📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
4.6 - అశ్మన్నూర్జం పర్వతే - కృష్ణ యజుర్వేద తైత్తిరీయ సంహితా పాఠః
4.6 - Ashmannurjam Parvate - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita Pathah
Krishna Vedic Telugu
కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ సంహితాయా-ఞ్చతుర్థకాణ్డే షష్ఠః ప్రశ్నః - పరిషేచన-సంస్కారాభిధానం
ఓ-న్నమః పరమాత్మనే, శ్రీ మహాగణపతయే నమః,
శ్రీ గురుభ్యో నమః । హ॒రిః॒ ఓమ్ ॥
అశ్మ॒న్నూర్జ॒-మ్పర్వ॑తే శిశ్రియా॒ణాం-వాఁతే॑ ప॒ర్జన్యే॒ వరు॑ణస్య॒ శుష్మే᳚ । అ॒ద్భ్య ఓష॑ధీభ్యో॒ వన॒స్పతి॒భ్యో-ఽధి॒ సమ్భృ॑తా॒-న్తా-న్న॒ ఇష॒మూర్జ॑-న్ధత్త మరుత-స్సగ్ం రరా॒ణాః ॥ అశ్మగ్గ్॑స్తే॒ క్షుద॒ము-న్తే॒ శుగృ॑చ్ఛతు॒ య-న్ద్వి॒ష్మః ॥ స॒ము॒ద్రస్య॑ త్వా॒-ఽవాక॒యా-ఽగ్నే॒ పరి॑ వ్యయామసి । పా॒వ॒కో అ॒స్మభ్యగ్ం॑ శి॒వో భ॑వ ॥ హి॒మస్య॑ త్వా జ॒రాయు॒ణా-ఽగ్నే॒ పరి॑ వ్యయామసి । పా॒వ॒కో అ॒స్మభ్యగ్ం॑ శి॒వో భ॑వ ॥ ఉప॒- [ఉప॑, జ్మన్నుప॑] 1
-జ్మన్నుప॑ వేత॒సే-ఽవ॑త్తర-న్న॒దీష్వా । అగ్నే॑ పి॒త్తమ॒పామ॑సి ॥ మణ్డూ॑కి॒ తాభి॒రా గ॑హి॒ సేమ-న్నో॑ య॒జ్ఞమ్ । పా॒వ॒కవ॑ర్ణగ్ం శి॒వ-ఙ్కృ॑ధి ॥ పా॒వ॒క ఆ చి॒తయ॑న్త్యా కృ॒పా । క్షామ॑-న్రురు॒చ ఉ॒షసో॒ న భా॒నునా᳚ ॥ తూర్వ॒-న్న యామ॒న్నేత॑శస్య॒ నూ రణ॒ ఆ యో ఘృ॒ణే । న త॑తృషా॒ణో అ॒జరః॑ ॥ అగ్నే॑ పావక రో॒చిషా॑ మ॒న్ద్రయా॑ దేవ జి॒హ్వయా᳚ । ఆ దే॒వాన్ [ఆ దే॒వాన్, వ॒క్షి॒ యక్షి॑ చ ।] 2
వ॑క్షి॒ యక్షి॑ చ ॥ స నః॑ పావక దీది॒వో-ఽగ్నే॑ దే॒వాగ్ం ఇ॒హా-ఽఽ వ॑హ । ఉప॑ య॒జ్ఞగ్ం హ॒విశ్చ॑ నః ॥ అ॒పామి॒ద-న్న్యయ॑నగ్ం సము॒ద్రస్య॑ ని॒వేశ॑నమ్ । అ॒న్య-న్తే॑ అ॒స్మ-త్త॑పన్తు హే॒తయః॑ పావ॒కో అ॒స్మభ్యగ్ం॑ శి॒వో భ॑వ ॥ నమ॑స్తే॒ హర॑సే శో॒చిషే॒ నమ॑స్తే అస్త్వ॒ర్చిషే᳚ । అ॒న్య-న్తే॑ అ॒స్మ-త్త॑పన్తు హే॒తయః॑ పావ॒కో అ॒స్మభ్యగ్ం॑ శి॒వో భ॑వ ॥ నృ॒షదే॒ వ- [నృ॒షదే॒ వట్, అ॒ఫ్సు॒షదే॒ వ-డ్వ॑న॒సదే॒] 3
-డ॑ఫ్సు॒షదే॒ వ-డ్వ॑న॒సదే॒ వ-డ్బ॑ర్​హి॒షదే॒ వట్-థ్సు॑వ॒ర్విదే॒ వట్ ॥ యే దే॒వా దే॒వానాం᳚-యఁ॒జ్ఞియా॑ య॒జ్ఞియా॑నాగ్ం సం​వఁ-థ్స॒రీణ॒ముప॑ భా॒గమాస॑తే । అ॒హు॒తాదో॑ హ॒విషో॑ య॒జ్ఞే అ॒స్మిన్-థ్స్వ॒య-ఞ్జు॑హుద్ధ్వ॒-మ్మధు॑నో ఘృ॒తస్య॑ ॥ యే దే॒వా దే॒వేష్వధి॑ దేవ॒త్వమాయ॒న్॒ యే బ్రహ్మ॑ణః పుర ఏ॒తారో॑ అ॒స్య । యేభ్యో॒ నర్తే పవ॑తే॒ ధామ॒ కి-ఞ్చ॒న న తే ది॒వో న పృ॑థి॒వ్యా అధి॒ స్నుషు॑ ॥ ప్రా॒ణ॒దా [ప్రా॒ణ॒దాః, అ॒పా॒న॒దా వ్యా॑న॒దా-] 4
అ॑పాన॒దా వ్యా॑న॒దా-శ్చ॑క్షు॒ర్దా వ॑ర్చో॒దా వ॑రివో॒దాః । అ॒న్య-న్తే॑ అ॒స్మ-త్త॑పన్తు హే॒తయః॑ పావ॒కో అ॒స్మభ్యగ్ం॑ శి॒వో భ॑వ ॥ అ॒గ్నిస్తి॒గ్మేన॑ శో॒చిషా॒ యగ్ంస॒ద్విశ్వ॒-న్న్య॑త్రిణ᳚మ్ । అ॒గ్నిర్నో॑ వగ్ంసతే ర॒యిమ్ ॥ సైనా-ఽనీ॑కేన సువి॒దత్రో॑ అ॒స్మే యష్టా॑ దే॒వాగ్ం ఆయ॑జిష్ఠ-స్స్వ॒స్తి । అద॑బ్ధో గో॒పా ఉ॒త నః॑ పర॒స్పా అగ్నే᳚ ద్యు॒మదు॒త రే॒వ-ద్ది॑దీహి ॥ 5 ॥
(ఉప॑-దే॒వాన్-వట్-ప్రా॑ణ॒దా-శ్చతు॑శ్చత్వారిగ్ంశచ్చ) (అ. 1)
య ఇ॒మా విశ్వా॒ భువ॑నాని॒ జుహ్వ॒దృషి॒ర్॒హోతా॑ నిష॒సాదా॑ పి॒తా నః॑ । స ఆ॒శిషా॒ ద్రవి॑ణమి॒చ్ఛమా॑నః పరమ॒చ్ఛదో॒ వర॒ ఆ వి॑వేశ ॥ వి॒శ్వక॑ర్మా॒ మన॑సా॒ యద్విహా॑యా ధా॒తా వి॑ధా॒తా ప॑ర॒మోత స॒న్దృక్ । తేషా॑మి॒ష్టాని॒ సమి॒షా మ॑దన్తి॒ యత్ర॑ సప్త॒ర్॒షీ-న్ప॒ర ఏక॑మా॒హుః ॥ యో నః॑ పి॒తా జ॑ని॒తా యో వి॑ధా॒తా యో నః॑ స॒తో అ॒భ్యా సజ్జ॒జాన॑ । 6
యో దే॒వానా᳚-న్నామ॒ధా ఏక॑ ఏ॒వ తగ్ం స॑మ్ప్ర॒శ్ఞ-మ్భువ॑నా యన్త్య॒న్యా ॥ త ఆ-ఽయ॑జన్త॒ ద్రవి॑ణ॒గ్ం॒ సమ॑స్మా॒ ఋష॑యః॒ పూర్వే॑ జరి॒తారో॒ న భూ॒నా । అ॒సూర్తా॒ సూర్తా॒ రజ॑సో వి॒మానే॒ యే భూ॒తాని॑ స॒మకృ॑ణ్వన్ని॒మాని॑ ॥ న తం-విఁ॑దాథ॒ య ఇ॒ద-ఞ్జ॒జానా॒న్య-ద్యు॒ష్మాక॒మన్త॑ర-మ్భవాతి । నీ॒హా॒రేణ॒ ప్రావృ॑తా॒ జల్ప్యా॑ చాసు॒తృప॑ ఉక్థ॒ శాస॑శ్చరన్తి ॥ ప॒రో ది॒వా ప॒ర ఏ॒నా [ప॒ర ఏ॒నా, పృ॒థి॒వ్యా ప॒రో] 7
పృ॑థి॒వ్యా ప॒రో దే॒వేభి॒రసు॑రై॒ర్గుహా॒ యత్ । కగ్గ్​ స్వి॒ద్గర్భ॑-మ్ప్రథ॒మ-న్ద॑ద్ధ్ర॒ ఆపో॒ యత్ర॑ దే॒వా-స్స॒మగ॑చ్ఛన్త॒ విశ్వే᳚ ॥ తమిద్గర్భ॑-మ్ప్రథ॒మ-న్ద॑ద్ధ్ర॒ ఆపో॒ యత్ర॑ దే॒వా-స్స॒మగ॑చ్ఛన్త॒ విశ్వే᳚ । అ॒జస్య॒ నాభా॒వద్ధ్యేక॒-మర్పి॑తం॒-యఁస్మి॑న్ని॒దం-విఁశ్వ॒-మ్భువ॑న॒మధి॑ శ్రి॒తమ్ ॥ వి॒శ్వక॑ర్మా॒ హ్యజ॑నిష్ట దే॒వ ఆది-ద్గ॑న్ధ॒ర్వో అ॑భవ-ద్ద్వి॒తీయః॑ । తృ॒తీయః॑ పి॒తా జ॑ని॒తౌష॑ధీనా- [పి॒తా జ॑ని॒తౌష॑ధీనామ్, అ॒పా-ఙ్గర్భం॒-వ్యఁ॑దధా-త్పురు॒త్రా ।] 8
-మ॒పా-ఙ్గర్భం॒-వ్యఁ॑దధా-త్పురు॒త్రా ॥ చక్షు॑షః పి॒తా మన॑సా॒ హి ధీరో॑ ఘృ॒తమే॑నే అజన॒న్న॑మానే । య॒దేదన్తా॒ అద॑దృగ్ంహన్త॒ పూర్వ॒ ఆది-ద్ద్యావా॑పృథి॒వీ అ॑ప్రథేతామ్ ॥ వి॒శ్వత॑-శ్చక్షురు॒త వి॒శ్వతో॑ముఖో వి॒శ్వతో॑హస్త ఉ॒త వి॒శ్వత॑స్పాత్ । స-మ్బా॒హుభ్యా॒-న్నమ॑తి॒ స-మ్పత॑త్రై॒ ర్ద్యావా॑పృథి॒వీ జ॒నయ॑-న్దే॒వ ఏకః॑ ॥ కిగ్గ్​ స్వి॑దాసీ-దధి॒ష్ఠాన॑-మా॒రమ్భ॑ణ-ఙ్కత॒మ-థ్స్వి॒-త్కిమా॑సీత్ । యదీ॒ భూమి॑-ఞ్జ॒నయ॑- [యదీ॒ భూమి॑-ఞ్జ॒నయన్న్॑, వి॒శ్వక॑ర్మా॒] 9
-న్వి॒శ్వక॑ర్మా॒ వి ద్యామౌర్ణో᳚-న్మహి॒నా వి॒శ్వచ॑క్షాః ॥ కిగ్గ్​ స్వి॒ద్వన॒-ఙ్క ఉ॒ స వృ॒క్ష ఆ॑సీ॒ద్యతో॒ ద్యావా॑పృథి॒వీ ని॑ష్టత॒క్షుః । మనీ॑షిణో॒ మన॑సా పృ॒చ్ఛతేదు॒ తద్యద॒ద్ధ్యతి॑ష్ఠ॒-ద్భువ॑నాని ధా॒రయన్న్॑ ॥ యా తే॒ ధామా॑ని పర॒మాణి॒ యా-ఽవ॒మా యా మ॑ద్ధ్య॒మా వి॑శ్వకర్మన్ను॒తేమా । శిక్షా॒ సఖి॑భ్యో హ॒విషి॑ స్వధావ-స్స్వ॒యం-యఁ॑జస్వ త॒నువ॑-ఞ్జుషా॒ణః ॥ వా॒చస్పతిం॑-విఁ॒శ్వక॑ర్మాణ-మూ॒తయే॑ [-మూ॒తయే᳚, మ॒నో॒యుజం॒-వాఁజే॑] 10
మనో॒యుజం॒-వాఁజే॑ అ॒ద్యా హు॑వేమ । స నో॒ నేది॑ష్ఠా॒ హవ॑నాని జోషతే వి॒శ్వశ॑భూం॒రవ॑సే సా॒ధుక॑ర్మా ॥ విశ్వ॑కర్మన్. హ॒విషా॑ వావృధా॒న-స్స్వ॒యం-యఁ॑జస్వ త॒నువ॑-ఞ్జుషా॒ణః । ముహ్య॑న్త్వ॒న్యే అ॒భితః॑ స॒పత్నా॑ ఇ॒హాస్మాక॑-మ్మ॒ఘవా॑ సూ॒రిర॑స్తు ॥ విశ్వ॑కర్మన్. హ॒విషా॒ వర్ధ॑నేన త్రా॒తార॒మిన్ద్ర॑-మకృణోరవ॒ద్ధ్యమ్ । తస్మై॒ విశ॒-స్సమ॑నమన్త పూ॒ర్వీర॒యము॒గ్రో వి॑హ॒వ్యో॑ యథా-ఽస॑త్ ॥ స॒ము॒ద్రాయ॑ వ॒యునా॑య॒ సిన్ధూ॑నా॒-మ్పత॑యే॒ నమః॑ । న॒దీనా॒గ్ం॒ సర్వా॑సా-మ్పి॒త్రే జు॑హు॒తా వి॒శ్వక॑ర్మణే॒ విశ్వా-ఽహామ॑ర్త్యగ్ం హ॒విః ॥ 11 ॥
(జ॒జానై॒ - నౌ - ష॑ధీనాం॒ - భూమి॑-ఞ్జ॒నయ॑ - న్నూ॒తయే॒ - నమో॒ - నవ॑ చ) (అ. 2)
ఉదే॑నముత్త॒రా-న్న॒యాగ్నే॑ ఘృతేనా-ఽఽహుత । రా॒యస్పోషే॑ణ॒ సగ్ం సృ॑జ ప్ర॒జయా॑ చ॒ ధనే॑న చ ॥ ఇన్ద్రే॒మ-మ్ప్ర॑త॒రా-ఙ్కృ॑ధి సజా॒తానా॑-మసద్వ॒శీ । సమే॑నం॒-వఁర్చ॑సా సృజ దే॒వేభ్యో॑ భాగ॒ధా అ॑సత్ ॥ యస్య॑ కు॒ర్మో హ॒విర్గృ॒హే తమ॑గ్నే వర్ధయా॒ త్వమ్ । తస్మ॑ దే॒వా అధి॑ బ్రవన్న॒య-ఞ్చ॒ బ్రహ్మ॑ణ॒స్పతిః॑ ॥ ఉదు॑ త్వా॒ విశ్వే॑ దే॒వా [విశ్వే॑ దే॒వాః, అగ్నే॒ భర॑న్తు॒ చిత్తి॑భిః ।] 12
