📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
6.96 యుద్ధకాణ్డ - షణ్ణవతితమ సర్గః
6.96 Yuddhakanda - Shannavatitama Sargah
Valmiki Telugu
శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే యుద్ధకాణ్డమ్ ।
అథ షణ్ణవతితమస్సర్గః ।
ఆర్తానాంరాక్షసీనాన్తులఙ్కాయాంవైకులేకులే ।
రావణఃకరుణంశబ్దంశుశ్రావపరిదేవితమ్ ॥ 1 ॥
స తుదీర్ఘంవినిఃశ్వస్యముహూర్తన్ధ్యానమాస్థితః ।
బభూవపరమక్రుద్ధోరావణోభీమదర్శనః ॥ 2 ॥
సన్దశ్యదశనైరోష్ఠఙ్క్రోధసమ్రక్తలోచనః ।
రాక్షసైరపిదుర్దర్శఃకాలాగ్నిరివమూర్ఛితః ॥ 3 ॥
ఉవాచ చ సమీపస్థాన్రాక్షసాన్రాక్షసేశ్వరః ।
క్రోధావ్యక్తకథస్తత్రనిర్దహన్నివచక్షుషా ॥ 4 ॥
మహోదరమ్మహాపార్శ్వంవిరూపాక్షం చ రాక్షసమ్ ।
శీఘ్రంవదతసైన్యానినిర్యాతేతిమమాజ్ఞయా ॥ 5 ॥
తస్యతద్వచనంశ్రుత్వారాక్షసాస్తేభయార్దితాః ।
చోదయామాసురవ్యగ్రాన్రాక్షసాంస్తాన్నృపాజ్ఞయా ॥ 6 ॥
తేతుసర్వేతథేత్యుక్త్వారాక్షసాభీమదర్శనాః ।
కృతస్వస్త్వయనాఃసర్వేతేరణాభిముఖాయయుః ॥ 7 ॥
ప్రతిపూజ్యయథాన్యాయంరావణన్తేమహారథాః ।
తస్థుఃప్రాఞ్జలయఃసర్వేభర్తుర్విజయకాఙ్క్షిణః ॥ 8 ॥
అథోవాచప్రహస్యైతాన్రావణఃక్రోధమూర్ఛితః ।
మహోదరమహాపార్శ్వౌవిరూపాక్షం చ రాక్షసమ్ ॥ 9 ॥
అద్యబాణైర్ధనుర్ముక్స్సైర్యుగాన్తాదిత్యసన్నిభైః ।
రాఘవంలక్ష్మణఞ్చైవనేష్యామియమసాదనమ్ ॥ 10 ॥
ఖరస్యకుమ్భకర్ణస్యప్రహసేన్ద్రజితోస్తథా ।
కరిష్యామిప్రతీకారమద్యశత్రువధాదహమ్ ॥ 11 ॥
నైవాన్తరిక్షం న దిశో న నద్యౌర్నాపిసాగరాః ।
ప్రకాశత్వఙ్గమిష్యన్తిమద్బాణజలదావృతాః ॥ 12 ॥
అద్యవానరముఖ్యానాన్తానియూథానిభాగశః ।
ధనుషాశరజాలేనవధిష్యామిపతత్రిణా ॥ 13 ॥
అద్యవానరసైన్యానిరథేనపవనౌజసా ।
ధనుస్సముద్రాదుద్భూతైర్మథిష్యామిశరోర్మిభిః ॥ 14 ॥
వ్యాకోశపద్మవక్త్రాణిపద్మకేసరవర్చసామ్ ।
అద్యయూథతటాకానిగజవత్ప్రమథామ్యహమ్ ॥ 15 ॥
సశరైరద్యవదనైస్సఙ్ఖ్యేవానరయూథపాః ।
మణ్డయిష్యన్తివసుధాంసనాలైరివపఙ్కజైః ॥ 16 ॥
అద్యయూథప్రచణ్డానాంహరీణాన్ద్రుమయోధినామ్ ।
ముక్తేనైకేషుణాయుద్ధేభేత్స్యామి చ శతంశతమ్ ॥ 17 ॥
హతోభర్తాహతోభ్రాతాయాసాం చ చతనయోహతః ।
వధేనాద్యరిపోస్తాసాఙ్కరోమ్యశ్రుప్రమార్జనమ్ ॥ 18 ॥
అద్యమద్భాణనిర్భిన్నైఃప్రకీర్ణైర్గతచేతనైః ।
కరోమివానరైర్యుద్ధేయత్నావేక్ష్యతలామ్మహీమ్ ॥ 19 ॥
అద్యగోమయవోగృధ్రాశ్చయే చ మాంసాశినోఽపరే ।
సర్వాంస్తాంస్తర్పయిష్యామిశత్రుమాంసైశ్శరార్దితైః ॥ 20 ॥
కల్ప్యతామ్మేరథంశీఘ్రఙ్క్షిప్రమానీయతాన్ధనుః ।
అనుప్రయాన్తుమాంయుద్ధేయేఽత్రశిష్టానిశాచరాః ॥ 21 ॥
తస్యతద్వచనంశ్రుత్వామహాపార్శ్వోఽబ్రవీద్వచః ।
బలాధ్యక్షాన్ స్థిథాంస్తత్రబలంసన్త్వర్యతామితి ॥ 22 ॥
