📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
పాణ్డవగీతా
Pandavagita
Gita Telugu
ప్రహ్లాదనారదపరాశరపుణ్డరీక-
వ్యాసామ్బరీషశుకశౌనకభీష్మకావ్యాః ।
రుక్మాఙ్గదార్జునవసిష్ఠవిభీషణాద్యా
ఏతానహం పరమభాగవతాన్ నమామి ॥ 1॥
లోమహర్షణ ఉవాచ ।
ధర్మో వివర్ధతి యుధిష్ఠిరకీర్తనేన
పాపం ప్రణశ్యతి వృకోదరకీర్తనేన ।
శత్రుర్వినశ్యతి ధనఞ్జయకీర్తనేన
మాద్రీసుతౌ కథయతాం న భవన్తి రోగాః ॥ 2॥
బ్రహ్మోవాచ ।
యే మానవా విగతరాగపరా¶జ్ఞా
నారాయణం సురగురుం సతతం స్మరన్తి ।
ధ్యానేన తేన హతకిల్బిష చేతనాస్తే
మాతుః పయోధరరసం న పునః పిబన్తి ॥ 3॥
ఇన్ద్ర ఉవాచ ।
నారాయణో నామ నరో నరాణాం
ప్రసిద్ధచౌరః కథితః పృథివ్యామ్ ।
అనేకజన్మార్జితపాపసఞ్చయం
హరత్యశేషం స్మృతమాత్ర ఏవ యః ॥ 4॥
యుధిష్ఠిర ఉవాచ ।
మేఘశ్యామం పీతకౌశేయవాసం
శ్రీవత్సాఙ్కం కౌస్తుభోద్భాసితాఙ్గమ్ ।
పుణ్యోపేతం పుణ్డరీకాయతాక్షం
విష్ణుం వన్దే సర్వలోకైకనాథమ్ ॥ 5॥
భీమ ఉవాచ ।
జలౌఘమగ్నా సచరాఽచరా ధరా
విషాణకోట్యాఽఖిలవిశ్వమూర్తినా ।
సముద్ధృతా యేన వరాహరూపిణా
స మే స్వయమ్భూర్భగవాన్ ప్రసీదరు ॥ 6॥
అర్జున ఉవాచ ।
అచిన్త్యమవ్యక్తమనన్తమవ్యయం
విభుం ప్రభుం భావితవిశ్వభావనమ్ ।
త్రైలోక్యవిస్తారవిచారకారకం
హరిం ప్రపన్నోఽస్మి గతిం మహాత్మనామ్ ॥ 7॥
నకుల ఉవాచ ।
యది గమనమధస్తాత్ కాలపాశానుబన్ధాద్
యది చ కులవిహీనే జాయతే పక్షికీటే ।
కృమిశతమపి గత్వా ధ్యాయతే చాన్తరాత్మా
మమ భవతు హృదిస్థా కేశవే భక్తిరేకా ॥ 8॥
సహదేవ ఉవాచ ।
తస్య యజ్ఞవరాహస్య విష్ణోరతులతేజసః ।
ప్రణామం యే ప్రకుర్వన్తి తేషామపి నమో నమః ॥ 9॥
కున్తీ ఉవాచ ।
స్వకర్మఫలనిర్దిష్టాం యాం యాం యోనిం వ్రజామ్యహమ్ ।
తస్యాం తస్యాం హృషీకేశ త్వయి భక్తిర్దృఢాఽస్తు మే ॥ 10॥
మాద్రీ ఉవాచ ।
కృష్ణే రతాః కృష్ణమనుస్మరన్తి
రాత్రౌ చ కృష్ణం పునరుత్థితా యే ।
తే భిన్నదేహాః ప్రవిశన్తి కృష్ణే
హవిర్యథా మన్త్రహుతం హుతాశే ॥ 11॥
ద్రౌపదీ ఉవాచ ।
కీటేషు పక్షిషు మృగేషు సరీసృపేషు
రక్షఃపిశాచమనుజేష్వపి యత్ర యత్ర ।
జాతస్య మే భవతు కేశవ త్వత్ప్రసాదాత్
త్వయ్యేవ భక్తిరచలాఽవ్యభిచారిణీ చ ॥ 12॥
సుభద్రా ఉవాచ ।
ఏకోఽపి కృష్ణస్య కృతః ప్రణామో
దశాశ్వమేధావభృథేన తుల్యః ।
దశాశ్వమేధీ పునరేతి జన్మ
కృష్ణప్రణామీ న పునర్భవాయ ॥ 13॥
అభిమన్యురువాచ ।
గోవిన్ద గోవిన్ద హరే మురారే
గోవిన్ద గోవిన్ద ముకున్ద కృష్ణ
గోవిన్ద గోవిన్ద రథాఙ్గపాణే ।
గోవిన్ద గోవిన్ద నమామి నిత్యమ్ ॥ 14॥
ధృష్టద్యుమ్న ఉవాచ ।
శ్రీరామ నారాయణ వాసుదేవ
గోవిన్ద వైకుణ్ఠ ముకున్ద కృష్ణ ।
శ్రీకేశవానన్త నృసింహ విష్ణో
మాం త్రాహి సంసారభుజఙ్గదష్టమ్ ॥ 15॥
సాత్యకిరువాచ ।
అప్రమేయ హరే విష్ణో కృష్ణ దామోదరాఽచ్యుత ।
గోవిన్దానన్త సర్వేశ వాసుదేవ నమోఽస్తు తే ॥ 16॥
ఉద్ధవ ఉవాచ ।
వాసుదేవం పరిత్యజ్య యోఽన్యం దేవముపాసతే ।
తృషితో జాహ్నవీతీరే కూపం ఖనతి దుర్మతిః ॥ 17॥
ధౌమ్య ఉవాచ ।
అపాం సమీపే శయనాసనస్థితే
దివా చ రాత్రౌ చ యథాధిగచ్ఛతా ।
యద్యస్తి కిఞ్చిత్ సుకృతం కృతం మయా
జనార్దనస్తేన కృతేన తుష్యతు ॥ 18॥
సఞ్జయ ఉవాచ ।
ఆర్తా విషణ్ణాః శిథిలాశ్చ భీతా
ఘోరేషు వ్యాఘ్రాదిషు వర్తమానాః ।
