📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
సుమతీ శతకమ్ (తెలుగు)
Sumati Shatakam (telugu)
Shatakam Telugu
శ్రీ రాముని దయచేతను
నారూఢిగ సకల జనులు నౌరా యనగా
ధారాలమైన నీతులు
నోరూరగ జవులు పుట్ట నుడివెద సుమతీ ॥ 1 ॥
అక్కరకు రాని చుట్టము,
మ్రొక్కిన వరమీని వేల్పు, మొహరమున దా
నెక్కిన బారని గుర్రము
గ్రక్కున విడవఙ్గవలయు గదరా సుమతీ ॥ 2 ॥
అడిగిన జీతమ్బియ్యని
మిడిమేలపు దొరను గొల్చి మిడుకుట కణ్టెన్
వడిగల యెద్దుల గట్టుక
మడి దున్నుకు బ్రతుక వచ్చు మహిలో సుమతీ ॥ 3 ॥
అడియాస కొలువు గొలువకు,
గుడి మణియము సేయబోకు, కుజనుల తోడన్
విడువక కూరిమి సేయకు,
మడవిని దోడరకొణ్టి నరుగకు సుమతీ ॥ 4 ॥
అధరము గదలియు, గదలక
మధురములగు భాష లుడుగి మౌన వ్రతుడౌ
అధికార రోగ పూరిత
బధిరాన్ధక శవము జూడ బాపము సుమతీ ॥ 5 ॥
అప్పు కొని చేయు విభవము,
ముప్పున బృఆయమ్పుటాలు, మూర్ఖుని తపమున్,
దప్పరయని నృపు రాజ్యము
దెప్పరమై మీద గీడు దెచ్చుర సుమతీ ॥ 6 ॥
అప్పిచ్చువాడు, వైద్యుడు
నెప్పుడు నెడతెగక పారు నేరును, ద్విజుడున్
జొప్పడిన యూర నుణ్డుము
చొప్పడకున్నట్టి యూరు చొరకుము సుమతీ ॥ 7 ॥
అల్లుని మఞ్చితనమ్బు,
గొల్లని సాహిత్య విద్య, కోమలి నిజమున్,
బొల్లున దఞ్చిన బియ్యము,
దెల్లని కాకులును లేవు తెలియుము సుమతీ ॥ 8 ॥
ఆకొన్న కూడె యమృతము,
తాకొఞ్చక నిచ్చువాఙ్డె దాత ధరిత్రిన్,
సోకోర్చువాడె మనుజుడు,
తేకువ గలవాడె వంశ తిలకుడు సుమతీ ॥ 9 ॥
ఆకలి యుడుగని కడుపును,
వేకటియగు లఞ్జ పడుపు విడువని బ్రతుకున్,
బ్రాకొన్న నూతి యుదకము,
మేకల పాడియును రోత మేదిని సుమతీ ॥ 10 ॥
ఇచ్చునదే విద్య, రణమున
జొచ్చునదే మగతనమ్బు, సుకవీశ్వరులున్
మెచ్చునదే నేర్చు, వదుకు
వచ్చునదే కీడు సుమ్ము వసుధను సుమతీ ॥ 11 ॥
ఇమ్ముగ జదువని నోరును,
నమ్మా యని బిలిచి యన్న మడుగని నోరున్,
దమ్ముల బిలువని నోరును
గుమ్మరి మను ద్రవ్వినట్టి గుణ్టర సుమతీ ॥ 12 ॥
ఉడుముణ్డదె నూరేణ్డ్లును,
బడియుణ్డదె పేర్మి బాము పదినూరేణ్డ్లున్,
మడువున గొక్కెర యుణ్డదె,
కడు నిల బురుషార్థ పరుడు గావలె సుమతీ ॥ 13 ॥
ఉత్తమగుణములు నీచున
కెత్తెఱగున గలుగ నేర్చు; నెయ్యెడలం దా
నెత్తిచ్చి కరగి పోసిన
నిత్తడి బఙ్గారమగునె యిలలో సుమతీ? ॥ 14 ॥
ఉదకము ద్రావెడు హయమును,
మదమున నుప్పొఙ్గుచుణ్డు మత్తేభమ్బున్,
మొదవు కడ నున్న వృషభము,
జదువని యానీచు గడకు జనకుర సుమతీ ॥ 15 ॥
ఉపకారికి నుపకారము
విపరీతము గాదు సేయ వివరిమ్పఙ్గా;
నపకారికి నుపకారము
నెపమెన్నక సేయువాడు నేర్పరి సుమతీ ॥ 16 ॥
ఉపమిమ్ప మొదలు తియ్యన
కపటం బెడనెడను జెఱకు కై వడినే పో
నెపములు వెదకును గడపట
గపటపు దుర్జాతి పొన్దు గదరా సుమతీ ॥ 17 ॥
ఎప్పటి కెయ్యది ప్రస్తుత
మప్పటికా మాటలాడి, యన్యుల మనముల్
నొప్పిఞ్చక, తా నొవ్వక,
తప్పిఞ్చుక తిరుగువాడు ధన్యుడు సుమతీ ॥ 18 ॥
ఎప్పుడు దప్పులు వెదకెడు
నప్పురుషుని గొల్వగూడ దది యెట్లన్నన్
సర్పమ్బు పడగ నీడను
గప్ప వసిఞ్చిన విధమ్బు గదరా సుమతీ ॥ 19 ॥
ఎప్పుడు సమ్పద కలిగిన
నప్పుడు బన్ధువులు వత్తు రది యెట్లన్నన్
తెప్పలుగ జెఱువు నిణ్డిన
గప్పలు పదివేలు చేరు గదరా సుమతీ ॥ 20 ॥
ఏఱకుమీ కసుగాయలు,
దూఱకుమీ బన్ధుజనుల దోషము సుమ్మీ,
పాఱకుమీ రణమన్దున,
మీఱకుమీ గురువు నాజ్ఞ మేదిని సుమతీ ॥ 21 ॥
ఒక యూరికి నొక కరణము,
నొక తీర్పరియైన గాక, నొగి దఱుచైనన్,
గకవికలు గాక యుణ్డునె
సకలమ్బును గొట్టువడక సహజము సుమతీ ॥ 22 ॥
ఒరు నాత్మ దలచు సతి విడు,
మఱుమాటలు పలుకు సతుల మన్నిమ్పకుమీ,
వెఱ పెఱుగని భటునేలకు,
తఱచుగ సతి గవయ బోకు, తగదుర సుమతీ ॥ 23 ॥
ఒల్లని సతి నొల్లని పతి,
నొల్లని చెలికాని విడువ నొల్లని వాడే
గొల్లణ్డు, కాక ధరలో
గొల్లణ్డును గొల్లడౌనె గుణమున సుమతీ ॥ 24 ॥
ఓడల బణ్డ్లును వచ్చును,
ఓడలు నాబణ్డ్లమీద నొప్పుగ వచ్చున్,
ఓడలు బణ్డ్లును వలనే
వాడమ్బడు గలిమి లేమి వసుధను సుమతీ ॥ 25 ॥
కడు బలవన్తుడైనను
బుడమిని బ్రాయమ్పుటాలి బుట్టిన యిణ్టన్
దడవుణ్డ నిచ్చెనేనియు
బడుపుగ నఙ్గడికి దానె బమ్పుట సుమతీ ॥ 26 ॥
కనకపు సింహాసనమున
శునకము గూర్చుణ్డబెట్టి శుభ లగ్నమునం
దొనరగ బట్టము గట్టిన
వెనుకటి గుణమేల మాను వినరా సుమతీ ॥ 27 ॥
కప్పకు నొరగాలైనను,
సర్పమునకు రోగమైన, సతి తులువైనన్,
ముప్పున దరిద్రుడైనను,
తప్పదు మఱి దుఃఖ మగుట తథ్యము సుమతీ ॥ 28 ॥
