Shri Subrahmanya Hridaya Stotram — Latin Script

⚠️ AI-generated translation — the Marathi meaning was produced by AI and automatically cross-checked against the Sanskrit, but it may still contain errors. It has not yet been reviewed by a scholar. Please refer to a traditional commentary for study.

Summary — Marathi

श्री सुब्रह्मण्य हृदय स्तोत्रम् हे भगवान सुब्रह्मण्य (गुहा) यांचे स्तोत्र आहे, ज्याचे ऋषी अगस्त्य, छंद अनुष्टुप आणि देवता श्री सुब्रह्मण्य आहेत. यात करन्यास, हृदयादि न्यास, ध्यान आणि पंचपूजा यांचे वर्णन आहे. ब्रह्मदेव सत्यलोकात मुनींना हे गुह्य स्तोत्र सांगतात आणि सुवर्ण मंडपातील रत्नसिंहासनावर विराजमान असलेल्या सहा मुखे, बारा नेत्रे व अनेक आयुधे धारण करणाऱ्या सुब्रह्मण्याचे ध्यान करण्याचा उपदेश करतात. हे स्तोत्र पाप, मृत्यू, दारिद्र्य व रोग नष्ट करून सर्व कामनांची पूर्ती, संतती, राज्य व भाग्य देणारे आहे. ते तप न करणाऱ्या, भक्त नसलेल्या व गर्वाने अंध झालेल्याला देऊ नये, तर सच्छिष्य, कुलीन व स्कंदभक्तीत रत असलेल्याला देय आहे.

AI-generated · not yet verified

The Marathi meaning of each verse is shown below the verse.

⚠️ AI-generated translation — the Odia meaning was produced by AI and automatically cross-checked against the Sanskrit, but it may still contain errors. It has not yet been reviewed by a scholar. Please refer to a traditional commentary for study.

Summary — Odia

ଏହି ଶ୍ରୀ ସୁବ୍ରହ୍ମଣ୍ୟ ହୃଦୟ ସ୍ତୋତ୍ରରେ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଭଗବାନ ଋଷି, ଅନୁଷ୍ଟୁପ ଛନ୍ଦ ଓ ଶ୍ରୀ ସୁବ୍ରହ୍ମଣ୍ୟ ଦେବତା ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ। ଏଥିରେ ଷଡ଼ବକ୍ତ୍ର, ଶିଖିବାହନ, ତ୍ରିନୟନ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରିଥିବା ଗୁହଙ୍କର ଧ୍ୟାନ ଓ ହୃଦୟ ବର୍ଣ୍ଣନା ରହିଛି। ବ୍ରହ୍ମା ମୁନିମାନଙ୍କୁ ଏହି ଗୁହ୍ୟତର ହୃଦୟ କହିଛନ୍ତି ଏବଂ ଏହା ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ, କାମ ପ୍ରଦାନକାରୀ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି। ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ଜପରେ ସମସ୍ତ ପାପ, ମୃତ୍ୟୁ, ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଓ ରୋଗ ଦୂର ହୁଏ ଏବଂ ସନ୍ତାନ, ରାଜ୍ୟ ଓ ଭାଗ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ ବୋଲି ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି। ଏହା ତପସ୍ୟା ଓ ଭକ୍ତିହୀନ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ନ ଦେଇ ସତ୍ ଶିଷ୍ୟ, କୁଳୀନ ଓ ସ୍କନ୍ଦ ଭକ୍ତିଯୁକ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି।

AI-generated · not yet verified

The Odia meaning of each verse is shown below the verse.

Meaning —

Verse 1

asya śrīsubrahmaṇyahṛdayastotramahāmantrasya, agastyo bhagavān ṛṣiḥ, anuṣṭupchandaḥ, śrīsubrahmaṇyo devatā, sauṃ bījaṃ, svāhā śaktiḥ, śrīṃ kīlakaṃ, śrīsubrahmaṇya prasādasiddhyarthe jape viniyogaḥ ||
karanyāsaḥ –
subrahmaṇyāya aṅguṣṭhābhyāṃ namaḥ |
ṣaṇmukhāya tarjanībhyāṃ namaḥ |
śaktidharāya madhyamābhyāṃ namaḥ |
ṣaṭkoṇasaṃsthitāya anāmikābhyāṃ namaḥ |
sarvatomukhāya kaniṣṭhikābhyāṃ namaḥ |
tārakāntakāya karatalakarapṛṣṭhābhyāṃ namaḥ ||
hṛdayādi nyāsaḥ –
subrahmaṇyāya hṛdayāya namaḥ |
ṣaṇmukhāya śirase svāhā |
śaktidharāya śikhāyai vaṣaṭ |
ṣaṭkoṇasaṃsthitāya kavacāya hum |
sarvatomukhāya netratrayāya vauṣaṭ |
tārakāntakāya astrāya phaṭ |
bhūrbhuvassuvaromiti digbandhaḥ ||
dhyānam |
ṣaḍvaktraṃ śikhivāhanaṃ trinayanaṃ citrāmbarālaṅkṛtaṃ
vajraṃ śaktimasiṃ triśūlamabhayaṃ kheṭaṃ dhanuścakrakam |
pāśaṃ kukkuṭamaṅkuśaṃ ca varadaṃ dorbhirdadhānaṃ sadā
dhyāyāmīpsita siddhidaṃ śivasutaṃ śrīdvādaśākṣaṃ guham ||
lamityādi pañcapūjāṃ kuryāt |
pīṭhikā |
satyaloke sadānande munibhiḥ pariveṣṭitam |
papracchurmunayaḥ sarve brahmāṇaṃ jagatāṃ gurum || 1 ||

