Vishnu

নারাযণ উপনিষদ্

Narayana Upanishad

📂 Upanishad 🖋️ Bengali script
📄 Download PDF
ওঁ স॒হ না॑ববতু । স॒হ নৌ॑ ভুনক্তু । স॒হ বী॒র্য॑-ঙ্করবাবহৈ ।
তে॒জ॒স্বিনা॒বধী॑তমস্তু॒ মা বি॑দ্বিষা॒বহৈ᳚ ॥
ওঁ শান্তি॒-শ্শান্তি॒-শ্শান্তিঃ॑ ॥
ওঁ অথ পুরুষো হ বৈ নারাযণো-ঽকামযত প্রজা-স্সৃ॑জেযে॒তি ।
না॒রা॒য॒ণাত্প্রা॑ণো জা॒যতে । মন-স্সর্বেন্দ্রি॑যাণি॒ চ ।
খং-বাঁযুর্জ্যোতিরাপঃ পৃথিবী বিশ্ব॑স্য ধা॒রিণী ।
না॒রা॒য॒ণাদ্ব্র॑হ্মা জা॒যতে ।
না॒রা॒য॒ণাদ্রু॑দ্রো জা॒যতে ।
না॒রা॒য॒ণাদি॑ন্দ্রো জা॒যতে ।
না॒রা॒য॒ণাত্প্রজাপতযঃ প্র॑জায॒ন্তে ।
না॒রা॒য॒ণাদ্দ্বাদশাদিত্যা রুদ্রা বসবস্সর্বাণি চ ছ॑ন্দাগ্ং॒সি ।
না॒রা॒য॒ণাদেব সমু॑ত্পদ্য॒ন্তে ।
না॒রা॒য॒ণে প্র॑বর্ত॒ন্তে ।
না॒রা॒য॒ণে প্র॑লীয॒ন্তে ॥
ওম্ । অথ নিত্যো না॑রায॒ণঃ । ব্র॒হ্মা না॑রায॒ণঃ ।
শি॒বশ্চ॑ নারায॒ণঃ । শ॒ক্রশ্চ॑ নারায॒ণঃ ।
দ্যা॒বা॒পৃ॒থি॒ব্যৌ চ॑ নারায॒ণঃ । কা॒লশ্চ॑ নারায॒ণঃ ।
দি॒শশ্চ॑ নারায॒ণঃ । ঊ॒র্ধ্বশ্চ॑ নারায॒ণঃ ।
অ॒ধশ্চ॑ নারায॒ণঃ । অ॒ন্ত॒র্ব॒হিশ্চ॑ নারায॒ণঃ ।
নারাযণ এবে॑দগ্ং স॒র্বম্ ।
যদ্ভূ॒তং-যঁচ্চ॒ ভব্যম্᳚ ।
নিষ্কলো নিরঞ্জনো নির্বিকল্পো নিরাখ্যাত-শ্শুদ্ধো দেব
একো॑ নারায॒ণঃ । ন দ্বি॒তীযো᳚স্তি॒ কশ্চি॑ত্ ।
য এ॑বং-বেঁ॒দ ।
স বিষ্ণুরেব ভবতি স বিষ্ণুরে॑ব ভ॒বতি ॥
ওমিত্য॑গ্রে ব্যা॒হরেত্ । নম ই॑তি প॒শ্চাত্ ।
না॒রা॒য॒ণাযেত্যু॑পরি॒ষ্টাত্ ।
ওমি॑ত্যেকা॒ক্ষরম্ । নম ইতি॑ দ্বে অ॒ক্ষরে ।
না॒রা॒য॒ণাযেতি পঞ্চা᳚ক্ষরা॒ণি ।
এতদ্বৈ নারাযণস্যাষ্টাক্ষ॑র-ম্প॒দম্ ।
যো হ বৈ নারাযণস্যাষ্টাক্ষর-ম্পদ॑মধ্যে॒তি ।
অনপব্রবস্সর্বমা॑যুরে॒তি ।
বিন্দতে প্রা॑জাপ॒ত্যগ্ং রাযস্পোষ॑-ঙ্গৌপ॒ত্যম্ ।
ততো-ঽমৃতত্বমশ্নুতে ততো-ঽমৃতত্বমশ্নু॑ত ই॒তি ।
য এ॑বং-বেঁ॒দ ॥
প্রত্যগানন্দ-ম্ব্রহ্ম পুরুষ-ম্প্রণব॑স্বরূ॒পম্ ।
অকার উকার মকা॑র ই॒তি ।
তানেকধা সমভরত্তদেত॑দোমি॒তি ।