కమలములు నీట బాసిన
కమలాప్తుని రశ్మి సోకి కమలిన భఙ్గిన్
తమ తమ నెలవులు దప్పిన
తమ మిత్రులు శత్రులౌట తథ్యము సుమతీ ॥ 29 ॥
కరణము గరణము నమ్మిన
మరణాన్తక మౌను గాని మనలేడు సుమీ,
కరణము దన సరి కరణము
మఱి నమ్మక మర్మ మీక మనవలె సుమతీ ॥ 30 ॥
కరణముల ననుసరిమ్పక
విరసమ్బున దిన్న తిణ్డి వికటిఞ్చు జుమీ
యిరుసున కన్దెన బెట్టక
పరమేశ్వరు బణ్డి యైన బారదు సుమతీ ॥ 31 ॥
కరణము సాదైయున్నను,
గరి మద ముడిగినను, బాము గఱవక యున్నన్,
ధర దేలు మీటకున్నను,
గర మరుదుగ లెక్క గొనరు గదరా సుమతీ ॥ 32 ॥
కసుగాయ గఱచి చూచిన
మసలక పస యొగరు రాక మధురమ్బగునా,
పస గలుగు యువతులుణ్డగ
పసి బాలల బొన్దువాడు పశువుర సుమతీ ॥ 33 ॥
కవి కాని వాని వ్రాతయు,
నవరస భావములు లేని నాతుల వలపున్,
దవిలి చను పన్ది నేయని
వివిధాయుధ కౌశలమ్బు వృధరా సుమతీ ॥ 34 ॥
కాదు సుమీ దుస్సఙ్గతి,
పోదుసుమీ "కీర్తి" కాన్త పొన్దిన పిదపన్,
వాదు సుమీ యప్పిచ్చుట,
లేదు సుమీ సతుల వలపు లేశము సుమతీ ॥ 35 ॥
కాముకుడు దనిసి విడిచిన
కోమలి బరవిటుడు గవయ గోరుట యెల్లన్
బ్రేమమున జెఱకు పిప్పికి
చీమలు వెస మూగినట్లు సిద్ధము సుమతీ ॥ 36 ॥
కారణము లేని నగవును,
బేరణము లేని లేమ, పృథివీ స్థలిలో
బూరణము లేని బూరెయు,
వీరణము లేని పెణ్డ్లి వృధరా సుమతీ ॥ 37 ॥
కులకాన్త తోడ నెప్పుడు
గలహిమ్పకు, వట్టి తప్పు ఘటియిమ్పకుమీ,
కలకణ్ఠి కణ్ట కన్నీ
రొలికిన సిరి యిణ్ట నుణ్డ నొల్లదు సుమతీ ॥ 38 ॥
కూరిమి గల దినములలో
నేరము లెన్నడును గలుగ నేరవు మఱి యా
కూరిమి విరసమ్బైనను
నేరములే తోచు చుణ్డు నిక్కము సుమతీ ॥ 39 ॥
కొఞ్చెపు నరు సఙ్గతిచే
నఞ్చితముగ గీడు వచ్చు నది యెట్లన్నన్
గిఞ్చిత్తు నల్లి కుట్టిన
మఞ్చమునకు జేటు వచ్చు మహిలో సుమతీ ॥ 40 ॥
కొక్కోకమెల్ల జదివిన,
చక్కనివాడైన, రాజ చన్ద్రుణ్డైనన్,
మిక్కిలి రొక్కము లియ్యక,
చిక్కదురా వారకాన్త సిద్ధము సుమతీ ॥ 41 ॥
కొఱ గాని కొడుకు బుట్టిన
కొఱ గామియె కాదు, తణ్డ్రి గుణముల జెఱచున్
చెఱకు తుద వెన్ను బుట్టిన
జెఱకున తీపెల్ల జెఱచు సిద్ధము సుమతీ ॥ 42 ॥
కోమలి విశ్వాసమ్బును,
బాములతో జెలిమి, యన్య భామల వలపున్,
వేముల తియ్యదనమ్బును,
భూమీశుల నమ్మికలును బొఙ్కుర సుమతీ ॥ 43 ॥
గడన గల మగని జూచిన
నడుగడుగున మడుగు లిడుదు రతివలు దమలో,
గడ నుడుగు మగని జూచిన
నడ పీనుగు వచ్చె నఞ్చు నగుదురు సుమతీ ॥ 44 ॥
చిన్తిమ్పకు కడచిన పని,
కిన్తులు వలతురని నమ్మ కెన్తయు మదిలో,
నన్తఃపుర కాన్తలతో
మన్తనముల మాను మిదియె మతముర సుమతీ ॥ 45 ॥
చీమలు పెట్టిన పుట్టలు
పాముల కిరవైనయట్లు పామరుడు దగన్
హేమమ్బు గూడ బెట్టిన
భూమీశుల పాల జేరు భువిలో సుమతీ ॥ 46 ॥
చుట్టములు గాని వారలు
చుట్టములము నీకటఞ్చు సొమ్పు దలిర్పన్
నెట్టుకొని యాశ్రయిన్తురు
గట్టిగ ద్రవ్యమ్బు గలుగ గదరా సుమతీ ॥ 47 ॥
చేతులకు దొడవు దానము,
భూతలనాథులకు దొడవు బొఙ్కమి ధరలో,
నీతియె తొడవెవ్వారికి,
నాతికి మానమ్బు తొడవు నయముగ సుమతీ ॥ 48 ॥
తడ వోర్వక, యొడ లోర్వక,
కడు వేగం బడిచి పడిన గార్యం బగునే,
తడ వోర్చిన, నొడ లోర్చిన,
జెడిపోయిన కార్యమెల్ల జేకుఱు సుమతీ ॥ 49 ॥
తన కోపమె తన శత్రువు,
తన శాన్తమె తనకు రక్ష, దయ చుట్టమ్బౌ
తన సన్తోషమె స్వర్గము,
తన దుఃఖమె నరక మణ్డ్రు తథ్యము సుమతీ ॥ 50 ॥
తన యూరి తపసి తపమును,
తన పుత్రుని విద్య పెమ్పు, దన సతి రూపున్,
దన పెరటి చెట్టు మన్దును,
మనసున వర్ణిమ్పరెట్టి మనుజులు సుమతీ ॥ 51 ॥
తన కలిమి యిన్ద్ర భోగము,
తన లేమియె స్వర్గలోక దారిద్ర్యమ్బున్,
దన చావు జల ప్రలయము,
తను వలచిన యదియె రమ్భ తథ్యము సుమతీ ॥ 52 ॥
తన వారు లేని చోటను,
జనమిఞ్చుక లేని చోట, జగడము చోటన్,
అనుమానమైన చోటను,
మనుజునకును నిలువ దగదు మహిలో సుమతీ ॥ 53 ॥
తమలము వేయని నోరును,
విమతులతో చెలిమి చేసి వెతబడు తెలివిన్,
గమలములు లేని కొలకును,
హిమధాముడు లేని రాత్రి హీనము సుమతీ ॥ 54 ॥
తలనుణ్డు విషము ఫణికిని,
వెలయఙ్గా దోక నుణ్డు వృశ్చికమునకున్,
తల తోక యనక యుణ్డును
ఖలునకు నిలువెల్ల విషము గదరా సుమతీ ॥ 55 ॥
తలపొడుగు ధనము పోసిన
వెలయాలికి నిజము లేదు వివరిమ్పఙ్గా
దల దడివి బాస జేసిన
వెలయాలిని నమ్మరాదు వినరా సుమతీ ॥ 56 ॥
తల మాసిన, నొలు మాసిన,
వలువలు మాసినను బ్రాణ వల్లభునైనన్
గులకాన్తలైన రోతురు
తిలకిమ్పగ భూమిలోన దిరముగ సుమతీ ॥ 57 ॥
తాను భుజిమ్పని యర్థము