అగ్నే॒ భర॑న్తు॒ చిత్తి॑భిః । స నో॑ భవ శి॒వత॑మ-స్సు॒ప్రతీ॑కో వి॒భావ॑సుః ॥ పఞ్చ॒ దిశో॒ దైవీ᳚ర్య॒జ్ఞమ॑వన్తు దే॒వీరపామ॑తి-న్దుర్మ॒తి-మ్బాధ॑మానాః । రా॒యస్పోషే॑ య॒జ్ఞప॑తి-మా॒భజ॑న్తీః ॥ రా॒యస్పోషే॒ అధి॑ య॒జ్ఞో అ॑స్థా॒-థ్సమి॑ద్ధే అ॒గ్నావధి॑ మామహా॒నః । ఉ॒క్థప॑త్ర॒ ఈడ్యో॑ గృభీ॒తస్త॒ప్త-ఙ్ఘ॒ర్మ-మ్ప॑రి॒గృహ్యా॑యజన్త ॥ ఊ॒ర్జా య-ద్య॒జ్ఞమశ॑మన్త దే॒వా దైవ్యా॑య ధ॒ర్త్రే జోష్ట్రే᳚ । దే॒వ॒శ్రీ-శ్శ్రీమ॑ణా-శ్శ॒తప॑యాః [దే॒వ॒శ్రీ-శ్శ్రీమ॑ణా-శ్శ॒తప॑యాః, ప॒రి॒గృహ్య॑] 13
పరి॒గృహ్య॑ దే॒వా య॒జ్ఞమా॑యన్న్ ॥ సూర్య॑రశ్మి॒ర్॒హరి॑కేశః పు॒రస్తా᳚-థ్సవి॒తా జ్యోతి॒రుద॑యా॒గ్ం॒ అజ॑స్రమ్ । తస్య॑ పూ॒షా ప్ర॑స॒వం-యాఁ॑తి దే॒వ-స్స॒పంశ్య॒న్ విశ్వా॒ భువ॑నాని గో॒పాః ॥ దే॒వా దే॒వేభ్యో॑ అద్ధ్వ॒ర్యన్తో॑ అస్థుర్వీ॒తగ్ం శ॑మి॒త్రే శ॑మి॒తా య॒జద్ధ్యై᳚ । తు॒రీయో॑ య॒జ్ఞో యత్ర॑ హ॒వ్యమేతి॒ తతః॑ పావ॒కా ఆ॒శిషో॑ నో జుషన్తామ్ ॥ వి॒మాన॑ ఏ॒ష ది॒వో మద్ధ్య॑ ఆస్త ఆపప్రి॒వా-న్రోద॑సీ అ॒న్తరి॑క్షమ్ । స వి॒శ్వాచీ॑ర॒భి- [స వి॒శ్వాచీ॑ర॒భి, చ॒ష్టే॒ ఘృ॒తాచీ॑రన్త॒రా] 14
-చ॑ష్టే ఘృ॒తాచీ॑రన్త॒రా పూర్వ॒మప॑ర-ఞ్చ కే॒తుమ్ ॥ ఉ॒క్షా స॑ము॒ద్రో అ॑రు॒ణ-స్సు॑ప॒ర్ణః పూర్వ॑స్య॒ యోని॑-మ్పి॒తురా వి॑వేశ । మద్ధ్యే॑ ది॒వో నిహి॑తః॒ పృశ్ఞి॒రశ్మా॒ వి చ॑క్రమే॒ రజ॑సః పా॒త్యన్తౌ᳚ ॥ ఇన్ద్రం॒-విఁశ్వా॑ అవీవృధన్-థ్సము॒ద్రవ్య॑చస॒-ఙ్గిరః॑ । ర॒థీత॑మగ్ం రథీ॒నాం-వాఁజా॑నా॒గ్ం॒ సత్ప॑తి॒-మ్పతి᳚మ్ ॥ సు॒మ్న॒హూర్య॒జ్ఞో దే॒వాగ్ం ఆ చ॑ వక్ష॒ద్యక్ష॑ద॒గ్నిర్దే॒వో దే॒వాగ్ం ఆ చ॑ వక్షత్ ॥ వాజ॑స్య మా ప్రస॒వేనో᳚-ద్గ్రా॒భేణో-ద॑గ్రభీత్ । అథా॑ స॒పత్నా॒గ్ం॒ ఇన్ద్రో॑ మే నిగ్రా॒భేణాధ॑రాగ్ం అకః ॥ ఉ॒ద్గ్రా॒భ-ఞ్చ॑ నిగ్రా॒భ-ఞ్చ॒ బ్రహ్మ॑ దే॒వా అ॑వీవృధన్న్ । అథా॑ స॒పత్నా॑నిన్ద్రా॒గ్నీ మే॑ విషూ॒చీనా॒న్ వ్య॑స్యతామ్ ॥ 15 ॥
(దే॒వాః - శ॒తప॑యా - అ॒భి - వాజ॑స్య॒ - షడ్విగ్ం॑శతిశ్చ ) (అ. 3)
ఆ॒శు-శ్శిశా॑నో వృష॒భో న యు॒ద్ధ్మో ఘ॑నాఘ॒నః, క్షోభ॑ణ-శ్చర్​షణీ॒నామ్ । స॒ఙ్క్రన్ద॑నో-ఽనిమి॒ష ఏ॑క వీ॒ర-శ్శ॒తగ్ం సేనా॑ అజయ-థ్సా॒కమిన్ద్రః॑ ॥ స॒ఙ్క్రన్ద॑నేనా నిమి॒షేణ॑ జి॒ష్ణునా॑ యుత్కా॒రేణ॑ దుశ్చ్యవ॒నేన॑ ధృ॒ష్ణునా᳚ । తదిన్ద్రే॑ణ జయత॒ త-థ్స॑హద్ధ్వం॒-యుఁధో॑ నర॒ ఇషు॑హస్తేన॒ వృష్ణా᳚ ॥ స ఇషు॑హస్తై॒-స్స ని॑ష॒ఙ్గిభి॑ర్వ॒శీ సగ్గ్​స్ర॑ష్టా॒ స యుధ॒ ఇన్ద్రో॑ గ॒ణేన॑ । స॒గ్ం॒సృ॒ష్ట॒జి-థ్సో॑మ॒పా బా॑హుశ॒ర్ధ్యూ᳚ర్ధ్వధ॑న్వా॒ ప్రతి॑హితాభి॒రస్తా᳚ ॥ బృహ॑స్పతే॒ పరి॑ దీయా॒ [పరి॑ దీయ, రథే॑న] 16
రథే॑న రక్షో॒హా ఽమిత్రాగ్ం॑ అప॒ బాధ॑మానః । ప్ర॒భ॒ఞ్జన్-థ్సేనాః᳚ ప్రమృ॒ణో యు॒ధా జయ॑న్న॒స్మాక॑-మేద్ధ్యవి॒తా రథా॑నామ్ ॥ గో॒త్ర॒భిద॑-ఙ్గో॒విదం॒-వఁజ్ర॑బాహు॒-ఞ్జయ॑న్త॒మజ్మ॑ ప్రమృ॒ణన్త॒-మోజ॑సా । ఇ॒మగ్ం స॑జాతా॒ అను॑వీర-యద్ధ్వ॒మిన్ద్రగ్ం॑ సఖా॒యో-ఽను॒ సగ్ం ర॑భద్ధ్వమ్ ॥ బ॒ల॒వి॒జ్ఞా॒యః-స్థవి॑రః॒ ప్రవీ॑ర॒-స్సహ॑స్వాన్. వా॒జీ సహ॑మాన ఉ॒గ్రః । అ॒భివీ॑రో అ॒భిస॑త్వా సహో॒జా జైత్ర॑మిన్ద్ర॒ రథ॒మాతి॑ష్ఠ గో॒విత్ ॥ అ॒భి గో॒త్రాణి॒ సహ॑సా॒ గాహ॑మానో-ఽదా॒యో [గాహ॑మానో-ఽదా॒యః, వీ॒ర-శ్శ॒తమ॑న్యు॒రిన్ద్రః॑ ।] 17
వీ॒ర-శ్శ॒తమ॑న్యు॒రిన్ద్రః॑ । దు॒శ్చ్య॒వ॒నః పృ॑తనా॒షాడ॑ యు॒ద్ధ్యో᳚-స్మాక॒గ్ం॒ సేనా॑ అవతు॒ ప్ర యు॒థ్సు ॥ ఇన్ద్ర॑ ఆసాం-నే॒తా బృహ॒స్పతి॒ ర్దక్షి॑ణా య॒జ్ఞః పు॒ర ఏ॑తు॒ సోమః॑ । దే॒వ॒సే॒నానా॑-మభిభఞ్జతీ॒నా-ఞ్జయ॑న్తీనా-మ్మ॒రుతో॑ య॒న్త్వగ్రే᳚ ॥ ఇన్ద్ర॑స్య॒ వృష్ణో॒ వరు॑ణస్య॒ రాజ్ఞ॑ ఆది॒త్యానా᳚-మ్మ॒రుతా॒గ్ం॒ శర్ధ॑ ఉ॒గ్రమ్ । మ॒హామ॑నసా-మ్భువనచ్య॒వానా॒-ఙ్ఘోషో॑ దే॒వానా॒-ఞ్జయ॑తా॒ ముద॑స్థాత్ ॥ అ॒స్మాక॒-మిన్ద్ర॒-స్సమృ॑తేషు ధ్వ॒జేష్వ॒స్మాకం॒-యాఁ ఇష॑వ॒స్తా జ॑యన్తు । 18
అ॒స్మాకం॑-వీఁ॒రా ఉత్త॑రే భవన్త్వ॒స్మాను॑ దేవా అవతా॒ హవే॑షు ॥ ఉద్ధ॑ర్​షయ మఘవ॒న్నా-యు॑ధా॒-న్యుథ్సత్వ॑నా-మ్మామ॒కానా॒-మ్మహాగ్ం॑సి । ఉద్వృ॑త్రహన్ వా॒జినాం॒-వాఁజి॑నా॒న్యు-ద్రథా॑నా॒-ఞ్జయ॑తామేతు॒ ఘోషః॑ ॥ ఉప॒ ప్రేత॒ జయ॑తా నరస్స్థి॒రా వః॑ సన్తు బా॒హవః॑ । ఇన్ద్రో॑ వ॒-శ్శర్మ॑ యచ్ఛ త్వనా-ధృ॒ష్యా యథాస॑థ ॥ అవ॑సృష్టా॒ పరా॑ పత॒ శర॑వ్యే॒ బ్రహ్మ॑ సగ్ంశితా । గచ్ఛా॒-ఽమిత్రా॒-న్ప్ర- [గచ్ఛా॒-ఽమిత్రా॒-న్ప్ర, వి॒శ॒ మైషా॒-] 19
-వి॑శ॒ మైషా॒-ఙ్కఞ్చ॒నోచ్ఛి॑షః ॥ మర్మా॑ణి తే॒ వర్మ॑భిశ్ఛాదయామి॒ సోమ॑స్త్వా॒ రాజా॒ ఽమృతే॑నా॒భి-వ॑స్తామ్ । ఉ॒రోర్వరీ॑యో॒ వరి॑వస్తే అస్తు॒ జయ॑న్త॒-న్త్వామను॑ మదన్తు దే॒వాః ॥ యత్ర॑ బా॒ణా-స్స॒మ్పత॑న్తి కుమా॒రా వి॑శి॒ఖా ఇ॑వ । ఇన్ద్రో॑ న॒స్తత్ర॑ వృత్ర॒హా వి॑శ్వా॒హా శర్మ॑ యచ్ఛతు ॥ 20 ॥
(దీ॒యా॒ - ఽదా॒యో - జ॑యన్త్వ॒ - మిత్రా॒-న్ప్ర - చ॑త్వారి॒గ్ం॒శచ్చ॑) (అ. 4)
ప్రాచీ॒మను॑ ప్ర॒దిశ॒-మ్ప్రేహి॑ వి॒ద్వాన॒గ్నేర॑గ్నే పు॒రో అ॑గ్నిర్భవే॒హ । విశ్వా॒ ఆశా॒ దీద్యా॑నో॒ వి భా॒హ్యూర్జ॑-న్నో ధేహి ద్వి॒పదే॒ చతు॑ష్పదే ॥ క్రమ॑ద్ధ్వమ॒గ్నినా॒ నాక॒ముఖ్య॒గ్ం॒ హస్తే॑షు॒ బిభ్ర॑తః । ది॒వః పృ॒ష్ఠగ్ం సువ॑ర్గ॒త్వా మి॒శ్రా దే॒వేభి॑రాద్ధ్వమ్ ॥ పృ॒థి॒వ్యా అ॒హముద॒న్తరి॑క్ష॒-మా-ఽరు॑హ-మ॒న్తరి॑క్షా॒-ద్దివ॒మా-ఽరు॑హమ్ । ది॒వో నాక॑స్య పృ॒ష్ఠా-థ్సువ॒ర్జ్యోతి॑రగా- [పృ॒ష్ఠా-థ్సువ॒ర్జ్యోతి॑రగామ్, అ॒హమ్ ।] 21
-మ॒హమ్ ॥ సువ॒ర్యన్తో॒ నాపే᳚క్షన్త॒ ఆ ద్యాగ్ం రో॑హన్తి॒ రోద॑సీ । య॒జ్ఞం-యేఁ వి॒శ్వతో॑ధార॒గ్ం॒ సువి॑ద్వాగ్ంసో వితేని॒రే ॥ అగ్నే॒ ప్రేహి॑ ప్రథ॒మో దే॑వయ॒తా-ఞ్చక్షు॑ర్దే॒వానా॑ము॒త మర్త్యా॑నామ్ । ఇయ॑క్షమాణా॒ భృగు॑భి-స్స॒జోషా॒-స్సువ॑ర్యన్తు॒ యజ॑మానా-స్స్వ॒స్తి ॥ నక్తో॒షాసా॒ సమ॑నసా॒ విరూ॑పే ధా॒పయే॑తే॒ శిశు॒మేకగ్ం॑ సమీ॒చీ । ద్యావా॒ క్షామా॑ రు॒క్మో అ॒న్తర్వి భా॑తి దే॒వా అ॒గ్ని-న్ధా॑రయ-న్ద్రవిణో॒దాః ॥ అగ్నే॑ సహస్రాక్ష [అగ్నే॑ సహస్రాక్ష, శ॒త॒మూ॒ర్ధ॒ఞ్ఛ॒త-న్తే᳚] 22
శతమూర్ధఞ్ఛ॒త-న్తే᳚ ప్రా॒ణా-స్స॒హస్ర॑మపా॒నాః । త్వగ్ం సా॑హ॒స్రస్య॑ రా॒య ఈ॑శిషే॒ తస్మై॑ తే విధేమ॒ వాజా॑య॒ స్వాహా᳚ ॥ సు॒ప॒ర్ణో॑-ఽసి గ॒రుత్మా᳚-న్పృథి॒వ్యాగ్ం సీ॑ద పృ॒ష్ఠే పృ॑థి॒వ్యా-స్సీ॑ద భా॒సా-ఽన్తరి॑క్ష॒మా పృ॑ణ॒ జ్యోతి॑షా॒ దివ॒ముత్త॑భాన॒ తేజ॑సా॒ దిశ॒ ఉ-ద్దృగ్ం॑హ ॥ ఆ॒జుహ్వా॑న-స్సు॒ప్రతీ॑కః పు॒రస్తా॒దగ్నే॒ స్వాం-యోఁని॒మా సీ॑ద సా॒ద్ధ్యా । అ॒స్మిన్-థ్స॒ధస్థే॒ అద్ధ్యుత్త॑రస్మి॒న్ విశ్వే॑ దేవా॒ [అద్ధ్యుత్త॑రస్మి॒న్ విశ్వే॑ దేవాః, యజ॑మానశ్చ సీదత ।] 23