या श्रीसुब्रह्मण्य हृदयस्तोत्र महामंत्राचा ऋषी भगवान अगस्त्य आहे, छंद अनुष्टुप आहे, देवता श्रीसुब्रह्मण्य आहे, बीज सौं आहे, शक्ती स्वाहा आहे, कीलक श्रीं आहे, श्रीसुब्रह्मण्याच्या प्रसादसिद्धीसाठी जपात विनियोग करतो. करन्यास – सुब्रह्मण्याला अंगठ्यांनी नमस्कार. षण्मुखाला तर्जनींनी नमस्कार. शक्तिधराला मध्यमांनी नमस्कार. षट्कोणसंस्थिताला अनामिकांनी नमस्कार. सर्वतोमुखाला कनिष्ठिकांनी नमस्कार. तारकान्तकाला करतल व करपृष्ठांनी नमस्कार. हृदयादि न्यास – सुब्रह्मण्याला हृदयाला नमस्कार. षण्मुखाला शिराला स्वाहा. शक्तिधराला शिखेला वषट्. षट्कोणसंस्थिताला कवचाला हुम्. सर्वतोमुखाला तीन नेत्रांना वौषट्. तारकान्तकाला अस्त्राला फट्. भूर्भुवस्सुवर ही दिग्बंध. ध्यान. सहा मुखे, मोरावर आरूढ, तीन नेत्रे, चित्रांबराने अलंकृत, वज्र, शक्ती, तलवार, त्रिशूळ, अभय, ढाल, धनुष्य, चक्र, पाश, कोंबडा, अंकुश आणि वरद हातांनी सदा धारण करणारा, इष्ट सिद्धी देणारा, शिवपुत्र, श्रीद्वादशाक्ष गुह याचे मी ध्यान करतो. लम् इत्यादी पंचपूजा करावी. पीठिका. सत्यलोकात सदानंदात मुनींनी वेष्टित, सर्व मुनींनी जगतांच्या गुरू ब्रह्माला विचारले. ^AI

ଏହି ଶ୍ରୀ ସୁବ୍ରହ୍ମଣ୍ୟ ହୃଦୟ ସ୍ତୋତ୍ର ମହାମନ୍ତ୍ରର ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଭଗବାନ ଋଷି, ଅନୁଷ୍ଟୁପ ଛନ୍ଦ, ଶ୍ରୀ ସୁବ୍ରହ୍ମଣ୍ୟ ଦେବତା, ସୌଂ ବୀଜ, ସ୍ୱାହା ଶକ୍ତି, ଶ୍ରୀଂ କୀଳକ, ଶ୍ରୀ ସୁବ୍ରହ୍ମଣ୍ୟଙ୍କ ପ୍ରସାଦ ସିଦ୍ଧି ନିମନ୍ତେ ଜପରେ ବିନିଯୋଗ । କର ନ୍ୟାସ – ସୁବ୍ରହ୍ମଣ୍ୟଙ୍କୁ ଅଙ୍ଗୁଷ୍ଠ ଦ୍ୱାରା ନମସ୍କାର । ଷଣ୍ମୁଖଙ୍କୁ ତର୍ଜନୀ ଦ୍ୱାରା ନମସ୍କାର । ଶକ୍ତିଧରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟମା ଦ୍ୱାରା ନମସ୍କାର । ଷଟ୍କୋଣ ସଂସ୍ଥିତଙ୍କୁ ଅନାମିକା ଦ୍ୱାରା ନମସ୍କାର । ସର୍ବତୋମୁଖଙ୍କୁ କନିଷ୍ଠିକା ଦ୍ୱାରା ନମସ୍କାର । ତାରକାନ୍ତକଙ୍କୁ କରତଳ ଓ କରପୃଷ୍ଠ ଦ୍ୱାରା ନମସ୍କାର । ହୃଦୟାଦି ନ୍ୟାସ – ସୁବ୍ରହ୍ମଣ୍ୟଙ୍କୁ ହୃଦୟ ଦ୍ୱାରା ନମସ୍କାର । ଷଣ୍ମୁଖଙ୍କୁ ଶିର ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱାହା । ଶକ୍ତିଧରଙ୍କୁ ଶିଖା ଦ୍ୱାରା ବଷଟ୍ । ଷଟ୍କୋଣ ସଂସ୍ଥିତଙ୍କୁ କବଚ ଦ୍ୱାରା ହୁମ୍ । ସର୍ବତୋମୁଖଙ୍କୁ ତ୍ରିନେତ୍ର ଦ୍ୱାରା ବୌଷଟ୍ । ତାରକାନ୍ତକଙ୍କୁ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଫଟ୍ । ଭୂର୍ଭୁବଃସୁବରୋମ୍ ଇତି ଦିଗବନ୍ଧ । ଧ୍ୟାନ । ଷଡ଼ବକ୍ତ୍ର, ଶିଖିବାହନ, ତ୍ରିନୟନ, ଚିତ୍ରାମ୍ବର ଅଳଙ୍କୃତ, ବଜ୍ର, ଶକ୍ତି, ଖଡ଼୍ଗ, ତ୍ରିଶୂଳ, ଅଭୟ, ଖେଟକ, ଧନୁ, ଚକ୍ର, ପାଶ, କୁକ୍କୁଟ, ଅଙ୍କୁଶ ଓ ବରଦ ହସ୍ତରେ ସର୍ବଦା ଧାରଣ କରିଥିବା, ଇପ୍ସିତ ସିଦ୍ଧିଦାୟକ, ଶିବପୁତ୍ର, ଶ୍ରୀ ଦ୍ୱାଦଶାକ୍ଷ, ଗୁହଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରୁଛି । ଲମ୍ ଇତ୍ୟାଦି ପଞ୍ଚପୂଜା କରିବ । ପୀଠିକା । ସତ୍ୟଲୋକରେ ସଦାନନ୍ଦମୟ, ମୁନିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିବେଷ୍ଟିତ, ସମସ୍ତ ମୁନିମାନେ ଜଗତର ଗୁରୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ । ^AI

Verse 2

bhagavan sarvalokeśa sarvajña kamalāsana |
sadānanda jñānamūrte sarvabhūtahite rata || 2 ||

हे भगवान, सर्व लोकांचे स्वामी, सर्वज्ञ, कमळावर आसन असलेल्या, सदानंद, ज्ञानमूर्ती, सर्व प्राण्यांच्या हितात रत असलेल्या. ^AI

ହେ ଭଗବାନ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ଈଶ୍ୱର, ସର୍ବଜ୍ଞ, କମଳାସନ, ସଦାନନ୍ଦ, ଜ୍ଞାନମୂର୍ତ୍ତି, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ହିତରେ ରତ । ^AI

Verse 3

bahudhā proktametasya guhasya caritaṃ mahat |
hṛdayaṃ śrotumicchāmaḥ tasyaiva krauñcabhedinaḥ || 3 ||

या गुहाचे महान चरित्र अनेक प्रकारे सांगितले गेले आहे. त्या क्रौंचभेदीचेच हृदय आम्ही ऐकू इच्छितो. ^AI