మానవ పతి జేరు గొన్త మఱి భూగతమౌ
గానల నీగలు గూర్చిన
తేనియ యొరు జేరునట్లు తిరముగ సుమతీ ॥ 58 ॥
దగ్గఱ కొణ్డెము సెప్పెడు
ప్రెగ్గడ పలుకులకు రాజు ప్రియుడై మఱి దా
నెగ్గు బ్రజ కాచరిఞ్చుట
బొగ్గులకై కల్పతరువు బొడుచుట సుమతీ ॥ 59 ॥
ధనపతి సఖుడై యుణ్డిన
నెనయఙ్గా శివుడు భిక్షమెత్తగ వలసెన్,
దన వారి కెన్త గలిగిన
దన భాగ్యమె తనకు గాక తథ్యము సుమతీ ॥ 60 ॥
ధీరులకు జేయు మేలది
సారమ్బగు నారికేల సలిలము భఙ్గిన్
గౌరవమును మఱి మీదట
భూరి సుఖావహము నగును భువిలో సుమతీ ॥ 61 ॥
నడువకుమీ తెరువొక్కట,
గుడువకుమీ శత్రు నిణ్ట గూరిమి తోడన్,
ముడువకుమీ పరధనముల,
నుడువకుమీ యొరుల మనసు నొవ్వగ సుమతీ ॥ 62 ॥
నమ్మకు సుఙ్కరి, జూదరి,
నమ్మకు మొగసాల వాని, నటు వెలయాలిన్,
నమ్మకు మఙ్గడి వానిని,
నమ్మకు మీ వామ హస్తు నవనిని సుమతీ ॥ 63 ॥
నయమున బాలుం ద్రావరు,
భయమునను విషమ్మునైన భక్షిన్తురుగా,
నయమెన్త దోషకారియొ,
భయమే జూపఙ్గ వలయు బాగుగ సుమతీ ॥ 64 ॥
నరపతులు మేఱ దప్పిన,
దిరమొప్పగ విధవ యిణ్ట దీర్పరి యైనన్,
గరణము వైదికుడైనను,
మరణాన్తక మౌనుగాని మానదు సుమతీ ॥ 65 ॥
నవరస భావాలఙ్కృత
కవితా గోష్టియును, మధుర గానమ్బును దా
నవివేకి కెన్త జెప్పిన
జెవిటికి శఙ్ఖూదినట్లు సిద్ధము సుమతీ ॥ 66 ॥
నవ్వకుమీ సభ లోపల,
నవ్వకుమీ తల్లి, దణ్డ్రి, నాథుల తోడన్,
నవ్వకుమీ పరసతితో,
నవ్వకుమీ విప్రవరుల నయమిది సుమతీ ॥ 67 ॥
నీరే ప్రాణాధారము
నోరే రసభరితమైన నుడువుల కెల్లన్
నారియె నరులకు రత్నము
చీరయె శృఙ్గారమణ్డ్రు సిద్ధము సుమతీ ॥ 68 ॥
పగవల దెవ్వరి తోడను,
వగవఙ్గా వలదు లేమి వచ్చిన పిదపన్,
దెగ నాడ వలదు సభలను
మగువకు మనసియ్య వలదు మహిలో సుమతీ ॥ 69 ॥
పతికడకు, దన్ను గూరిన
సతికడకును, వేల్పు కడకు, సద్గురు కడకున్,
సుతుకడకు రిత్తచేతుల
మతిమన్తులు చనరు నీతి మార్గము సుమతీ ॥ 70 ॥
పనిచేయునెడల దాసియు,
ననుభవమున రమ్భ, మన్త్రి యాలోచనలన్,
దనభుక్తి యెడల దల్లియు,
నన్ దన కులకాన్త యుణ్డు నగురా సుమతీ ॥ 71 ॥
పరనారీ సోదరుడై,
పరధనముల కాసపడక, పరులకు హితుడై,
పరులు దను బొగడ నెగడక,
పరు లలిగిన నలుగ నతడు పరముడు సుమతీ ॥ 72 ॥
పరసతి కూటమి గోరకు,
పరధనముల కాసపడకు, బరునెఞ్చకుమీ,
సరిగాని గోష్టి సేయకు,
సిరిచెడి చుట్టమ్బు కడకు జేరకు సుమతీ ॥ 73 ॥
పరసతుల గోష్ఠి నుణ్డిన
పురుషుడు గాఙ్గేయుడైన భువి నిన్ద పడున్,
బరసతి సుశీలయైనను
బరుసఙ్గతి నున్న నిన్ద పాలగు సుమతీ ॥ 74 ॥
పరులకు నిష్టము సెప్పకు,
పొరుగిణ్డ్లకు బనులు లేక పోవకు మెపుడున్,
బరు గదిసిన సతి గవయకు,
మెఱిగియు బిరుసైన హయము లెక్కకు సుమతీ ॥ 75 ॥
పర్వముల సతుల గవయకు,
ముర్వీశ్వరు కరుణ నమ్మి యుబ్బకు మదిలో,
గర్విమ్ప నాలి బెమ్పకు,
నిర్వహణము లేని చోట నిలువకు సుమతీ ॥ 76 ॥
పలు దోమి సేయు విడియము,
తలగడిగిన నాటి నిద్ర, తరుణులయెడలన్
బొల యలుక నాటి కూటమి
వెల యిన్తని చెప్పరాదు వినరా సుమతీ ॥ 77 ॥
పాటెఱుగని పతి కొలువును,
గూటమ్బున కెఱుకపడని కోమలి రతియున్,
బేటెత్త జేయు చెలిమియు,
నేటికి నెదురీదినట్టు లెన్నగ సుమతీ ॥ 78 ॥
పాలను గలసిన జలమును
పాల విధమ్బుననె యుణ్డు బరికిమ్పఙ్గా
పాల చవి జెఱచు గావున
పాలసుడగు వాని పొన్దు వలదుర సుమతీ ॥ 79 ॥
పాలసునకైన యాపద
జాలిమ్బడి తీర్ప దగదు సర్వజ్ఞునకున్
తేలగ్ని బడగ బట్టిన
మేలెఱుగునె మీటు గాక మేదిని సుమతీ ॥ 80 ॥
పిలువని పనులకు బోవుట,
గలయని సతి గతియు, రాజు గానని కొలువుం,
బిలువని పేరణ్టమ్బును,
వలువని చెలిమియును జేయ వలదుర సుమతీ ॥ 81 ॥
పుత్రోత్సాహము తణ్డ్రికి
పుత్రుడు జన్మిఞ్చినపుడె పుట్టదు, జనులా
పుత్రుని కనుగొని బొగడగ
పుత్రోత్సాహమ్బు నాడు పొన్దుర సుమతీ ॥ 82 ॥
పురికిని ప్రాణము గోమటి,
వరికిని ప్రాణమ్బు నీరు వసుమతి లోనన్,
గరికిని ప్రాణము తొణ్డము,
సిరికిని ప్రాణమ్బు మగువ సిద్ధము సుమతీ ॥ 83 ॥
పులి పాలు దెచ్చి యిచ్చిన,
నలవడగా గుణ్డె గోసి యఱచే నిడినన్,
దలపొడుగు ధనము బోసిన,
వెలయాలికి గూర్మి లేదు వినరా సుమతీ ॥ 84 ॥
పెట్టిన దినముల లోపల
నట్టడవులనైన వచ్చు నానార్థములున్,
బెట్టని దినముల గనకపు
గట్టెక్కిన నేమి లేదు గదరా సుమతీ ॥ 85 ॥
పొరుగున బగవాడుణ్డిన,
నిరవొన్దక వ్రాతకాడె యేలిక యైనన్,
ధర గాపు కొణ్డెమాడిన,
గరణాలకు బ్రదుకు లేదు గదరా సుమతీ ॥ 86 ॥
బఙ్గారు కుదువ బెట్టకు,
సఙ్గరమున బాఱిపోకు సరసుడవైతే,