సఙ్కీర్త్య నారాయణశబ్దమాత్రం
విముక్తదుఃఖాః సుఖినో భవన్తి ॥ 19॥
అక్రూర ఉవాచ ।
అహం తు నారాయణదాసదాస-
దాసస్య దాసస్య చ దాసదాసః ।
అన్యో న హీశో జగతో నరాణాం
తస్మాదహం ధన్యతరోఽస్మి లోకే ॥ 20॥
విరాట ఉవాచ ।
వాసుదేవస్య యే భక్తాః శాన్తాస్తద్గతచేతసః ।
తేషాం దాసస్య దాసోఽహం భవేయం జన్మజన్మని ॥ 21॥
భీష్మ ఉవాచ ।
విపరీతేషు కాలేషు పరిక్షీణేషు బన్ధుషు ।
త్రాహి మాం కృపయా కృష్ణ శరణాగతవత్సల ॥ 22॥
ద్రోణ ఉవాచ ।
యే యే హతాశ్చక్రధరేణ దైత్యాం-
స్త్రైలోక్యనాథేన జనార్దనేన ।
తే తే గతా విష్ణుపురీం ప్రయాతాః
క్రోధోఽపి దేవస్య వరేణ తుల్యః ॥ 23॥
కృపాచార్య ఉవాచ ।
మజ్జన్మనః ఫలమిదం మధుకైటభారే
మత్ప్రార్థనీయ మదనుగ్రహ ఏష ఏవ ।
త్వద్భృత్యభృత్యపరిచారకభృత్యభృత్య-
భృత్యస్య భృత్య ఇతి మాం స్మర లోకనాథ ॥ 24॥
అశ్వత్థామ ఉవాచ ।
గోవిన్ద కేశవ జనార్దన వాసుదేవ
విశ్వేశ విశ్వ మధుసూదన విశ్వరూప ।
శ్రీపద్మనాభ పురుషోత్తమ దేహి దాస్యం
నారాయణాచ్యుత నృసింహ నమో నమస్తే ॥ 25॥
కర్ణ ఉవాచ ।
నాన్యం వదామి న శ‍ఋణోమి న చిన్తయామి
నాన్యం స్మరామి న భజామి న చాశ్రయామి ।
భక్త్యా త్వదీయచరణామ్బుజమాదరేణ
శ్రీశ్రీనివాస పురుషోత్తమ దేహి దాస్యమ్ ॥ 26॥
ధృతరాష్ట్ర ఉవాచ ।
నమో నమః కారణవామనాయ
నారాయణాయామితవిక్రమాయ ।
శ్రీశార్ఙ్గచక్రాసిగదాధరాయ
నమోఽస్తు తస్మై పురుషోత్తమాయ ॥ 27॥
గాన్ధారీ ఉవాచ ।
త్వమేవ మాతా చ పితా త్వమేవ
త్వమేవ బన్ధుశ్చ సఖా త్వమేవ ।
త్వమేవ విద్యా ద్రవిణం త్వమేవ
త్వమేవ సర్వం మమ దేవ దేవ ॥ 28॥
ద్రుపద ఉవాచ ।
యజ్ఞేశాచ్యుత గోవిన్ద మాధవానన్త కేశవ ।
కృష్ణ విష్ణో హృషీకేశ వాసుదేవ నమోఽస్తు తే ॥ 29॥
జయద్రథ ఉవాచ ।
నమః కృష్ణాయ దేవాయ బ్రహ్మణేఽనన్తశక్తయే ।
యోగేశ్వరాయ యోగాయ త్వామహం శరణం గతః ॥ 30॥
వికర్ణ ఉవాచ ।
కృష్ణాయ వాసుదేవాయ దేవకీనన్దనాయ చ ।
నన్దగోపకుమారాయ గోవిన్దాయ నమో నమః ॥ 31॥
విరాట ఉవాచ ।
నమో బ్రహ్మణ్యదేవాయ గోబ్రాహ్మణహితాయ చ ।
జగద్ధితాయ కృష్ణాయ గోవిన్దాయ నమో నమః ॥ 32॥
శల్య ఉవాచ ।
అతసీపుష్పసఙ్కాశం పీతవాససమచ్యుతమ్ ।
యే నమస్యన్తి గోవిన్దం తేషాం న విద్యతే భయమ్ ॥ 33॥
బలభద్ర ఉవాచ ।
కృష్ణ కృష్ణ కృపాలో త్వమగతీనాం గతిర్భవ ।
సంసారార్ణవమగ్నానాం ప్రసీద పురుషోత్తమ ॥ 34॥
శ్రీకృష్ణ ఉవాచ ।
కృష్ణ కృష్ణేతి కృష్ణేతి యో మాం స్మరతి నిత్యశః ।
జలం భిత్వా యథా పద్మం నరకాదుద్ధరామ్యహమ్ ॥ 35॥
శ్రీకృష్ణ ఉవాచ ।
నిత్యం వదామి మనుజాః స్వయమూర్ధ్వబాహు-
ర్యో మాం ముకున్ద నరసింహ జనార్దనేతి ।
జీవో జపత్యనుదినం మరణే రణే వా
పాషాణకాష్ఠసదృశాయ దదామ్యభీష్టమ్ ॥ 36॥
ఈశ్వర ఉవాచ ।
సకృన్నారాయణేత్యుక్త్వా పుమాన్ కల్పశతత్రయమ్ ।
గఙ్గాదిసర్వతీర్థేషు స్నాతో భవతి పుత్రక ॥ 37॥
సూత ఉవాచ ।
తత్రైవ గఙ్గా యమునా చ తత్ర
గోదావరీ సిన్ధు సరస్వతీ చ ।
సర్వాణి తీర్థాని వసన్తి తత్ర
యత్రాచ్యుతోదార కథాప్రసఙ్గః ॥ 38॥
యమ ఉవాచ ।
నరకే పచ్యమానం తు యమేనం పరిభాషితమ్ ।
కిం త్వయా నార్చితో దేవః కేశవః క్లేశనాశనః ॥ 35॥
నారద ఉవాచ ।
జన్మాన్తరసహస్రేణ తపోధ్యానసమాధినా ।
నరాణాం క్షీణపాపానాం కృష్ణే భక్తిః ప్రజాయతే ॥ 40॥
ప్రహ్లాద ఉవాచ ।