ଏହି ଗୁହଙ୍କର ମହାନ ଚରିତ ଅନେକ ପ୍ରକାରେ କୁହାଯାଇଛି । ଆମେ ସେହି କ୍ରୌଞ୍ଚଭେଦୀଙ୍କର ହୃଦୟ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛୁ । ^AI

Verse 4

brahmovāca |
śṛṇvantu munayaḥ sarve guhyādguhyataraṃ mahat |
subrahmaṇyasya hṛdayaṃ sarvabhūtahitodayam || 4 ||

ब्रह्मा म्हणाले. हे मुनींनो, सर्वांनी ऐका, गुह्याहून गुह्यतर आणि महान, सर्व प्राण्यांच्या हिताचा उदय करणारे सुब्रह्मण्याचे हृदय. ^AI

ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ । ହେ ମୁନିଗଣ, ସମସ୍ତେ ଶୁଣନ୍ତୁ, ଗୁହ୍ୟରୁ ଗୁହ୍ୟତର ମହାନ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ହିତ ଉତ୍ପାଦନକାରୀ ସୁବ୍ରହ୍ମଣ୍ୟଙ୍କ ହୃଦୟ । ^AI

Verse 5

sarvārthasiddhidaṃ puṇyaṃ sarvakāryaika sādhanam |
dharmārthakāmadaṃ guhyaṃ dhanadhānyapravardhanam || 5 ||

सर्व अर्थांची सिद्धी देणारे, पुण्यमय, सर्व कार्यांचे एकमेव साधन, धर्म, अर्थ आणि काम देणारे, गुह्य, धन व धान्य वाढवणारे. ^AI

ସମସ୍ତ ଅର୍ଥ ସିଦ୍ଧିଦାୟକ, ପୁଣ୍ୟପ୍ରଦ, ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟର ଏକମାତ୍ର ସାଧନ, ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ, କାମ ପ୍ରଦାନକାରୀ, ଗୁହ୍ୟ, ଧନ ଓ ଧାନ୍ୟ ବର୍ଦ୍ଧନକାରୀ । ^AI

Verse 6

rahasyametaddevānāṃ adeyaṃ yasya kasyacit |
sarvamitrakaraṃ gopyaṃ tejobalasamanvitam || 6 ||

हे देवांचे रहस्य आहे, कोणालाही देण्यायोग्य नाही. सर्वांचे मित्र करणारे, गुप्त ठेवण्यायोग्य, तेज व बलाने युक्त. ^AI

ଏହା ଦେବତାମାନଙ୍କର ରହସ୍ୟ, ଯାହାକୁ କାହାକୁ ଦେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ । ସମସ୍ତଙ୍କର ମିତ୍ରକର, ଗୋପନୀୟ, ତେଜ ଓ ବଳ ସମନ୍ୱିତ । ^AI

Verse 7

pravakṣyāmi hitārthaṃ vaḥ parituṣṭena cetasā |
hṛtpadmakarṇikāmadhye dhyāyetsarvamanoharam || 7 ||

तुमच्या हितासाठी, परितुष्ट मनाने मी सांगेन. हृदयकमळाच्या कर्णिकेच्या मध्यभागी सर्वांना मनोहर अशा त्याचे ध्यान करावे. ^AI

ତୁମମାନଙ୍କ ହିତ ନିମନ୍ତେ ପରିତୁଷ୍ଟ ଚିତ୍ତରେ ମୁଁ କହିବି । ହୃତ୍ପଦ୍ମର କର୍ଣ୍ଣିକା ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବମନୋହରଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବ । ^AI

Verse 8

atha hṛdayam |
suvarṇamaṇḍapaṃ divyaṃ ratnatoraṇarājitam |
ratnastambhasahasraiśca śobhitaṃ paramādbhutam || 8 ||

अथ हृदय. सुवर्णाचा दिव्य मंडप, रत्नांच्या तोरणांनी शोभलेला, हजारो रत्नस्तंभांनी शोभित, परम आश्चर्यकारक. ^AI

ଅଥ ହୃଦୟ । ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣମଣ୍ଡପ, ଦିବ୍ୟ, ରତ୍ନତୋରଣରାଜିତ, ହଜାରେ ରତ୍ନସ୍ତମ୍ଭରେ ଶୋଭିତ, ପରମ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟମୟ । ^AI

Verse 9

paramānandanilayaṃ bhāsvatsūryasamaprabham |
devadānavagandharvagaruḍairyakṣakinnaraiḥ | || 9 ||

परम आनंदाचे निवासस्थान, तेजस्वी सूर्यासारखा प्रकाश असलेले. देव, दानव, गंधर्व, गरुड, यक्ष आणि किन्नर यांनी सेविलेले. ^AI

ପରମାନନ୍ଦର ନିଳୟ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସଦୃଶ ପ୍ରଭା ବିଶିଷ୍ଟ । ଦେବ, ଦାନବ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଗରୁଡ଼, ଯକ୍ଷ ଓ କିନ୍ନରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ । ^AI

Verse 10

sevārthamāgataiḥ siddhaiḥ sādhyairadhyuṣitaṃ sadā |
mahāyogīndrasaṃsevyaṃ mandāratarumaṇḍitam || 10 ||

सेवेसाठी आलेल्या सिद्ध आणि साध्य यांनी सदैव आश्रयलेले, महायोगींद्रांनी सेविलेले, मंदार वृक्षांनी मंडित. ^AI

ସେବା ନିମନ୍ତେ ଆସିଥିବା ସିଦ୍ଧ ଓ ସାଧ୍ୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସର୍ବଦା ଅଧିଷ୍ଠିତ, ମହାଯୋଗୀନ୍ଦ୍ରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ, ମନ୍ଦାର ବୃକ୍ଷରେ ମଣ୍ଡିତ । ^AI

Verse 11

maṇividrumavedībhirmahatībhirudañcitam |
tanmadhye'nantaratna śrīcchaṭāmaṇḍalaśobhitam || 11 ||

मणी आणि प्रवाळाच्या वेदिकांनी मोठ्या प्रमाणात उंचावलेले, त्याच्या मध्यभागी अनंत रत्नांच्या श्रीच्छटेच्या मंडळाने शोभायमान. ^AI

