam |
kastammṛtyumivāsahyamāsādayitumarhati || 14 ||
saṃśayasthamidaṃsarvaṃśatroḥpratisamāsane |
ekasyagamanantatra na himerocatebhṛśam || 15 ||
hīnārthastusamṛddhārthaṅkoripumprākṛtaṃyathā |
niścityajīvitatyāgevaśamānetumicchati || 16 ||
yasyanāstimanuṣyeṣusadṛśorākṣasottama |
kathamāśaṃsaseyoddhuntulyenendravivasvatoḥ || 17 ||
evamuktvātusamrabdaḥkumbhakarṇammahodaraḥ |
uvācarakṣasāmmadhyerāvaṇaṃlokarāvaṇam || 18 ||
labdhvāpunastvaṃvaidehīṅkimarthaṃsamprajalpasi |
yadīcchasitadāsītāvaśagātebhaviṣyati || 19 ||
dṛṣṭaḥkaścadupāyomesītopasthānakārakaḥ |
rucitaścetsvayābudhyārākṣasendra taṃśṛṇu || 20 ||
ahandvijihvassamhrādīkumbhakarṇovitardanaḥ |
pañcarāmavadhāyaiteniryāntvityavaghoṣaya || 21 ||
tatogatvāvayaṃyuddhandāsyāmastasyayatnataḥ |
jeṣyāmoyaditeśatrūnnopāyaiḥkṛtyamastinaḥ || 22 ||
athajīvatinaśśatrurvayaṃ ca kṛtasamyugāḥ |
tatastadabhipatsyāmomanasāyatsamīkṣitam || 23 ||
vayaṃyuddhādiheṣyāmorudhireṇasamukṣitāḥ |
vidāryasvatanumbāṇairāmanāmāṅkitaiśśitaiḥ || 24 ||
bhakṣitorāghavo'smābhirlakṣmaṇaścetivādinaḥ |
tavapādaugrahīṣyāmastvannaḥkāmamprapūraya || 25 ||
bhakṣito rāghavo'smābhirlakṣmaṇaśceti vādinaḥ |
tava pādau grahīṣyāmastvaṃ naḥ kāma prapūraya || 26 ||
prītonāmatatobhūtvābhṛtyānāntvamarindama |
bhogāṃścaparivārāṃścakāmāṃścavasudāpaya || 27 ||
tatomālyānivāsāṃsivīrāṇāmanulepanam |
peyaṃ ca bahuyodhebhyassvayaṃ ca muditaḥpiba || 28 ||
tato'smin bahulībhūtekaulīnesarvatogate |
bhakṣitassasuhṛdrāmorākṣasairitiviśrute || 29 ||
praviśyāśvāsyacāpitvaṃsītāṃrahasisāntvaya |
dhanadhānyaiścakāmaiścaratnaiścānāmpralobhaya || 30 ||
anayopadhayārājan bhayaśokānubandhayā |
akāmātvadvaśaṃsītānaṣṭanāthābhaviṣyati || 31 ||
ñjanīyamhibhartāraṃvinaṣṭamavagamyasā |
nairāśyāt strīlaghutvāccatvadvaśampratipatsyate || 32 ||
sāpurāsukhasamvṛddhāsukhārhāduḥkhakarśitā |
tvayyadhīnaṃsukhañjñātvāsarvathogamiṣyati || 33 ||
etatsunītammamadarśanenarāmaṃhidṛṣṭavaibhavedanardhaḥ |
ihaivatesetsyatimotsukobhūrmahānayuddhenasukhasyalābhaḥ || 34 ||
adṛṣṭasainyohyanavāptasaṃśayoripūnayuddhenajayan janādhipa |
yaśaścapuṇyaṃ ca mahanmahīpateśraśiyaṃ ca kīrtiṃ ca ciram || 35 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe catuḥṣaṣṭitamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।
अथ चतुःषष्टितमस्सर्गः ।
