শ্রী মহান্যাসম্ - 7.4. অপ্রতিরথং

Shri Mahanyasam - 7.4. Apratiratham

✍️ Vedic 🖋️ Bengali script
📄 Download PDF
(তৈ. সং. 4.6.4.1 - তৈ. সং. 4.6.4.5)
আ॒শু-শ্শিশা॑নো বৃষ॒ভো ন যু॒ধ্মো ঘ॑নাঘ॒নঃ, ক্ষোভ॑ণ-শ্চর্​ষণী॒নাম্ ।
স॒॒ঙ্ক্রন্দ॑নো-ঽনিমি॒ষ এ॑ক বী॒রশ্শ॒তগ্ং সেনা॑ অজযথ্সা॒-কমিন্দ্রঃ॑ ।
স॒ঙ্ক্রন্দ॑নেনা নিমি॒ষেণ॑ জি॒ষ্ণুনা॑ যুত্কা॒রেণ॑ দুশ্চ্যব॒নেন॑ ধৃ॒ষ্ণুনা᳚ ।
তদিন্দ্রে॑ণ জযত॒ তথ্স॑হধ্বং॒-যুঁধো॑ নর॒ ইষু॑ হস্তেন॒ বৃষ্ণা᳚ ।
স ইষু॑হস্তৈ॒-স্স নি॑ষ॒ঙ্গিভি॑ র্ব॒শী সগ্গ্​স্র॑ষ্টা॒ সযুধ॒ ইন্দ্রো॑ গ॒ণেন॑ ।
স॒গ্ং॒সৃ॒ষ্ট॒-জিথ্সো॑ম॒পা বা॑হু শ॒র্ধ্যূ᳚র্ধ্ব-ধ॑ন্বা॒ প্রতি॑হিতা-ভি॒রস্তা᳚ ।
বৃহ॑স্পতে॒ পরি॑দীযা॒ রথে॑ন রক্ষো॒হা-ঽমিত্রাগ্ং॑ অপ॒ বাধ॑মানঃ । 1
প্র॒ভ॒ঞ্জ-ন্থ্সেনাঃ᳚ প্রমৃ॒ণো যু॒ধা জয॑ন্ন॒স্মাক॑-মেদ্ধ্যবি॒তা রথা॑নাম্ ।
গো॒ত্র॒ভিদ॑-ঙ্গো॒বিদং॒-বঁজ্র॑বাহু॒-ঞ্জয॑ন্ত॒মজ্ম॑ প্রমৃ॒ণন্ত॒-মোজ॑সা ।
ই॒মগ্ং স॑জাতা॒ অনু॑বীর-যধ্ব॒মিন্দ্রগ্ং॑ সখা॒যো-ঽনু॒ সর॑ভধ্বম্ ।
ব॒ল॒বি॒জ্ঞা॒য-স্স্থবি॑রঃ॒ প্রবী॑র॒-স্সহ॑স্বান্ বা॒জী সহ॑মান উ॒গ্রঃ ।
অ॒ভিবী॑রো অ॒ভিস॑ত্বা সহো॒জা জৈত্র॑মিন্দ্র॒ রথ॒মাতি॑ষ্ঠ গো॒বিত্ । 2
অ॒ভি গো॒ত্রাণি॒ সহ॑সা॒ গাহ॑মানো-ঽদা॒যো বী॒র শ্শ॒ত-ম॑ন্যু॒রিন্দ্রঃ॑ ।
দু॒শ্চ্য॒ব॒নঃ পৃ॑তনা॒ষাড॑ যু॒দ্ধ্যো᳚-ঽস্মাক॒গ্ং॒ সেনা॑ অবতু॒ প্রযু॒থ্সু ।
ইন্দ্র॑ আসা-ন্নে॒তা বৃহ॒স্পতি॒ র্দক্ষি॑ণা য॒জ্ঞঃ পু॒র এ॑তু॒ সোমঃ॑ ।
দে॒ব॒সে॒নানা॑-মভিভ-ঞ্জতী॒না-ঞ্জয॑ন্তীনা-ম্ম॒রুতো॑ য॒ন্ত্বগ্রে᳚ ।
ইন্দ্র॑স্য॒ বৃষ্ণো॒ বরু॑ণস্য॒ রাজ্ঞ॑ আদি॒ত্যানা᳚-ম্ম॒রুতা॒গ্ং॒ শর্ধ॑ উ॒গ্রম্ ।
ম॒হাম॑নসা-ম্ভুবনচ্য॒বানা॒-ঙ্ঘোষো॑ দে॒বানা॒-ঞ্জয॑তা॒ মুদ॑স্থাত্ ।
অ॒স্মাক॒-মিন্দ্রঃ॒-সমৃ॑তেষু-ধ্ব॒জে-ষ্ব॒স্মাকং॒-যাঁ ইষ॑ব॒স্তা জ॑যন্তু । 3