ମଣି ଓ ପ୍ରବାଳର ବେଦୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମହତ୍ ଭାବରେ ଉନ୍ନତ, ତାହାର ମଧ୍ୟରେ ଅନନ୍ତ ରତ୍ନର ଶ୍ରୀ ଶ୍ରେଣୀ ଓ ମଣ୍ଡଳରେ ଶୋଭିତ । ^AI

Verse 12

ratnasiṃhāsanaṃ divyaṃ ravikoṭisamaprabham |
sarvāścaryamayaṃ puṇyaṃ sarvataḥ supariṣkṛtam || 12 ||

रत्नांचे दिव्य सिंहासन, कोटी सूर्यांसारखा प्रकाश असलेले, सर्व आश्चर्यांनी युक्त, पवित्र, सर्व बाजूंनी सुंदर सजवलेले. ^AI

ଦିବ୍ୟ ରତ୍ନ ସିଂହାସନ, କୋଟି ସୂର୍ଯ୍ୟ ସଦୃଶ ପ୍ରଭା ବିଶିଷ୍ଟ, ସମସ୍ତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ପବିତ୍ର ଏବଂ ସର୍ବତ୍ର ସୁସଜ୍ଜିତ । ^AI

Verse 13

tanmadhye'ṣṭadalaṃ padmaṃ udyadarkaprabhodayam |
nigamāgamarolambalambitaṃ cinmayodayam || 13 ||

त्याच्या मध्यभागी आठ दलांचे कमळ, उगवत्या सूर्याच्या प्रकाशाचा उदय असलेले, वेद आणि आगम या भ्रमरांनी आश्रयलेले, चिन्मय प्रकाशाचा उदय असलेले. ^AI

ତାହାର ମଧ୍ୟରେ ଅଷ୍ଟଦଳ ପଦ୍ମ, ଉଦୟ ସୂର୍ଯ୍ୟର ପ୍ରଭା ପରି ଉଦିତ, ନିଗମ ଓ ଆଗମର ଭ୍ରମରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆଶ୍ରିତ, ଚିନ୍ମୟ ଉଦୟ ବିଶିଷ୍ଟ । ^AI

Verse 14

divyaṃ tejomayaṃ divyaṃ devatābhirnamaskṛtam |
dedīpyamānaṃ rucibhirviśālaṃ sumanoharam || 14 ||

दिव्य, तेजोमय, दिव्य, देवतांनी नमस्कार केलेले, किरणांनी प्रकाशमान, विशाल आणि अत्यंत मनोहर. ^AI

ଦିବ୍ୟ ତେଜୋମୟ, ଦିବ୍ୟ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନମସ୍କୃତ, କାନ୍ତିରେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ବିଶାଳ ଓ ଅତି ମନୋହର । ^AI

Verse 15

tanmadhye sarvalokeśaṃ dhyāyetsarvāṅgasundaram |
anantādityasaṅkāśaṃ āśritābhīṣṭadāyakam || 15 ||

त्याच्या मध्यभागी सर्वलोकेशाचे ध्यान करावे, सर्व अवयवांनी सुंदर, अनंत सूर्यांसारखा प्रकाश असलेला, आश्रितांची इच्छा पूर्ण करणारा. ^AI

ତାହାର ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଲୋକେଶଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବ, ସର୍ବାଙ୍ଗ ସୁନ୍ଦର, ଅନନ୍ତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସଦୃଶ, ଆଶ୍ରିତମାନଙ୍କର ଅଭୀଷ୍ଟ ପ୍ରଦାନକାରୀ । ^AI

Verse 16

acintyajñānavijñānatejobalasamanvitam |
sarvāyudhadharaṃ divyaṃ sarvāścaryamayaṃ guham || 16 ||

अचिंत्य ज्ञान, विज्ञान, तेज आणि बल यांनी संपन्न, सर्व शस्त्रधारी, दिव्य, सर्व आश्चर्यांनी युक्त गुहा. ^AI

ଅଚିନ୍ତ୍ୟ ଜ୍ଞାନ, ବିଜ୍ଞାନ, ତେଜ ଓ ବଳରେ ସମନ୍ୱିତ, ସର୍ବାୟୁଧଧାରୀ, ଦିବ୍ୟ, ସମସ୍ତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଗୁହ (ସୁବ୍ରହ୍ମଣ୍ୟ) । ^AI

Verse 17

mahārha ratnakhacita ṣaṭkirīṭavirājitam |
śaśāṅkārdhakalāramya samudyanmaulibhūṣaṇam || 17 ||

महार्घ रत्नांनी जडलेल्या सहा मुकुटांनी शोभणारा, चंद्राच्या अर्धकलाप्रमाणे सुंदर असा उदयास येणारा मौल्यवान भूषण असलेला. ^AI

ମହାର୍ଘ ରତ୍ନଖଚିତ ଷଟ୍‌କିରୀଟରେ ବିରାଜିତ । ଚନ୍ଦ୍ରର ଅର୍ଦ୍ଧକଳା ପରି ମନୋହର, ଉଦୟମାନ ମସ୍ତକ ଭୂଷଣଯୁକ୍ତ ॥ ୧୭ ॥ ^AI

Verse 18

madanojjvalakodaṇḍamaṅgalabhrūvirājitam |
vistīrṇāruṇapadmaśrī vilasaddvādaśekṣaṇam || 18 ||

कामदेवाच्या तेजस्वी धनुष्यासारख्या मंगल भुवयाांनी शोभणारा, विस्तीर्ण अरुण कमळाच्या शोभेसारखा प्रकाशणारा बारा डोळे असलेला. ^AI

ମଦନର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଧନୁ ପରି ମଙ୍ଗଳମୟ ଭ୍ରୂଲତାରେ ବିରାଜିତ । ବିସ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ଅରୁଣ ପଦ୍ମର ଶୋଭା ପରି ବିଲସିତ ଦ୍ୱାଦଶ ନେତ୍ରଯୁକ୍ତ ॥ ୧୮ ॥ ^AI

Verse 19

cāruśrīvarṇasampūrṇamukhaśobhāvibhāsuram |
maṇiprabhāsamagraśrīsphuranmakarakuṇḍalam || 19 ||

सुंदर श्रीवर्णाने (सुवर्णवर्णाने) परिपूर्ण अशा मुखशोभेने प्रकाशणारा, मण्यांच्या प्रभेसारखी समग्र शोभा असलेले चमकणारे मकरकुंडले धारण केलेला. ^AI