యజ॑మానశ్చ సీదత ॥ ప్రేద్ధో॑ అగ్నే దీదిహి పు॒రో నో-ఽజ॑స్రయా సూ॒ర్మ్యా॑ యవిష్ఠ । త్వాగ్ం శశ్వ॑న్త॒ ఉప॑ యన్తి॒ వాజాః᳚ ॥ వి॒ధేమ॑ తే పర॒మే జన్మ॑న్నగ్నే వి॒ధేమ॒ స్తోమై॒రవ॑రే స॒ధస్థే᳚ । యస్మా॒-ద్యోనే॑రు॒దారి॑థా॒ యజే॒ త-మ్ప్రత్వే హ॒వీగ్ంషి॑ జుహురే॒ సమి॑ద్ధే ॥ తాగ్ం స॑వి॒తుర్వరే᳚ణ్యస్య చి॒త్రామా-ఽహం-వృఁ॑ణే సుమ॒తిం-విఁ॒శ్వజ॑న్యామ్ । యామ॑స్య॒ కణ్వో॒ అదు॑హ॒-త్ప్రపీ॑నాగ్ం స॒హస్ర॑ధారా॒- [స॒హస్ర॑ధారామ్, పయ॑సా మ॒హీ-ఙ్గామ్ ।] 24
-మ్పయ॑సా మ॒హీ-ఙ్గామ్ ॥ స॒ప్త తే॑ అగ్నే స॒మిధః॑ స॒ప్త జి॒హ్వా-స్స॒ప్తర్​ష॑య-స్స॒ప్త ధామ॑ ప్రి॒యాణి॑ । స॒ప్త హోత్రా᳚-స్సప్త॒ధా త్వా॑ యజన్తి స॒ప్త యోనీ॒రా పృ॑ణస్వా ఘృ॒తేన॑ ॥ ఈ॒దృ-ఞ్చా᳚న్యా॒దృ-ఞ్చై॑తా॒దృఞ్చ॑ ప్రతి॒దృ-ఞ్చ॑ మి॒తశ్చ॒ సమ్మి॑తశ్చ॒ సభ॑రాః ॥ శు॒క్రజ్యో॑తిశ్చ చి॒త్రజ్యో॑తిశ్చ స॒త్యజ్యో॑తిశ్చ॒ జ్యోతి॑ష్మాగ్​శ్చ స॒త్యశ్చ॑ర్త॒పాశ్చాత్యగ్ం॑హాః । 25
ఋ॒త॒జిచ్చ॑ సత్య॒జిచ్చ॑ సేన॒జిచ్చ॑ సు॒షేణ॒శ్చాన్త్య॑మిత్రశ్చ దూ॒రే అ॑మిత్రశ్చ గ॒ణః ॥ ఋ॒తశ్చ॑ స॒త్యశ్చ॑ ధ్రు॒వశ్చ॑ ధ॒రుణ॑శ్చ ధ॒ర్తా చ॑ విధ॒ర్తా చ॑ విధార॒యః ॥ ఈ॒దృక్షా॑స ఏతా॒దృక్షా॑స ఊ॒ షుణః॑ స॒దృక్షా॑సః॒ ప్రతి॑సదృక్షాస॒ ఏత॑న । మి॒తాస॑శ్చ॒ సమ్మి॑తాసశ్చ న ఊ॒తయే॒ సభ॑రసో మరుతో య॒జ్ఞే అ॒స్మిన్నిన్ద్ర॒-న్దైవీ॒ర్విశో॑ మ॒రుతో-ఽను॑వర్త్మానో॒ యథేన్ద్ర॒-న్దైవీ॒ర్విశో॑ మ॒రుతో-ఽను॑వర్త్మాన ఏ॒వమి॒మం-యఁజ॑మాన॒-న్దైవీ᳚శ్చ॒ విశో॒ మాను॑షీ॒శ్చాను॑వర్త్మానో భవన్తు ॥ 26 ॥
(అ॒గా॒గ్ం॒ - స॒హ॒స్రా॒క్ష॒ - దే॒వాః॒ - స॒హస్ర॑ధారా॒ - మత్యగ్ం॑హా॒ - అను॑వర్త్మానః॒ - షోడ॑శ చ) (అ. 5)
జీ॒మూత॑స్యేవ భవతి॒ ప్రతీ॑కం॒-యఁద్వ॒ర్మీ యాతి॑ స॒మదా॑ము॒పస్థే᳚ । అనా॑విద్ధయా త॒నువా॑ జయ॒ త్వగ్ం స త్వా॒ వర్మ॑ణో మహి॒మా పి॑పర్తు ॥ ధన్వ॑నా॒ గా ధన్వ॑నా॒-ఽఽజి-ఞ్జ॑యేమ॒ ధన్వ॑నా తీ॒వ్రా-స్స॒మదో॑ జయేమ । ధను॒-శ్శత్రో॑రపకా॒మ-ఙ్కృ॑ణోతి॒ ధన్వ॑నా॒ సర్వాః᳚ ప్ర॒దిశో॑ జయేమ ॥ వ॒క్ష్యన్తీ॒వేదా గ॑నీగన్తి॒ కర్ణ॑-మ్ప్రి॒యగ్ం సఖా॑య-మ్పరిషస్వజా॒నా । యోషే॑వ శిఙ్క్తే॒ విత॒తా-ఽధి॒ ధన్వ॒- [ధన్వన్న్॑, జ్యా ఇ॒యగ్ం] 27
-ఞ్జ్యా ఇ॒యగ్ం సమ॑నే పా॒రయ॑న్తీ ॥ తే ఆ॒చర॑న్తీ॒ సమ॑నేవ॒ యోషా॑ మా॒తేవ॑ పు॒త్ర-మ్బి॑భృతాము॒పస్థే᳚ । అప॒ శత్రూన్॑ విద్ధ్యతాగ్ం సం​విఁదా॒నే ఆర్త్నీ॑ ఇ॒మే వి॑ష్ఫు॒రన్తీ॑ అ॒మిత్రాన్॑ ॥ బ॒హ్వీ॒నా-మ్పి॒తా బ॒హుర॑స్య పు॒త్రశ్చి॒శ్చా కృ॑ణోతి॒ సమ॑నా-ఽవ॒గత్య॑ । ఇ॒షు॒ధి-స్సఙ్కాః॒ పృత॑నాశ్చ॒ సర్వాః᳚ పృ॒ష్ఠే నిన॑ద్ధో జయతి॒ ప్రసూ॑తః ॥ రథే॒ తిష్ఠ॑-న్నయతి వా॒జినః॑ పు॒రో యత్ర॑యత్ర కా॒మయ॑తే సుషార॒థిః । అ॒భీశూ॑నా-మ్మహి॒మాన॑- [మహి॒మాన᳚మ్, ప॒నా॒య॒త॒ మనః॑] 28
-మ్పనాయత॒ మనః॑ ప॒శ్చాదను॑ యచ్ఛన్తి ర॒శ్మయః॑ ॥ తీ॒వ్రా-న్ఘోషా᳚న్ కృణ్వతే॒ వృష॑పాణ॒యో-ఽశ్వా॒ రథే॑భి-స్స॒హ వా॒జయ॑న్తః । అ॒వ॒క్రామ॑న్తః॒ ప్రప॑దైర॒మిత్రా᳚న్ క్షి॒ణన్తి॒ శత్రూ॒గ్ం॒రన॑పవ్యయన్తః ॥ ర॒థ॒వాహ॑నగ్ం హ॒విర॑స్య॒ నామ॒ యత్రా-ఽఽయు॑ధ॒-న్నిహి॑తమస్య॒ వర్మ॑ । తత్రా॒ రథ॒ముప॑ శ॒గ్మగ్ం స॑దేమ వి॒శ్వాహా॑ వ॒యగ్ం సు॑మన॒స్యమా॑నాః ॥ స్వా॒దు॒ష॒గ్ం॒ సదః॑ పి॒తరో॑ వయో॒ధాః కృ॑చ్ఛ్రే॒శ్రిత॒-శ్శక్తీ॑వన్తో గభీ॒రాః । చి॒త్రసే॑నా॒ ఇషు॑బలా॒ అమృ॑ద్ధ్రా-స్స॒తోవీ॑రా ఉ॒రవో᳚ వ్రాతసా॒హాః ॥ బ్రాహ్మ॑ణాసః॒ [బ్రాహ్మ॑ణాసః, పిత॑ర॒-] 29
పిత॑ర॒-స్సోమ్యా॑స-శ్శి॒వే నో॒ ద్యావా॑పృథి॒వీ అ॑నే॒హసా᳚ । పూ॒షా నః॑ పాతు దురి॒తాదృ॑తావృధో॒ రక్షా॒ మాకి॑ర్నో అ॒ఘశగ్ం॑స ఈశత ॥ సు॒ప॒ర్ణం-వఁ॑స్తే మృ॒గో అ॑స్యా॒ దన్తో॒ గోభి॒-స్సన్న॑ద్ధా పతతి॒ ప్రసూ॑తా । యత్రా॒ నర॒-స్స-ఞ్చ॒ వి చ॒ ద్రవ॑న్తి॒ తత్రా॒స్మభ్య॒మిష॑వ॒-శ్శర్మ॑ యగ్ంసన్న్ ॥ ఋజీ॑తే॒ పరి॑ వృఙ్గ్ధి॒ నో-ఽశ్మా॑ భవతు నస్త॒నూః । సోమో॒ అధి॑ బ్రవీతు॒ నో-ఽది॑తి॒- [నో-ఽది॑తిః, శర్మ॑ యచ్ఛతు ।] 30
-శ్శర్మ॑ యచ్ఛతు ॥ ఆ జ॑ఙ్ఘన్తి॒ సాన్వే॑షా-ఞ్జ॒ఘనా॒గ్ం॒ ఉప॑ జిఘ్నతే । అశ్వా॑జని॒ ప్రచే॑త॒సో-ఽశ్వా᳚న్-థ్స॒మథ్సు॑ చోదయ ॥ అహి॑రివ భో॒గైః పర్యే॑తి బా॒హు-ఞ్జ్యాయా॑ హే॒తి-మ్ప॑రి॒బాధ॑మానః । హ॒స్త॒ఘ్నో విశ్వా॑ వ॒యునా॑ని వి॒ద్వా-న్పుమా॒-న్పుమాగ్ం॑స॒-మ్పరి॑ పాతు వి॒శ్వతః॑ ॥ వన॑స్పతే వీ॒డ్వ॑ఙ్గో॒ హి భూ॒యా అ॒స్మ-థ్స॑ఖా ప్ర॒తర॑ణ-స్సు॒వీరః॑ । గోభి॒-స్సన్న॑ద్ధో అసి వీ॒డయ॑స్వా-ఽఽస్థా॒తా తే॑ జయతు॒ జేత్వా॑ని ॥ ది॒వః పృ॑థి॒వ్యాః ప- [పరి॑, ఓజ॒ ఉ-ద్భృ॑తం॒-] 31
-ర్యోజ॒ ఉ-ద్భృ॑తం॒-వఁన॒స్పతి॑భ్యః॒ పర్యాభృ॑త॒గ్ం॒ సహః॑ । అ॒పామో॒జ్మాన॒-మ్పరి॒ గోభి॒రావృ॑త॒మిన్ద్ర॑స్య॒ వజ్రగ్ం॑ హ॒విషా॒ రథం॑-యఁజ ॥ ఇన్ద్ర॑స్య॒ వజ్రో॑ మ॒రుతా॒మనీ॑క-మ్మి॒త్రస్య॒ గర్భో॒ వరు॑ణస్య॒ నాభిః॑ । సేమా-న్నో॑ హ॒వ్యదా॑తి-ఞ్జుషా॒ణో దేవ॑ రథ॒ ప్రతి॑ హ॒వ్యా గృ॑భాయ ॥ ఉప॑ శ్వాసయ పృథి॒వీము॒త ద్యా-మ్పు॑రు॒త్రా తే॑ మనుతాం॒-విఁష్ఠి॑త॒-ఞ్జగ॑త్ । స దు॑న్దుభే స॒జూరిన్ద్రే॑ణ దే॒వైర్దూ॒రా- [దే॒వైర్దూ॒రాత్, దవీ॑యో॒] 32
-ద్దవీ॑యో॒ అప॑సేధ॒ శత్రూన్॑ ॥ ఆ క్ర॑న్దయ॒ బల॒మోజో॑ న॒ ఆ ధా॒ నిష్ట॑నిహి దురి॒తా బాధ॑మానః । అప॑ ప్రోథ దున్దుభే దు॒చ్ఛునాగ్ం॑ ఇ॒త ఇన్ద్ర॑స్య ము॒ష్టిర॑సి వీ॒డయ॑స్వ ॥ ఆ-ఽమూర॑జ ప్ర॒త్యావ॑ర్తయే॒మాః కే॑తు॒మ-ద్దు॑న్దు॒భి ర్వా॑వదీతి । సమశ్వ॑పర్ణా॒శ్చర॑న్తి నో॒ నరో॒-ఽస్మాక॑మిన్ద్ర ర॒థినో॑ జయన్తు ॥ 33 ॥
(ధన్వ॑న్ - మహి॒మానం॒ - బ్రాహ్మ॑ణా॒సో - ఽది॑తిః - పృథి॒వ్యాః పరి॑ - దూ॒రా - దేక॑చత్వారిగ్ంశచ్చ) (అ. 6)
యదక్ర॑న్దః ప్రథ॒మ-ఞ్జాయ॑మాన ఉ॒ద్యన్-థ్స॑ము॒ద్రాదు॒త వా॒ పురీ॑షాత్ । శ్యే॒నస్య॑ ప॒క్షా హ॑రి॒ణస్య॑ బా॒హూ ఉ॑ప॒స్తుత్య॒-మ్మహి॑ జా॒త-న్తే॑ అర్వన్న్ ॥ య॒మేన॑ ద॒త్త-న్త్రి॒త ఏ॑నమాయున॒గిన్ద్ర॑ ఏణ-మ్ప్రథ॒మో అద్ధ్య॑తిష్ఠత్ । గ॒న్ధ॒ర్వో అ॑స్య రశ॒నామ॑-గృభ్ణా॒-థ్సూరా॒దశ్వం॑-వఁసవో॒ నిర॑తష్ట ॥ అసి॑ య॒మో అస్యా॑ది॒త్యో అ॑ర్వ॒న్నసి॑ త్రి॒తో గుహ్యే॑న వ్ర॒తేన॑ । అసి॒ సోమే॑న స॒మయా॒ విపృ॑క్త [విపృ॑క్తః, ఆ॒హుస్తే॒ త్రీణి॑ ది॒వి బన్ధ॑నాని ।] 34
ఆ॒హుస్తే॒ త్రీణి॑ ది॒వి బన్ధ॑నాని ॥ త్రీణి॑ త ఆహుర్ది॒వి బన్ధ॑నాని॒ త్రీణ్య॒ఫ్సు త్రీణ్య॒న్త-స్స॑ము॒ద్రే । ఉ॒తేవ॑ మే॒ వరు॑ణశ్ఛన్-థ్స్యర్వ॒న్॒. యత్రా॑ త ఆ॒హుః ప॑ర॒మ-ఞ్జ॒నిత్ర᳚మ్ ॥ ఇ॒మా తే॑ వాజిన్నవ॒మార్జ॑నానీ॒మా శ॒ఫానాగ్ం॑ సని॒తుర్ని॒ధానా᳚ । అత్రా॑ తే భ॒ద్రా ర॑శ॒నా అ॑పశ్యమృ॒తస్య॒ యా అ॑భి॒రక్ష॑న్తి గో॒పాః ॥ ఆ॒త్మాన॑-న్తే॒ మన॑సా॒-ఽఽరాద॑జానామ॒వో ది॒వా [ ] 35