బలాధ్యక్షాస్తుసమ్రబ్దారాక్షసాంస్తాన్ గృహేగృహే ।
చోదయన్తఃపరియయుర్లఙ్కాంలఘుపరాక్రమాః ॥ 23 ॥
తతోముహూర్తాన్నిష్పేతూరాక్షసాభీమదర్శనాః ।
నదన్తోభీమవదనానానాప్రహరణైర్భుజైః ॥ 24 ॥
అసిభిఃపట్టసైః శూలైర్గదాభిర్ముసలైర్హలైః ।
శక్తిభిస్తీక్ష్ణధారాభిర్మహద్భిః కూటముద్గరైః ॥ 25 ॥
యష్టిభిర్విమలైశ్చక్రైర్నిశితైశ్చపరశ్వథైః ।
భిన్దిపాలైఃశతఘ్నీభిరన్యైశ్చాపివరాయుధైః ॥ 26 ॥
అథానయద్బలాధ్యక్షస్సత్వరోరావణాజ్ఞయా ।
ద్రుతంసూతసమాయుక్తంయుక్తాష్టతురగంరథమ్ ।
ఆరురోహతదాభీమోదీప్యమానంస్వతేజసా ॥ 27 ॥
తతఃప్రయాతస్సహసారాక్షసైర్భహుభిర్వృతః ॥ 28 ॥
రావణఃసత్త్వగామ్భీర్యాద్దారయన్నివమేదినీమ్ ।
రావణేనాభ్యనుజ్ఞాతౌమహాపార్శ్వమహోదరౌ ।
విరూపాక్షశ్చదుర్ధర్షోరథానారురుహుస్తదా ॥ 29 ॥
మోక్షితన్ చాత్మనో దృష్ట్వా ప్రహారం తేన రక్షసా ।
స దదర్శాన్తరన్ తస్య విరూపాక్షస్య వానరః ॥ 30 ॥
తతోయుద్ధాయతేజస్వీరక్షోగణబలైర్వృతః ।
నిర్యయావుద్యతధనుఃకాలాన్తకయమోపమః ॥ 31 ॥
తతఃప్రజవితాశ్వేనరథేన స మహారథః ।
ద్వారేణనిర్యయౌతేనయత్రతౌరామలక్ష్మణౌ ॥ 32 ॥
తతోనష్టప్రభఃసూర్యోదిశశ్చతిమిరావృతాః ।
ద్విజాశ్చనేదుర్ఘోరాశ్చసఞ్చచాల చ మేదినీ ॥ 33 ॥
వవర్షరుధిరన్దేవశ్చస్ఖలుశ్చతురఙ్గమాః ।
ధ్వజాగ్రేన్యపతద్గృధ్రోవినేదుశ్చాశివాఃశివాః ॥ 34 ॥
నయనఞ్చాస్ఫురద్వామంవామోబాహురకమ్పత ।
వివర్ణవదనశ్సాకతిఞ్చిదభ్రశ్యతస్వనః ॥ 35 ॥
తతోనిష్పతతోయుద్ధేదశగ్రీవస్యరక్షసః ।
రణేనిధనశంసీనిరూపాణ్యేతానిజజ్ఞిరే ॥ 36 ॥
అన్తరిక్షాత్పపాతోల్కానిరాఘతసమనిర్ఘాస్వనా ।
వినేదురశివాగృధ్రావాయసైరభిమిశ్రితాః ॥ 37 ॥
ఏతానచిన్తయన్ఘోరానుత్పాతాన్సమవస్థితాన్ ।
నిర్యయౌరావణోమోహాద్వధార్థఙ్కాలచోదితః ॥ 38 ॥
తేషాన్తురథఘోషేణరాక్షసానామ్మహాత్మనామ్ ।
వానరాణామపిచమూర్యుద్ధాయైవాభ్యవర్తత ॥ 39 ॥
తేషాన్తుతుములంయుద్ధమ్బభూవకపిరక్షసామ్ ।
అన్యోన్యమాహ్వయానానాఙ్క్రుద్ధానాఞ్జయమిచ్ఛతామ్ ॥ 40 ॥
తతఃక్రుద్ధోదశగ్రీవశ్శరైఃకాఞ్చనభూషణైః ।
వానరాణామనీకేషుచకారకదనమ్మహత్ ॥ 41 ॥
వికృత్తశిరసఃకేచిద్రావణేనవలీముఖాః ।
కేచిద్విచ్ఛిన్నహృదయాఃకేచిచ్ఛ్రోత్రవివర్జితాః ॥ 42 ॥
నిరుచ్ఛవాసాహతాఃకేచిత్కేచిత్పార్శ్వేషుదారితాః ।
కేచిద్విభిన్నశిరసఃకేచిచ్చక్షుర్వినాకృతాః ॥ 43 ॥
దశాననఃక్రోధవివృత్తనేత్రోయతోయతోఽభ్యేతిరథేవసఙ్ఖ్యే ।
తతస్తతస్తస్యశరప్రవేగంసోఢుం న శేకుర్హరియూథపాస్తే ॥ 44 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే యుద్ధకాణ్డే షణ్ణవతితమస్సర్గః ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha ṣaṇṇavatitamassargaḥ |
ārtānāṃrākṣasīnāntulaṅkāyāṃvaikulekule |
rāvaṇaḥkaruṇaṃśabdaṃśuśrāvaparidevitam || 1 ||