ସୁନ୍ଦର ଶ୍ରୀ ବର୍ଣ୍ଣରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ, ମୁଖଶୋଭାରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ । ମଣିପ୍ରଭା ସଦୃଶ ସମଗ୍ର ଶୋଭାଯୁକ୍ତ, ସ୍ଫୁରାୟମାନ ମକର କୁଣ୍ଡଳଧାରୀ ॥ ୧୯ ॥ ^AI

Verse 20

lasaddarpaṇadarpāḍhya gaṇḍasthalavirājitam |
divyakāñcanapuṣpaśrīnāsāpuṭavirājitam || 20 ||

चमकणाऱ्या आरशाच्या गर्वासारख्या शोभेने युक्त गालस्थळाने शोभणारा, दिव्य सुवर्णपुष्पांच्या शोभेसारख्या नासिकेच्या पुटांनी शोभणारा. ^AI

ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦର୍ପଣର ଗର୍ବକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ଗଣ୍ଡସ୍ଥଳରେ ବିରାଜିତ । ଦିବ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପୁଷ୍ପର ଶୋଭା ପରି ନାସାପୁଟରେ ବିରାଜିତ ॥ ୨୦ ॥ ^AI

Verse 21

mandahāsaprabhājālamadhurādhara śobhitam |
sarvalakṣaṇalakṣmībhṛtkambukandhara sundaram || 21 ||

मंद हास्याच्या प्रभाजालाने गोड अधरांनी शोभणारा, सर्व लक्षणांची लक्ष्मी धारण करणाऱ्या शंखासारख्या गळ्याने सुंदर असा. ^AI

ମନ୍ଦ ହାସର ପ୍ରଭାଜାଲରେ ମଧୁର ଅଧରରେ ଶୋଭିତ । ସମସ୍ତ ଲକ୍ଷଣ ଲକ୍ଷ୍ମୀଧାରୀ, ଶଙ୍ଖ ପରି କଣ୍ଠଯୁକ୍ତ ସୁନ୍ଦର ॥ ୨୧ ॥ ^AI

Verse 22

mahānarghamahāratnadivyahāravirājitam |
samagranāgakeyūrasannaddhabhujamaṇḍalam || 22 ||

महामूल्यवान महारत्नांच्या दिव्य हाराने शोभणारा, समग्र नागकेयूरांनी (भुजबंदांनी) बांधलेल्या भुजामंडलाने युक्त. ^AI

ମହାମୂଲ୍ୟ ମହାରତ୍ନର ଦିବ୍ୟ ହାରରେ ବିରାଜିତ । ସମଗ୍ର ନାଗକେୟୂରରେ ସନ୍ନଦ୍ଧ ଭୁଜମଣ୍ଡଳଯୁକ୍ତ ॥ ୨୨ ॥ ^AI

Verse 23

ratnakaṅkaṇasambhāsvatkarāgra śrīmahojjvalam |
mahāmaṇikavāṭābhavakṣaḥsthalavirājitam || 23 ||

रत्नकंकणांनी प्रकाशणाऱ्या हाताच्या टोकाच्या शोभेने महान तेजाने उजळणारा, महामण्यांच्या कवाटासारख्या छातीच्या स्थळाने शोभणारा. ^AI

ରତ୍ନ କଙ୍କଣରେ ସମ୍ଭାସ୍ୱାନ, କରାଗ୍ରର ଶ୍ରୀରେ ମହୋଜ୍ଜ୍ୱଳ । ମହାମଣି କବାଟ ପରି ବକ୍ଷଃସ୍ଥଳରେ ବିରାଜିତ ॥ ୨୩ ॥ ^AI

Verse 24

atigāmbhīryasambhāvyanābhīnavasaroruham |
ratnaśrīkalitābaddhalasanmadhyapradeśakam || 24 ||

अत्यंत गांभीर्याने शोभणाऱ्या नाभीत नवीन कमळ असलेला, रत्नशोभेने युक्त बद्ध आणि चमकणाऱ्या मध्यप्रदेशाने (कंबरेच्या मध्यभागाने) युक्त. ^AI

ଅତି ଗାମ୍ଭୀର୍ଯ୍ୟରେ ସମ୍ଭାବ୍ୟ, ନାଭିରେ ନବ ପଦ୍ମଯୁକ୍ତ । ରତ୍ନଶ୍ରୀରେ କଳିତ ଓ ବଦ୍ଧ, ଲସନ୍ମୟ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶଯୁକ୍ତ ॥ ୨୪ ॥ ^AI

Verse 25

sphuratkanakasaṃvītapītāmbarasamāvṛtam |
śṛṅgārarasasampūrṇa ratnastambhopamorukam || 25 ||

चमकणाऱ्या सोन्याने व्यापलेले आणि पिवळ्या वस्त्राने झाकलेले; शृंगाररसाने परिपूर्ण आणि रत्नस्तंभासारखे सुंदर मांड्या असलेले. ^AI

ଝଲସୁଥିବା ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣରେ ଆବୃତ ହୋଇ ପୀତାମ୍ବରରେ ସମାବୃତ ହୋଇଛନ୍ତି; ଶୃଙ୍ଗାର ରସରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ରତ୍ନସ୍ତମ୍ଭ ପରି ସୁନ୍ଦର ଊରୁ ବିଶିଷ୍ଟ ଅଟନ୍ତି। ^AI

Verse 26

svarṇakāhalarociṣṇu jaṅghāyugalamaṇḍalam |
ratnamañjīrasannaddha ramaṇīya padāmbujam || 26 ||

सोन्याच्या काहलांप्रमाणे चमकणारे जांघांचे युग्म आणि मंडल; रत्नमंजिरांनी बांधलेले आणि मनोहर अशा कमळासारखे चरण. ^AI

ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ କାହାଳର ଦୀପ୍ତି ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଜଙ୍ଘ ଯୁଗଳର ମଣ୍ଡଳ ବିଶିଷ୍ଟ; ରତ୍ନମଞ୍ଜୀରରେ ସୁସଜ୍ଜିତ ଏବଂ ମନୋହର ପଦାମ୍ବୁଜ ବିଶିଷ୍ଟ ଅଟନ୍ତି। ^AI

Verse 27

bhaktābhīṣṭapradaṃ devaṃ brahmaviṣṇvādisaṃstutam |
kaṭākṣaiḥ karuṇādakṣaistoṣayantaṃ jagatpatim || 27 ||