অ॒স্মাকং॑-বীঁ॒রা উত্ত॑রে ভবন্ত্ব॒স্মানু॑ দেবা অবতা॒ হবে॑ষু । উদ্ধ॑র্​ষয মঘব॒ন্না-যু॑ধা॒-ন্যুথ্সত্ব॑না-ম্মাম॒কানা॒-ম্মহাগ্ং॑সি ।
উদ্বৃ॑ত্রহন্ বা॒জিনাং॒-বাঁজি॑না॒-ন্যুদ্রথা॑না॒-ঞ্জয॑তামেতু॒ ঘোষঃ॑ ।
উপ॒প্রেত॒ জয॑তা নর-স্স্থি॒রা বঃ॑ সন্তু বা॒হবঃ॑ । ইন্দ্রো॑ ব॒-শ্শর্ম॑ যচ্ছত্বনা-ধৃ॒ষ্যা যথা-ঽস॑থ । অব॑সৃষ্টা॒ পরা॑পত॒ শর॑ব্যে॒ ব্রহ্ম॑ সগ্ংশিতা । গচ্ছা॒মিত্রা॒-ন্প্রবি॑শ॒ মৈষা॒-ঙ্কঞ্চ॒নোচ্ছি॑ষঃ ।
মর্মা॑ণি তে॒ বর্ম॑ভিশ্ছা-দযামি॒ সোম॑স্ত্বা॒ রাজা॒-ঽমৃতে॑না॒-ভিব॑স্তাম্ । উ॒রো র্বরী॑যো॒ বরি॑বস্তে অস্তু॒ জয॑ন্ত॒-ন্ত্বামনু॑ মদন্তু দে॒বাঃ । যত্র॑ বা॒ণা-স্স॒ম্পত॑ন্তি কুমা॒রা বি॑শি॒খা ই॑ব ।
ইন্দ্রো॑ ন॒স্তত্র॑ বৃত্র॒হা বি॑শ্বা॒হা শর্ম॑ যচ্ছতু ॥ 4 ॥
ও-ন্নমো ভগবতে॑ রুদ্রা॒য ॥ আশুশ্শিশানো-ঽপ্রতিরথ-ঙ্কবচায হুম্ ।
Roman (IAST) Transliteration
(tai. saṃ. 4.6.4.1 - tai. saṃ. 4.6.4.5)
ā॒śu-śśiśā̭no vṛṣa॒bho na yu॒dhmo gha̭nāgha॒naḥ, kṣobha̭ṇa-ścar​ṣaṇī॒nām |
sa॒॒ṅkranda̭no-'nimi॒ṣa ḙka vī॒raśśa॒tagṃ senā̭ ajayathsā॒-kamindraḥ̭ |
sa॒ṅkranda̭nenā nimi॒ṣeṇa̭ ji॒ṣṇunā̭ yutkā॒reṇa̭ duścyava॒nena̭ dhṛ॒ṣṇunā᳚ |
tadindrḙṇa jayata॒ tathsa̭hadhvaṃ॒-yu~dho̭ nara॒ iṣṷ hastena॒ vṛṣṇā᳚ |
sa iṣṷhastai॒-ssa ni̭ṣa॒ṅgibhi̭ rva॒śī sagg​sra̭ṣṭā॒ sayudha॒ indro̭ ga॒ṇena̭ |
sa॒gṃ॒sṛ॒ṣṭa॒-jithso̭ma॒pā bā̭hu śa॒rdhyū᳚rdhva-dha̭nvā॒ prati̭hitā-bhi॒rastā᳚ |
bṛha̭spate॒ pari̭dīyā॒ rathḙna rakṣo॒hā-'mitrāgṃ̭ apa॒ bādha̭mānaḥ | 1
pra॒bha॒ñja-nthsenāḥ᳚ pramṛ॒ṇo yu॒dhā jaya̭nna॒smāka̭-meddhyavi॒tā rathā̭nām |
go॒tra॒bhida̭-ṅgo॒vidaṃ॒-va~jra̭bāhu॒-ñjaya̭nta॒majma̭ pramṛ॒ṇanta॒-moja̭sā |