ప॒తయ॑న్త-మ్పత॒ఙ్గమ్ । శిరో॑ అపశ్య-మ్ప॒థిభిః॑ సు॒గేభి॑రరే॒ణుభి॒ర్జేహ॑మాన-మ్పత॒త్రి ॥ అత్రా॑ తే రూ॒పము॑త్త॒మమ॑పశ్య॒-ఞ్జిగీ॑షమాణమి॒ష ఆ ప॒దే గోః । య॒దా తే॒ మర్తో॒ అను॒ భోగ॒మాన॒డాది-ద్గ్రసి॑ష్ఠ॒ ఓష॑ధీరజీగః ॥ అను॑ త్వా॒ రథో॒ అను॒ మర్యో॑ అర్వ॒న్నను॒ గావో-ఽను॒ భగః॑ క॒నీనా᳚మ్ । అను॒ వ్రాతా॑స॒స్తవ॑ స॒ఖ్యమీ॑యు॒రను॑ దే॒వా మ॑మిరే వీ॒ర్య॑- [వీ॒ర్య᳚మ్, తే ।] 36
-న్తే ॥ హిర॑ణ్యశృ॒ఙ్గో-ఽయో॑ అస్య॒ పాదా॒ మనో॑జవా॒ అవ॑ర॒ ఇన్ద్ర॑ ఆసీత్ । దే॒వా ఇద॑స్య హవి॒రద్య॑మాయ॒న్॒. యో అర్వ॑న్త-మ్ప్రథ॒మో అ॒ద్ధ్యతి॑ష్ఠత్ ॥ ఈ॒ర్మాన్తా॑స॒-స్సిలి॑కమద్ధ్యమాస॒-స్సగ్ం శూర॑ణాసో ది॒వ్యాసో॒ అత్యాః᳚ । హ॒గ్ం॒సా ఇ॑వ శ్రేణి॒శో య॑తన్తే॒ యదాక్షి॑షుర్ది॒వ్య-మజ్మ॒మశ్వాః᳚ ॥ తవ॒ శరీ॑ర-మ్పతయి॒ష్ణ్వ॑ర్వ॒-న్తవ॑ చి॒త్తం-వాఁత॑ ఇవ॒ ధ్రజీ॑మాన్ । తవ॒ శృఙ్గా॑ణి॒ విష్ఠి॑తా పురు॒త్రా-ఽర॑ణ్యేషు॒ జర్భు॑రాణా చరన్తి ॥ ఉప॒ [ఉప॑, ప్రాగా॒చ్ఛస॑నం-] 37
ప్రాగా॒చ్ఛస॑నం-వాఁ॒జ్యర్వా॑ దేవ॒ద్రీచా॒ మన॑సా॒ దీద్ధ్యా॑నః । అ॒జః పు॒రో నీ॑యతే॒ నాభి॑ర॒స్యాను॑ ప॒శ్చా-త్క॒వయో॑ యన్తి రే॒భాః ॥ ఉప॒ ప్రాగా᳚-త్పర॒మం-యఁ-థ్స॒ధస్థ॒మర్వా॒గ్ం॒ అచ్ఛా॑ పి॒తర॑-మ్మా॒తర॑-ఞ్చ । అ॒ద్యా దే॒వాన్ జుష్ట॑తమో॒ హి గ॒మ్యా అథా-ఽఽశా᳚స్తే దా॒శుషే॒ వార్యా॑ణి ॥ 38 ॥
(విపృ॑క్తో - ది॒వా - వీ॒ర్య॑ - ముపై - కా॒న్నచ॑త్వారి॒గ్ం॒శచ్చ॑) (అ. 7)
మా నో॑ మి॒త్రో వరు॑ణో అర్య॒మా-ఽఽయురిన్ద్ర॑ ఋభు॒క్షా మ॒రుతః॒ పరి॑ ఖ్యన్న్ । య-ద్వా॒జినో॑ దే॒వజా॑తస్య॒ సప్తేః᳚ ప్రవ॒క్ష్యామో॑ వి॒దథే॑ వీ॒ర్యా॑ణి ॥ యన్ని॒ర్ణిజా॒ రేక్ణ॑సా॒ ప్రావృ॑తస్య రా॒తి-ఙ్గృ॑భీ॒తా-మ్ము॑ఖ॒తో నయ॑న్తి । సుప్రా॑ఙ॒జో మేమ్య॑-ద్వి॒శ్వరూ॑ప ఇన్ద్రాపూ॒ష్ణోః ప్రి॒యమప్యే॑తి॒ పాథః॑ ॥ ఏ॒ష చ్ఛాగః॑ పు॒రో అశ్వే॑న వా॒జినా॑ పూ॒ష్ణో భా॒గో నీ॑యతే వి॒శ్వదే᳚వ్యః । అ॒భి॒ప్రియం॒-యఁ-త్పు॑రో॒డాశ॒మర్వ॑తా॒ త్వష్టే- [త్వష్టేత్, ఏ॒న॒గ్ం॒ సౌ॒శ్ర॒వ॒సాయ॑ జిన్వతి ।] 39
-దే॑నగ్ం సౌశ్రవ॒సాయ॑ జిన్వతి ॥ యద్ధ॒విష్య॑మృతు॒శో దే॑వ॒యాన॒-న్త్రిర్మాను॑షాః॒ పర్యశ్వ॒-న్నయ॑న్తి । అత్రా॑ పూ॒ష్ణః ప్ర॑థ॒మో భా॒గ ఏ॑తి య॒జ్ఞ-న్దే॒వేభ్యః॑ ప్రతివే॒దయ॑న్న॒జః ॥ హోతా᳚-ఽద్ధ్వ॒ర్యురావ॑యా అగ్నిమి॒న్ధో గ్రా॑వగ్రా॒భ ఉ॒త శగ్గ్​స్తా॒ సువి॑ప్రః । తేన॑ య॒జ్ఞేన॒ స్వ॑రఙ్కృతేన॒ స్వి॑ష్టేన వ॒క్షణా॒ ఆ పృ॑ణద్ధ్వమ్ ॥ యూ॒ప॒వ్ర॒స్కా ఉ॒త యే యూ॑పవా॒హాశ్చ॒షాలం॒-యేఁ అ॑శ్వయూ॒పాయ॒ తక్ష॑తి । యే చార్వ॑తే॒ పచ॑నగ్ం స॒భంర॑న్త్యు॒తో [ ] 40
తేషా॑-మ॒భిగూ᳚ర్తిర్న ఇన్వతు ॥ ఉప॒ ప్రాగా᳚-థ్సు॒మన్మే॑-ఽధాయి॒ మన్మ॑ దే॒వానా॒మాశా॒ ఉప॑ వీ॒తపృ॑ష్ఠః । అన్వే॑నం॒-విఁప్రా॒ ఋష॑యో మదన్తి దే॒వానా᳚-మ్పు॒ష్టే చ॑కృమా సు॒బన్ధు᳚మ్ ॥ య-ద్వా॒జినో॒ దామ॑ స॒దాన్న॒మర్వ॑తో॒ యా శీ॑ర్​ష॒ణ్యా॑ రశ॒నా రజ్జు॑రస్య । యద్వా॑ ఘాస్య॒ ప్రభృ॑తమా॒స్యే॑ తృణ॒గ్ం॒ సర్వా॒ తా తే॒ అపి॑ దే॒వేష్వ॑స్తు ॥ యదశ్వ॑స్య క్ర॒విషో॒ [యదశ్వ॑స్య క్ర॒విషః॑, మక్షి॒కా-ఽఽశ॒] 41
మక్షి॒కా-ఽఽశ॒ యద్వా॒ స్వరౌ॒ స్వధి॑తౌ రి॒ప్తమస్తి॑ । యద్ధస్త॑యో-శ్శమి॒తుర్యన్న॒ఖేషు॒ సర్వా॒ తా తే॒ అపి॑ దే॒వేష్వ॑స్తు ॥ యదూవ॑ద్ధ్యము॒దర॑స్యాప॒వాతి॒ య ఆ॒మస్య॑ క్ర॒విషో॑ గ॒న్ధో అస్తి॑ । సు॒కృ॒తా తచ్ఛ॑మి॒తారః॑ కృణ్వన్తూ॒త మేధగ్ం॑ శృత॒పాక॑-మ్పచన్తు ॥ య-త్తే॒ గాత్రా॑ద॒గ్నినా॑ ప॒చ్యమా॑నాద॒భి శూల॒-న్నిహ॑తస్యావ॒ధావ॑తి । మా త-ద్భూమ్యా॒మా శ్రి॑ష॒ ( )-న్మా తృణే॑షు దే॒వేభ్య॒స్తదు॒శద్భ్యో॑ రా॒తమ॑స్తు ॥ 42 ॥
(ఇ - దు॒తో - క్ర॒విషః॑ - శ్రిషథ్ - స॒ప్త చ॑) (అ. 8)
యే వా॒జిన॑-మ్పరి॒పశ్య॑న్తి ప॒క్వం-యఁ ఈ॑మా॒హు-స్సు॑ర॒భిర్నిర్​హ॒రేతి॑ । యే చార్వ॑తో మాగ్ంసభి॒క్షాము॒పాస॑త ఉ॒తో తేషా॑మ॒భిగూ᳚ర్తిర్న ఇన్వతు ॥ యన్నీక్ష॑ణ-మ్మా॒గ్॒స్పచ॑న్యా ఉ॒ఖాయా॒ యా పాత్రా॑ణి యూ॒ష్ణ ఆ॒సేచ॑నాని । ఊ॒ష్మ॒ణ్యా॑-ఽపి॒ధానా॑ చరూ॒ణామ॒ఙ్కా-స్సూ॒నాః పరి॑ భూష॒న్త్యశ్వ᳚మ్ ॥ ని॒క్రమ॑ణ-న్ని॒షద॑నం-విఁ॒వర్త॑నం॒-యఁచ్చ॒ పడ్బీ॑శ॒మర్వ॑తః । యచ్చ॑ ప॒పౌ యచ్చ॑ ఘా॒సి- [ఘా॒సిమ్, జ॒ఘాస॒ సర్వా॒ తా] 43
-ఞ్జ॒ఘాస॒ సర్వా॒ తా తే॒ అపి॑ దే॒వేష్వ॑స్తు ॥ మా త్వా॒-ఽగ్ని-ర్ధ్వ॑నయి-ద్ధూ॒మగ॑న్ధి॒ర్మోఖా భ్రాజ॑న్త్య॒భి వి॑క్త॒ జఘ్రిః॑ । ఇ॒ష్టం-వీఁ॒తమ॒భిగూ᳚ర్తం॒-వఁష॑ట్కృత॒-న్త-న్దే॒వాసః॒ ప్రతి॑ గృభ్ణ॒న్త్యశ్వ᳚మ్ ॥ యదశ్వా॑య॒ వాస॑ ఉపస్తృ॒ణన్త్య॑ధీవా॒సం-యాఁ హిర॑ణ్యాన్యస్మై । స॒న్దాన॒మర్వ॑న్త॒-మ్పడ్బీ॑శ-మ్ప్రి॒యా దే॒వేష్వా యా॑మయన్తి ॥ య-త్తే॑ సా॒దే మహ॑సా॒ శూకృ॑తస్య॒ పార్​ష్ణి॑యా వా॒ కశ॑యా [వా॒ కశ॑యా, వా॒ తు॒తోద॑ ।] 44
వా తు॒తోద॑ । స్రు॒చేవ॒ తా హ॒విషో॑ అద్ధ్వ॒రేషు॒ సర్వా॒ తా తే॒ బ్రహ్మ॑ణా సూదయామి ॥ చతు॑స్త్రిగ్ంశ-ద్వా॒జినో॑ దే॒వబ॑న్ధో॒-ర్వఙ్క్రీ॒-రశ్వ॑స్య॒ స్వధి॑తి॒-స్సమే॑తి । అచ్ఛి॑ద్రా॒ గాత్రా॑ వ॒యునా॑ కృణోత॒ పరు॑ష్పరురను॒ఘుష్యా॒ వి శ॑స్త ॥ ఏక॒స్త్వష్టు॒రశ్వ॑స్యా విశ॒స్తా ద్వా య॒న్తారా॑ భవత॒స్తథ॒ర్తుః । యా తే॒ గాత్రా॑ణామృతు॒థా కృ॒ణోమి॒ తాతా॒ పిణ్డా॑నా॒-మ్ప్ర జు॑హోమ్య॒గ్నౌ ॥ మా త్వా॑ తప- [తపత్, ప్రి॒య ఆ॒త్మా-] 45
-త్ప్రి॒య ఆ॒త్మా-ఽపి॒యన్త॒-మ్మా స్వధి॑తిస్త॒నువ॒ ఆ తి॑ష్ఠిప-త్తే । మా తే॑ గృ॒ద్ధ్ను-ర॑విశ॒స్తా-ఽతి॒హాయ॑ ఛి॒ద్రా గాత్రా᳚ణ్య॒సినా॒ మిథూ॑ కః ॥ న వా ఉ॑వే॒తన్మ్రి॑యసే॒ న రి॑ష్యసి దే॒వాగ్ం ఇదే॑షి ప॒థిభిః॑ సు॒గేభిః॑ । హరీ॑ తే॒ యుఞ్జా॒ పృష॑తీ అభూతా॒ముపా᳚స్థా-ద్వా॒జీ ధు॒రి రాస॑భస్య ॥ సు॒గవ్య॑-న్నో వా॒జీ స్వశ్వి॑య-మ్పు॒గ్ం॒సః పు॒త్రాగ్ం ఉ॒త వి॑శ్వా॒పుషగ్ం॑ ర॒యిమ్ । అ॒నా॒గా॒స్త్వ-న్నో॒ అది॑తిః కృణోతు క్ష॒త్ర-న్నో॒ అశ్వో॑ వనతాగ్ం హ॒విష్మాన్॑ ॥ 46 ॥
(ఘా॒సిం-కశ॑యా - తప-ద్- ర॒యిం - నవ॑ చ ) (అ. 9)
(అశ్మ॒న్ - య ఇ॒మో - దే॑న - మా॒శుః - ప్రాచీం᳚ - జీ॒మూత॑స్య॒ - యదక్ర॑న్దో॒ - మా నో॑ మి॒త్రో - యే వా॒జినం॒ - నవ॑)
(అశ్మ॑న్ - మనో॒యుజం॒ - ప్రాచీ॒మను॒ - శర్మ॑ యచ్ఛతు॒ - తేషా॑మ॒భిగూ᳚ర్తిః॒ - షట్చ॑త్వారిగ్ంశత్)
(అశ్మ॑న్, హ॒విష్మాన్॑)
॥ హరిః॑ ఓమ్ ॥
॥ కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ సంహితాయా-ఞ్చతుర్థ కాణ్డే షష్ఠః ప్రశ్న-స్సమాప్తః ॥
ఓ-న్నమః పరమాత్మనే , శ్రీ మహాగణపతయే నమః , శ్రీ గురుభ్యో నమః , హ॒రిః॒ ఓం
Roman (IAST) Transliteration
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ñcaturthakāṇḍe ṣaṣṭhaḥ praśnaḥ - pariṣecana-saṃskārābhidhānaṃ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
aśma॒nnūrja॒-mparva̭te śiśriyā॒ṇāṃ-vā~tḙ pa॒rjanye॒ varṷṇasya॒ śuṣme᳚ | a॒dbhya oṣa̭dhībhyo॒ vana॒spati॒bhyo-'dhi॒ sambhṛ̭tā॒-ntā-nna॒ iṣa॒mūrja̭-ndhatta maruta-ssagṃ rarā॒ṇāḥ || aśmagg̭ste॒ kṣuda॒mu-nte॒ śugṛ̭cchatu॒ ya-ndvi॒ṣmaḥ || sa॒mu॒drasya̭ tvā॒-'vāka॒yā-'gne॒ pari̭ vyayāmasi | pā॒va॒ko a॒smabhyagṃ̭ śi॒vo bha̭va || hi॒masya̭ tvā ja॒rāyu॒ṇā-'gne॒ pari̭ vyayāmasi | pā॒va॒ko a॒smabhyagṃ̭ śi॒vo bha̭va || upa॒- [upa̭, jmannupa̭] 1