నాథ యోనిసహస్రేషు యేషు యేషు వ్రజామ్యహమ్ ।
తేషు తేష్వచలా భక్తిరచ్యుతాఽస్తు సదా త్వయి ॥ 41॥
యా ప్రీతిరవివేకనాం విషయేష్వనపాయిని ।
త్వామనుస్మరతః సా మే హృదయాన్మాఽపసర్పతు ॥ 42॥
విశ్వామిత్ర ఉవాచ ।
కిం తస్య దానైః కిం తీర్థైః కిం తపోభిః కిమధ్వరైః ।
యో నిత్యం ధ్యాయతే దేవం నారాయణమనన్యధీః ॥ 43॥
జమదగ్నిరువాచ ।
నిత్యోత్సవో భవేత్తేషాం నిత్యం నిత్యం చ మఙ్గలమ్ ।
యేషాం హృదిస్థో భగవాన్మఙ్గలాయతనం హరిః ॥ 44॥
భరద్వాజ ఉవాచ ।
లాభస్తేషాం జయస్తేషాం కుతస్తేషాం పరాజయః ।
యేషామిన్దీశ్వరశ్యామో హృదయస్థో జనార్దనః ॥ 45॥
గౌతమ ఉవాచ ।
గోకోటిదానం గ్రహణేషు కాశీ-
ప్రయాగగఙ్గాయుతకల్పవాసః ।
యజ్ఞాయుతం మేరుసువర్ణదానం
గోవిన్దనామస్మరణేన తుల్యమ్ ॥ 46॥
అగ్నిరువాచ ।
గోవిన్దేతి సదా స్నానం గోవిన్దేతి సదా జపః ।
గోవిన్దేతి సదా ధ్యానం సదా గోవిన్దకీర్తనమ్ ॥ 47॥
త్ర్యక్షరం పరమం బ్రహ్మ గోవిన్ద త్ర్యక్షరం పరమ్ ।
తస్మాదుచ్చారితం యేన బ్రహ్మభూయాయ కల్పతే ॥ 48॥
వేదవ్యాస ఉవాచ ।
అచ్యుతః కల్పవృక్షోఽసావనన్తః కామధేను వై ।
చిన్తామణిస్తు గోవిన్దో హరేర్నామ విచిన్తయేత్ ॥ 49॥
ఇన్ద్ర ఉవాచ ।
జయతు జయతు దేవో దేవకీనన్దనోఽయం
జయతు జయతు కృష్ణో వృష్ణివంశప్రదీపః ।
జయతు జయతు మేఘశ్యామలః కోమలాఙ్గో
జయతు జయతు పృథ్వీభారనాశో ముకున్దః ॥ 50॥
పిప్పలాయన ఉవాచ ।
శ్రీమన్నృసింహవిభవే గరుడధ్వజాయ
తాపత్రయోపశమనాయ భవౌషధాయ ।
కృష్ణాయ వృశ్చికజలాగ్నిభుజఙ్గరోగ-
క్లేశవ్యయాయ హరయే గురవే నమస్తే ॥ 51॥
ఆవిర్హోత్ర ఉవాచ ।
కృష్ణ త్వదీయపదపఙ్కజపఞ్జరాన్తే
అద్యైవ మే విశతు మానసరాజహంసః ।
ప్రాణప్రయాణసమయే కఫవాతపిత్తైః
కణ్ఠావరోధనవిధౌ స్మరణం కుతస్తే ॥ 52॥
విదుర ఉవాచ ।
హరేర్నామైవ నామైవ నామైవ మమ జీవనమ్ ।
కలౌ నాస్త్యేవ నాస్త్యేవ నాస్త్యేవ గతిరన్యథా ॥ 53॥
వసిష్ఠ ఉవాచ ।
కృష్ణేతి మఙ్గలం నామ యస్య వాచి ప్రవర్తతే ।
భస్మీభవన్తి తస్యాశు మహాపాతకకోటయః ॥ 54॥
అరున్ధత్యువాచ ।
కృష్ణాయ వాసుదేవాయ హరయే పరమాత్మనే ।
ప్రణతక్లేశనాశాయ గోవిన్దాయ నమో నమః ॥ 55॥
కశ్యప ఉవాచ ।
కృష్ణానుస్మరణాదేవ పాపసఙ్ఘట్టపఞ్జరమ్ ।
శతధా భేదమాప్నోతి గిరిర్వజ్రహతో యథా ॥ 56॥
దుర్యోధన ఉవాచ ।
జానామి ధర్మం న చ మే ప్రవృత్తి-
ర్జానామి పాపం న చ మే నివృత్తిః ।
కేనాపి దేవేన హృది స్థితేన
యథా నియుక్తోఽస్మి తథా కరోమి ॥ 57॥
యన్త్రస్య మమ దోషేణ క్షమ్యతాం మధుసూదన ।
అహం యన్త్రం భవాన్ యన్త్రీ మమ దోషో న దీయతామ్ ॥ 58॥
భృగురువాచ ।
నామైవ తవ గోవిన్ద నామ త్వత్తః శతాధికమ్ ।
దదాత్త్యుచ్చారణాన్ముక్తిః భవానష్టాఙ్గయోగతః ॥ 59॥
లోమశ ఉవాచ ।
నమామి నారాయణ పాదపఙ్కజం
కరోమి నారాయణపూజనం సదా ।
వదామి నారాయణనామ నిర్మలం
స్మరామి నారాయణతత్త్వమవ్యయమ్ ॥ 60॥
శౌనక ఉవాచ ।
స్మృతేః సకలకల్యాణం భజనం యస్య జాయతే ।
పురుషం తమజం నిత్యం వ్రజామి శరణం హరిమ్ ॥ 61॥
గర్గ ఉవాచ ।
నారాయణేతి మన్త్రోఽస్తి వాగస్తి వశవర్తినీ ।
తథాపి నరకే ఘోరే పతన్తీత్యద్భుతం మహత్ ॥ 62॥
దాల్భ్య ఉవాచ ।
కిం తస్య బహుభిర్మన్త్రైర్భక్తిర్యస్య జనార్దనే ।
నమో నారాయణాయేతి మన్త్రః సర్వార్థసాధాకే ॥ 63॥
వైశమ్పాయన ఉవాచ ।