भक्तांच्या इच्छा पूर्ण करणारा देव, ब्रह्मा आणि विष्णू इत्यादींनी स्तुत केलेला; करुणेने कुशल अशा कटाक्षांनी जगाचा पती असलेल्या (देवाला) संतुष्ट करणारा. ^AI

ଭକ୍ତମାନଙ୍କର ଅଭୀଷ୍ଟ ପ୍ରଦାନ କରୁଥିବା ଦେବତା, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ବିଷ୍ଣୁ ଆଦିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସଂସ୍ତୁତ; କରୁଣାପୂର୍ଣ୍ଣ କଟାକ୍ଷରେ ଜଗତପତିଙ୍କୁ ସନ୍ତୋଷିତ କରୁଥିବା ଦେବତା ଅଟନ୍ତି। ^AI

Verse 28

cidānandajñānamūrtiṃ sarvalokapriyaṅkaram |
śaṅkarasyātmajaṃ devaṃ dhyāyeccharavaṇodbhavam || 28 ||

चिदानंद आणि ज्ञानाची मूर्ती, सर्व लोकांना प्रिय करणारा; शंकराचा आत्मज आणि देव, शरवणात जन्मलेल्या (सुब्रह्मण्य) याचे ध्यान करावे. ^AI

ଚିଦାନନ୍ଦ ଜ୍ଞାନମୂର୍ତ୍ତି, ସର୍ବଲୋକପ୍ରିୟଙ୍କର, ଶଙ୍କରଙ୍କ ଆତ୍ମଜ ଦେବତା, ଶରବଣରେ ଜାତ ହୋଇଥିବା ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବ। ^AI

Verse 29

anantādityacandrāgni tejaḥ sampūrṇavigraham |
sarvalokaikavaradaṃ sarvavidyārthatattvakam || 29 ||

अनंत सूर्य, चंद्र आणि अग्नी यांच्या तेजाने परिपूर्ण देह असलेला; सर्व लोकांना एकच वर देणारा आणि सर्व विद्यांच्या अर्थाचे तत्त्व असलेला. ^AI

ଅନନ୍ତ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନିର ତେଜରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଗ୍ରହ ବିଶିଷ୍ଟ; ସର୍ବଲୋକର ଏକମାତ୍ର ବରଦାତା ଏବଂ ସମସ୍ତ ବିଦ୍ୟାର ଅର୍ଥ ତତ୍ତ୍ୱ ସ୍ୱରୂପ ଅଟନ୍ତି। ^AI

Verse 30

sarveśvaraṃ sarvavibhuṃ sarvabhūtahite ratam |
evaṃ dhyātvā tu hṛdayaṃ ṣaṇmukhasya mahātmanaḥ || 30 ||

सर्वांचा ईश्वर, सर्वव्यापी, सर्व प्राण्यांच्या हितात रत असलेला; अशा प्रकारे महात्मा षण्मुखाच्या हृदयाचे ध्यान करून. ^AI

ସର୍ବେଶ୍ୱର, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ହିତରେ ରତ ମହାତ୍ମା ଷଣ୍ମୁଖଙ୍କ ହୃଦୟକୁ ଏହିପରି ଧ୍ୟାନ କରିବ। ^AI

Verse 31

sarvānkāmānavāpnoti samyak jñānaṃ ca vindati |
śucau deśe samāsīnaḥ śuddhātmā caritāhnikaḥ || 31 ||

सर्व कामना प्राप्त करतो आणि सम्यक ज्ञान प्राप्त करतो; शुद्ध देशात बसलेला, शुद्ध अंतःकरणाचा आणि दैनिक कर्मे केलेला. ^AI

ସେ ସମସ୍ତ କାମନା ଲାଭ କରେ ଏବଂ ସମ୍ୟକ୍ ଜ୍ଞାନ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ଉପବିଷ୍ଟ ହୋଇ, ଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା ହୋଇ ଦୈନିକ କର୍ମ ସମ୍ପାଦନ କରି। ^AI

Verse 32

prāṅmukho yatacittaśca japeddhṛdayamuttamam |
sakṛdeva manuṃ japtvā samprāpnotyakhilaṃ śubham || 32 ||

पूर्वेकडे तोंड करून आणि चित्त संयमित करून उत्तम हृदय (स्तोत्र) जपावे; एकदाच मंत्र जपून सर्व शुभ प्राप्त करतो. ^AI

ପୂର୍ବମୁଖୀ ହୋଇ, ଚିତ୍ତ ସଂଯତ କରି, ଉତ୍ତମ ହୃଦୟ ସ୍ତୋତ୍ରକୁ ଜପ କରିବ; ଥରେ ମାତ୍ର ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରି ସମସ୍ତ ଶୁଭ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ^AI

Verse 33

idaṃ sarvāghaharaṇaṃ mṛtyudāridryanāśanam |
sarvasampatkaraṃ puṇyaṃ sarvaroganivāraṇam || 33 ||

हे सर्व पापांचे हरण करणारे, मृत्यू व दारिद्र्याचा नाश करणारे, सर्व संपत्ती देणारे, पुण्यमय आणि सर्व रोगांचे निवारण करणारे आहे. ^AI

ଏହା ସମସ୍ତ ପାପକୁ ହରଣ କରେ, ମୃତ୍ୟୁ ଓ ଦାରିଦ୍ର୍ୟକୁ ନାଶ କରେ । ଏହା ସମସ୍ତ ସମ୍ପତ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରେ, ପୁଣ୍ୟମୟ ଅଟେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ରୋଗକୁ ଦୂର କରେ ॥ 33 ॥ ^AI

Verse 34

sarvakāmakaraṃ divyaṃ sarvābhīṣṭapradāyakam |
prajākaraṃ rājyakaraṃ bhāgyadaṃ bahupuṇyadam || 34 ||

हे सर्व कामनांची पूर्ती करणारे, दिव्य, सर्व अभीष्ट प्रदान करणारे, संतती देणारे, राज्य देणारे, भाग्य देणारे आणि पुष्कळ पुण्य देणारे आहे. ^AI

ଏହା ସମସ୍ତ କାମନା ପୂର୍ଣ୍ଣ କରେ, ଦିବ୍ୟ ଅଟେ, ସମସ୍ତ ଅଭୀଷ୍ଟ ପ୍ରଦାନ କରେ । ଏହା ସନ୍ତାନ ପ୍ରଦାନ କରେ, ରାଜ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରେ, ଭାଗ୍ୟ ଦିଏ ଏବଂ ବହୁ ପୁଣ୍ୟ ଦିଏ ॥ 34 ॥ ^AI