যমুক্ত্বা॑ মুচ্য॑তে যো॒গী॒ জ॒ন্ম॒সংসা॑রব॒ন্ধনাত্ ।
ও-ন্নমো নারাযণাযেতি ম॑ন্ত্রোপা॒সকঃ ।
বৈকুণ্ঠভুবনলোক॑-ঙ্গমি॒ষ্যতি ।
তদিদ-ম্পর-ম্পুণ্ডরীকং-বিঁ॑জ্ঞান॒ঘনম্ ।
তস্মাত্তদিদা॑বন্মা॒ত্রম্ ।
ব্রহ্মণ্যো দেব॑কীপু॒ত্রো॒ ব্রহ্মণ্যো ম॑ধুসূ॒দনোম্ ।
সর্বভূতস্থমেক॑-ন্নারা॒যণম্ ।
কারণরূপমকার প॑রব্র॒হ্মোম্ ।
এতদথর্ব শিরো॑যো-ঽধী॒তে প্রা॒তর॑ধীযা॒নো॒ রাত্রিকৃত-ম্পাপ॑-ন্নাশ॒যতি ।
সা॒যম॑ধীযা॒নো॒ দিবসকৃত-ম্পাপ॑-ন্নাশ॒যতি ।
মাধ্যন্দিনমাদিত্যাভিমুখো॑-ঽধীযা॒নঃ॒ পঞ্চপাতকোপপাতকা᳚ত্প্রমু॒চ্যতে ।
সর্ব বেদ পারাযণ পু॑ণ্যং-লঁ॒ভতে ।
নারাযণসাযুজ্যম॑বাপ্নো॒তি॒ নারাযণ সাযুজ্যম॑বাপ্নো॒তি ।
য এ॑বং-বেঁ॒দ । ইত্যু॑প॒নিষ॑ত্ ॥
ওঁ স॒হ না॑ববতু । স॒হ নৌ॑ ভুনক্তু । স॒হ বী॒র্য॑-ঙ্করবাবহৈ ।
তে॒জ॒স্বিনা॒বধী॑তমস্তু॒ মা বি॑দ্বিষা॒বহৈ᳚ ॥
ওঁ শান্তি॒-শ্শান্তি॒-শ্শান্তিঃ॑ ॥
Roman (IAST) Transliteration
oṃ sa॒ha nā̭vavatu | sa॒ha naṷ bhunaktu | sa॒ha vī॒rya̭-ṅkaravāvahai |
te॒ja॒svinā॒vadhī̭tamastu॒ mā vi̭dviṣā॒vahai᳚ ||
oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ ||
oṃ atha puruṣo ha vai nārāyaṇo-'kāmayata prajā-ssṛ̭jeye॒ti |
nā॒rā॒ya॒ṇātprā̭ṇo jā॒yate | mana-ssarvendri̭yāṇi॒ ca |
khaṃ-vā~yurjyotirāpaḥ pṛthivī viśva̭sya dhā॒riṇī |
nā॒rā॒ya॒ṇādbra̭hmā jā॒yate |
nā॒rā॒ya॒ṇādrṷdro jā॒yate |
nā॒rā॒ya॒ṇādi̭ndro jā॒yate |
nā॒rā॒ya॒ṇātprajāpatayaḥ pra̭jāya॒nte |
nā॒rā॒ya॒ṇāddvādaśādityā rudrā vasavassarvāṇi ca cha̭ndāgṃ॒si |
nā॒rā॒ya॒ṇādeva samṷtpadya॒nte |
nā॒rā॒ya॒ṇe pra̭varta॒nte |
nā॒rā॒ya॒ṇe pra̭līya॒nte ||
om | atha nityo nā̭rāya॒ṇaḥ | bra॒hmā nā̭rāya॒ṇaḥ |
śi॒vaśca̭ nārāya॒ṇaḥ | śa॒kraśca̭ nārāya॒ṇaḥ |
dyā॒vā॒pṛ॒thi॒vyau ca̭ nārāya॒ṇaḥ | kā॒laśca̭ nārāya॒ṇaḥ |
di॒śaśca̭ nārāya॒ṇaḥ | ū॒rdhvaśca̭ nārāya॒ṇaḥ |
