📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
విశ్వకర్మ సూక్తమ్
Vishvakarma Suktam
Suktam Vedic Telugu
(తై. సం. 1.4.6)
య ఇ॒మా విశ్వా॒ భువ॑నాని॒ జుహ్వ॒దృషి॒ర్​హోతా॑ నిష॒సాదా॑ పి॒తా నః॑ ।
1
స ఆ॒శిషా॒ ద్రవి॑ణమి॒చ్ఛమా॑నః పరమ॒చ్ఛదో॒ వర॒ ఆ వి॑వేశ ॥ 1
వి॒శ్వక॑ర్మా॒ మన॑సా॒ యద్విహా॑యా ధా॒తా వి॑ధా॒తా ప॑ర॒మోత స॒న్దృక్ ।
2
తేషా॑మి॒ష్టాని॒ సమి॒షా మ॑దన్తి॒ యత్ర॑ సప్త॒ర్​షీన్ప॒ర ఏక॑మా॒హుః ॥ 2
యో నః॑ పి॒తా జ॑ని॒తా యో వి॑ధా॒తా యో నః॑ స॒తో అ॒భ్యా సజ్జ॒జాన॑ ।
3
యో దే॒వానా॑-న్నామ॒ధా ఏక॑ ఏ॒వ తగ్ం స॑మ్ప్ర॒శ్నమ్భువ॑నా యన్త్య॒న్యా ॥ 3
త ఆయ॑జన్త॒ ద్రవి॑ణ॒గ్ం సమ॑స్మా॒ ఋష॑యః॒ పూర్వే॑ జరి॒తారో॒ న భూ॒నా ।
4
అ॒సూర్తా॒ సూర్తా॒ రజ॑సో వి॒మానే॒ యే భూ॒తాని॑ స॒మకృ॑ణ్వన్ని॒మాని॑ ॥ 4
న తం-విఁ॑దాథ॒ య ఇ॒ద-ఞ్జ॒జానా॒న్యద్యు॒ష్మాక॒మన్త॑రమ్భవాతి ।
5
నీ॒హా॒రేణ॒ ప్రావృ॑తా జల్ప్యా॑ చాసు॒తృప॑ ఉక్థ॒శాస॑శ్చరన్తి ॥ 5
ప॒రో ది॒వా ప॒ర ఏ॒నా పృ॑థి॒వ్యా ప॒రో దే॒వేభి॒రసు॑రై॒ర్గుహా॒ యత్ ।
6
కగ్ం స్వి॒ద్గర్భ॑-మ్ప్రథ॒మ-న్ద॑ధ్ర॒ ఆపో॒ యత్ర॑ దే॒వా-స్స॒మగ॑చ్ఛన్త॒ విశ్వే ॥ 6
తమిద్గర్భ॑మ్ప్రథ॒మ-న్ద॑ధ్ర॒ ఆపో॒ యత్ర॑ దే॒వా-స్స॒మగ॑చ్ఛన్త॒ విశ్వే॑ ।
7
అ॒జస్య॒ నాభా॒వధ్యేక॒మర్పి॑తం॒-యఁస్మి॑న్ని॒దం-విఁశ్వ॒మ్భువన॒మధి॑ శ్రి॒తమ్ ॥ 7
వి॒శ్వక॑ర్మా॒ హ్యజ॑నిష్ట దే॒వ ఆదిద్గ॑న్ధ॒ర్వో అ॑భవద్ద్వి॒తీయః॑ ।
8
తృ॒తీయః॑ పి॒తా జ॑ని॒తౌష॑ధీనామ॒పా-ఙ్గర్భం॒-వ్యఁ॑దధాత్పురు॒త్రా ॥ 8
చక్షు॑షః పి॒తా మన॑సా॒ హి ధీరో॑ ఘృ॒తమే॑నే అజన॒న్నన్న॑మానే ।
9
య॒దేదన్తా॒ అద॑దృగ్ంహన్త॒ పూర్వ॒ ఆదిద్ద్యావా॑పృథి॒వీ అ॑ప్రథేతామ్ ॥ 9
వి॒శ్వత॑శ్చక్షురు॒త వి॒శ్వతో॑ముఖో వి॒శ్వతో॑హస్త ఉ॒త వి॒శ్వత॑స్పాత్ ।
10
సమ్బా॒హుభ్యా॒-న్నమ॑తి॒ సమ్పత॑త్రై॒ర్ద్యావా॑పృథి॒వీ జ॒నయ॑న్దే॒వ ఏకః॑ ॥ 10
కిగ్ం స్వి॑దాసీదధి॒ష్ఠాన॑మా॒రమ్భ॑ణ-ఙ్కత॒మత్స్వి॒త్కిమా॑సీత్ ।
11
యదీ॒ భూమి॑-ఞ్జ॒నయ॑న్వి॒శ్వక॑ర్మా॒ వి ద్యామౌర్ణో॑న్మహి॒నా వి॒శ్వచ॑క్షాః ॥ 11