యత్ర యోగేశ్వరః కృష్ణో యత్ర పార్థో ధనుర్ధరః ।
తత్ర శ్రీర్విజయో భూతిర్ధ్రువా నీతిర్మతిర్మమ ॥ 64॥
అగ్నిరువాచ ।
హరిర్హరతి పాపాని దుష్టచిత్తైరపి స్మృతః ।
అనిచ్ఛయాపి సంస్పృష్టో దహత్యేవ హి పావకః ॥ 65॥
పరమేశ్వర ఉవాచ ।
సకృదుచ్చరితం యేన హరిరిత్యక్షరద్వయమ్ ।
లబ్ధః పరికరస్తేన మోక్షాయ గమనం ప్రతి ॥ 66॥
పులస్త్య ఉవాచ ।
హే జిహ్వే రససారజ్ఞే సర్వదా మధురప్రియే ।
నారాయణాఖ్యపీయూషం పిబ జిహ్వే నిరన్తరమ్ ॥ 67॥
వ్యాస ఉవాచ ।
సత్యం సత్యం పునః సత్యం సత్యం సత్యం వదామ్యహమ్ ।
నాస్తి వేదాత్పరం శాస్త్రం న దేవః కేశవాత్పరః ॥ 68॥
ధన్వన్తరిరువాచ ।
అచ్యుతానన్త గోవిన్ద నామోచ్చారణభేషజాత్ ।
నశ్యన్తి సకలా రోగాః సత్యం సత్యం వదామ్యహమ్ ॥ 69॥
మార్కణ్డేయ ఉవాచ ।
స్వర్గదం మోక్షదం దేవం సుఖదం జగతో గురుమ్ ।
కథం ముహుర్తమపి తం వాసుదేవం న చిన్తయేత్ ॥ 70॥
అగస్త్య ఉవాచ ।
నిమిషం నిమిషార్ధం వా ప్రాణినాం విష్ణుచిన్తనమ్ ।
తత్ర తత్ర కురుక్షేత్రం ప్రయాగో నైమిషం వరమ్ ॥ 71॥
వామదేవ ఉవాచ ।
నిమిషం నిమిషార్ధం వా ప్రాణినాం విష్ణుచిన్తనమ్ ।
కల్పకోటిసహస్రాణి లభతే వాఞ్ఛితం ఫలమ్ ॥ 72॥
శుక ఉవాచ ।
ఆలోడ్య సర్వశాస్త్రాణి విచార్య చ పునః పునః ।
ఇదమేకం సునిష్పన్నం ధ్యేయో నారాయణః సదా ॥ 73॥
శ్రీమహాదేవ ఉవాచ ।
శరీరే జర్జరీభూతే వ్యాధిగ్రస్తే కలేవరే ।
ఔషధం జాహ్నవీతోయం వైద్యో నారాయణో హరిః ॥ 74॥
శౌనక ఉవాచ ।
భోజనాచ్ఛాదనే చిన్తాం వృథా కుర్వన్తి వైష్ణవాః ।
యోఽసౌ విశ్వమ్భరో దేవః స కిం భక్తానుపేక్షతే ॥ 75॥
సనత్కుమార ఉవాచ ।
యస్య హస్తే గదా చక్రం గరుడో యస్య వాహనమ్ ।
శఙ్ఖచక్రగదాపద్మీ స మే విష్ణుః ప్రసీదతు ॥ 76॥
ఏవం బ్రహ్మాదయో దేవా ఋషయశ్చ తపోధనాః ।
కీర్తయన్తి సురశ్రేష్ఠమేవం నారాయణం విభుమ్ ॥ 77॥
ఇదం పవిత్రమాయుష్యం పుణ్యం పాపప్రణాశనమ్ ।
దుఃస్వప్ననాశనం స్తోత్రం పాణ్డవైః పరికీర్తితమ్ ॥ 78॥
యః పఠేత్ప్రాతరుత్థాయ శుచిస్తద్గతమానసః ।
గవాం శతసహస్రస్య సమ్యగ్దత్తస్య యత్ఫలమ్ ॥ 79॥
తత్ఫలం సమవాప్నోతి యః పఠేదితి సంస్తవమ్ ।
సర్వపాపవినిర్ముక్తో విష్ణులోకం స గచ్ఛతి ॥ 80॥
గఙ్గా గీతా చ గాయత్రీ గోవిన్దో గరుడధ్వజః ।
గకారైః పఞ్చభిర్యుక్తః పునర్జన్మ న విద్యతే ॥ 81॥
గీతాం యః పఠతే నిత్యం శ్లోకార్ధం శ్లోకమేవ వా ।
ముచ్యతే సర్వపాపేభ్యో విష్ణులోకం స గచ్ఛతి ॥ 82॥
ఇతి పాణ్డవగీతా అథవా ప్రపన్నగీతా సమాప్తా ।
ఓం తత్సత్ ।
Roman (IAST) Transliteration
prahlādanāradaparāśarapuṇḍarīka-
vyāsāmbarīṣaśukaśaunakabhīṣmakāvyāḥ |
rukmāṅgadārjunavasiṣṭhavibhīṣaṇādyā
etānahaṃ paramabhāgavatān namāmi || 1||
lomaharṣaṇa uvāca |
dharmo vivardhati yudhiṣṭhirakīrtanena
pāpaṃ praṇaśyati vṛkodarakīrtanena |
śatrurvinaśyati dhanañjayakīrtanena
mādrīsutau kathayatāṃ na bhavanti rogāḥ || 2||
brahmovāca |
ye mānavā vigatarāgaparā¶jñā
nārāyaṇaṃ suraguruṃ satataṃ smaranti |
dhyānena tena hatakilbiṣa cetanāste
mātuḥ payodhararasaṃ na punaḥ pibanti || 3||
indra uvāca |
nārāyaṇo nāma naro narāṇāṃ
prasiddhacauraḥ kathitaḥ pṛthivyām |