-jmannupa̭ veta॒se-'va̭ttara-nna॒dīṣvā | agnḙ pi॒ttama॒pāma̭si || maṇḍṷ̄ki॒ tābhi॒rā ga̭hi॒ sema-nno̭ ya॒jñam | pā॒va॒kava̭rṇagṃ śi॒va-ṅkṛ̭dhi || pā॒va॒ka ā ci॒taya̭ntyā kṛ॒pā | kṣāma̭-nruru॒ca u॒ṣaso॒ na bhā॒nunā᳚ || tūrva॒-nna yāma॒nneta̭śasya॒ nū raṇa॒ ā yo ghṛ॒ṇe | na ta̭tṛṣā॒ṇo a॒jaraḥ̭ || agnḙ pāvaka ro॒ciṣā̭ ma॒ndrayā̭ deva ji॒hvayā᳚ | ā de॒vān [ā de॒vān, va॒kṣi॒ yakṣi̭ ca |] 2
va̭kṣi॒ yakṣi̭ ca || sa naḥ̭ pāvaka dīdi॒vo-'gnḙ de॒vāgṃ i॒hā-'' va̭ha | upa̭ ya॒jñagṃ ha॒viśca̭ naḥ || a॒pāmi॒da-nnyaya̭nagṃ samu॒drasya̭ ni॒veśa̭nam | a॒nya-ntḙ a॒sma-tta̭pantu he॒tayaḥ̭ pāva॒ko a॒smabhyagṃ̭ śi॒vo bha̭va || nama̭ste॒ hara̭se śo॒ciṣe॒ nama̭ste astva॒rciṣe᳚ | a॒nya-ntḙ a॒sma-tta̭pantu he॒tayaḥ̭ pāva॒ko a॒smabhyagṃ̭ śi॒vo bha̭va || nṛ॒ṣade॒ va- [nṛ॒ṣade॒ vaṭ, a॒phsu॒ṣade॒ va-ḍva̭na॒sade॒] 3
-ḍa̭phsu॒ṣade॒ va-ḍva̭na॒sade॒ va-ḍba̭r​hi॒ṣade॒ vaṭ-thsṷva॒rvide॒ vaṭ || ye de॒vā de॒vānāṃ᳚-ya~॒jñiyā̭ ya॒jñiyā̭nāgṃ saṃ​va~-thsa॒rīṇa॒mupa̭ bhā॒gamāsa̭te | a॒hu॒tādo̭ ha॒viṣo̭ ya॒jñe a॒smin-thsva॒ya-ñjṷhuddhva॒-mmadhṷno ghṛ॒tasya̭ || ye de॒vā de॒veṣvadhi̭ deva॒tvamāya॒n॒ ye brahma̭ṇaḥ pura e॒tāro̭ a॒sya | yebhyo॒ narte pava̭te॒ dhāma॒ ki-ñca॒na na te di॒vo na pṛ̭thi॒vyā adhi॒ snuṣṷ || prā॒ṇa॒dā [prā॒ṇa॒dāḥ, a॒pā॒na॒dā vyā̭na॒dā-] 4
a̭pāna॒dā vyā̭na॒dā-śca̭kṣu॒rdā va̭rco॒dā va̭rivo॒dāḥ | a॒nya-ntḙ a॒sma-tta̭pantu he॒tayaḥ̭ pāva॒ko a॒smabhyagṃ̭ śi॒vo bha̭va || a॒gnisti॒gmena̭ śo॒ciṣā॒ yagṃsa॒dviśva॒-nnya̭triṇa᳚m | a॒gnirno̭ vagṃsate ra॒yim || sainā-'nī̭kena suvi॒datro̭ a॒sme yaṣṭā̭ de॒vāgṃ āya̭jiṣṭha-ssva॒sti | ada̭bdho go॒pā u॒ta naḥ̭ para॒spā agne᳚ dyu॒madu॒ta re॒va-ddi̭dīhi || 5 ||
(upa̭-de॒vān-vaṭ-prā̭ṇa॒dā-ścatṷścatvārigṃśacca) (a. 1)
ya i॒mā viśvā॒ bhuva̭nāni॒ juhva॒dṛṣi॒r॒hotā̭ niṣa॒sādā̭ pi॒tā naḥ̭ | sa ā॒śiṣā॒ dravi̭ṇami॒cchamā̭naḥ parama॒cchado॒ vara॒ ā vi̭veśa || vi॒śvaka̭rmā॒ mana̭sā॒ yadvihā̭yā dhā॒tā vi̭dhā॒tā pa̭ra॒mota sa॒ndṛk | teṣā̭mi॒ṣṭāni॒ sami॒ṣā ma̭danti॒ yatra̭ sapta॒r॒ṣī-npa॒ra eka̭mā॒huḥ || yo naḥ̭ pi॒tā ja̭ni॒tā yo vi̭dhā॒tā yo naḥ̭ sa॒to a॒bhyā sajja॒jāna̭ | 6
yo de॒vānā᳚-nnāma॒dhā eka̭ e॒va tagṃ sa̭mpra॒śña-mbhuva̭nā yantya॒nyā || ta ā-'ya̭janta॒ dravi̭ṇa॒gṃ॒ sama̭smā॒ ṛṣa̭yaḥ॒ pūrvḙ jari॒tāro॒ na bhū॒nā | a॒sūrtā॒ sūrtā॒ raja̭so vi॒māne॒ ye bhū॒tāni̭ sa॒makṛ̭ṇvanni॒māni̭ || na taṃ-vi~̭dātha॒ ya i॒da-ñja॒jānā॒nya-dyu॒ṣmāka॒manta̭ra-mbhavāti | nī॒hā॒reṇa॒ prāvṛ̭tā॒ jalpyā̭ cāsu॒tṛpa̭ uktha॒ śāsa̭ścaranti || pa॒ro di॒vā pa॒ra e॒nā [pa॒ra e॒nā, pṛ॒thi॒vyā pa॒ro] 7
pṛ̭thi॒vyā pa॒ro de॒vebhi॒rasṷrai॒rguhā॒ yat | kagg​ svi॒dgarbha̭-mpratha॒ma-nda̭ddhra॒ āpo॒ yatra̭ de॒vā-ssa॒maga̭cchanta॒ viśve᳚ || tamidgarbha̭-mpratha॒ma-nda̭ddhra॒ āpo॒ yatra̭ de॒vā-ssa॒maga̭cchanta॒ viśve᳚ | a॒jasya॒ nābhā॒vaddhyeka॒-marpi̭taṃ॒-ya~smi̭nni॒daṃ-vi~śva॒-mbhuva̭na॒madhi̭ śri॒tam || vi॒śvaka̭rmā॒ hyaja̭niṣṭa de॒va ādi-dga̭ndha॒rvo a̭bhava-ddvi॒tīyaḥ̭ | tṛ॒tīyaḥ̭ pi॒tā ja̭ni॒tauṣa̭dhīnā- [pi॒tā ja̭ni॒tauṣa̭dhīnām, a॒pā-ṅgarbhaṃ॒-vya~̭dadhā-tpuru॒trā |] 8
-ma॒pā-ṅgarbhaṃ॒-vya~̭dadhā-tpuru॒trā || cakṣṷṣaḥ pi॒tā mana̭sā॒ hi dhīro̭ ghṛ॒tamḙne ajana॒nna̭māne | ya॒dedantā॒ ada̭dṛgṃhanta॒ pūrva॒ ādi-ddyāvā̭pṛthi॒vī a̭prathetām || vi॒śvata̭-ścakṣuru॒ta vi॒śvato̭mukho vi॒śvato̭hasta u॒ta vi॒śvata̭spāt | sa-mbā॒hubhyā॒-nnama̭ti॒ sa-mpata̭trai॒ rdyāvā̭pṛthi॒vī ja॒naya̭-nde॒va ekaḥ̭ || kigg​ svi̭dāsī-dadhi॒ṣṭhāna̭-mā॒rambha̭ṇa-ṅkata॒ma-thsvi॒-tkimā̭sīt | yadī॒ bhūmi̭-ñja॒naya̭- [yadī॒ bhūmi̭-ñja॒nayanṋ, vi॒śvaka̭rmā॒] 9
-nvi॒śvaka̭rmā॒ vi dyāmaurṇo᳚-nmahi॒nā vi॒śvaca̭kṣāḥ || kigg​ svi॒dvana॒-ṅka u॒ sa vṛ॒kṣa ā̭sī॒dyato॒ dyāvā̭pṛthi॒vī ni̭ṣṭata॒kṣuḥ | manī̭ṣiṇo॒ mana̭sā pṛ॒cchatedu॒ tadyada॒ddhyati̭ṣṭha॒-dbhuva̭nāni dhā॒rayanṋ || yā te॒ dhāmā̭ni para॒māṇi॒ yā-'va॒mā yā ma̭ddhya॒mā vi̭śvakarmannu॒temā | śikṣā॒ sakhi̭bhyo ha॒viṣi̭ svadhāva-ssva॒yaṃ-ya~̭jasva ta॒nuva̭-ñjuṣā॒ṇaḥ || vā॒caspatiṃ̭-vi~॒śvaka̭rmāṇa-mū॒tayḙ [-mū॒taye᳚, ma॒no॒yujaṃ॒-vā~jḙ] 10
mano॒yujaṃ॒-vā~jḙ a॒dyā hṷvema | sa no॒ nedi̭ṣṭhā॒ hava̭nāni joṣate vi॒śvaśa̭bhūṃ॒rava̭se sā॒dhuka̭rmā || viśva̭karman. ha॒viṣā̭ vāvṛdhā॒na-ssva॒yaṃ-ya~̭jasva ta॒nuva̭-ñjuṣā॒ṇaḥ | muhya̭ntva॒nye a॒bhitaḥ̭ sa॒patnā̭ i॒hāsmāka̭-mma॒ghavā̭ sū॒rira̭stu || viśva̭karman. ha॒viṣā॒ vardha̭nena trā॒tāra॒mindra̭-makṛṇorava॒ddhyam | tasmai॒ viśa॒-ssama̭namanta pū॒rvīra॒yamu॒gro vi̭ha॒vyo̭ yathā-'sa̭t || sa॒mu॒drāya̭ va॒yunā̭ya॒ sindhṷ̄nā॒-mpata̭ye॒ namaḥ̭ | na॒dīnā॒gṃ॒ sarvā̭sā-mpi॒tre jṷhu॒tā vi॒śvaka̭rmaṇe॒ viśvā-'hāma̭rtyagṃ ha॒viḥ || 11 ||
(ja॒jānai॒ - nau - ṣa̭dhīnāṃ॒ - bhūmi̭-ñja॒naya̭ - nnū॒taye॒ - namo॒ - nava̭ ca) (a. 2)
udḙnamutta॒rā-nna॒yāgnḙ ghṛtenā-''huta | rā॒yaspoṣḙṇa॒ sagṃ sṛ̭ja pra॒jayā̭ ca॒ dhanḙna ca || indre॒ma-mpra̭ta॒rā-ṅkṛ̭dhi sajā॒tānā̭-masadva॒śī | samḙnaṃ॒-va~rca̭sā sṛja de॒vebhyo̭ bhāga॒dhā a̭sat || yasya̭ ku॒rmo ha॒virgṛ॒he tama̭gne vardhayā॒ tvam | tasma̭ de॒vā adhi̭ bravanna॒ya-ñca॒ brahma̭ṇa॒spatiḥ̭ || udṷ tvā॒ viśvḙ de॒vā [viśvḙ de॒vāḥ, agne॒ bhara̭ntu॒ citti̭bhiḥ |] 12