కిగ్ం స్వి॒ద్వన॒-ఙ్క ఉ॒ స వృ॒క్ష ఆ॑సీ॒ద్యతో॒ ద్యావా॑పృథి॒వీ ని॑ష్టత॒క్షుః ।
12
మనీ॑షిణో॒ మన॑సా పృ॒చ్ఛతేదు॒ తద్యద॒ధ్యతి॑ష్ఠ॒ద్భువ॑నాని ధా॒రయన్॑ ॥ 12
యా తే॒ ధామా॑ని పర॒మాణి॒ యావ॒మా యా మ॑ధ్య॒మా వి॑శ్వకర్మన్ను॒తేమా ।
13
శిక్షా॒ సఖి॑భ్యో హ॒విషి॑ స్వధావ-స్స్వ॒యం-యఁ॑జస్వ త॒నువ॑-ఞ్జుషా॒ణః ॥ 13
వా॒చస్పతిం॑-విఁ॒శ్వక॑ర్మాణమూ॒తయే॑ మనో॒యుజం॒-వాఁజే॑ అ॒ద్యా హు॑వేమ ।
14
స నో॒ నేది॑ష్ఠా॒ హవ॑నాని జోషతే వి॒శ్వశ॑మ్భూ॒రవ॑సే సా॒ధుక॑ర్మా ॥ 14
విశ్వ॑కర్మన్హ॒విషా॑ వావృధా॒న-స్స్వ॒యం-యఁ॑జస్వ త॒నువ॑-ఞ్జుషా॒ణః ।
15
ముహ్య॑న్త్వ॒న్యే అ॒భితః॑ స॒పత్నా॑ ఇ॒హాస్మాక॑మ్మ॒ఘవా॑ సూ॒రిర॑స్తు ॥ 15
విశ్వ॑కర్మన్హ॒విషా వర్ధ॑నేన త్రా॒తార॒మిన్ద్ర॑మకృణోరవ॒ధ్యమ్ ।
16
తస్మై॒ విశ॒-స్సమ॑నమన్త పూ॒ర్వీర॒యము॒గ్రో వి॑హ॒వ్యో॑ యథాస॑త్ ॥ 16
స॒ము॒ద్రాయ॑ వ॒యునా॑య॒ సిన్ధూ॑నా॒మ్పత॑యే॒ నమః॑ ।
న॒దీనా॒గ్ం సర్వా॑సామ్పి॒త్రే జు॑హు॒తా
వి॒శ్వక॑ర్మణే॒ విశ్వాహామ॑ర్త్యగ్ం హ॒విః ।
Roman (IAST) Transliteration
(tai. saṃ. 1.4.6)
ya i॒mā viśvā॒ bhuva̭nāni॒ juhva॒dṛṣi॒r​hotā̭ niṣa॒sādā̭ pi॒tā naḥ̭ |
sa ā॒śiṣā॒ dravi̭ṇami॒cchamā̭naḥ parama॒cchado॒ vara॒ ā vi̭veśa || 1
vi॒śvaka̭rmā॒ mana̭sā॒ yadvihā̭yā dhā॒tā vi̭dhā॒tā pa̭ra॒mota sa॒ndṛk |
teṣā̭mi॒ṣṭāni॒ sami॒ṣā ma̭danti॒ yatra̭ sapta॒r​ṣīnpa॒ra eka̭mā॒huḥ || 2
yo naḥ̭ pi॒tā ja̭ni॒tā yo vi̭dhā॒tā yo naḥ̭ sa॒to a॒bhyā sajja॒jāna̭ |
yo de॒vānā̭-nnāma॒dhā eka̭ e॒va tagṃ sa̭mpra॒śnambhuva̭nā yantya॒nyā || 3
ta āya̭janta॒ dravi̭ṇa॒gṃ sama̭smā॒ ṛṣa̭yaḥ॒ pūrvḙ jari॒tāro॒ na bhū॒nā |
a॒sūrtā॒ sūrtā॒ raja̭so vi॒māne॒ ye bhū॒tāni̭ sa॒makṛ̭ṇvanni॒māni̭ || 4
na taṃ-vi~̭dātha॒ ya i॒da-ñja॒jānā॒nyadyu॒ṣmāka॒manta̭rambhavāti |
nī॒hā॒reṇa॒ prāvṛ̭tā jalpyā̭ cāsu॒tṛpa̭ uktha॒śāsa̭ścaranti || 5
pa॒ro di॒vā pa॒ra e॒nā pṛ̭thi॒vyā pa॒ro de॒vebhi॒rasṷrai॒rguhā॒ yat |