anekajanmārjitapāpasañcayaṃ
haratyaśeṣaṃ smṛtamātra eva yaḥ || 4||
yudhiṣṭhira uvāca |
meghaśyāmaṃ pītakauśeyavāsaṃ
śrīvatsāṅkaṃ kaustubhodbhāsitāṅgam |
puṇyopetaṃ puṇḍarīkāyatākṣaṃ
viṣṇuṃ vande sarvalokaikanātham || 5||
bhīma uvāca |
jalaughamagnā sacarā'carā dharā
viṣāṇakoṭyā'khilaviśvamūrtinā |
samuddhṛtā yena varāharūpiṇā
sa me svayambhūrbhagavān prasīdaru || 6||
arjuna uvāca |
acintyamavyaktamanantamavyayaṃ
vibhuṃ prabhuṃ bhāvitaviśvabhāvanam |
trailokyavistāravicārakārakaṃ
hariṃ prapanno'smi gatiṃ mahātmanām || 7||
nakula uvāca |
yadi gamanamadhastāt kālapāśānubandhād
yadi ca kulavihīne jāyate pakṣikīṭe |
kṛmiśatamapi gatvā dhyāyate cāntarātmā
mama bhavatu hṛdisthā keśave bhaktirekā || 8||
sahadeva uvāca |
tasya yajñavarāhasya viṣṇoratulatejasaḥ |
praṇāmaṃ ye prakurvanti teṣāmapi namo namaḥ || 9||
kuntī uvāca |
svakarmaphalanirdiṣṭāṃ yāṃ yāṃ yoniṃ vrajāmyaham |
tasyāṃ tasyāṃ hṛṣīkeśa tvayi bhaktirdṛḍhā'stu me || 10||
mādrī uvāca |
kṛṣṇe ratāḥ kṛṣṇamanusmaranti
rātrau ca kṛṣṇaṃ punarutthitā ye |
te bhinnadehāḥ praviśanti kṛṣṇe
haviryathā mantrahutaṃ hutāśe || 11||
draupadī uvāca |
kīṭeṣu pakṣiṣu mṛgeṣu sarīsṛpeṣu
rakṣaḥpiśācamanujeṣvapi yatra yatra |
jātasya me bhavatu keśava tvatprasādāt
tvayyeva bhaktiracalā'vyabhicāriṇī ca || 12||
subhadrā uvāca |
eko'pi kṛṣṇasya kṛtaḥ praṇāmo
daśāśvamedhāvabhṛthena tulyaḥ |
daśāśvamedhī punareti janma
kṛṣṇapraṇāmī na punarbhavāya || 13||
abhimanyuruvāca |
govinda govinda hare murāre
govinda govinda mukunda kṛṣṇa
govinda govinda rathāṅgapāṇe |
govinda govinda namāmi nityam || 14||
dhṛṣṭadyumna uvāca |
śrīrāma nārāyaṇa vāsudeva
govinda vaikuṇṭha mukunda kṛṣṇa |
śrīkeśavānanta nṛsiṃha viṣṇo
māṃ trāhi saṃsārabhujaṅgadaṣṭam || 15||
sātyakiruvāca |
aprameya hare viṣṇo kṛṣṇa dāmodarā'cyuta |
govindānanta sarveśa vāsudeva namo'stu te || 16||
uddhava uvāca |
vāsudevaṃ parityajya yo'nyaṃ devamupāsate |
tṛṣito jāhnavītīre kūpaṃ khanati durmatiḥ || 17||
dhaumya uvāca |
apāṃ samīpe śayanāsanasthite
divā ca rātrau ca yathādhigacchatā |
yadyasti kiñcit sukṛtaṃ kṛtaṃ mayā
janārdanastena kṛtena tuṣyatu || 18||
sañjaya uvāca |
ārtā viṣaṇṇāḥ śithilāśca bhītā
ghoreṣu vyāghrādiṣu vartamānāḥ |
saṅkīrtya nārāyaṇaśabdamātraṃ
vimuktaduḥkhāḥ sukhino bhavanti || 19||
akrūra uvāca |
ahaṃ tu nārāyaṇadāsadāsa-
dāsasya dāsasya ca dāsadāsaḥ |
anyo na hīśo jagato narāṇāṃ
tasmādahaṃ dhanyataro'smi loke || 20||
virāṭa uvāca |
vāsudevasya ye bhaktāḥ śāntāstadgatacetasaḥ |
teṣāṃ dāsasya dāso'haṃ bhaveyaṃ janmajanmani || 21||
bhīṣma uvāca |