agne॒ bhara̭ntu॒ citti̭bhiḥ | sa no̭ bhava śi॒vata̭ma-ssu॒pratī̭ko vi॒bhāva̭suḥ || pañca॒ diśo॒ daivī᳚rya॒jñama̭vantu de॒vīrapāma̭ti-ndurma॒ti-mbādha̭mānāḥ | rā॒yaspoṣḙ ya॒jñapa̭ti-mā॒bhaja̭ntīḥ || rā॒yaspoṣe॒ adhi̭ ya॒jño a̭sthā॒-thsami̭ddhe a॒gnāvadhi̭ māmahā॒naḥ | u॒kthapa̭tra॒ īḍyo̭ gṛbhī॒tasta॒pta-ṅgha॒rma-mpa̭ri॒gṛhyā̭yajanta || ū॒rjā ya-dya॒jñamaśa̭manta de॒vā daivyā̭ya dha॒rtre joṣṭre᳚ | de॒va॒śrī-śśrīma̭ṇā-śśa॒tapa̭yāḥ [de॒va॒śrī-śśrīma̭ṇā-śśa॒tapa̭yāḥ, pa॒ri॒gṛhya̭] 13
pari॒gṛhya̭ de॒vā ya॒jñamā̭yann || sūrya̭raśmi॒r॒hari̭keśaḥ pu॒rastā᳚-thsavi॒tā jyoti॒ruda̭yā॒gṃ॒ aja̭sram | tasya̭ pū॒ṣā pra̭sa॒vaṃ-yā~̭ti de॒va-ssa॒paṃśya॒n viśvā॒ bhuva̭nāni go॒pāḥ || de॒vā de॒vebhyo̭ addhva॒ryanto̭ asthurvī॒tagṃ śa̭mi॒tre śa̭mi॒tā ya॒jaddhyai᳚ | tu॒rīyo̭ ya॒jño yatra̭ ha॒vyameti॒ tataḥ̭ pāva॒kā ā॒śiṣo̭ no juṣantām || vi॒māna̭ e॒ṣa di॒vo maddhya̭ āsta āpapri॒vā-nroda̭sī a॒ntari̭kṣam | sa vi॒śvācī̭ra॒bhi- [sa vi॒śvācī̭ra॒bhi, ca॒ṣṭe॒ ghṛ॒tācī̭ranta॒rā] 14
-ca̭ṣṭe ghṛ॒tācī̭ranta॒rā pūrva॒mapa̭ra-ñca ke॒tum || u॒kṣā sa̭mu॒dro a̭ru॒ṇa-ssṷpa॒rṇaḥ pūrva̭sya॒ yoni̭-mpi॒turā vi̭veśa | maddhyḙ di॒vo nihi̭taḥ॒ pṛśñi॒raśmā॒ vi ca̭krame॒ raja̭saḥ pā॒tyantau᳚ || indraṃ॒-vi~śvā̭ avīvṛdhan-thsamu॒dravya̭casa॒-ṅgiraḥ̭ | ra॒thīta̭magṃ rathī॒nāṃ-vā~jā̭nā॒gṃ॒ satpa̭ti॒-mpati᳚m || su॒mna॒hūrya॒jño de॒vāgṃ ā ca̭ vakṣa॒dyakṣa̭da॒gnirde॒vo de॒vāgṃ ā ca̭ vakṣat || vāja̭sya mā prasa॒veno᳚-dgrā॒bheṇo-da̭grabhīt | athā̭ sa॒patnā॒gṃ॒ indro̭ me nigrā॒bheṇādha̭rāgṃ akaḥ || u॒dgrā॒bha-ñca̭ nigrā॒bha-ñca॒ brahma̭ de॒vā a̭vīvṛdhann | athā̭ sa॒patnā̭nindrā॒gnī mḙ viṣū॒cīnā॒n vya̭syatām || 15 ||
(de॒vāḥ - śa॒tapa̭yā - a॒bhi - vāja̭sya॒ - ṣaḍvigṃ̭śatiśca ) (a. 3)
ā॒śu-śśiśā̭no vṛṣa॒bho na yu॒ddhmo gha̭nāgha॒naḥ, kṣobha̭ṇa-ścar​ṣaṇī॒nām | sa॒ṅkranda̭no-'nimi॒ṣa ḙka vī॒ra-śśa॒tagṃ senā̭ ajaya-thsā॒kamindraḥ̭ || sa॒ṅkranda̭nenā nimi॒ṣeṇa̭ ji॒ṣṇunā̭ yutkā॒reṇa̭ duścyava॒nena̭ dhṛ॒ṣṇunā᳚ | tadindrḙṇa jayata॒ ta-thsa̭haddhvaṃ॒-yu~dho̭ nara॒ iṣṷhastena॒ vṛṣṇā᳚ || sa iṣṷhastai॒-ssa ni̭ṣa॒ṅgibhi̭rva॒śī sagg​sra̭ṣṭā॒ sa yudha॒ indro̭ ga॒ṇena̭ | sa॒gṃ॒sṛ॒ṣṭa॒ji-thso̭ma॒pā bā̭huśa॒rdhyū᳚rdhvadha̭nvā॒ prati̭hitābhi॒rastā᳚ || bṛha̭spate॒ pari̭ dīyā॒ [pari̭ dīya, rathḙna] 16
rathḙna rakṣo॒hā 'mitrāgṃ̭ apa॒ bādha̭mānaḥ | pra॒bha॒ñjan-thsenāḥ᳚ pramṛ॒ṇo yu॒dhā jaya̭nna॒smāka̭-meddhyavi॒tā rathā̭nām || go॒tra॒bhida̭-ṅgo॒vidaṃ॒-va~jra̭bāhu॒-ñjaya̭nta॒majma̭ pramṛ॒ṇanta॒-moja̭sā | i॒magṃ sa̭jātā॒ anṷvīra-yaddhva॒mindragṃ̭ sakhā॒yo-'nu॒ sagṃ ra̭bhaddhvam || ba॒la॒vi॒jñā॒yaḥ-sthavi̭raḥ॒ pravī̭ra॒-ssaha̭svān. vā॒jī saha̭māna u॒graḥ | a॒bhivī̭ro a॒bhisa̭tvā saho॒jā jaitra̭mindra॒ ratha॒māti̭ṣṭha go॒vit || a॒bhi go॒trāṇi॒ saha̭sā॒ gāha̭māno-'dā॒yo [gāha̭māno-'dā॒yaḥ, vī॒ra-śśa॒tama̭nyu॒rindraḥ̭ |] 17
vī॒ra-śśa॒tama̭nyu॒rindraḥ̭ | du॒ścya॒va॒naḥ pṛ̭tanā॒ṣāḍa̭ yu॒ddhyo᳚-smāka॒gṃ॒ senā̭ avatu॒ pra yu॒thsu || indra̭ āsāṃ-ne॒tā bṛha॒spati॒ rdakṣi̭ṇā ya॒jñaḥ pu॒ra ḙtu॒ somaḥ̭ | de॒va॒se॒nānā̭-mabhibhañjatī॒nā-ñjaya̭ntīnā-mma॒ruto̭ ya॒ntvagre᳚ || indra̭sya॒ vṛṣṇo॒ varṷṇasya॒ rājña̭ ādi॒tyānā᳚-mma॒rutā॒gṃ॒ śardha̭ u॒gram | ma॒hāma̭nasā-mbhuvanacya॒vānā॒-ṅghoṣo̭ de॒vānā॒-ñjaya̭tā॒ muda̭sthāt || a॒smāka॒-mindra॒-ssamṛ̭teṣu dhva॒jeṣva॒smākaṃ॒-yā~ iṣa̭va॒stā ja̭yantu | 18
a॒smākaṃ̭-vī~॒rā utta̭re bhavantva॒smānṷ devā avatā॒ havḙṣu || uddha̭r​ṣaya maghava॒nnā-yṷdhā॒-nyuthsatva̭nā-mmāma॒kānā॒-mmahāgṃ̭si | udvṛ̭trahan vā॒jināṃ॒-vā~ji̭nā॒nyu-drathā̭nā॒-ñjaya̭tāmetu॒ ghoṣaḥ̭ || upa॒ preta॒ jaya̭tā narassthi॒rā vaḥ̭ santu bā॒havaḥ̭ | indro̭ va॒-śśarma̭ yaccha tvanā-dhṛ॒ṣyā yathāsa̭tha || ava̭sṛṣṭā॒ parā̭ pata॒ śara̭vye॒ brahma̭ sagṃśitā | gacchā॒-'mitrā॒-npra- [gacchā॒-'mitrā॒-npra, vi॒śa॒ maiṣā॒-] 19
-vi̭śa॒ maiṣā॒-ṅkañca॒nocchi̭ṣaḥ || marmā̭ṇi te॒ varma̭bhiśchādayāmi॒ soma̭stvā॒ rājā॒ 'mṛtḙnā॒bhi-va̭stām | u॒rorvarī̭yo॒ vari̭vaste astu॒ jaya̭nta॒-ntvāmanṷ madantu de॒vāḥ || yatra̭ bā॒ṇā-ssa॒mpata̭nti kumā॒rā vi̭śi॒khā i̭va | indro̭ na॒statra̭ vṛtra॒hā vi̭śvā॒hā śarma̭ yacchatu || 20 ||
(dī॒yā॒ - 'dā॒yo - ja̭yantva॒ - mitrā॒-npra - ca̭tvāri॒gṃ॒śacca̭) (a. 4)
prācī॒manṷ pra॒diśa॒-mprehi̭ vi॒dvāna॒gnera̭gne pu॒ro a̭gnirbhave॒ha | viśvā॒ āśā॒ dīdyā̭no॒ vi bhā॒hyūrja̭-nno dhehi dvi॒pade॒ catṷṣpade || krama̭ddhvama॒gninā॒ nāka॒mukhya॒gṃ॒ hastḙṣu॒ bibhra̭taḥ | di॒vaḥ pṛ॒ṣṭhagṃ suva̭rga॒tvā mi॒śrā de॒vebhi̭rāddhvam || pṛ॒thi॒vyā a॒hamuda॒ntari̭kṣa॒-mā-'rṷha-ma॒ntari̭kṣā॒-ddiva॒mā-'rṷham | di॒vo nāka̭sya pṛ॒ṣṭhā-thsuva॒rjyoti̭ragā- [pṛ॒ṣṭhā-thsuva॒rjyoti̭ragām, a॒ham |] 21
-ma॒ham || suva॒ryanto॒ nāpe᳚kṣanta॒ ā dyāgṃ ro̭hanti॒ roda̭sī | ya॒jñaṃ-ye~ vi॒śvato̭dhāra॒gṃ॒ suvi̭dvāgṃso viteni॒re || agne॒ prehi̭ pratha॒mo dḙvaya॒tā-ñcakṣṷrde॒vānā̭mu॒ta martyā̭nām | iya̭kṣamāṇā॒ bhṛgṷbhi-ssa॒joṣā॒-ssuva̭ryantu॒ yaja̭mānā-ssva॒sti || nakto॒ṣāsā॒ sama̭nasā॒ virṷ̄pe dhā॒payḙte॒ śiśu॒mekagṃ̭ samī॒cī | dyāvā॒ kṣāmā̭ ru॒kmo a॒ntarvi bhā̭ti de॒vā a॒gni-ndhā̭raya-ndraviṇo॒dāḥ || agnḙ sahasrākṣa [agnḙ sahasrākṣa, śa॒ta॒mū॒rdha॒ñcha॒ta-nte᳚] 22
śatamūrdhañcha॒ta-nte᳚ prā॒ṇā-ssa॒hasra̭mapā॒nāḥ | tvagṃ sā̭ha॒srasya̭ rā॒ya ī̭śiṣe॒ tasmai̭ te vidhema॒ vājā̭ya॒ svāhā᳚ || su॒pa॒rṇo̭-'si ga॒rutmā᳚-npṛthi॒vyāgṃ sī̭da pṛ॒ṣṭhe pṛ̭thi॒vyā-ssī̭da bhā॒sā-'ntari̭kṣa॒mā pṛ̭ṇa॒ jyoti̭ṣā॒ diva॒mutta̭bhāna॒ teja̭sā॒ diśa॒ u-ddṛgṃ̭ha || ā॒juhvā̭na-ssu॒pratī̭kaḥ pu॒rastā॒dagne॒ svāṃ-yo~ni॒mā sī̭da sā॒ddhyā | a॒smin-thsa॒dhasthe॒ addhyutta̭rasmi॒n viśvḙ devā॒ [addhyutta̭rasmi॒n viśvḙ devāḥ, yaja̭mānaśca sīdata |] 23