तदुक्तमतिकायस्यबलिनोबाहुशालिनः ।
कुम्भकर्णस्यवचनंश्रुत्वोवाचमहोदरः ॥ 1 ॥
कुम्भकर्णकुलेजातोधृष्टःप्राकृतदर्शनः ।
अवलिप्तो न शक्नोषिकृत्यंसर्वत्रवेदितुम् ॥ 2 ॥
स्थानंवृद्धिं च हानि च देशकालविभागवित् ।
आत्मनश्चपरेषां च बुध्यतेराक्षसर्षभः ॥ 3 ॥
यत्तुशक्यम्बलवताकर्तुम्प्राकृतबुद्धिना ।
अनुपासितवृद्धेनकःकुर्यात्तादृशन्नरः ॥ 4 ॥
यांस्तुधर्मार्थकामांस्त्वम्ब्रवीषिपृथगाश्रयान् ।
अवबोद्धुंस्वभावेतान्नहिलक्षणमस्तितान् ॥ 5 ॥
कर्मचैवहिसर्वेषाङ्कारणानाम्प्रयोजकम् ।
श्रेयःपापीयसाञ्चात्रफलम्भवतिकर्मणाम् ॥ 6 ॥
निश्श्रेयसफलावेवधर्मार्थावितरावपि ।
अधर्मानर्थयोःप्राप्तिःफलं च प्रत्यवायिकम् ॥ 7 ॥
ऐहलौकिकपारक्यङ्कर्मपुम्भिर्निषेव्यते ।
कर्माण्यपितुकल्यानिलभतेकाममास्थितः ॥ 8 ॥
तत्रक्लुप्तमिदंराज्ञाहृदिकार्यम्मतं च नः ।
शत्रौहिसाहसंयत्स्यात्किमिवात्रापनीयते ॥ 9 ॥
एकस्यैवाभियानेतुहेतुर्यःकथितस्त्वया ।
तत्राप्यनुपपन्नन्तेवक्ष्यामियदसाधु च ॥ 10 ॥
येनपूर्वञ्जनस्थानेबहवोऽतिबलाहताः ।
राक्षसाराघवन्तन्त्वङ्कथमेकोजयिष्यसि ॥ 11 ॥
येपुरानिर्जितास्तेनजनस्थानेमहौजसः ।
राक्षसांस्तान्पुरेसर्वान्भीतानद्यापिपश्यसि ॥ 12 ॥
तंसिंहमिवसङ्क्रुद्धंरामन्दशरथात्मजम् ।
सर्पंसुप्तमिवबुद्ध्यप्रबोधयितुमिच्छसि ॥ 13 ॥
ज्वलन्तन्तेजसानित्यङ्क्रोधेन च दुरासदम् ।
कस्तम्मृत्युमिवासह्यमासादयितुमर्हति ॥ 14 ॥
संशयस्थमिदंसर्वंशत्रोःप्रतिसमासने ।
एकस्यगमनन्तत्र न हिमेरोचतेभृशम् ॥ 15 ॥
हीनार्थस्तुसमृद्धार्थङ्कोरिपुम्प्राकृतंयथा ।
निश्चित्यजीवितत्यागेवशमानेतुमिच्छति ॥ 16 ॥
यस्यनास्तिमनुष्येषुसदृशोराक्षसोत्तम ।
कथमाशंससेयोद्धुन्तुल्येनेन्द्रविवस्वतोः ॥ 17 ॥
एवमुक्त्वातुसम्रब्दःकुम्भकर्णम्महोदरः ।
उवाचरक्षसाम्मध्येरावणंलोकरावणम् ॥ 18 ॥
लब्ध्वापुनस्त्वंवैदेहीङ्किमर्थंसम्प्रजल्पसि ।
यदीच्छसितदासीतावशगातेभविष्यति ॥ 19 ॥
दृष्टःकश्चदुपायोमेसीतोपस्थानकारकः ।
रुचितश्चेत्स्वयाबुध्याराक्षसेन्द्र तंशृणु ॥ 20 ॥
अहन्द्विजिह्वस्सम्ह्रादीकुम्भकर्णोवितर्दनः ।
पञ्चरामवधायैतेनिर्यान्त्वित्यवघोषय ॥ 21 ॥
ततोगत्वावयंयुद्धन्दास्यामस्तस्ययत्नतः ।
जेष्यामोयदितेशत्रून्नोपायैःकृत्यमस्तिनः ॥ 22 ॥
अथजीवतिनश्शत्रुर्वयं च कृतसम्युगाः ।
ततस्तदभिपत्स्यामोमनसायत्समीक्षितम् ॥ 23 ॥
वयंयुद्धादिहेष्यामोरुधिरेणसमुक्षिताः ।
विदार्यस्वतनुम्बाणैरामनामाङ्कितैश्शितैः ॥ 24 ॥
भक्षितोराघवोऽस्माभिर्लक्ष्मणश्चेतिवादिनः ।
तवपादौग्रहीष्यामस्त्वन्नःकामम्प्रपूरय ॥ 25 ॥
भक्षितो राघवोऽस्माभिर्लक्ष्मणश्चेति वादिनः ।
तव पादौ ग्रहीष्यामस्त्वं नः काम प्रपूरय ॥ 26 ॥
प्रीतोनामततोभूत्वाभृत्यानान्त्वमरिन्दम ।