నఙ్గడి వెచ్చము వాడకు,
వెఙ్గలితో జెలిమి వలదు వినరా సుమతీ ॥ 87 ॥
బలవన్తుడ నాకేమని
పలువురతో నిగ్రహిఞ్చి పలుకుట మేలా,
బలవన్త మైన సర్పము
చలి చీమల చేత జిక్కి చావదె సుమతీ ॥ 88 ॥
మదినొకని వలచి యుణ్డగ
మదిచెడి యొక క్రూర విటుడు మానక తిరుగున్
బది చిలుక పిల్లి పట్టిన
జదువునె యాపఞ్జరమున జగతిని సుమతీ ॥ 89 ॥
మణ్డల పతి సముఖమ్బున
మెణ్డైన ప్రధాని లేక మెలగుట యెల్లన్
గొణ్డన్త మదపు టేనుగు
తొణ్డము లేకుణ్డినట్లు దోచుర సుమతీ ॥ 90 ॥
మన్త్రిగలవాని రాజ్యము
తన్త్రము సెడకుణ్డ నిలుచు దఱచుగ ధరలో
మన్త్రి విహీనుని రాజ్యము
జన్త్రపు గీలూడినట్లు జరుగదు సుమతీ ॥ 91 ॥
మాటకు బ్రాణము సత్యము,
కోటకు బ్రాణమ్బు సుభట కోటి, ధరిత్రిన్
బోటికి బ్రాణము మానము,
చీటికి బ్రాణమ్బు వ్రాలు సిద్ధము సుమతీ ॥ 92 ॥
మానధను డాత్మధృతి చెడి
హీనుణ్డగు వాని నాశ్రయిఞ్చుట యెల్లన్
మానెడు జలముల లోపల
నేనుగు మెయి దాచినట్టు లెఱుగుము సుమతీ ॥ 93 ॥
మేలెఞ్చని మాలిన్యుని,
మాలను, మొగసాలెవాని, మఙ్గలి హితుగా
నేలిన నరపతి రాజ్యము
నేల గలసి పోవుగాని నెగడదు సుమతీ ॥ 94 ॥
రాపొమ్మని పిలువని యా
భూపాలుని గొల్వ భుక్తి ముక్తులు గలవే
దీపమ్బు లేని యిణ్టను
జేపున కీల్లాడినట్లు సిద్ధము సుమతీ ॥ 95 ॥
రూపిఞ్చి పలికి బొఙ్కకు,
ప్రాపగు చుట్టమ్బు నెగ్గు పలుకకు మదిలో,
గోపిఞ్చు రాజు గొల్వకు,
పాపపు దేశమ్బు సొఱకు పదిలము సుమతీ ॥ 96 ॥
లావిగలవాని కణ్టెను
భావిమ్పగ నీతిపరుడు బలవన్తుణ్డౌ
గ్రానమ్బన్త గజమ్బును
మావటివాడెక్కినట్లు మహిలో సుమతీ ॥ 97 ॥
వఱదైన చేను దున్నకు,
కఱవైనను బన్ధుజనుల కడ కేగకుమీ,
పరులకు మర్మము చెప్పకు,
పిరికికి దలవాయి తనము పెట్టకు సుమతీ ॥ 98 ॥
వరిపణ్ట లేని యూరును,
దొర యుణ్డని యూరు, తోడు దొరకని తెరువున్,
ధరను పతి లేని గృహమును
నరయఙ్గా రుద్రభూమి యనదగు సుమతీ ॥ 99 ॥
వినదగు నెవ్వరు జెప్పిన
వినినన్తనె వేగ పడక వివరిమ్ప దగున్
కని కల్ల నిజము దెలిసిన
మనుజుడె పో నీతి పరుడు మహిలో సుమతీ ॥ 100 ॥
వీడెము సేయని నోరును,
జేడెల యధరామృతమ్బు సేయని నోరున్,
పాడఙ్గరాని నోరును
బూడిద కిరవైన పాడు బొన్దర సుమతీ ॥ 101 ॥
వెలయాలి వలన గూరిమి
గలగదు, మఱి గలిగెనేని కడతేఱదుగా,
బలువురు నడచెడు తెరువున
మొలవదు పువు, మొలిచెనేని పొదలదు సుమతీ ॥ 102 ॥
వెలయాలు చేయు బాసలు,
వెలయగ మొగసాల బొన్దు వెలమల చెలిమిన్,
గలలోన గన్న కలిమియు
విలసితముగ నమ్మరాదు వినరా సుమతీ ॥ 103 ॥
వేసరపు జాతి గానీ,
వీసము దా జేయనట్టి వీరిడి గానీ,
దాసి కొడుకైన గానీ,
కాసులు గల వాడె రాజు గదరా సుమతీ ॥ 104 ॥
శుభముల పొన్దని చదువును,
నభినయముగ రాగరసము నన్దని పాటల్,
గుభ గుభలు లేని కూటమి,
సభ మెచ్చని మాటలెల్ల జప్పన సుమతీ ॥ 105 ॥
సరసము విరసము కొఱకే,
పరిపూర్ణ సుఖమ్బు లధిక బాధల కొఱకే,
పెరుగుట విరుగుట కొఱకే,
ధర తగ్గుట హెచ్చు కొఱకె తథ్యము సుమతీ ॥ 106 ॥
సిరి తా వచ్చిన వచ్చును
సలలితముగ నారికేల సలిలము భఙ్గిన్,
సిరి తా బోయిన బోవును
కరి మ్రిఙ్గిన వెలగ పణ్డు కరణిని సుమతీ ॥ 107 ॥
స్త్రీల యెడ వాదులాడకు,
బాలురతో జెలిమిచేసి భాషిమ్పకుమీ,
మేలైన గుణము విడువకు,
మేలిన పతి నిన్ద సేయ కెన్నడు సుమతీ ॥ 108 ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrī rāmuni dayacetanu
nārūḍhiga sakala janulu naurā yanagā
dhārālamaina nītulu
norūraga javulu puṭṭa nuḍivèda sumatī || 1 ||
akkaraku rāni cuṭṭamu,
mròkkina varamīni velpu, mòharamuna dā
nèkkina bārani gurramu
grakkuna viḍavaṅgavalayu gadarā sumatī || 2 ||
aḍigina jītambiyyani
miḍimelapu dòranu gòlci miḍukuṭa kaṇṭèn
vaḍigala yèddula gaṭṭuka
maḍi dunnuku bratuka vaccu mahilo sumatī || 3 ||
aḍiyāsa kòluvu gòluvaku,
guḍi maṇiyamu seyaboku, kujanula toḍan
viḍuvaka kūrimi seyaku,
maḍavini doḍarakòṇṭi narugaku sumatī || 4 ||
adharamu gadaliyu, gadalaka
madhuramulagu bhāṣa luḍugi mauna vratuḍau
adhikāra roga pūrita
badhirāndhaka śavamu jūḍa bāpamu sumatī || 5 ||
appu kòni ceyu vibhavamu,
muppuna bṛāyampuṭālu, mūrkhuni tapamun,
dapparayani nṛpu rājyamu
dèpparamai mīda gīḍu dèccura sumatī || 6 ||
appiccuvāḍu, vaidyuḍu