yaja̭mānaśca sīdata || preddho̭ agne dīdihi pu॒ro no-'ja̭srayā sū॒rmyā̭ yaviṣṭha | tvāgṃ śaśva̭nta॒ upa̭ yanti॒ vājāḥ᳚ || vi॒dhema̭ te para॒me janma̭nnagne vi॒dhema॒ stomai॒rava̭re sa॒dhasthe᳚ | yasmā॒-dyonḙru॒dāri̭thā॒ yaje॒ ta-mpratve ha॒vīgṃṣi̭ juhure॒ sami̭ddhe || tāgṃ sa̭vi॒turvare᳚ṇyasya ci॒trāmā-'haṃ-vṛ~̭ṇe suma॒tiṃ-vi~॒śvaja̭nyām | yāma̭sya॒ kaṇvo॒ adṷha॒-tprapī̭nāgṃ sa॒hasra̭dhārā॒- [sa॒hasra̭dhārām, paya̭sā ma॒hī-ṅgām |] 24
-mpaya̭sā ma॒hī-ṅgām || sa॒pta tḙ agne sa॒midhaḥ̭ sa॒pta ji॒hvā-ssa॒ptar​ṣa̭ya-ssa॒pta dhāma̭ pri॒yāṇi̭ | sa॒pta hotrā᳚-ssapta॒dhā tvā̭ yajanti sa॒pta yonī॒rā pṛ̭ṇasvā ghṛ॒tena̭ || ī॒dṛ-ñcā᳚nyā॒dṛ-ñcai̭tā॒dṛñca̭ prati॒dṛ-ñca̭ mi॒taśca॒ sammi̭taśca॒ sabha̭rāḥ || śu॒krajyo̭tiśca ci॒trajyo̭tiśca sa॒tyajyo̭tiśca॒ jyoti̭ṣmāg​śca sa॒tyaśca̭rta॒pāścātyagṃ̭hāḥ | 25
ṛ॒ta॒jicca̭ satya॒jicca̭ sena॒jicca̭ su॒ṣeṇa॒ścāntya̭mitraśca dū॒re a̭mitraśca ga॒ṇaḥ || ṛ॒taśca̭ sa॒tyaśca̭ dhru॒vaśca̭ dha॒ruṇa̭śca dha॒rtā ca̭ vidha॒rtā ca̭ vidhāra॒yaḥ || ī॒dṛkṣā̭sa etā॒dṛkṣā̭sa ū॒ ṣuṇaḥ̭ sa॒dṛkṣā̭saḥ॒ prati̭sadṛkṣāsa॒ eta̭na | mi॒tāsa̭śca॒ sammi̭tāsaśca na ū॒taye॒ sabha̭raso maruto ya॒jñe a॒sminnindra॒-ndaivī॒rviśo̭ ma॒ruto-'nṷvartmāno॒ yathendra॒-ndaivī॒rviśo̭ ma॒ruto-'nṷvartmāna e॒vami॒maṃ-ya~ja̭māna॒-ndaivī᳚śca॒ viśo॒ mānṷṣī॒ścānṷvartmāno bhavantu || 26 ||
(a॒gā॒gṃ॒ - sa॒ha॒srā॒kṣa॒ - de॒vāḥ॒ - sa॒hasra̭dhārā॒ - matyagṃ̭hā॒ - anṷvartmānaḥ॒ - ṣoḍa̭śa ca) (a. 5)
jī॒mūta̭syeva bhavati॒ pratī̭kaṃ॒-ya~dva॒rmī yāti̭ sa॒madā̭mu॒pasthe᳚ | anā̭viddhayā ta॒nuvā̭ jaya॒ tvagṃ sa tvā॒ varma̭ṇo mahi॒mā pi̭partu || dhanva̭nā॒ gā dhanva̭nā॒-''ji-ñja̭yema॒ dhanva̭nā tī॒vrā-ssa॒mado̭ jayema | dhanu॒-śśatro̭rapakā॒ma-ṅkṛ̭ṇoti॒ dhanva̭nā॒ sarvāḥ᳚ pra॒diśo̭ jayema || va॒kṣyantī॒vedā ga̭nīganti॒ karṇa̭-mpri॒yagṃ sakhā̭ya-mpariṣasvajā॒nā | yoṣḙva śiṅkte॒ vita॒tā-'dhi॒ dhanva॒- [dhanvanṋ, jyā i॒yagṃ] 27
-ñjyā i॒yagṃ sama̭ne pā॒raya̭ntī || te ā॒cara̭ntī॒ sama̭neva॒ yoṣā̭ mā॒teva̭ pu॒tra-mbi̭bhṛtāmu॒pasthe᳚ | apa॒ śatrūṋ viddhyatāgṃ saṃ​vi~dā॒ne ārtnī̭ i॒me vi̭ṣphu॒rantī̭ a॒mitrāṋ || ba॒hvī॒nā-mpi॒tā ba॒hura̭sya pu॒traści॒ścā kṛ̭ṇoti॒ sama̭nā-'va॒gatya̭ | i॒ṣu॒dhi-ssaṅkāḥ॒ pṛta̭nāśca॒ sarvāḥ᳚ pṛ॒ṣṭhe nina̭ddho jayati॒ prasṷ̄taḥ || rathe॒ tiṣṭha̭-nnayati vā॒jinaḥ̭ pu॒ro yatra̭yatra kā॒maya̭te suṣāra॒thiḥ | a॒bhīśṷ̄nā-mmahi॒māna̭- [mahi॒māna᳚m, pa॒nā॒ya॒ta॒ manaḥ̭] 28
-mpanāyata॒ manaḥ̭ pa॒ścādanṷ yacchanti ra॒śmayaḥ̭ || tī॒vrā-nghoṣā᳚n kṛṇvate॒ vṛṣa̭pāṇa॒yo-'śvā॒ rathḙbhi-ssa॒ha vā॒jaya̭ntaḥ | a॒va॒krāma̭ntaḥ॒ prapa̭daira॒mitrā᳚n kṣi॒ṇanti॒ śatrū॒gṃ॒rana̭pavyayantaḥ || ra॒tha॒vāha̭nagṃ ha॒vira̭sya॒ nāma॒ yatrā-''yṷdha॒-nnihi̭tamasya॒ varma̭ | tatrā॒ ratha॒mupa̭ śa॒gmagṃ sa̭dema vi॒śvāhā̭ va॒yagṃ sṷmana॒syamā̭nāḥ || svā॒du॒ṣa॒gṃ॒ sadaḥ̭ pi॒taro̭ vayo॒dhāḥ kṛ̭cchre॒śrita॒-śśaktī̭vanto gabhī॒rāḥ | ci॒trasḙnā॒ iṣṷbalā॒ amṛ̭ddhrā-ssa॒tovī̭rā u॒ravo᳚ vrātasā॒hāḥ || brāhma̭ṇāsaḥ॒ [brāhma̭ṇāsaḥ, pita̭ra॒-] 29
pita̭ra॒-ssomyā̭sa-śśi॒ve no॒ dyāvā̭pṛthi॒vī a̭ne॒hasā᳚ | pū॒ṣā naḥ̭ pātu duri॒tādṛ̭tāvṛdho॒ rakṣā॒ māki̭rno a॒ghaśagṃ̭sa īśata || su॒pa॒rṇaṃ-va~̭ste mṛ॒go a̭syā॒ danto॒ gobhi॒-ssanna̭ddhā patati॒ prasṷ̄tā | yatrā॒ nara॒-ssa-ñca॒ vi ca॒ drava̭nti॒ tatrā॒smabhya॒miṣa̭va॒-śśarma̭ yagṃsann || ṛjī̭te॒ pari̭ vṛṅgdhi॒ no-'śmā̭ bhavatu nasta॒nūḥ | somo॒ adhi̭ bravītu॒ no-'di̭ti॒- [no-'di̭tiḥ, śarma̭ yacchatu |] 30
-śśarma̭ yacchatu || ā ja̭ṅghanti॒ sānvḙṣā-ñja॒ghanā॒gṃ॒ upa̭ jighnate | aśvā̭jani॒ pracḙta॒so-'śvā᳚n-thsa॒mathsṷ codaya || ahi̭riva bho॒gaiḥ paryḙti bā॒hu-ñjyāyā̭ he॒ti-mpa̭ri॒bādha̭mānaḥ | ha॒sta॒ghno viśvā̭ va॒yunā̭ni vi॒dvā-npumā॒-npumāgṃ̭sa॒-mpari̭ pātu vi॒śvataḥ̭ || vana̭spate vī॒ḍva̭ṅgo॒ hi bhū॒yā a॒sma-thsa̭khā pra॒tara̭ṇa-ssu॒vīraḥ̭ | gobhi॒-ssanna̭ddho asi vī॒ḍaya̭svā-''sthā॒tā tḙ jayatu॒ jetvā̭ni || di॒vaḥ pṛ̭thi॒vyāḥ pa- [pari̭, oja॒ u-dbhṛ̭taṃ॒-] 31
-ryoja॒ u-dbhṛ̭taṃ॒-va~na॒spati̭bhyaḥ॒ paryābhṛ̭ta॒gṃ॒ sahaḥ̭ | a॒pāmo॒jmāna॒-mpari॒ gobhi॒rāvṛ̭ta॒mindra̭sya॒ vajragṃ̭ ha॒viṣā॒ rathaṃ̭-ya~ja || indra̭sya॒ vajro̭ ma॒rutā॒manī̭ka-mmi॒trasya॒ garbho॒ varṷṇasya॒ nābhiḥ̭ | semā-nno̭ ha॒vyadā̭ti-ñjuṣā॒ṇo deva̭ ratha॒ prati̭ ha॒vyā gṛ̭bhāya || upa̭ śvāsaya pṛthi॒vīmu॒ta dyā-mpṷru॒trā tḙ manutāṃ॒-vi~ṣṭhi̭ta॒-ñjaga̭t | sa dṷndubhe sa॒jūrindrḙṇa de॒vairdū॒rā- [de॒vairdū॒rāt, davī̭yo॒] 32
-ddavī̭yo॒ apa̭sedha॒ śatrūṋ || ā kra̭ndaya॒ bala॒mojo̭ na॒ ā dhā॒ niṣṭa̭nihi duri॒tā bādha̭mānaḥ | apa̭ protha dundubhe du॒cchunāgṃ̭ i॒ta indra̭sya mu॒ṣṭira̭si vī॒ḍaya̭sva || ā-'mūra̭ja pra॒tyāva̭rtaye॒māḥ kḙtu॒ma-ddṷndu॒bhi rvā̭vadīti | samaśva̭parṇā॒ścara̭nti no॒ naro॒-'smāka̭mindra ra॒thino̭ jayantu || 33 ||
(dhanva̭n - mahi॒mānaṃ॒ - brāhma̭ṇā॒so - 'di̭tiḥ - pṛthi॒vyāḥ pari̭ - dū॒rā - deka̭catvārigṃśacca) (a. 6)
yadakra̭ndaḥ pratha॒ma-ñjāya̭māna u॒dyan-thsa̭mu॒drādu॒ta vā॒ purī̭ṣāt | śye॒nasya̭ pa॒kṣā ha̭ri॒ṇasya̭ bā॒hū ṷpa॒stutya॒-mmahi̭ jā॒ta-ntḙ arvann || ya॒mena̭ da॒tta-ntri॒ta ḙnamāyuna॒gindra̭ eṇa-mpratha॒mo addhya̭tiṣṭhat | ga॒ndha॒rvo a̭sya raśa॒nāma̭-gṛbhṇā॒-thsūrā॒daśvaṃ̭-va~savo॒ nira̭taṣṭa || asi̭ ya॒mo asyā̭di॒tyo a̭rva॒nnasi̭ tri॒to guhyḙna vra॒tena̭ | asi॒ somḙna sa॒mayā॒ vipṛ̭kta [vipṛ̭ktaḥ, ā॒huste॒ trīṇi̭ di॒vi bandha̭nāni |] 34
ā॒huste॒ trīṇi̭ di॒vi bandha̭nāni || trīṇi̭ ta āhurdi॒vi bandha̭nāni॒ trīṇya॒phsu trīṇya॒nta-ssa̭mu॒dre | u॒teva̭ me॒ varṷṇaśchan-thsyarva॒n॒. yatrā̭ ta ā॒huḥ pa̭ra॒ma-ñja॒nitra᳚m || i॒mā tḙ vājinnava॒mārja̭nānī॒mā śa॒phānāgṃ̭ sani॒turni॒dhānā᳚ | atrā̭ te bha॒drā ra̭śa॒nā a̭paśyamṛ॒tasya॒ yā a̭bhi॒rakṣa̭nti go॒pāḥ || ā॒tmāna̭-nte॒ mana̭sā॒-''rāda̭jānāma॒vo di॒vā [ ] 35