i॒magṃ sa̭jātā॒ anṷvīra-yadhva॒mindragṃ̭ sakhā॒yo-'nu॒ sara̭bhadhvam |
ba॒la॒vi॒jñā॒ya-ssthavi̭raḥ॒ pravī̭ra॒-ssaha̭svān vā॒jī saha̭māna u॒graḥ |
a॒bhivī̭ro a॒bhisa̭tvā saho॒jā jaitra̭mindra॒ ratha॒māti̭ṣṭha go॒vit | 2
a॒bhi go॒trāṇi॒ saha̭sā॒ gāha̭māno-'dā॒yo vī॒ra śśa॒ta-ma̭nyu॒rindraḥ̭ |
du॒ścya॒va॒naḥ pṛ̭tanā॒ṣāḍa̭ yu॒ddhyo᳚-'smāka॒gṃ॒ senā̭ avatu॒ prayu॒thsu |
indra̭ āsā-nne॒tā bṛha॒spati॒ rdakṣi̭ṇā ya॒jñaḥ pu॒ra ḙtu॒ somaḥ̭ |
de॒va॒se॒nānā̭-mabhibha-ñjatī॒nā-ñjaya̭ntīnā-mma॒ruto̭ ya॒ntvagre᳚ |
indra̭sya॒ vṛṣṇo॒ varṷṇasya॒ rājña̭ ādi॒tyānā᳚-mma॒rutā॒gṃ॒ śardha̭ u॒gram |
ma॒hāma̭nasā-mbhuvanacya॒vānā॒-ṅghoṣo̭ de॒vānā॒-ñjaya̭tā॒ muda̭sthāt |
a॒smāka॒-mindraḥ॒-samṛ̭teṣu-dhva॒je-ṣva॒smākaṃ॒-yā~ iṣa̭va॒stā ja̭yantu | 3
a॒smākaṃ̭-vī~॒rā utta̭re bhavantva॒smānṷ devā avatā॒ havḙṣu | uddha̭r​ṣaya maghava॒nnā-yṷdhā॒-nyuthsatva̭nā-mmāma॒kānā॒-mmahāgṃ̭si |
udvṛ̭trahan vā॒jināṃ॒-vā~ji̭nā॒-nyudrathā̭nā॒-ñjaya̭tāmetu॒ ghoṣaḥ̭ |
upa॒preta॒ jaya̭tā nara-ssthi॒rā vaḥ̭ santu bā॒havaḥ̭ | indro̭ va॒-śśarma̭ yacchatvanā-dhṛ॒ṣyā yathā-'sa̭tha | ava̭sṛṣṭā॒ parā̭pata॒ śara̭vye॒ brahma̭ sagṃśitā | gacchā॒mitrā॒-npravi̭śa॒ maiṣā॒-ṅkañca॒nocchi̭ṣaḥ |
marmā̭ṇi te॒ varma̭bhiśchā-dayāmi॒ soma̭stvā॒ rājā॒-'mṛtḙnā॒-bhiva̭stām | u॒ro rvarī̭yo॒ vari̭vaste astu॒ jaya̭nta॒-ntvāmanṷ madantu de॒vāḥ | yatra̭ bā॒ṇā-ssa॒mpata̭nti kumā॒rā vi̭śi॒khā i̭va |
indro̭ na॒statra̭ vṛtra॒hā vi̭śvā॒hā śarma̭ yacchatu || 4 ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya || āśuśśiśāno-'pratiratha-ṅkavacāya hum |
Sanskrit — Devanagari (original)