nèppuḍu nèḍatègaka pāru nerunu, dvijuḍun
jòppaḍina yūra nuṇḍumu
còppaḍakunnaṭṭi yūru còrakumu sumatī || 7 ||
alluni mañcitanambu,
gòllani sāhitya vidya, komali nijamun,
bòlluna dañcina biyyamu,
dèllani kākulunu levu tèliyumu sumatī || 8 ||
ākònna kūḍè yamṛtamu,
tākòñcaka niccuvāṅḍè dāta dharitrin,
sokorcuvāḍè manujuḍu,
tekuva galavāḍè vaṃśa tilakuḍu sumatī || 9 ||
ākali yuḍugani kaḍupunu,
vekaṭiyagu lañja paḍupu viḍuvani bratukun,
brākònna nūti yudakamu,
mekala pāḍiyunu rota medini sumatī || 10 ||
iccunade vidya, raṇamuna
jòccunade magatanambu, sukavīśvarulun
mèccunade nercu, vaduku
vaccunade kīḍu summu vasudhanu sumatī || 11 ||
immuga jaduvani norunu,
nammā yani bilici yanna maḍugani norun,
dammula biluvani norunu
gummari manu dravvinaṭṭi guṇṭara sumatī || 12 ||
uḍumuṇḍadè nūreṇḍlunu,
baḍiyuṇḍadè permi bāmu padinūreṇḍlun,
maḍuvuna gòkkèra yuṇḍadè,
kaḍu nila buruṣārtha paruḍu gāvalè sumatī || 13 ||
uttamaguṇamulu nīcuna
kèttèṟaguna galuga nercu; nèyyèḍalaṃ dā
nètticci karagi posina
nittaḍi baṅgāramagunè yilalo sumatī? || 14 ||
udakamu drāvèḍu hayamunu,
madamuna nuppòṅgucuṇḍu mattebhambun,
mòdavu kaḍa nunna vṛṣabhamu,
jaduvani yānīcu gaḍaku janakura sumatī || 15 ||
upakāriki nupakāramu
viparītamu gādu seya vivarimpaṅgā;
napakāriki nupakāramu
nèpamènnaka seyuvāḍu nerpari sumatī || 16 ||
upamimpa mòdalu tiyyana
kapaṭaṃ bèḍanèḍanu jèṟaku kai vaḍine po
nèpamulu vèdakunu gaḍapaṭa
gapaṭapu durjāti pòndu gadarā sumatī || 17 ||
èppaṭi kèyyadi prastuta
mappaṭikā māṭalāḍi, yanyula manamul
nòppiñcaka, tā nòvvaka,
tappiñcuka tiruguvāḍu dhanyuḍu sumatī || 18 ||
èppuḍu dappulu vèdakèḍu
nappuruṣuni gòlvagūḍa dadi yèṭlannan
sarpambu paḍaga nīḍanu
gappa vasiñcina vidhambu gadarā sumatī || 19 ||
èppuḍu sampada kaligina
nappuḍu bandhuvulu vattu radi yèṭlannan
tèppaluga jèṟuvu niṇḍina
gappalu padivelu ceru gadarā sumatī || 20 ||
eṟakumī kasugāyalu,
dūṟakumī bandhujanula doṣamu summī,
pāṟakumī raṇamanduna,
mīṟakumī guruvu nājña medini sumatī || 21 ||
òka yūriki nòka karaṇamu,
nòka tīrpariyaina gāka, nògi daṟucainan,
gakavikalu gāka yuṇḍunè
sakalambunu gòṭṭuvaḍaka sahajamu sumatī || 22 ||
òru nātma dalacu sati viḍu,
maṟumāṭalu paluku satula mannimpakumī,
vèṟa pèṟugani bhaṭunelaku,
taṟacuga sati gavaya boku, tagadura sumatī || 23 ||
òllani sati nòllani pati,
nòllani cèlikāni viḍuva nòllani vāḍe
gòllaṇḍu, kāka dharalo
gòllaṇḍunu gòllaḍaunè guṇamuna sumatī || 24 ||
oḍala baṇḍlunu vaccunu,
oḍalu nābaṇḍlamīda nòppuga vaccun,
oḍalu baṇḍlunu valane
vāḍambaḍu galimi lemi vasudhanu sumatī || 25 ||
kaḍu balavantuḍainanu
buḍamini brāyampuṭāli buṭṭina yiṇṭan
daḍavuṇḍa niccèneniyu
baḍupuga naṅgaḍiki dānè bampuṭa sumatī || 26 ||
kanakapu siṃhāsanamuna
śunakamu gūrcuṇḍabèṭṭi śubha lagnamunaṃ
dònaraga baṭṭamu gaṭṭina
vènukaṭi guṇamela mānu vinarā sumatī || 27 ||
kappaku nòragālainanu,
sarpamunaku rogamaina, sati tuluvainan,
muppuna daridruḍainanu,
tappadu maṟi duḥkha maguṭa tathyamu sumatī || 28 ||
kamalamulu nīṭa bāsina
kamalāptuni raśmi soki kamalina bhaṅgin
tama tama nèlavulu dappina
tama mitrulu śatrulauṭa tathyamu sumatī || 29 ||
karaṇamu garaṇamu nammina
maraṇāntaka maunu gāni manaleḍu sumī,
karaṇamu dana sari karaṇamu
maṟi nammaka marma mīka manavalè sumatī || 30 ||
karaṇamula nanusarimpaka
virasambuna dinna tiṇḍi vikaṭiñcu jumī
yirusuna kandèna bèṭṭaka
parameśvaru baṇḍi yaina bāradu sumatī || 31 ||
karaṇamu sādaiyunnanu,
gari mada muḍiginanu, bāmu gaṟavaka yunnan,
dhara delu mīṭakunnanu,