pa॒taya̭nta-mpata॒ṅgam | śiro̭ apaśya-mpa॒thibhiḥ̭ su॒gebhi̭rare॒ṇubhi॒rjeha̭māna-mpata॒tri || atrā̭ te rū॒pamṷtta॒mama̭paśya॒-ñjigī̭ṣamāṇami॒ṣa ā pa॒de goḥ | ya॒dā te॒ marto॒ anu॒ bhoga॒māna॒ḍādi-dgrasi̭ṣṭha॒ oṣa̭dhīrajīgaḥ || anṷ tvā॒ ratho॒ anu॒ maryo̭ arva॒nnanu॒ gāvo-'nu॒ bhagaḥ̭ ka॒nīnā᳚m | anu॒ vrātā̭sa॒stava̭ sa॒khyamī̭yu॒ranṷ de॒vā ma̭mire vī॒rya̭- [vī॒rya᳚m, te |] 36
-nte || hira̭ṇyaśṛ॒ṅgo-'yo̭ asya॒ pādā॒ mano̭javā॒ ava̭ra॒ indra̭ āsīt | de॒vā ida̭sya havi॒radya̭māya॒n॒. yo arva̭nta-mpratha॒mo a॒ddhyati̭ṣṭhat || ī॒rmāntā̭sa॒-ssili̭kamaddhyamāsa॒-ssagṃ śūra̭ṇāso di॒vyāso॒ atyāḥ᳚ | ha॒gṃ॒sā i̭va śreṇi॒śo ya̭tante॒ yadākṣi̭ṣurdi॒vya-majma॒maśvāḥ᳚ || tava॒ śarī̭ra-mpatayi॒ṣṇva̭rva॒-ntava̭ ci॒ttaṃ-vā~ta̭ iva॒ dhrajī̭mān | tava॒ śṛṅgā̭ṇi॒ viṣṭhi̭tā puru॒trā-'ra̭ṇyeṣu॒ jarbhṷrāṇā caranti || upa॒ [upa̭, prāgā॒cchasa̭naṃ-] 37
prāgā॒cchasa̭naṃ-vā~॒jyarvā̭ deva॒drīcā॒ mana̭sā॒ dīddhyā̭naḥ | a॒jaḥ pu॒ro nī̭yate॒ nābhi̭ra॒syānṷ pa॒ścā-tka॒vayo̭ yanti re॒bhāḥ || upa॒ prāgā᳚-tpara॒maṃ-ya~-thsa॒dhastha॒marvā॒gṃ॒ acchā̭ pi॒tara̭-mmā॒tara̭-ñca | a॒dyā de॒vān juṣṭa̭tamo॒ hi ga॒myā athā-''śā᳚ste dā॒śuṣe॒ vāryā̭ṇi || 38 ||
(vipṛ̭kto - di॒vā - vī॒rya̭ - mupai - kā॒nnaca̭tvāri॒gṃ॒śacca̭) (a. 7)
mā no̭ mi॒tro varṷṇo arya॒mā-''yurindra̭ ṛbhu॒kṣā ma॒rutaḥ॒ pari̭ khyann | ya-dvā॒jino̭ de॒vajā̭tasya॒ sapteḥ᳚ prava॒kṣyāmo̭ vi॒dathḙ vī॒ryā̭ṇi || yanni॒rṇijā॒ rekṇa̭sā॒ prāvṛ̭tasya rā॒ti-ṅgṛ̭bhī॒tā-mmṷkha॒to naya̭nti | suprā̭ṅa॒jo memya̭-dvi॒śvarṷ̄pa indrāpū॒ṣṇoḥ pri॒yamapyḙti॒ pāthaḥ̭ || e॒ṣa cchāgaḥ̭ pu॒ro aśvḙna vā॒jinā̭ pū॒ṣṇo bhā॒go nī̭yate vi॒śvade᳚vyaḥ | a॒bhi॒priyaṃ॒-ya~-tpṷro॒ḍāśa॒marva̭tā॒ tvaṣṭe- [tvaṣṭet, e॒na॒gṃ॒ sau॒śra॒va॒sāya̭ jinvati |] 39
-dḙnagṃ sauśrava॒sāya̭ jinvati || yaddha॒viṣya̭mṛtu॒śo dḙva॒yāna॒-ntrirmānṷṣāḥ॒ paryaśva॒-nnaya̭nti | atrā̭ pū॒ṣṇaḥ pra̭tha॒mo bhā॒ga ḙti ya॒jña-nde॒vebhyaḥ̭ prative॒daya̭nna॒jaḥ || hotā᳚-'ddhva॒ryurāva̭yā agnimi॒ndho grā̭vagrā॒bha u॒ta śagg​stā॒ suvi̭praḥ | tena̭ ya॒jñena॒ sva̭raṅkṛtena॒ svi̭ṣṭena va॒kṣaṇā॒ ā pṛ̭ṇaddhvam || yū॒pa॒vra॒skā u॒ta ye yṷ̄pavā॒hāśca॒ṣālaṃ॒-ye~ a̭śvayū॒pāya॒ takṣa̭ti | ye cārva̭te॒ paca̭nagṃ sa॒bhaṃra̭ntyu॒to [ ] 40
teṣā̭-ma॒bhigū᳚rtirna invatu || upa॒ prāgā᳚-thsu॒manmḙ-'dhāyi॒ manma̭ de॒vānā॒māśā॒ upa̭ vī॒tapṛ̭ṣṭhaḥ | anvḙnaṃ॒-vi~prā॒ ṛṣa̭yo madanti de॒vānā᳚-mpu॒ṣṭe ca̭kṛmā su॒bandhu᳚m || ya-dvā॒jino॒ dāma̭ sa॒dānna॒marva̭to॒ yā śī̭r​ṣa॒ṇyā̭ raśa॒nā rajjṷrasya | yadvā̭ ghāsya॒ prabhṛ̭tamā॒syḙ tṛṇa॒gṃ॒ sarvā॒ tā te॒ api̭ de॒veṣva̭stu || yadaśva̭sya kra॒viṣo॒ [yadaśva̭sya kra॒viṣaḥ̭, makṣi॒kā-''śa॒] 41
makṣi॒kā-''śa॒ yadvā॒ svarau॒ svadhi̭tau ri॒ptamasti̭ | yaddhasta̭yo-śśami॒turyanna॒kheṣu॒ sarvā॒ tā te॒ api̭ de॒veṣva̭stu || yadūva̭ddhyamu॒dara̭syāpa॒vāti॒ ya ā॒masya̭ kra॒viṣo̭ ga॒ndho asti̭ | su॒kṛ॒tā taccha̭mi॒tāraḥ̭ kṛṇvantū॒ta medhagṃ̭ śṛta॒pāka̭-mpacantu || ya-tte॒ gātrā̭da॒gninā̭ pa॒cyamā̭nāda॒bhi śūla॒-nniha̭tasyāva॒dhāva̭ti | mā ta-dbhūmyā॒mā śri̭ṣa॒ ( )-nmā tṛṇḙṣu de॒vebhya॒stadu॒śadbhyo̭ rā॒tama̭stu || 42 ||
(i - du॒to - kra॒viṣaḥ̭ - śriṣath - sa॒pta ca̭) (a. 8)
ye vā॒jina̭-mpari॒paśya̭nti pa॒kvaṃ-ya~ ī̭mā॒hu-ssṷra॒bhirnir​ha॒reti̭ | ye cārva̭to māgṃsabhi॒kṣāmu॒pāsa̭ta u॒to teṣā̭ma॒bhigū᳚rtirna invatu || yannīkṣa̭ṇa-mmā॒g॒spaca̭nyā u॒khāyā॒ yā pātrā̭ṇi yū॒ṣṇa ā॒seca̭nāni | ū॒ṣma॒ṇyā̭-'pi॒dhānā̭ carū॒ṇāma॒ṅkā-ssū॒nāḥ pari̭ bhūṣa॒ntyaśva᳚m || ni॒krama̭ṇa-nni॒ṣada̭naṃ-vi~॒varta̭naṃ॒-ya~cca॒ paḍbī̭śa॒marva̭taḥ | yacca̭ pa॒pau yacca̭ ghā॒si- [ghā॒sim, ja॒ghāsa॒ sarvā॒ tā] 43
-ñja॒ghāsa॒ sarvā॒ tā te॒ api̭ de॒veṣva̭stu || mā tvā॒-'gni-rdhva̭nayi-ddhū॒maga̭ndhi॒rmokhā bhrāja̭ntya॒bhi vi̭kta॒ jaghriḥ̭ | i॒ṣṭaṃ-vī~॒tama॒bhigū᳚rtaṃ॒-va~ṣa̭ṭkṛta॒-nta-nde॒vāsaḥ॒ prati̭ gṛbhṇa॒ntyaśva᳚m || yadaśvā̭ya॒ vāsa̭ upastṛ॒ṇantya̭dhīvā॒saṃ-yā~ hira̭ṇyānyasmai | sa॒ndāna॒marva̭nta॒-mpaḍbī̭śa-mpri॒yā de॒veṣvā yā̭mayanti || ya-ttḙ sā॒de maha̭sā॒ śūkṛ̭tasya॒ pār​ṣṇi̭yā vā॒ kaśa̭yā [vā॒ kaśa̭yā, vā॒ tu॒toda̭ |] 44
vā tu॒toda̭ | sru॒ceva॒ tā ha॒viṣo̭ addhva॒reṣu॒ sarvā॒ tā te॒ brahma̭ṇā sūdayāmi || catṷstrigṃśa-dvā॒jino̭ de॒vaba̭ndho॒-rvaṅkrī॒-raśva̭sya॒ svadhi̭ti॒-ssamḙti | acchi̭drā॒ gātrā̭ va॒yunā̭ kṛṇota॒ parṷṣparuranu॒ghuṣyā॒ vi śa̭sta || eka॒stvaṣṭu॒raśva̭syā viśa॒stā dvā ya॒ntārā̭ bhavata॒statha॒rtuḥ | yā te॒ gātrā̭ṇāmṛtu॒thā kṛ॒ṇomi॒ tātā॒ piṇḍā̭nā॒-mpra jṷhomya॒gnau || mā tvā̭ tapa- [tapat, pri॒ya ā॒tmā-] 45
-tpri॒ya ā॒tmā-'pi॒yanta॒-mmā svadhi̭tista॒nuva॒ ā ti̭ṣṭhipa-tte | mā tḙ gṛ॒ddhnu-ra̭viśa॒stā-'ti॒hāya̭ chi॒drā gātrā᳚ṇya॒sinā॒ mithṷ̄ kaḥ || na vā ṷve॒tanmri̭yase॒ na ri̭ṣyasi de॒vāgṃ idḙṣi pa॒thibhiḥ̭ su॒gebhiḥ̭ | harī̭ te॒ yuñjā॒ pṛṣa̭tī abhūtā॒mupā᳚sthā-dvā॒jī dhu॒ri rāsa̭bhasya || su॒gavya̭-nno vā॒jī svaśvi̭ya-mpu॒gṃ॒saḥ pu॒trāgṃ u॒ta vi̭śvā॒puṣagṃ̭ ra॒yim | a॒nā॒gā॒stva-nno॒ adi̭tiḥ kṛṇotu kṣa॒tra-nno॒ aśvo̭ vanatāgṃ ha॒viṣmāṋ || 46 ||
(ghā॒siṃ-kaśa̭yā - tapa-d- ra॒yiṃ - nava̭ ca ) (a. 9)
(aśma॒n - ya i॒mo - dḙna - mā॒śuḥ - prācīṃ᳚ - jī॒mūta̭sya॒ - yadakra̭ndo॒ - mā no̭ mi॒tro - ye vā॒jinaṃ॒ - nava̭)
(aśma̭n - mano॒yujaṃ॒ - prācī॒manu॒ - śarma̭ yacchatu॒ - teṣā̭ma॒bhigū᳚rtiḥ॒ - ṣaṭca̭tvārigṃśat)
(aśma̭n, ha॒viṣmāṋ)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ñcaturtha kāṇḍe ṣaṣṭhaḥ praśna-ssamāptaḥ ||
o-nnamaḥ paramātmane , śrī mahāgaṇapataye namaḥ , śrī gurubhyo namaḥ , ha॒riḥ॒ oṃ