viparīteṣu kāleṣu parikṣīṇeṣu bandhuṣu |
trāhi māṃ kṛpayā kṛṣṇa śaraṇāgatavatsala || 22||
droṇa uvāca |
ye ye hatāścakradhareṇa daityāṃ-
strailokyanāthena janārdanena |
te te gatā viṣṇupurīṃ prayātāḥ
krodho'pi devasya vareṇa tulyaḥ || 23||
kṛpācārya uvāca |
majjanmanaḥ phalamidaṃ madhukaiṭabhāre
matprārthanīya madanugraha eṣa eva |
tvadbhṛtyabhṛtyaparicārakabhṛtyabhṛtya-
bhṛtyasya bhṛtya iti māṃ smara lokanātha || 24||
aśvatthāma uvāca |
govinda keśava janārdana vāsudeva
viśveśa viśva madhusūdana viśvarūpa |
śrīpadmanābha puruṣottama dehi dāsyaṃ
nārāyaṇācyuta nṛsiṃha namo namaste || 25||
karṇa uvāca |
nānyaṃ vadāmi na śa‍ṛṇomi na cintayāmi
nānyaṃ smarāmi na bhajāmi na cāśrayāmi |
bhaktyā tvadīyacaraṇāmbujamādareṇa
śrīśrīnivāsa puruṣottama dehi dāsyam || 26||
dhṛtarāṣṭra uvāca |
namo namaḥ kāraṇavāmanāya
nārāyaṇāyāmitavikramāya |
śrīśārṅgacakrāsigadādharāya
namo'stu tasmai puruṣottamāya || 27||
gāndhārī uvāca |
tvameva mātā ca pitā tvameva
tvameva bandhuśca sakhā tvameva |
tvameva vidyā draviṇaṃ tvameva
tvameva sarvaṃ mama deva deva || 28||
drupada uvāca |
yajñeśācyuta govinda mādhavānanta keśava |
kṛṣṇa viṣṇo hṛṣīkeśa vāsudeva namo'stu te || 29||
jayadratha uvāca |
namaḥ kṛṣṇāya devāya brahmaṇe'nantaśaktaye |
yogeśvarāya yogāya tvāmahaṃ śaraṇaṃ gataḥ || 30||
vikarṇa uvāca |
kṛṣṇāya vāsudevāya devakīnandanāya ca |
nandagopakumārāya govindāya namo namaḥ || 31||
virāṭa uvāca |
namo brahmaṇyadevāya gobrāhmaṇahitāya ca |
jagaddhitāya kṛṣṇāya govindāya namo namaḥ || 32||
śalya uvāca |
atasīpuṣpasaṅkāśaṃ pītavāsasamacyutam |
ye namasyanti govindaṃ teṣāṃ na vidyate bhayam || 33||
balabhadra uvāca |
kṛṣṇa kṛṣṇa kṛpālo tvamagatīnāṃ gatirbhava |
saṃsārārṇavamagnānāṃ prasīda puruṣottama || 34||
śrīkṛṣṇa uvāca |
kṛṣṇa kṛṣṇeti kṛṣṇeti yo māṃ smarati nityaśaḥ |
jalaṃ bhitvā yathā padmaṃ narakāduddharāmyaham || 35||
śrīkṛṣṇa uvāca |
nityaṃ vadāmi manujāḥ svayamūrdhvabāhu-
ryo māṃ mukunda narasiṃha janārdaneti |
jīvo japatyanudinaṃ maraṇe raṇe vā
pāṣāṇakāṣṭhasadṛśāya dadāmyabhīṣṭam || 36||
īśvara uvāca |
sakṛnnārāyaṇetyuktvā pumān kalpaśatatrayam |
gaṅgādisarvatīrtheṣu snāto bhavati putraka || 37||
sūta uvāca |
tatraiva gaṅgā yamunā ca tatra
godāvarī sindhu sarasvatī ca |
sarvāṇi tīrthāni vasanti tatra
yatrācyutodāra kathāprasaṅgaḥ || 38||
yama uvāca |
narake pacyamānaṃ tu yamenaṃ paribhāṣitam |
kiṃ tvayā nārcito devaḥ keśavaḥ kleśanāśanaḥ || 35||
nārada uvāca |
janmāntarasahasreṇa tapodhyānasamādhinā |
narāṇāṃ kṣīṇapāpānāṃ kṛṣṇe bhaktiḥ prajāyate || 40||
prahlāda uvāca |