a॒dhaśca̭ nārāya॒ṇaḥ | a॒nta॒rba॒hiśca̭ nārāya॒ṇaḥ |
nārāyaṇa evḙdagṃ sa॒rvam |
yadbhū॒taṃ-ya~cca॒ bhavyam᳚ |
niṣkalo nirañjano nirvikalpo nirākhyāta-śśuddho deva
eko̭ nārāya॒ṇaḥ | na dvi॒tīyo᳚sti॒ kaści̭t |
ya ḙvaṃ-ve~॒da |
sa viṣṇureva bhavati sa viṣṇurḙva bha॒vati ||
omitya̭gre vyā॒haret | nama i̭ti pa॒ścāt |
nā॒rā॒ya॒ṇāyetyṷpari॒ṣṭāt |
omi̭tyekā॒kṣaram | nama iti̭ dve a॒kṣare |
nā॒rā॒ya॒ṇāyeti pañcā᳚kṣarā॒ṇi |
etadvai nārāyaṇasyāṣṭākṣa̭ra-mpa॒dam |
yo ha vai nārāyaṇasyāṣṭākṣara-mpada̭madhye॒ti |
anapabravassarvamā̭yure॒ti |
vindate prā̭jāpa॒tyagṃ rāyaspoṣa̭-ṅgaupa॒tyam |
tato-'mṛtatvamaśnute tato-'mṛtatvamaśnṷta i॒ti |
ya ḙvaṃ-ve~॒da ||
pratyagānanda-mbrahma puruṣa-mpraṇava̭svarū॒pam |
akāra ukāra makā̭ra i॒ti |
tānekadhā samabharattadeta̭domi॒ti |
yamuktvā̭ mucya̭te yo॒gī॒ ja॒nma॒saṃsā̭raba॒ndhanāt |
o-nnamo nārāyaṇāyeti ma̭ntropā॒sakaḥ |
vaikuṇṭhabhuvanaloka̭-ṅgami॒ṣyati |
tadida-mpara-mpuṇḍarīkaṃ-vi~̭jñāna॒ghanam |
tasmāttadidā̭vanmā॒tram |
brahmaṇyo deva̭kīpu॒tro॒ brahmaṇyo ma̭dhusū॒danom |
sarvabhūtasthameka̭-nnārā॒yaṇam |
kāraṇarūpamakāra pa̭rabra॒hmom |
etadatharva śiro̭yo-'dhī॒te prā॒tara̭dhīyā॒no॒ rātrikṛta-mpāpa̭-nnāśa॒yati |
sā॒yama̭dhīyā॒no॒ divasakṛta-mpāpa̭-nnāśa॒yati |
mādhyandinamādityābhimukho̭-'dhīyā॒naḥ॒ pañcapātakopapātakā᳚tpramu॒cyate |
sarva veda pārāyaṇa pṷṇyaṃ-la~॒bhate |
nārāyaṇasāyujyama̭vāpno॒ti॒ nārāyaṇa sāyujyama̭vāpno॒ti |
ya ḙvaṃ-ve~॒da | ityṷpa॒niṣa̭t ||
oṃ sa॒ha nā̭vavatu | sa॒ha naṷ bhunaktu | sa॒ha vī॒rya̭-ṅkaravāvahai |
te॒ja॒svinā॒vadhī̭tamastu॒ mā vi̭dviṣā॒vahai᳚ ||
oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
ॐ स॒ह ना॑ववतु । स॒ह नौ॑ भुनक्तु । स॒ह वी॒र्य॑-ङ्करवावहै ।
ते॒ज॒स्विना॒वधी॑तमस्तु॒ मा वि॑द्विषा॒वहै᳚ ॥
ॐ शान्ति॒-श्शान्ति॒-श्शान्तिः॑ ॥
ॐ अथ पुरुषो ह वै नारायणो-ऽकामयत प्रजा-स्सृ॑जेये॒ति ।
ना॒रा॒य॒णात्प्रा॑णो जा॒यते । मन-स्सर्वेन्द्रि॑याणि॒ च ।
खं-वाँयुर्ज्योतिरापः पृथिवी विश्व॑स्य धा॒रिणी ।
ना॒रा॒य॒णाद्ब्र॑ह्मा जा॒यते ।
ना॒रा॒य॒णाद्रु॑द्रो जा॒यते ।
ना॒रा॒य॒णादि॑न्द्रो जा॒यते ।
ना॒रा॒य॒णात्प्रजापतयः प्र॑जाय॒न्ते ।
ना॒रा॒य॒णाद्द्वादशादित्या रुद्रा वसवस्सर्वाणि च छ॑न्दाग्ं॒सि ।
ना॒रा॒य॒णादेव समु॑त्पद्य॒न्ते ।
ना॒रा॒य॒णे प्र॑वर्त॒न्ते ।
ना॒रा॒य॒णे प्र॑लीय॒न्ते ॥
ओम् । अथ नित्यो ना॑राय॒णः । ब्र॒ह्मा ना॑राय॒णः ।
शि॒वश्च॑ नाराय॒णः । श॒क्रश्च॑ नाराय॒णः ।
द्या॒वा॒पृ॒थि॒व्यौ च॑ नाराय॒णः । का॒लश्च॑ नाराय॒णः ।
दि॒शश्च॑ नाराय॒णः । ऊ॒र्ध्वश्च॑ नाराय॒णः ।
अ॒धश्च॑ नाराय॒णः । अ॒न्त॒र्ब॒हिश्च॑ नाराय॒णः ।
नारायण एवे॑दग्ं स॒र्वम् ।
यद्भू॒तं-यँच्च॒ भव्यम्᳚ ।
निष्कलो निरञ्जनो निर्विकल्पो निराख्यात-श्शुद्धो देव
एको॑ नाराय॒णः । न द्वि॒तीयो᳚स्ति॒ कश्चि॑त् ।
य ए॑वं-वेँ॒द ।
स विष्णुरेव भवति स विष्णुरे॑व भ॒वति ॥
ओमित्य॑ग्रे व्या॒हरेत् । नम इ॑ति प॒श्चात् ।
ना॒रा॒य॒णायेत्यु॑परि॒ष्टात् ।
ओमि॑त्येका॒क्षरम् । नम इति॑ द्वे अ॒क्षरे ।
ना॒रा॒य॒णायेति पञ्चा᳚क्षरा॒णि ।
एतद्वै नारायणस्याष्टाक्ष॑र-म्प॒दम् ।
यो ह वै नारायणस्याष्टाक्षर-म्पद॑मध्ये॒ति ।
अनपब्रवस्सर्वमा॑युरे॒ति ।
विन्दते प्रा॑जाप॒त्यग्ं रायस्पोष॑-ङ्गौप॒त्यम् ।
ततो-ऽमृतत्वमश्नुते ततो-ऽमृतत्वमश्नु॑त इ॒ति ।
य ए॑वं-वेँ॒द ॥
प्रत्यगानन्द-म्ब्रह्म पुरुष-म्प्रणव॑स्वरू॒पम् ।
अकार उकार मका॑र इ॒ति ।
तानेकधा समभरत्तदेत॑दोमि॒ति ।
यमुक्त्वा॑ मुच्य॑ते यो॒गी॒ ज॒न्म॒संसा॑रब॒न्धनात् ।
ओ-न्नमो नारायणायेति म॑न्त्रोपा॒सकः ।