sa tudīrghaṃviniḥśvasyamuhūrtandhyānamāsthitaḥ |
babhūvaparamakruddhorāvaṇobhīmadarśanaḥ || 2 ||
sandaśyadaśanairoṣṭhaṅkrodhasamraktalocanaḥ |
rākṣasairapidurdarśaḥkālāgnirivamūrchitaḥ || 3 ||
uvāca ca samīpasthānrākṣasānrākṣaseśvaraḥ |
krodhāvyaktakathastatranirdahannivacakṣuṣā || 4 ||
mahodarammahāpārśvaṃvirūpākṣaṃ ca rākṣasam |
śīghraṃvadatasainyāniniryātetimamājñayā || 5 ||
tasyatadvacanaṃśrutvārākṣasāstebhayārditāḥ |
codayāmāsuravyagrānrākṣasāṃstānnṛpājñayā || 6 ||
tetusarvetathetyuktvārākṣasābhīmadarśanāḥ |
kṛtasvastvayanāḥsarveteraṇābhimukhāyayuḥ || 7 ||
pratipūjyayathānyāyaṃrāvaṇantemahārathāḥ |
tasthuḥprāñjalayaḥsarvebharturvijayakāṅkṣiṇaḥ || 8 ||
athovācaprahasyaitānrāvaṇaḥkrodhamūrchitaḥ |
mahodaramahāpārśvauvirūpākṣaṃ ca rākṣasam || 9 ||
adyabāṇairdhanurmukssairyugāntādityasannibhaiḥ |
rāghavaṃlakṣmaṇañcaivaneṣyāmiyamasādanam || 10 ||
kharasyakumbhakarṇasyaprahasendrajitostathā |
kariṣyāmipratīkāramadyaśatruvadhādaham || 11 ||
naivāntarikṣaṃ na diśo na nadyaurnāpisāgarāḥ |
prakāśatvaṅgamiṣyantimadbāṇajaladāvṛtāḥ || 12 ||
adyavānaramukhyānāntāniyūthānibhāgaśaḥ |
dhanuṣāśarajālenavadhiṣyāmipatatriṇā || 13 ||
adyavānarasainyānirathenapavanaujasā |
dhanussamudrādudbhūtairmathiṣyāmiśarormibhiḥ || 14 ||
vyākośapadmavaktrāṇipadmakesaravarcasām |
adyayūthataṭākānigajavatpramathāmyaham || 15 ||
saśarairadyavadanaissaṅkhyevānarayūthapāḥ |
maṇḍayiṣyantivasudhāṃsanālairivapaṅkajaiḥ || 16 ||
adyayūthapracaṇḍānāṃharīṇāndrumayodhinām |
muktenaikeṣuṇāyuddhebhetsyāmi ca śataṃśatam || 17 ||
hatobhartāhatobhrātāyāsāṃ ca catanayohataḥ |
vadhenādyaripostāsāṅkaromyaśrupramārjanam || 18 ||
adyamadbhāṇanirbhinnaiḥprakīrṇairgatacetanaiḥ |
karomivānarairyuddheyatnāvekṣyatalāmmahīm || 19 ||
adyagomayavogṛdhrāścaye ca māṃsāśino'pare |
sarvāṃstāṃstarpayiṣyāmiśatrumāṃsaiśśarārditaiḥ || 20 ||
kalpyatāmmerathaṃśīghraṅkṣipramānīyatāndhanuḥ |
anuprayāntumāṃyuddheye'traśiṣṭāniśācarāḥ || 21 ||
tasyatadvacanaṃśrutvāmahāpārśvo'bravīdvacaḥ |
balādhyakṣān sthithāṃstatrabalaṃsantvaryatāmiti || 22 ||
balādhyakṣāstusamrabdārākṣasāṃstān gṛhegṛhe |
codayantaḥpariyayurlaṅkāṃlaghuparākramāḥ || 23 ||