nātha yonisahasreṣu yeṣu yeṣu vrajāmyaham |
teṣu teṣvacalā bhaktiracyutā'stu sadā tvayi || 41||
yā prītiravivekanāṃ viṣayeṣvanapāyini |
tvāmanusmarataḥ sā me hṛdayānmā'pasarpatu || 42||
viśvāmitra uvāca |
kiṃ tasya dānaiḥ kiṃ tīrthaiḥ kiṃ tapobhiḥ kimadhvaraiḥ |
yo nityaṃ dhyāyate devaṃ nārāyaṇamananyadhīḥ || 43||
jamadagniruvāca |
nityotsavo bhavetteṣāṃ nityaṃ nityaṃ ca maṅgalam |
yeṣāṃ hṛdistho bhagavānmaṅgalāyatanaṃ hariḥ || 44||
bharadvāja uvāca |
lābhasteṣāṃ jayasteṣāṃ kutasteṣāṃ parājayaḥ |
yeṣāmindīśvaraśyāmo hṛdayastho janārdanaḥ || 45||
gautama uvāca |
gokoṭidānaṃ grahaṇeṣu kāśī-
prayāgagaṅgāyutakalpavāsaḥ |
yajñāyutaṃ merusuvarṇadānaṃ
govindanāmasmaraṇena tulyam || 46||
agniruvāca |
govindeti sadā snānaṃ govindeti sadā japaḥ |
govindeti sadā dhyānaṃ sadā govindakīrtanam || 47||
tryakṣaraṃ paramaṃ brahma govinda tryakṣaraṃ param |
tasmāduccāritaṃ yena brahmabhūyāya kalpate || 48||
vedavyāsa uvāca |
acyutaḥ kalpavṛkṣo'sāvanantaḥ kāmadhenu vai |
cintāmaṇistu govindo harernāma vicintayet || 49||
indra uvāca |
jayatu jayatu devo devakīnandano'yaṃ
jayatu jayatu kṛṣṇo vṛṣṇivaṃśapradīpaḥ |
jayatu jayatu meghaśyāmalaḥ komalāṅgo
jayatu jayatu pṛthvībhāranāśo mukundaḥ || 50||
pippalāyana uvāca |
śrīmannṛsiṃhavibhave garuḍadhvajāya
tāpatrayopaśamanāya bhavauṣadhāya |
kṛṣṇāya vṛścikajalāgnibhujaṅgaroga-
kleśavyayāya haraye gurave namaste || 51||
āvirhotra uvāca |
kṛṣṇa tvadīyapadapaṅkajapañjarānte
adyaiva me viśatu mānasarājahaṃsaḥ |
prāṇaprayāṇasamaye kaphavātapittaiḥ
kaṇṭhāvarodhanavidhau smaraṇaṃ kutaste || 52||
vidura uvāca |
harernāmaiva nāmaiva nāmaiva mama jīvanam |
kalau nāstyeva nāstyeva nāstyeva gatiranyathā || 53||
vasiṣṭha uvāca |
kṛṣṇeti maṅgalaṃ nāma yasya vāci pravartate |
bhasmībhavanti tasyāśu mahāpātakakoṭayaḥ || 54||
arundhatyuvāca |
kṛṣṇāya vāsudevāya haraye paramātmane |
praṇatakleśanāśāya govindāya namo namaḥ || 55||
kaśyapa uvāca |
kṛṣṇānusmaraṇādeva pāpasaṅghaṭṭapañjaram |
śatadhā bhedamāpnoti girirvajrahato yathā || 56||
duryodhana uvāca |
jānāmi dharmaṃ na ca me pravṛtti-
rjānāmi pāpaṃ na ca me nivṛttiḥ |
kenāpi devena hṛdi sthitena
yathā niyukto'smi tathā karomi || 57||
yantrasya mama doṣeṇa kṣamyatāṃ madhusūdana |
ahaṃ yantraṃ bhavān yantrī mama doṣo na dīyatām || 58||
bhṛguruvāca |
nāmaiva tava govinda nāma tvattaḥ śatādhikam |
dadāttyuccāraṇānmuktiḥ bhavānaṣṭāṅgayogataḥ || 59||
lomaśa uvāca |
namāmi nārāyaṇa pādapaṅkajaṃ
karomi nārāyaṇapūjanaṃ sadā |
vadāmi nārāyaṇanāma nirmalaṃ
smarāmi nārāyaṇatattvamavyayam || 60||
śaunaka uvāca |