gara maruduga lèkka gònaru gadarā sumatī || 32 ||
kasugāya gaṟaci cūcina
masalaka pasa yògaru rāka madhurambagunā,
pasa galugu yuvatuluṇḍaga
pasi bālala bònduvāḍu paśuvura sumatī || 33 ||
kavi kāni vāni vrātayu,
navarasa bhāvamulu leni nātula valapun,
davili canu pandi neyani
vividhāyudha kauśalambu vṛdharā sumatī || 34 ||
kādu sumī dussaṅgati,
podusumī "kīrti" kānta pòndina pidapan,
vādu sumī yappiccuṭa,
ledu sumī satula valapu leśamu sumatī || 35 ||
kāmukuḍu danisi viḍicina
komali baraviṭuḍu gavaya goruṭa yèllan
bremamuna jèṟaku pippiki
cīmalu vèsa mūginaṭlu siddhamu sumatī || 36 ||
kāraṇamu leni nagavunu,
beraṇamu leni lema, pṛthivī sthalilo
būraṇamu leni būrèyu,
vīraṇamu leni pèṇḍli vṛdharā sumatī || 37 ||
kulakānta toḍa nèppuḍu
galahimpaku, vaṭṭi tappu ghaṭiyimpakumī,
kalakaṇṭhi kaṇṭa kannī
ròlikina siri yiṇṭa nuṇḍa nòlladu sumatī || 38 ||
kūrimi gala dinamulalo
neramu lènnaḍunu galuga neravu maṟi yā
kūrimi virasambainanu
neramule tocu cuṇḍu nikkamu sumatī || 39 ||
kòñcèpu naru saṅgatice
nañcitamuga gīḍu vaccu nadi yèṭlannan
giñcittu nalli kuṭṭina
mañcamunaku jeṭu vaccu mahilo sumatī || 40 ||
kòkkokamèlla jadivina,
cakkanivāḍaina, rāja candruṇḍainan,
mikkili ròkkamu liyyaka,
cikkadurā vārakānta siddhamu sumatī || 41 ||
kòṟa gāni kòḍuku buṭṭina
kòṟa gāmiyè kādu, taṇḍri guṇamula jèṟacun
cèṟaku tuda vènnu buṭṭina
jèṟakuna tīpèlla jèṟacu siddhamu sumatī || 42 ||
komali viśvāsambunu,
bāmulato jèlimi, yanya bhāmala valapun,
vemula tiyyadanambunu,
bhūmīśula nammikalunu bòṅkura sumatī || 43 ||
gaḍana gala magani jūcina
naḍugaḍuguna maḍugu liḍudu rativalu damalo,
gaḍa nuḍugu magani jūcina
naḍa pīnugu vaccè nañcu naguduru sumatī || 44 ||
cintimpaku kaḍacina pani,
kintulu valaturani namma kèntayu madilo,
nantaḥpura kāntalato
mantanamula mānu midiyè matamura sumatī || 45 ||
cīmalu pèṭṭina puṭṭalu
pāmula kiravainayaṭlu pāmaruḍu dagan
hemambu gūḍa bèṭṭina
bhūmīśula pāla jeru bhuvilo sumatī || 46 ||
cuṭṭamulu gāni vāralu
cuṭṭamulamu nīkaṭañcu sòmpu dalirpan
nèṭṭukòni yāśrayinturu
gaṭṭiga dravyambu galuga gadarā sumatī || 47 ||
cetulaku dòḍavu dānamu,
bhūtalanāthulaku dòḍavu bòṅkami dharalo,
nītiyè tòḍavèvvāriki,
nātiki mānambu tòḍavu nayamuga sumatī || 48 ||
taḍa vorvaka, yòḍa lorvaka,
kaḍu vegaṃ baḍici paḍina gāryaṃ bagune,
taḍa vorcina, nòḍa lorcina,
jèḍipoyina kāryamèlla jekuṟu sumatī || 49 ||
tana kopamè tana śatruvu,
tana śāntamè tanaku rakṣa, daya cuṭṭambau
tana santoṣamè svargamu,
tana duḥkhamè naraka maṇḍru tathyamu sumatī || 50 ||
tana yūri tapasi tapamunu,
tana putruni vidya pèmpu, dana sati rūpun,
dana pèraṭi cèṭṭu mandunu,
manasuna varṇimparèṭṭi manujulu sumatī || 51 ||
tana kalimi yindra bhogamu,
tana lemiyè svargaloka dāridryambun,
dana cāvu jala pralayamu,
tanu valacina yadiyè rambha tathyamu sumatī || 52 ||
tana vāru leni coṭanu,
janamiñcuka leni coṭa, jagaḍamu coṭan,
anumānamaina coṭanu,
manujunakunu niluva dagadu mahilo sumatī || 53 ||
tamalamu veyani norunu,
vimatulato cèlimi cesi vètabaḍu tèlivin,
gamalamulu leni kòlakunu,
himadhāmuḍu leni rātri hīnamu sumatī || 54 ||
talanuṇḍu viṣamu phaṇikini,
vèlayaṅgā doka nuṇḍu vṛścikamunakun,
tala toka yanaka yuṇḍunu
khalunaku niluvèlla viṣamu gadarā sumatī || 55 ||
talapòḍugu dhanamu posina
vèlayāliki nijamu ledu vivarimpaṅgā
dala daḍivi bāsa jesina
vèlayālini nammarādu vinarā sumatī || 56 ||
tala māsina, nòlu māsina,
valuvalu māsinanu brāṇa vallabhunainan
gulakāntalaina roturu
tilakimpaga bhūmilona diramuga sumatī || 57 ||
tānu bhujimpani yarthamu