(तै. सं. 4.6.4.1 - तै. सं. 4.6.4.5)
आ॒शु-श्शिशा॑नो वृष॒भो न यु॒ध्मो घ॑नाघ॒नः, क्षोभ॑ण-श्चर्​षणी॒नाम् ।
स॒॒ङ्क्रन्द॑नो-ऽनिमि॒ष ए॑क वी॒रश्श॒तग्ं सेना॑ अजयथ्सा॒-कमिन्द्रः॑ ।
स॒ङ्क्रन्द॑नेना निमि॒षेण॑ जि॒ष्णुना॑ युत्का॒रेण॑ दुश्च्यव॒नेन॑ धृ॒ष्णुना᳚ ।
तदिन्द्रे॑ण जयत॒ तथ्स॑हध्वं॒-युँधो॑ नर॒ इषु॑ हस्तेन॒ वृष्णा᳚ ।
स इषु॑हस्तै॒-स्स नि॑ष॒ङ्गिभि॑ र्व॒शी सग्ग्​स्र॑ष्टा॒ सयुध॒ इन्द्रो॑ ग॒णेन॑ ।
स॒ग्ं॒सृ॒ष्ट॒-जिथ्सो॑म॒पा बा॑हु श॒र्ध्यू᳚र्ध्व-ध॑न्वा॒ प्रति॑हिता-भि॒रस्ता᳚ ।
बृह॑स्पते॒ परि॑दीया॒ रथे॑न रक्षो॒हा-ऽमित्राग्ं॑ अप॒ बाध॑मानः । 1
प्र॒भ॒ञ्ज-न्थ्सेनाः᳚ प्रमृ॒णो यु॒धा जय॑न्न॒स्माक॑-मेद्ध्यवि॒ता रथा॑नाम् ।
गो॒त्र॒भिद॑-ङ्गो॒विदं॒-वँज्र॑बाहु॒-ञ्जय॑न्त॒मज्म॑ प्रमृ॒णन्त॒-मोज॑सा ।
इ॒मग्ं स॑जाता॒ अनु॑वीर-यध्व॒मिन्द्रग्ं॑ सखा॒यो-ऽनु॒ सर॑भध्वम् ।
ब॒ल॒वि॒ज्ञा॒य-स्स्थवि॑रः॒ प्रवी॑र॒-स्सह॑स्वान् वा॒जी सह॑मान उ॒ग्रः ।
अ॒भिवी॑रो अ॒भिस॑त्वा सहो॒जा जैत्र॑मिन्द्र॒ रथ॒माति॑ष्ठ गो॒वित् । 2
अ॒भि गो॒त्राणि॒ सह॑सा॒ गाह॑मानो-ऽदा॒यो वी॒र श्श॒त-म॑न्यु॒रिन्द्रः॑ ।
दु॒श्च्य॒व॒नः पृ॑तना॒षाड॑ यु॒द्ध्यो᳚-ऽस्माक॒ग्ं॒ सेना॑ अवतु॒ प्रयु॒थ्सु ।
इन्द्र॑ आसा-न्ने॒ता बृह॒स्पति॒ र्दक्षि॑णा य॒ज्ञः पु॒र ए॑तु॒ सोमः॑ ।
दे॒व॒से॒नाना॑-मभिभ-ञ्जती॒ना-ञ्जय॑न्तीना-म्म॒रुतो॑ य॒न्त्वग्रे᳚ ।
इन्द्र॑स्य॒ वृष्णो॒ वरु॑णस्य॒ राज्ञ॑ आदि॒त्याना᳚-म्म॒रुता॒ग्ं॒ शर्ध॑ उ॒ग्रम् ।
म॒हाम॑नसा-म्भुवनच्य॒वाना॒-ङ्घोषो॑ दे॒वाना॒-ञ्जय॑ता॒ मुद॑स्थात् ।
अ॒स्माक॒-मिन्द्रः॒-समृ॑तेषु-ध्व॒जे-ष्व॒स्माकं॒-याँ इष॑व॒स्ता ज॑यन्तु । 3
अ॒स्माकं॑-वीँ॒रा उत्त॑रे भवन्त्व॒स्मानु॑ देवा अवता॒ हवे॑षु । उद्ध॑र्​षय मघव॒न्ना-यु॑धा॒-न्युथ्सत्व॑ना-म्माम॒काना॒-म्महाग्ं॑सि ।
