📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
3.6 - పశుహౌత్రమ్ - కృష్ణ యజుర్వేద తైత్తిరీయ బ్రాహ్మణ పాఠః - అఞ్జన్తి త్వామధ్వరే
3.6 - Pashuhautram - Krishna Yajurveda Taittiriya Brahmana Pathah - Anjanti Tvamadhvare
Krishna Telugu
కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ బ్రాహ్మణే తృతీయాష్టకే షష్ఠః ప్రపాఠకః - పశుహౌత్రమ్
ఓ-న్నమః పరమాత్మనే, శ్రీ మహాగణపతయే నమః,
శ్రీ గురుభ్యో నమః । హ॒రిః॒ ఓమ్ ॥
అనువాకం 1 - యూపసంస్కారాః
అ॒ఞ్జన్తి॒ త్వామ॑ద్ధ్వ॒రే దే॑వ॒యన్తః॑ । వన॑స్పతే॒ మధు॑నా॒ దైవ్యే॑న । యదూ॒ర్ధ్వస్తి॑ష్ఠా॒-ద్ద్రవి॑ణే॒హ ధ॑త్తాత్ । యద్వా॒ క్షయో॑ మా॒తుర॒స్యా ఉ॒పస్థే᳚ ॥ ఉచ్ఛ్ర॑యస్వ వనస్పతే । వర్​ష్మ॑-న్పృథి॒వ్యా అధి॑ । సుమి॑తీ మీ॒యమా॑నః ।
వర్చో॑ధా య॒జ్ఞవా॑హసే ॥ సమి॑ద్ధస్య॒ శ్రయ॑మాణః పు॒రస్తా᳚త్ । బ్రహ్మ॑ వన్వా॒నో అ॒జరగ్ం॑ సు॒వీర᳚మ్ ॥ 1 ॥
ఆ॒రే అ॒స్మదమ॑తి॒-మ్బాధ॑మానః । ఉచ్ఛ్ర॑యస్వ మహ॒తే సౌభ॑గాయ ॥ ఊ॒ర్ధ్వ ఊ॒షుణ॑ ఊ॒తయే᳚ । తిష్ఠా॑ దే॒వో న స॑వి॒తా । ఊ॒ర్ధ్వో వాజ॑స్య॒ సని॑తా॒ యద॒ఞ్జిభిః॑ । వా॒ఘద్భి॑-ర్వి॒హ్వయా॑మహే ॥
ఊ॒ర్ధ్వో నః॑ పా॒హ్యగ్ంహ॑సో॒ ని కే॒తునా᳚ । విశ్వ॒గ్ం॒ సమ॒త్రిణ॑-న్దహ ।
కృ॒ధీ న॑ ఊ॒ర్ధ్వాఞ్చ॒ రథా॑య జీ॒వసే᳚ ।
వి॒దా దే॒వేషు॑ నో॒ దువః॑ ॥ 2 ॥
జా॒తో జా॑యతే సుదిన॒త్వే అహ్నా᳚మ్ । సమ॒ర్య ఆ వి॒దథే॒ వర్ధ॑మానః । పు॒నన్తి॒ ధీరా॑ అ॒పసో॑ మనీ॒షా । దే॒వ॒యా విప్ర॒ ఉది॑యర్తి॒ వాచ᳚మ్ ॥ యువా॑ సు॒వాసాః॒ పరి॑వీత॒ ఆగా᳚త్ । స ఉ॒ శ్రేయా᳚-న్భవతి॒ జాయ॑మానః ।
త-న్ధీరా॑సః క॒వయ॒ ఉన్న॑యన్తి । స్వా॒ధియో॒ మన॑సా దేవ॒యన్తః॑ ॥ పృ॒థు॒పాజా॒ అమ॑ర్త్యః । ఘృ॒తని॑ర్ణి॒ఖ్-స్వా॑హుతః ॥ 3 ॥
అ॒గ్ని-ర్య॒జ్ఞస్య॑ హవ్య॒వాట్ ॥ తగ్ం స॒బాధో॑ య॒తస్రు॑చః । ఇ॒త్థా ధి॒యా య॒జ్ఞవ॑న్తః । ఆచ॑క్రుర॒గ్ని-మూ॒తయే᳚ ॥ త్వం-వఁరు॑ణ ఉ॒త మి॒త్రో అ॑గ్నే । త్వాం-వఁ॑ర్ధన్తి మ॒తిభి॒-ర్వసి॑ష్ఠాః ।
త్వే వసు॑ సుషణ॒నాని॑ సన్తు ।
యూ॒య-మ్పా॑త స్వ॒స్తిభి॒-స్సదా॑ నః ॥ 4 ॥