mānava pati jeru gònta maṟi bhūgatamau
gānala nīgalu gūrcina
teniya yòru jerunaṭlu tiramuga sumatī || 58 ||
daggaṟa kòṇḍèmu sèppèḍu
prèggaḍa palukulaku rāju priyuḍai maṟi dā
nèggu braja kācariñcuṭa
bòggulakai kalpataruvu bòḍucuṭa sumatī || 59 ||
dhanapati sakhuḍai yuṇḍina
nènayaṅgā śivuḍu bhikṣamèttaga valasèn,
dana vāri kènta galigina
dana bhāgyamè tanaku gāka tathyamu sumatī || 60 ||
dhīrulaku jeyu meladi
sārambagu nārikela salilamu bhaṅgin
gauravamunu maṟi mīdaṭa
bhūri sukhāvahamu nagunu bhuvilo sumatī || 61 ||
naḍuvakumī tèruvòkkaṭa,
guḍuvakumī śatru niṇṭa gūrimi toḍan,
muḍuvakumī paradhanamula,
nuḍuvakumī yòrula manasu nòvvaga sumatī || 62 ||
nammaku suṅkari, jūdari,
nammaku mògasāla vāni, naṭu vèlayālin,
nammaku maṅgaḍi vānini,
nammaku mī vāma hastu navanini sumatī || 63 ||
nayamuna bāluṃ drāvaru,
bhayamunanu viṣammunaina bhakṣinturugā,
nayamènta doṣakāriyò,
bhayame jūpaṅga valayu bāguga sumatī || 64 ||
narapatulu meṟa dappina,
diramòppaga vidhava yiṇṭa dīrpari yainan,
garaṇamu vaidikuḍainanu,
maraṇāntaka maunugāni mānadu sumatī || 65 ||
navarasa bhāvālaṅkṛta
kavitā goṣṭiyunu, madhura gānambunu dā
naviveki kènta jèppina
jèviṭiki śaṅkhūdinaṭlu siddhamu sumatī || 66 ||
navvakumī sabha lopala,
navvakumī talli, daṇḍri, nāthula toḍan,
navvakumī parasatito,
navvakumī vipravarula nayamidi sumatī || 67 ||
nīre prāṇādhāramu
nore rasabharitamaina nuḍuvula kèllan
nāriyè narulaku ratnamu
cīrayè śṛṅgāramaṇḍru siddhamu sumatī || 68 ||
pagavala dèvvari toḍanu,
vagavaṅgā valadu lemi vaccina pidapan,
dèga nāḍa valadu sabhalanu
maguvaku manasiyya valadu mahilo sumatī || 69 ||
patikaḍaku, dannu gūrina
satikaḍakunu, velpu kaḍaku, sadguru kaḍakun,
sutukaḍaku rittacetula
matimantulu canaru nīti mārgamu sumatī || 70 ||
paniceyunèḍala dāsiyu,
nanubhavamuna rambha, mantri yālocanalan,
danabhukti yèḍala dalliyu,
nan dana kulakānta yuṇḍu nagurā sumatī || 71 ||
paranārī sodaruḍai,
paradhanamula kāsapaḍaka, parulaku hituḍai,
parulu danu bògaḍa nègaḍaka,
paru laligina naluga nataḍu paramuḍu sumatī || 72 ||
parasati kūṭami goraku,
paradhanamula kāsapaḍaku, barunèñcakumī,
sarigāni goṣṭi seyaku,
siricèḍi cuṭṭambu kaḍaku jeraku sumatī || 73 ||
parasatula goṣṭhi nuṇḍina
puruṣuḍu gāṅgeyuḍaina bhuvi ninda paḍun,
barasati suśīlayainanu
barusaṅgati nunna ninda pālagu sumatī || 74 ||
parulaku niṣṭamu sèppaku,
pòrugiṇḍlaku banulu leka povaku mèpuḍun,
baru gadisina sati gavayaku,
mèṟigiyu birusaina hayamu lèkkaku sumatī || 75 ||
parvamula satula gavayaku,
murvīśvaru karuṇa nammi yubbaku madilo,
garvimpa nāli bèmpaku,
nirvahaṇamu leni coṭa niluvaku sumatī || 76 ||
palu domi seyu viḍiyamu,
talagaḍigina nāṭi nidra, taruṇulayèḍalan
bòla yaluka nāṭi kūṭami
vèla yintani cèpparādu vinarā sumatī || 77 ||
pāṭèṟugani pati kòluvunu,
gūṭambuna kèṟukapaḍani komali ratiyun,
beṭètta jeyu cèlimiyu,
neṭiki nèdurīdinaṭṭu lènnaga sumatī || 78 ||
pālanu galasina jalamunu
pāla vidhambunanè yuṇḍu barikimpaṅgā
pāla cavi jèṟacu gāvuna
pālasuḍagu vāni pòndu valadura sumatī || 79 ||
pālasunakaina yāpada
jālimbaḍi tīrpa dagadu sarvajñunakun
telagni baḍaga baṭṭina
melèṟugunè mīṭu gāka medini sumatī || 80 ||
piluvani panulaku bovuṭa,
galayani sati gatiyu, rāju gānani kòluvuṃ,
biluvani peraṇṭambunu,
valuvani cèlimiyunu jeya valadura sumatī || 81 ||
putrotsāhamu taṇḍriki
putruḍu janmiñcinapuḍè puṭṭadu, janulā
putruni kanugòni bògaḍaga
putrotsāhambu nāḍu pòndura sumatī || 82 ||
purikini prāṇamu gomaṭi,
varikini prāṇambu nīru vasumati lonan,