Verse 35

guhyādguhyataraṃ bhūyo devānāmapi durlabham |
idaṃ tu nātapaskāya nābhaktāya kadācana || 35 ||

हे गुह्यापेक्षाही अधिक गुह्य आणि देवांनाही दुर्लभ आहे. हे तप न करणाऱ्याला आणि भक्त नसलेल्याला कधीही देऊ नये. ^AI

ଏହା ଗୁହ୍ୟରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ଗୁହ୍ୟ, ପୁନଶ୍ଚ ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ । ଏହା ତପସ୍ୟାହୀନ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ କେବେ ହେଁ ନୁହେଁ, ଭକ୍ତିହୀନ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ କଦାପି ନୁହେଁ ॥ 35 ॥ ^AI

Verse 36

na cāśuśrūṣave deyaṃ na madāndhāya karhicit |
sacchiṣyāya kulīnāya skandabhaktiratāya ca || 36 ||

सेवा न करणाऱ्याला आणि गर्वाने अंध झालेल्याला कधीही देऊ नये. सच्छिष्याला, कुलीनाला आणि स्कंदभक्तीत रत असलेल्याला देय आहे. ^AI

ଏହା ସେବାକାରୀ ନ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ଦେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ମଦରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିକୁ କେବେ ହେଁ ନୁହେଁ । ସତ୍ ଶିଷ୍ୟକୁ, କୁଳୀନ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ଏବଂ ସ୍କନ୍ଦ ଭକ୍ତିରେ ରତ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ଦେବା ଉଚିତ ॥ 36 ॥ ^AI

Verse 37

satāmabhimatāyedaṃ dātavyaṃ dharmavardhanam |
ya idaṃ paramaṃ puṇyaṃ nityaṃ japati mānavaḥ |
tasya śrī bhagavān skandaḥ prasanno bhavati dhruvam || 37 ||

सज्जनांना अभिमत असलेले हे धर्मवर्धन करणारे आहे, अशा सज्जनांना हे देय आहे. जो मनुष्य हे परम पुण्य नित्य जपतो, त्यावर श्री भगवान स्कंद निश्चितपणे प्रसन्न होतात. ^AI

ସାଧୁମାନଙ୍କର ଅଭିମତ ଏହି ଧର୍ମବର୍ଦ୍ଧନକାରୀ ଗ୍ରନ୍ଥ ସେମାନଙ୍କୁ ଦାନ କରାଯିବା ଉଚିତ । ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ନିତ୍ୟ ଏହି ପରମ ପୁଣ୍ୟମୟ ଗ୍ରନ୍ଥକୁ ଜପ କରେ, ତାହା ପ୍ରତି ଶ୍ରୀ ଭଗବାନ ସ୍କନ୍ଦ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି ॥ 37 ॥ ^AI

iti śrīskāndapurāṇe subrahmaṇyahṛdayastotram ||

Sanskrit — Devanagari (original)

अस्य श्रीसुब्रह्मण्यहृदयस्तोत्रमहामन्त्रस्य, अगस्त्यो भगवान् ऋषिः, अनुष्टुप्छन्दः, श्रीसुब्रह्मण्यो देवता, सौं बीजं, स्वाहा शक्तिः, श्रीं कीलकं, श्रीसुब्रह्मण्य प्रसादसिद्ध्यर्थे जपे विनियोगः ॥