smṛteḥ sakalakalyāṇaṃ bhajanaṃ yasya jāyate |
puruṣaṃ tamajaṃ nityaṃ vrajāmi śaraṇaṃ harim || 61||
garga uvāca |
nārāyaṇeti mantro'sti vāgasti vaśavartinī |
tathāpi narake ghore patantītyadbhutaṃ mahat || 62||
dālbhya uvāca |
kiṃ tasya bahubhirmantrairbhaktiryasya janārdane |
namo nārāyaṇāyeti mantraḥ sarvārthasādhāke || 63||
vaiśampāyana uvāca |
yatra yogeśvaraḥ kṛṣṇo yatra pārtho dhanurdharaḥ |
tatra śrīrvijayo bhūtirdhruvā nītirmatirmama || 64||
agniruvāca |
harirharati pāpāni duṣṭacittairapi smṛtaḥ |
anicchayāpi saṃspṛṣṭo dahatyeva hi pāvakaḥ || 65||
parameśvara uvāca |
sakṛduccaritaṃ yena harirityakṣaradvayam |
labdhaḥ parikarastena mokṣāya gamanaṃ prati || 66||
pulastya uvāca |
he jihve rasasārajñe sarvadā madhurapriye |
nārāyaṇākhyapīyūṣaṃ piba jihve nirantaram || 67||
vyāsa uvāca |
satyaṃ satyaṃ punaḥ satyaṃ satyaṃ satyaṃ vadāmyaham |
nāsti vedātparaṃ śāstraṃ na devaḥ keśavātparaḥ || 68||
dhanvantariruvāca |
acyutānanta govinda nāmoccāraṇabheṣajāt |
naśyanti sakalā rogāḥ satyaṃ satyaṃ vadāmyaham || 69||
mārkaṇḍeya uvāca |
svargadaṃ mokṣadaṃ devaṃ sukhadaṃ jagato gurum |
kathaṃ muhurtamapi taṃ vāsudevaṃ na cintayet || 70||
agastya uvāca |
nimiṣaṃ nimiṣārdhaṃ vā prāṇināṃ viṣṇucintanam |
tatra tatra kurukṣetraṃ prayāgo naimiṣaṃ varam || 71||
vāmadeva uvāca |
nimiṣaṃ nimiṣārdhaṃ vā prāṇināṃ viṣṇucintanam |
kalpakoṭisahasrāṇi labhate vāñchitaṃ phalam || 72||
śuka uvāca |
āloḍya sarvaśāstrāṇi vicārya ca punaḥ punaḥ |
idamekaṃ suniṣpannaṃ dhyeyo nārāyaṇaḥ sadā || 73||
śrīmahādeva uvāca |
śarīre jarjarībhūte vyādhigraste kalevare |
auṣadhaṃ jāhnavītoyaṃ vaidyo nārāyaṇo hariḥ || 74||
śaunaka uvāca |
bhojanācchādane cintāṃ vṛthā kurvanti vaiṣṇavāḥ |
yo'sau viśvambharo devaḥ sa kiṃ bhaktānupekṣate || 75||
sanatkumāra uvāca |
yasya haste gadā cakraṃ garuḍo yasya vāhanam |
śaṅkhacakragadāpadmī sa me viṣṇuḥ prasīdatu || 76||
evaṃ brahmādayo devā ṛṣayaśca tapodhanāḥ |
kīrtayanti suraśreṣṭhamevaṃ nārāyaṇaṃ vibhum || 77||
idaṃ pavitramāyuṣyaṃ puṇyaṃ pāpapraṇāśanam |
duḥsvapnanāśanaṃ stotraṃ pāṇḍavaiḥ parikīrtitam || 78||
yaḥ paṭhetprātarutthāya śucistadgatamānasaḥ |
gavāṃ śatasahasrasya samyagdattasya yatphalam || 79||
tatphalaṃ samavāpnoti yaḥ paṭhediti saṃstavam |
sarvapāpavinirmukto viṣṇulokaṃ sa gacchati || 80||
gaṅgā gītā ca gāyatrī govindo garuḍadhvajaḥ |
gakāraiḥ pañcabhiryuktaḥ punarjanma na vidyate || 81||
gītāṃ yaḥ paṭhate nityaṃ ślokārdhaṃ ślokameva vā |
mucyate sarvapāpebhyo viṣṇulokaṃ sa gacchati || 82||
iti pāṇḍavagītā athavā prapannagītā samāptā |
oṃ tatsat |