वैकुण्ठभुवनलोक॑-ङ्गमि॒ष्यति ।
तदिद-म्पर-म्पुण्डरीकं-विँ॑ज्ञान॒घनम् ।
तस्मात्तदिदा॑वन्मा॒त्रम् ।
ब्रह्मण्यो देव॑कीपु॒त्रो॒ ब्रह्मण्यो म॑धुसू॒दनोम् ।
सर्वभूतस्थमेक॑-न्नारा॒यणम् ।
कारणरूपमकार प॑रब्र॒ह्मोम् ।
एतदथर्व शिरो॑यो-ऽधी॒ते प्रा॒तर॑धीया॒नो॒ रात्रिकृत-म्पाप॑-न्नाश॒यति ।
सा॒यम॑धीया॒नो॒ दिवसकृत-म्पाप॑-न्नाश॒यति ।
माध्यन्दिनमादित्याभिमुखो॑-ऽधीया॒नः॒ पञ्चपातकोपपातका᳚त्प्रमु॒च्यते ।
सर्व वेद पारायण पु॑ण्यं-लँ॒भते ।
नारायणसायुज्यम॑वाप्नो॒ति॒ नारायण सायुज्यम॑वाप्नो॒ति ।
य ए॑वं-वेँ॒द । इत्यु॑प॒निष॑त् ॥
ॐ स॒ह ना॑ववतु । स॒ह नौ॑ भुनक्तु । स॒ह वी॒र्य॑-ङ्करवावहै ।
ते॒ज॒स्विना॒वधी॑तमस्तु॒ मा वि॑द्विषा॒वहै᳚ ॥
ॐ शान्ति॒-श्शान्ति॒-श्शान्तिः॑ ॥
oṃ sa॒ha nā̭vavatu | sa॒ha naṷ bhunaktu | sa॒ha vī॒rya̭-ṅkaravāvahai |
te॒ja॒svinā॒vadhī̭tamastu॒ mā vi̭dviṣā॒vahai᳚ ||
oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ ||
oṃ atha puruṣo ha vai nārāyaṇo-'kāmayata prajā-ssṛ̭jeye॒ti |
nā॒rā॒ya॒ṇātprā̭ṇo jā॒yate | mana-ssarvendri̭yāṇi॒ ca |
khaṃ-vā~yurjyotirāpaḥ pṛthivī viśva̭sya dhā॒riṇī |
nā॒rā॒ya॒ṇādbra̭hmā jā॒yate |
nā॒rā॒ya॒ṇādrṷdro jā॒yate |
nā॒rā॒ya॒ṇādi̭ndro jā॒yate |
nā॒rā॒ya॒ṇātprajāpatayaḥ pra̭jāya॒nte |
nā॒rā॒ya॒ṇāddvādaśādityā rudrā vasavassarvāṇi ca cha̭ndāgṃ॒si |
nā॒rā॒ya॒ṇādeva samṷtpadya॒nte |
nā॒rā॒ya॒ṇe pra̭varta॒nte |
nā॒rā॒ya॒ṇe pra̭līya॒nte ||
om | atha nityo nā̭rāya॒ṇaḥ | bra॒hmā nā̭rāya॒ṇaḥ |
śi॒vaśca̭ nārāya॒ṇaḥ | śa॒kraśca̭ nārāya॒ṇaḥ |
dyā॒vā॒pṛ॒thi॒vyau ca̭ nārāya॒ṇaḥ | kā॒laśca̭ nārāya॒ṇaḥ |
di॒śaśca̭ nārāya॒ṇaḥ | ū॒rdhvaśca̭ nārāya॒ṇaḥ |
a॒dhaśca̭ nārāya॒ṇaḥ | a॒nta॒rba॒hiśca̭ nārāya॒ṇaḥ |
nārāyaṇa evḙdagṃ sa॒rvam |