उद्वृ॑त्रहन् वा॒जिनां॒-वाँजि॑ना॒-न्युद्रथा॑ना॒-ञ्जय॑तामेतु॒ घोषः॑ ।
उप॒प्रेत॒ जय॑ता नर-स्स्थि॒रा वः॑ सन्तु बा॒हवः॑ । इन्द्रो॑ व॒-श्शर्म॑ यच्छत्वना-धृ॒ष्या यथा-ऽस॑थ । अव॑सृष्टा॒ परा॑पत॒ शर॑व्ये॒ ब्रह्म॑ सग्ंशिता । गच्छा॒मित्रा॒-न्प्रवि॑श॒ मैषा॒-ङ्कञ्च॒नोच्छि॑षः ।
मर्मा॑णि ते॒ वर्म॑भिश्छा-दयामि॒ सोम॑स्त्वा॒ राजा॒-ऽमृते॑ना॒-भिव॑स्ताम् । उ॒रो र्वरी॑यो॒ वरि॑वस्ते अस्तु॒ जय॑न्त॒-न्त्वामनु॑ मदन्तु दे॒वाः । यत्र॑ बा॒णा-स्स॒म्पत॑न्ति कुमा॒रा वि॑शि॒खा इ॑व ।
इन्द्रो॑ न॒स्तत्र॑ वृत्र॒हा वि॑श्वा॒हा शर्म॑ यच्छतु ॥ 4 ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य ॥ आशुश्शिशानो-ऽप्रतिरथ-ङ्कवचाय हुम् ।
(tai. saṃ. 4.6.4.1 - tai. saṃ. 4.6.4.5)
ā॒śu-śśiśā̭no vṛṣa॒bho na yu॒dhmo gha̭nāgha॒naḥ, kṣobha̭ṇa-ścar​ṣaṇī॒nām |
sa॒॒ṅkranda̭no-'nimi॒ṣa ḙka vī॒raśśa॒tagṃ senā̭ ajayathsā॒-kamindraḥ̭ |
sa॒ṅkranda̭nenā nimi॒ṣeṇa̭ ji॒ṣṇunā̭ yutkā॒reṇa̭ duścyava॒nena̭ dhṛ॒ṣṇunā᳚ |
tadindrḙṇa jayata॒ tathsa̭hadhvaṃ॒-yu~dho̭ nara॒ iṣṷ hastena॒ vṛṣṇā᳚ |
sa iṣṷhastai॒-ssa ni̭ṣa॒ṅgibhi̭ rva॒śī sagg​sra̭ṣṭā॒ sayudha॒ indro̭ ga॒ṇena̭ |
sa॒gṃ॒sṛ॒ṣṭa॒-jithso̭ma॒pā bā̭hu śa॒rdhyū᳚rdhva-dha̭nvā॒ prati̭hitā-bhi॒rastā᳚ |
bṛha̭spate॒ pari̭dīyā॒ rathḙna rakṣo॒hā-'mitrāgṃ̭ apa॒ bādha̭mānaḥ | 1
pra॒bha॒ñja-nthsenāḥ᳚ pramṛ॒ṇo yu॒dhā jaya̭nna॒smāka̭-meddhyavi॒tā rathā̭nām |
go॒tra॒bhida̭-ṅgo॒vidaṃ॒-va~jra̭bāhu॒-ñjaya̭nta॒majma̭ pramṛ॒ṇanta॒-moja̭sā |
i॒magṃ sa̭jātā॒ anṷvīra-yadhva॒mindragṃ̭ sakhā॒yo-'nu॒ sara̭bhadhvam |
ba॒la॒vi॒jñā॒ya-ssthavi̭raḥ॒ pravī̭ra॒-ssaha̭svān vā॒jī saha̭māna u॒graḥ |