भोगांश्चपरिवारांश्चकामांश्चवसुदापय ॥ 27 ॥
ततोमाल्यानिवासांसिवीराणामनुलेपनम् ।
पेयं च बहुयोधेभ्यस्स्वयं च मुदितःपिब ॥ 28 ॥
ततोऽस्मिन् बहुलीभूतेकौलीनेसर्वतोगते ।
भक्षितस्ससुहृद्रामोराक्षसैरितिविश्रुते ॥ 29 ॥
प्रविश्याश्वास्यचापित्वंसीतांरहसिसान्त्वय ।
धनधान्यैश्चकामैश्चरत्नैश्चानाम्प्रलोभय ॥ 30 ॥
अनयोपधयाराजन् भयशोकानुबन्धया ।
अकामात्वद्वशंसीतानष्टनाथाभविष्यति ॥ 31 ॥
ञ्जनीयम्हिभर्तारंविनष्टमवगम्यसा ।
नैराश्यात् स्त्रीलघुत्वाच्चत्वद्वशम्प्रतिपत्स्यते ॥ 32 ॥
सापुरासुखसम्वृद्धासुखार्हादुःखकर्शिता ।
त्वय्यधीनंसुखञ्ज्ञात्वासर्वथोगमिष्यति ॥ 33 ॥
एतत्सुनीतम्ममदर्शनेनरामंहिदृष्टवैभवेदनर्धः ।
इहैवतेसेत्स्यतिमोत्सुकोभूर्महानयुद्धेनसुखस्यलाभः ॥ 34 ॥
अदृष्टसैन्योह्यनवाप्तसंशयोरिपूनयुद्धेनजयन् जनाधिप ।
यशश्चपुण्यं च महन्महीपतेश्रशियं च कीर्तिं च चिरम् ॥ 35 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे चतुःषष्टितमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha catuḥṣaṣṭitamassargaḥ |
taduktamatikāyasyabalinobāhuśālinaḥ |
kumbhakarṇasyavacanaṃśrutvovācamahodaraḥ || 1 ||
kumbhakarṇakulejātodhṛṣṭaḥprākṛtadarśanaḥ |
avalipto na śaknoṣikṛtyaṃsarvatraveditum || 2 ||
sthānaṃvṛddhiṃ ca hāni ca deśakālavibhāgavit |
ātmanaścapareṣāṃ ca budhyaterākṣasarṣabhaḥ || 3 ||
yattuśakyambalavatākartumprākṛtabuddhinā |
anupāsitavṛddhenakaḥkuryāttādṛśannaraḥ || 4 ||
yāṃstudharmārthakāmāṃstvambravīṣipṛthagāśrayān |
avaboddhuṃsvabhāvetānnahilakṣaṇamastitān || 5 ||
karmacaivahisarveṣāṅkāraṇānāmprayojakam |
śreyaḥpāpīyasāñcātraphalambhavatikarmaṇām || 6 ||
niśśreyasaphalāvevadharmārthāvitarāvapi |
adharmānarthayoḥprāptiḥphalaṃ ca pratyavāyikam || 7 ||
aihalaukikapārakyaṅkarmapumbhirniṣevyate |
karmāṇyapitukalyānilabhatekāmamāsthitaḥ || 8 ||
tatrakluptamidaṃrājñāhṛdikāryammataṃ ca naḥ |
śatrauhisāhasaṃyatsyātkimivātrāpanīyate || 9 ||
ekasyaivābhiyānetuheturyaḥkathitastvayā |
tatrāpyanupapannantevakṣyāmiyadasādhu ca || 10 ||
yenapūrvañjanasthānebahavo'tibalāhatāḥ |
rākṣasārāghavantantvaṅkathamekojayiṣyasi || 11 ||
yepurānirjitāstenajanasthānemahaujasaḥ |
rākṣasāṃstānpuresarvānbhītānadyāpipaśyasi || 12 ||
taṃsiṃhamivasaṅkruddhaṃrāmandaśarathātmajam |
sarpaṃsuptamivabuddhyaprabodhayitumicchasi || 13 ||
jvalantantejasānityaṅkrodhena ca durāsadam |
kastammṛtyumivāsahyamāsādayitumarhati || 14 ||