yadbhū॒taṃ-ya~cca॒ bhavyam᳚ |
niṣkalo nirañjano nirvikalpo nirākhyāta-śśuddho deva
eko̭ nārāya॒ṇaḥ | na dvi॒tīyo᳚sti॒ kaści̭t |
ya ḙvaṃ-ve~॒da |
sa viṣṇureva bhavati sa viṣṇurḙva bha॒vati ||
omitya̭gre vyā॒haret | nama i̭ti pa॒ścāt |
nā॒rā॒ya॒ṇāyetyṷpari॒ṣṭāt |
omi̭tyekā॒kṣaram | nama iti̭ dve a॒kṣare |
nā॒rā॒ya॒ṇāyeti pañcā᳚kṣarā॒ṇi |
etadvai nārāyaṇasyāṣṭākṣa̭ra-mpa॒dam |
yo ha vai nārāyaṇasyāṣṭākṣara-mpada̭madhye॒ti |
anapabravassarvamā̭yure॒ti |
vindate prā̭jāpa॒tyagṃ rāyaspoṣa̭-ṅgaupa॒tyam |
tato-'mṛtatvamaśnute tato-'mṛtatvamaśnṷta i॒ti |
ya ḙvaṃ-ve~॒da ||
pratyagānanda-mbrahma puruṣa-mpraṇava̭svarū॒pam |
akāra ukāra makā̭ra i॒ti |
tānekadhā samabharattadeta̭domi॒ti |
yamuktvā̭ mucya̭te yo॒gī॒ ja॒nma॒saṃsā̭raba॒ndhanāt |
o-nnamo nārāyaṇāyeti ma̭ntropā॒sakaḥ |
vaikuṇṭhabhuvanaloka̭-ṅgami॒ṣyati |
tadida-mpara-mpuṇḍarīkaṃ-vi~̭jñāna॒ghanam |
tasmāttadidā̭vanmā॒tram |
brahmaṇyo deva̭kīpu॒tro॒ brahmaṇyo ma̭dhusū॒danom |
sarvabhūtasthameka̭-nnārā॒yaṇam |
kāraṇarūpamakāra pa̭rabra॒hmom |
etadatharva śiro̭yo-'dhī॒te prā॒tara̭dhīyā॒no॒ rātrikṛta-mpāpa̭-nnāśa॒yati |
sā॒yama̭dhīyā॒no॒ divasakṛta-mpāpa̭-nnāśa॒yati |
mādhyandinamādityābhimukho̭-'dhīyā॒naḥ॒ pañcapātakopapātakā᳚tpramu॒cyate |
sarva veda pārāyaṇa pṷṇyaṃ-la~॒bhate |
nārāyaṇasāyujyama̭vāpno॒ti॒ nārāyaṇa sāyujyama̭vāpno॒ti |
ya ḙvaṃ-ve~॒da | ityṷpa॒niṣa̭t ||
oṃ sa॒ha nā̭vavatu | sa॒ha naṷ bhunaktu | sa॒ha vī॒rya̭-ṅkaravāvahai |
te॒ja॒svinā॒vadhī̭tamastu॒ mā vi̭dviṣā॒vahai᳚ ||
oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Bengali script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in