a॒bhivī̭ro a॒bhisa̭tvā saho॒jā jaitra̭mindra॒ ratha॒māti̭ṣṭha go॒vit | 2
a॒bhi go॒trāṇi॒ saha̭sā॒ gāha̭māno-'dā॒yo vī॒ra śśa॒ta-ma̭nyu॒rindraḥ̭ |
du॒ścya॒va॒naḥ pṛ̭tanā॒ṣāḍa̭ yu॒ddhyo᳚-'smāka॒gṃ॒ senā̭ avatu॒ prayu॒thsu |
indra̭ āsā-nne॒tā bṛha॒spati॒ rdakṣi̭ṇā ya॒jñaḥ pu॒ra ḙtu॒ somaḥ̭ |
de॒va॒se॒nānā̭-mabhibha-ñjatī॒nā-ñjaya̭ntīnā-mma॒ruto̭ ya॒ntvagre᳚ |
indra̭sya॒ vṛṣṇo॒ varṷṇasya॒ rājña̭ ādi॒tyānā᳚-mma॒rutā॒gṃ॒ śardha̭ u॒gram |
ma॒hāma̭nasā-mbhuvanacya॒vānā॒-ṅghoṣo̭ de॒vānā॒-ñjaya̭tā॒ muda̭sthāt |
a॒smāka॒-mindraḥ॒-samṛ̭teṣu-dhva॒je-ṣva॒smākaṃ॒-yā~ iṣa̭va॒stā ja̭yantu | 3
a॒smākaṃ̭-vī~॒rā utta̭re bhavantva॒smānṷ devā avatā॒ havḙṣu | uddha̭r​ṣaya maghava॒nnā-yṷdhā॒-nyuthsatva̭nā-mmāma॒kānā॒-mmahāgṃ̭si |
udvṛ̭trahan vā॒jināṃ॒-vā~ji̭nā॒-nyudrathā̭nā॒-ñjaya̭tāmetu॒ ghoṣaḥ̭ |
upa॒preta॒ jaya̭tā nara-ssthi॒rā vaḥ̭ santu bā॒havaḥ̭ | indro̭ va॒-śśarma̭ yacchatvanā-dhṛ॒ṣyā yathā-'sa̭tha | ava̭sṛṣṭā॒ parā̭pata॒ śara̭vye॒ brahma̭ sagṃśitā | gacchā॒mitrā॒-npravi̭śa॒ maiṣā॒-ṅkañca॒nocchi̭ṣaḥ |
marmā̭ṇi te॒ varma̭bhiśchā-dayāmi॒ soma̭stvā॒ rājā॒-'mṛtḙnā॒-bhiva̭stām | u॒ro rvarī̭yo॒ vari̭vaste astu॒ jaya̭nta॒-ntvāmanṷ madantu de॒vāḥ | yatra̭ bā॒ṇā-ssa॒mpata̭nti kumā॒rā vi̭śi॒khā i̭va |
indro̭ na॒statra̭ vṛtra॒hā vi̭śvā॒hā śarma̭ yacchatu || 4 ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya || āśuśśiśāno-'pratiratha-ṅkavacāya hum |
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Bengali script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in