saṃśayasthamidaṃsarvaṃśatroḥpratisamāsane |
ekasyagamanantatra na himerocatebhṛśam || 15 ||
hīnārthastusamṛddhārthaṅkoripumprākṛtaṃyathā |
niścityajīvitatyāgevaśamānetumicchati || 16 ||
yasyanāstimanuṣyeṣusadṛśorākṣasottama |
kathamāśaṃsaseyoddhuntulyenendravivasvatoḥ || 17 ||
evamuktvātusamrabdaḥkumbhakarṇammahodaraḥ |
uvācarakṣasāmmadhyerāvaṇaṃlokarāvaṇam || 18 ||
labdhvāpunastvaṃvaidehīṅkimarthaṃsamprajalpasi |
yadīcchasitadāsītāvaśagātebhaviṣyati || 19 ||
dṛṣṭaḥkaścadupāyomesītopasthānakārakaḥ |
rucitaścetsvayābudhyārākṣasendra taṃśṛṇu || 20 ||
ahandvijihvassamhrādīkumbhakarṇovitardanaḥ |
pañcarāmavadhāyaiteniryāntvityavaghoṣaya || 21 ||
tatogatvāvayaṃyuddhandāsyāmastasyayatnataḥ |
jeṣyāmoyaditeśatrūnnopāyaiḥkṛtyamastinaḥ || 22 ||
athajīvatinaśśatrurvayaṃ ca kṛtasamyugāḥ |
tatastadabhipatsyāmomanasāyatsamīkṣitam || 23 ||
vayaṃyuddhādiheṣyāmorudhireṇasamukṣitāḥ |
vidāryasvatanumbāṇairāmanāmāṅkitaiśśitaiḥ || 24 ||
bhakṣitorāghavo'smābhirlakṣmaṇaścetivādinaḥ |
tavapādaugrahīṣyāmastvannaḥkāmamprapūraya || 25 ||
bhakṣito rāghavo'smābhirlakṣmaṇaśceti vādinaḥ |
tava pādau grahīṣyāmastvaṃ naḥ kāma prapūraya || 26 ||
prītonāmatatobhūtvābhṛtyānāntvamarindama |
bhogāṃścaparivārāṃścakāmāṃścavasudāpaya || 27 ||
tatomālyānivāsāṃsivīrāṇāmanulepanam |
peyaṃ ca bahuyodhebhyassvayaṃ ca muditaḥpiba || 28 ||
tato'smin bahulībhūtekaulīnesarvatogate |
bhakṣitassasuhṛdrāmorākṣasairitiviśrute || 29 ||
praviśyāśvāsyacāpitvaṃsītāṃrahasisāntvaya |
dhanadhānyaiścakāmaiścaratnaiścānāmpralobhaya || 30 ||
anayopadhayārājan bhayaśokānubandhayā |
akāmātvadvaśaṃsītānaṣṭanāthābhaviṣyati || 31 ||
ñjanīyamhibhartāraṃvinaṣṭamavagamyasā |
nairāśyāt strīlaghutvāccatvadvaśampratipatsyate || 32 ||
sāpurāsukhasamvṛddhāsukhārhāduḥkhakarśitā |
tvayyadhīnaṃsukhañjñātvāsarvathogamiṣyati || 33 ||
etatsunītammamadarśanenarāmaṃhidṛṣṭavaibhavedanardhaḥ |
ihaivatesetsyatimotsukobhūrmahānayuddhenasukhasyalābhaḥ || 34 ||
adṛṣṭasainyohyanavāptasaṃśayoripūnayuddhenajayan janādhipa |
yaśaścapuṇyaṃ ca mahanmahīpateśraśiyaṃ ca kīrtiṃ ca ciram || 35 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe catuḥṣaṣṭitamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Bengali script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.