करन्यासः –

सुब्रह्मण्याय अङ्गुष्ठाभ्यां नमः ।

षण्मुखाय तर्जनीभ्यां नमः ।

शक्तिधराय मध्यमाभ्यां नमः ।

षट्कोणसंस्थिताय अनामिकाभ्यां नमः ।

सर्वतोमुखाय कनिष्ठिकाभ्यां नमः ।

तारकान्तकाय करतलकरपृष्ठाभ्यां नमः ॥

हृदयादि न्यासः –

सुब्रह्मण्याय हृदयाय नमः ।

षण्मुखाय शिरसे स्वाहा ।

शक्तिधराय शिखायै वषट् ।

षट्कोणसंस्थिताय कवचाय हुम् ।

सर्वतोमुखाय नेत्रत्रयाय वौषट् ।

तारकान्तकाय अस्त्राय फट् ।

भूर्भुवस्सुवरोमिति दिग्बन्धः ॥

ध्यानम् ।

षड्वक्त्रं शिखिवाहनं त्रिनयनं चित्राम्बरालङ्कृतं

वज्रं शक्तिमसिं त्रिशूलमभयं खेटं धनुश्चक्रकम् ।

पाशं कुक्कुटमङ्कुशं च वरदं दोर्भिर्दधानं सदा

ध्यायामीप्सित सिद्धिदं शिवसुतं श्रीद्वादशाक्षं गुहम् ॥

लमित्यादि पञ्चपूजां कुर्यात् ।

पीठिका ।

सत्यलोके सदानन्दे मुनिभिः परिवेष्टितम् ।

पप्रच्छुर्मुनयः सर्वे ब्रह्माणं जगतां गुरुम् ॥ 1 ॥

भगवन् सर्वलोकेश सर्वज्ञ कमलासन ।

सदानन्द ज्ञानमूर्ते सर्वभूतहिते रत ॥ 2 ॥

बहुधा प्रोक्तमेतस्य गुहस्य चरितं महत् ।

हृदयं श्रोतुमिच्छामः तस्यैव क्रौञ्चभेदिनः ॥ 3 ॥

ब्रह्मोवाच ।

शृण्वन्तु मुनयः सर्वे गुह्याद्गुह्यतरं महत् ।

सुब्रह्मण्यस्य हृदयं सर्वभूतहितोदयम् ॥ 4 ॥

सर्वार्थसिद्धिदं पुण्यं सर्वकार्यैक साधनम् ।

धर्मार्थकामदं गुह्यं धनधान्यप्रवर्धनम् ॥ 5 ॥

रहस्यमेतद्देवानां अदेयं यस्य कस्यचित् ।

सर्वमित्रकरं गोप्यं तेजोबलसमन्वितम् ॥ 6 ॥

प्रवक्ष्यामि हितार्थं वः परितुष्टेन चेतसा ।

हृत्पद्मकर्णिकामध्ये ध्यायेत्सर्वमनोहरम् ॥ 7 ॥

अथ हृदयम् ।

सुवर्णमण्डपं दिव्यं रत्नतोरणराजितम् ।

रत्नस्तम्भसहस्रैश्च शोभितं परमाद्भुतम् ॥ 8 ॥

परमानन्दनिलयं भास्वत्सूर्यसमप्रभम् ।

देवदानवगन्धर्वगरुडैर्यक्षकिन्नरैः । ॥ 9 ॥

सेवार्थमागतैः सिद्धैः साध्यैरध्युषितं सदा ।

महायोगीन्द्रसंसेव्यं मन्दारतरुमण्डितम् ॥ 10 ॥

मणिविद्रुमवेदीभिर्महतीभिरुदञ्चितम् ।

तन्मध्येऽनन्तरत्न श्रीच्छटामण्डलशोभितम् ॥ 11 ॥

रत्नसिंहासनं दिव्यं रविकोटिसमप्रभम् ।

सर्वाश्चर्यमयं पुण्यं सर्वतः सुपरिष्कृतम् ॥ 12 ॥

तन्मध्येऽष्टदलं पद्मं उद्यदर्कप्रभोदयम् ।

निगमागमरोलम्बलम्बितं चिन्मयोदयम् ॥ 13 ॥

दिव्यं तेजोमयं दिव्यं देवताभिर्नमस्कृतम् ।

देदीप्यमानं रुचिभिर्विशालं सुमनोहरम् ॥ 14 ॥

तन्मध्ये सर्वलोकेशं ध्यायेत्सर्वाङ्गसुन्दरम् ।

अनन्तादित्यसङ्काशं आश्रिताभीष्टदायकम् ॥ 15 ॥

अचिन्त्यज्ञानविज्ञानतेजोबलसमन्वितम् ।

सर्वायुधधरं दिव्यं सर्वाश्चर्यमयं गुहम् ॥ 16 ॥

महार्ह रत्नखचित षट्किरीटविराजितम् ।

शशाङ्कार्धकलारम्य समुद्यन्मौलिभूषणम् ॥ 17 ॥

मदनोज्ज्वलकोदण्डमङ्गलभ्रूविराजितम् ।

विस्तीर्णारुणपद्मश्री विलसद्द्वादशेक्षणम् ॥ 18 ॥

चारुश्रीवर्णसम्पूर्णमुखशोभाविभासुरम् ।

मणिप्रभासमग्रश्रीस्फुरन्मकरकुण्डलम् ॥ 19 ॥

लसद्दर्पणदर्पाढ्य गण्डस्थलविराजितम् ।

दिव्यकाञ्चनपुष्पश्रीनासापुटविराजितम् ॥ 20 ॥

मन्दहासप्रभाजालमधुराधर शोभितम् ।

सर्वलक्षणलक्ष्मीभृत्कम्बुकन्धर सुन्दरम् ॥ 21 ॥

महानर्घमहारत्नदिव्यहारविराजितम् ।

समग्रनागकेयूरसन्नद्धभुजमण्डलम् ॥ 22 ॥

रत्नकङ्कणसम्भास्वत्कराग्र श्रीमहोज्ज्वलम् ।

महामणिकवाटाभवक्षःस्थलविराजितम् ॥ 23 ॥

अतिगाम्भीर्यसम्भाव्यनाभीनवसरोरुहम् ।

रत्नश्रीकलिताबद्धलसन्मध्यप्रदेशकम् ॥ 24 ॥

स्फुरत्कनकसंवीतपीताम्बरसमावृतम् ।

शृङ्गाररससम्पूर्ण रत्नस्तम्भोपमोरुकम् ॥ 25 ॥

स्वर्णकाहलरोचिष्णु जङ्घायुगलमण्डलम् ।

रत्नमञ्जीरसन्नद्ध रमणीय पदाम्बुजम् ॥ 26 ॥

भक्ताभीष्टप्रदं देवं ब्रह्मविष्ण्वादिसंस्तुतम् ।

कटाक्षैः करुणादक्षैस्तोषयन्तं जगत्पतिम् ॥ 27 ॥

चिदानन्दज्ञानमूर्तिं सर्वलोकप्रियङ्करम् ।

शङ्करस्यात्मजं देवं ध्यायेच्छरवणोद्भवम् ॥ 28 ॥

अनन्तादित्यचन्द्राग्नि तेजः सम्पूर्णविग्रहम् ।

सर्वलोकैकवरदं सर्वविद्यार्थतत्त्वकम् ॥ 29 ॥

सर्वेश्वरं सर्वविभुं सर्वभूतहिते रतम् ।

एवं ध्यात्वा तु हृदयं षण्मुखस्य महात्मनः ॥ 30 ॥

सर्वान्कामानवाप्नोति सम्यक् ज्ञानं च विन्दति ।

शुचौ देशे समासीनः शुद्धात्मा चरिताह्निकः ॥ 31 ॥

प्राङ्मुखो यतचित्तश्च जपेद्धृदयमुत्तमम् ।

सकृदेव मनुं जप्त्वा सम्प्राप्नोत्यखिलं शुभम् ॥ 32 ॥

इदं सर्वाघहरणं मृत्युदारिद्र्यनाशनम् ।

सर्वसम्पत्करं पुण्यं सर्वरोगनिवारणम् ॥ 33 ॥

सर्वकामकरं दिव्यं सर्वाभीष्टप्रदायकम् ।

प्रजाकरं राज्यकरं भाग्यदं बहुपुण्यदम् ॥ 34 ॥

गुह्याद्गुह्यतरं भूयो देवानामपि दुर्लभम् ।

इदं तु नातपस्काय नाभक्ताय कदाचन ॥ 35 ॥

न चाशुश्रूषवे देयं न मदान्धाय कर्हिचित् ।

सच्छिष्याय कुलीनाय स्कन्दभक्तिरताय च ॥ 36 ॥

सतामभिमतायेदं दातव्यं धर्मवर्धनम् ।

य इदं परमं पुण्यं नित्यं जपति मानवः ।

तस्य श्री भगवान् स्कन्दः प्रसन्नो भवति ध्रुवम् ॥ 37 ॥

इति श्रीस्कान्दपुराणे सुब्रह्मण्यहृदयस्तोत्रम् ॥

śrī subrahmaṇya hṛdaya stotram