kagṃ svi॒dgarbha̭-mpratha॒ma-nda̭dhra॒ āpo॒ yatra̭ de॒vā-ssa॒maga̭cchanta॒ viśve || 6
tamidgarbha̭mpratha॒ma-nda̭dhra॒ āpo॒ yatra̭ de॒vā-ssa॒maga̭cchanta॒ viśvḙ |
a॒jasya॒ nābhā॒vadhyeka॒marpi̭taṃ॒-ya~smi̭nni॒daṃ-vi~śva॒mbhuvana॒madhi̭ śri॒tam || 7
vi॒śvaka̭rmā॒ hyaja̭niṣṭa de॒va ādidga̭ndha॒rvo a̭bhavaddvi॒tīyaḥ̭ |
tṛ॒tīyaḥ̭ pi॒tā ja̭ni॒tauṣa̭dhīnāma॒pā-ṅgarbhaṃ॒-vya~̭dadhātpuru॒trā || 8
cakṣṷṣaḥ pi॒tā mana̭sā॒ hi dhīro̭ ghṛ॒tamḙne ajana॒nnanna̭māne |
ya॒dedantā॒ ada̭dṛgṃhanta॒ pūrva॒ ādiddyāvā̭pṛthi॒vī a̭prathetām || 9
vi॒śvata̭ścakṣuru॒ta vi॒śvato̭mukho vi॒śvato̭hasta u॒ta vi॒śvata̭spāt |
sambā॒hubhyā॒-nnama̭ti॒ sampata̭trai॒rdyāvā̭pṛthi॒vī ja॒naya̭nde॒va ekaḥ̭ || 10
kigṃ svi̭dāsīdadhi॒ṣṭhāna̭mā॒rambha̭ṇa-ṅkata॒matsvi॒tkimā̭sīt |
yadī॒ bhūmi̭-ñja॒naya̭nvi॒śvaka̭rmā॒ vi dyāmaurṇo̭nmahi॒nā vi॒śvaca̭kṣāḥ || 11
kigṃ svi॒dvana॒-ṅka u॒ sa vṛ॒kṣa ā̭sī॒dyato॒ dyāvā̭pṛthi॒vī ni̭ṣṭata॒kṣuḥ |
manī̭ṣiṇo॒ mana̭sā pṛ॒cchatedu॒ tadyada॒dhyati̭ṣṭha॒dbhuva̭nāni dhā॒rayaṋ || 12
yā te॒ dhāmā̭ni para॒māṇi॒ yāva॒mā yā ma̭dhya॒mā vi̭śvakarmannu॒temā |
śikṣā॒ sakhi̭bhyo ha॒viṣi̭ svadhāva-ssva॒yaṃ-ya~̭jasva ta॒nuva̭-ñjuṣā॒ṇaḥ || 13
vā॒caspatiṃ̭-vi~॒śvaka̭rmāṇamū॒tayḙ mano॒yujaṃ॒-vā~jḙ a॒dyā hṷvema |
sa no॒ nedi̭ṣṭhā॒ hava̭nāni joṣate vi॒śvaśa̭mbhū॒rava̭se sā॒dhuka̭rmā || 14
viśva̭karmanha॒viṣā̭ vāvṛdhā॒na-ssva॒yaṃ-ya~̭jasva ta॒nuva̭-ñjuṣā॒ṇaḥ |
muhya̭ntva॒nye a॒bhitaḥ̭ sa॒patnā̭ i॒hāsmāka̭mma॒ghavā̭ sū॒rira̭stu || 15
viśva̭karmanha॒viṣā vardha̭nena trā॒tāra॒mindra̭makṛṇorava॒dhyam |
tasmai॒ viśa॒-ssama̭namanta pū॒rvīra॒yamu॒gro vi̭ha॒vyo̭ yathāsa̭t || 16
sa॒mu॒drāya̭ va॒yunā̭ya॒ sindhṷ̄nā॒mpata̭ye॒ namaḥ̭ |
na॒dīnā॒gṃ sarvā̭sāmpi॒tre jṷhu॒tā
vi॒śvaka̭rmaṇe॒ viśvāhāma̭rtyagṃ ha॒viḥ |