tatomuhūrtānniṣpetūrākṣasābhīmadarśanāḥ |
nadantobhīmavadanānānāpraharaṇairbhujaiḥ || 24 ||
asibhiḥpaṭṭasaiḥ śūlairgadābhirmusalairhalaiḥ |
śaktibhistīkṣṇadhārābhirmahadbhiḥ kūṭamudgaraiḥ || 25 ||
yaṣṭibhirvimalaiścakrairniśitaiścaparaśvathaiḥ |
bhindipālaiḥśataghnībhiranyaiścāpivarāyudhaiḥ || 26 ||
athānayadbalādhyakṣassatvarorāvaṇājñayā |
drutaṃsūtasamāyuktaṃyuktāṣṭaturagaṃratham |
ārurohatadābhīmodīpyamānaṃsvatejasā || 27 ||
tataḥprayātassahasārākṣasairbhahubhirvṛtaḥ || 28 ||
rāvaṇaḥsattvagāmbhīryāddārayannivamedinīm |
rāvaṇenābhyanujñātaumahāpārśvamahodarau |
virūpākṣaścadurdharṣorathānāruruhustadā || 29 ||
mokṣitan cātmano dṛṣṭvā prahāraṃ tena rakṣasā |
sa dadarśāntaran tasya virūpākṣasya vānaraḥ || 30 ||
tatoyuddhāyatejasvīrakṣogaṇabalairvṛtaḥ |
niryayāvudyatadhanuḥkālāntakayamopamaḥ || 31 ||
tataḥprajavitāśvenarathena sa mahārathaḥ |
dvāreṇaniryayautenayatrataurāmalakṣmaṇau || 32 ||
tatonaṣṭaprabhaḥsūryodiśaścatimirāvṛtāḥ |
dvijāścanedurghorāścasañcacāla ca medinī || 33 ||
vavarṣarudhirandevaścaskhaluścaturaṅgamāḥ |
dhvajāgrenyapatadgṛdhrovineduścāśivāḥśivāḥ || 34 ||
nayanañcāsphuradvāmaṃvāmobāhurakampata |
vivarṇavadanaśsākatiñcidabhraśyatasvanaḥ || 35 ||
tatoniṣpatatoyuddhedaśagrīvasyarakṣasaḥ |
raṇenidhanaśaṃsīnirūpāṇyetānijajñire || 36 ||
antarikṣātpapātolkānirāghatasamanirghāsvanā |
vineduraśivāgṛdhrāvāyasairabhimiśritāḥ || 37 ||
etānacintayanghorānutpātānsamavasthitān |
niryayaurāvaṇomohādvadhārthaṅkālacoditaḥ || 38 ||
teṣānturathaghoṣeṇarākṣasānāmmahātmanām |
vānarāṇāmapicamūryuddhāyaivābhyavartata || 39 ||
teṣāntutumulaṃyuddhambabhūvakapirakṣasām |
anyonyamāhvayānānāṅkruddhānāñjayamicchatām || 40 ||
tataḥkruddhodaśagrīvaśśaraiḥkāñcanabhūṣaṇaiḥ |
vānarāṇāmanīkeṣucakārakadanammahat || 41 ||
vikṛttaśirasaḥkecidrāvaṇenavalīmukhāḥ |
kecidvicchinnahṛdayāḥkecicchrotravivarjitāḥ || 42 ||
nirucchavāsāhatāḥkecitkecitpārśveṣudāritāḥ |
kecidvibhinnaśirasaḥkeciccakṣurvinākṛtāḥ || 43 ||
daśānanaḥkrodhavivṛttanetroyatoyato'bhyetirathevasaṅkhye |
tatastatastasyaśarapravegaṃsoḍhuṃ na śekurhariyūthapāste || 44 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe ṣaṇṇavatitamassargaḥ ||