garikini prāṇamu tòṇḍamu,
sirikini prāṇambu maguva siddhamu sumatī || 83 ||
puli pālu dècci yiccina,
nalavaḍagā guṇḍè gosi yaṟace niḍinan,
dalapòḍugu dhanamu bosina,
vèlayāliki gūrmi ledu vinarā sumatī || 84 ||
pèṭṭina dinamula lopala
naṭṭaḍavulanaina vaccu nānārthamulun,
bèṭṭani dinamula ganakapu
gaṭṭèkkina nemi ledu gadarā sumatī || 85 ||
pòruguna bagavāḍuṇḍina,
niravòndaka vrātakāḍè yelika yainan,
dhara gāpu kòṇḍèmāḍina,
garaṇālaku braduku ledu gadarā sumatī || 86 ||
baṅgāru kuduva bèṭṭaku,
saṅgaramuna bāṟipoku sarasuḍavaite,
naṅgaḍi vèccamu vāḍaku,
vèṅgalito jèlimi valadu vinarā sumatī || 87 ||
balavantuḍa nākemani
paluvurato nigrahiñci palukuṭa melā,
balavanta maina sarpamu
cali cīmala ceta jikki cāvadè sumatī || 88 ||
madinòkani valaci yuṇḍaga
madicèḍi yòka krūra viṭuḍu mānaka tirugun
badi ciluka pilli paṭṭina
jaduvunè yāpañjaramuna jagatini sumatī || 89 ||
maṇḍala pati samukhambuna
mèṇḍaina pradhāni leka mèlaguṭa yèllan
gòṇḍanta madapu ṭenugu
tòṇḍamu lekuṇḍinaṭlu docura sumatī || 90 ||
mantrigalavāni rājyamu
tantramu sèḍakuṇḍa nilucu daṟacuga dharalo
mantri vihīnuni rājyamu
jantrapu gīlūḍinaṭlu jarugadu sumatī || 91 ||
māṭaku brāṇamu satyamu,
koṭaku brāṇambu subhaṭa koṭi, dharitrin
boṭiki brāṇamu mānamu,
cīṭiki brāṇambu vrālu siddhamu sumatī || 92 ||
mānadhanu ḍātmadhṛti cèḍi
hīnuṇḍagu vāni nāśrayiñcuṭa yèllan
mānèḍu jalamula lopala
nenugu mèyi dācinaṭṭu lèṟugumu sumatī || 93 ||
melèñcani mālinyuni,
mālanu, mògasālèvāni, maṅgali hitugā
nelina narapati rājyamu
nela galasi povugāni nègaḍadu sumatī || 94 ||
rāpòmmani piluvani yā
bhūpāluni gòlva bhukti muktulu galave
dīpambu leni yiṇṭanu
jepuna kīllāḍinaṭlu siddhamu sumatī || 95 ||
rūpiñci paliki bòṅkaku,
prāpagu cuṭṭambu nèggu palukaku madilo,
gopiñcu rāju gòlvaku,
pāpapu deśambu sòṟaku padilamu sumatī || 96 ||
lāvigalavāni kaṇṭènu
bhāvimpaga nītiparuḍu balavantuṇḍau
grānambanta gajambunu
māvaṭivāḍèkkinaṭlu mahilo sumatī || 97 ||
vaṟadaina cenu dunnaku,
kaṟavainanu bandhujanula kaḍa kegakumī,
parulaku marmamu cèppaku,
pirikiki dalavāyi tanamu pèṭṭaku sumatī || 98 ||
varipaṇṭa leni yūrunu,
dòra yuṇḍani yūru, toḍu dòrakani tèruvun,
dharanu pati leni gṛhamunu
narayaṅgā rudrabhūmi yanadagu sumatī || 99 ||
vinadagu nèvvaru jèppina
vininantanè vega paḍaka vivarimpa dagun
kani kalla nijamu dèlisina
manujuḍè po nīti paruḍu mahilo sumatī || 100 ||
vīḍèmu seyani norunu,
jeḍèla yadharāmṛtambu seyani norun,
pāḍaṅgarāni norunu
būḍida kiravaina pāḍu bòndara sumatī || 101 ||
vèlayāli valana gūrimi
galagadu, maṟi galigèneni kaḍateṟadugā,
baluvuru naḍacèḍu tèruvuna
mòlavadu puvu, mòlicèneni pòdaladu sumatī || 102 ||
vèlayālu ceyu bāsalu,
vèlayaga mògasāla bòndu vèlamala cèlimin,
galalona ganna kalimiyu
vilasitamuga nammarādu vinarā sumatī || 103 ||
vesarapu jāti gānī,
vīsamu dā jeyanaṭṭi vīriḍi gānī,
dāsi kòḍukaina gānī,
kāsulu gala vāḍè rāju gadarā sumatī || 104 ||
śubhamula pòndani caduvunu,
nabhinayamuga rāgarasamu nandani pāṭal,
gubha gubhalu leni kūṭami,
sabha mèccani māṭalèlla jappana sumatī || 105 ||
sarasamu virasamu kòṟake,
paripūrṇa sukhambu ladhika bādhala kòṟake,
pèruguṭa viruguṭa kòṟake,
dhara tagguṭa hèccu kòṟakè tathyamu sumatī || 106 ||
siri tā vaccina vaccunu
salalitamuga nārikela salilamu bhaṅgin,
siri tā boyina bovunu
kari mriṅgina vèlaga paṇḍu karaṇini sumatī || 107 ||
strīla yèḍa vādulāḍaku,
bālurato jèlimicesi bhāṣimpakumī,
melaina guṇamu viḍuvaku,
melina pati ninda seya kènnaḍu sumatī || 108 ||