(సు॒వీరం॒ - దువః॒ - స్వా॑హుతో॒ - +-ఽష్టౌ చ॑) (అ. 1)
అనువాకం 2 - ప్రయాజవిషయా మైత్రావరుణప్రైషాః
హోతా॑ యక్షద॒గ్నిగ్ం స॒మిధా॑ సుష॒మిధా॒ సమి॑ద్ధ॒-న్నాభా॑ పృథి॒వ్యా-స్స॑గ॒న్థే వా॒మస్య॑ ।
వర్​ష్మ॑న్ది॒వ ఇ॒డస్ప॒దే వేత్వాజ్య॑స్య॒ హోత॒ర్యజ॑ ॥
హోతా॑ యక్ష॒త్-తనూ॒నపా॑త॒-మది॑తే॒-ర్గర్భ॒-మ్భువ॑నస్య గో॒పామ్ । మద్ధ్వా॒-ఽద్య దే॒వో దే॒వేభ్యో॑ దేవ॒యానా᳚న్ప॒థో అ॑నక్తు॒ వేత్వాజ్య॑స్య॒ హోత॒ర్యజ॑ ॥
హోతా॑ యక్ష॒-న్నరా॒శగ్ంస॑-న్నృశ॒స్త్ర-న్నౄగ్ంః ప్ర॑ణేత్రమ్ । గోభి॑-ర్వ॒పావా॒న్-థ్స్యా-ద్వీ॒రై-శ్శక్తీ॑వా॒న్-రథైః᳚ ప్రథమ॒యావా॒ హిర॑ణ్యైశ్చ॒న్ద్రీ వేత్వాజ్య॑స్య॒ హోత॒ర్యజ॑ ॥ హోతా॑ యక్షద॒గ్నిమి॒డ ఈ॑డి॒తో దే॒వో దే॒వాగ్ం ఆవ॑క్ష-ద్దూ॒తో హ॑వ్య॒వాడమూ॑రః ।
ఉపే॒మం-యఁ॒జ్ఞముపే॒మా-న్దే॒వో దే॒వహూ॑తిమవతు॒ వేత్వాజ్య॑స్య॒ హోత॒ర్యజ॑ ॥ హోతా॑ యక్ష-ద్బ॒ర్॒హి-స్సు॒ష్టరీ॒మోర్ణ॑మ్రదా అ॒స్మిన్. య॒జ్ఞే వి చ॒ ప్ర చ॑ ప్రథతాగ్​ స్వాస॒స్థ-న్దే॒వేభ్యః॑ ।
ఏమే॑నద॒ద్య వస॑వో రు॒ద్రా ఆ॑దిత్యా-స్స॑దన్తు ప్రి॒యమిన్ద్ర॑స్యాస్తు॒ వేత్వాజ్య॑స్య॒ హోత॒ర్యజ॑ ॥ 5 ॥
హోతా॑ యక్ష॒-ద్దుర॑ ఋ॒ష్వాః క॑వ॒ష్యో-ఽకో॑షధావనీ॒-రుదాతా॑భి॒-ర్జిహ॑తాం॒-విఁ పక్షో॑భి-శ్శ్రయన్తామ్ । సు॒ప్రా॒య॒ణా అ॒స్మిన్. య॒జ్ఞే విశ్ర॑యన్తా-మృతా॒వృధో॑ వి॒యన్త్వాజ్య॑స్య॒ హోత॒ర్యజ॑ ॥
హోతా॑ యక్షదు॒షాసా॒నక్తా॑ బృహ॒తీ సు॒పేశ॑సా॒ నౄగ్ంః పతి॑భ్యో॒ యోని॑-ఙ్కృణ్వా॒నే ।
స॒గ్గ్॒స్మయ॑మానే॒ ఇన్ద్రే॑ణ దే॒వైరేద-మ్బ॒ర్॒హి-స్సీ॑దతాం-వీఁ॒తామాజ్య॑స్య॒ హోత॒ర్యజ॑ ॥
హోతా॑ యక్ష॒-ద్దైవ్యా॒ హోతా॑రా మ॒న్ద్రా పోతా॑రా క॒వీ ప్రచే॑తసా ।
స్వి॑ష్టమ॒ద్యాన్యః క॑రది॒షా స్వ॑భిగూర్తమ॒న్య ఊ॒ర్జా సత॑వసే॒మం-యఁ॒జ్ఞ-న్ది॒వి దే॒వేషు॑ ధత్తాం-వీఁ॒తామాజ్య॑స్య॒ హోత॒ర్యజ॑ ॥
హోతా॑ యక్షత్-తి॒స్రో దే॒వీర॒పసా॑మ॒పస్త॑మా॒ అచ్ఛి॑ద్ర-మ॒ద్యేదమప॑-స్తన్వతామ్ ।
దే॒వేభ్యో॑ దే॒వీ-ర్దే॒వమపో॑ వి॒యన్త్వాజ్య॑స్య॒ హోత॒ర్యజ॑ ॥
హోతా॑ యక్ష॒త్-త్వష్టా॑ర॒-మచి॑ష్టు॒మపా॑కగ్ం రేతో॒ధాం-విఁశ్ర॑వసం-యఁశో॒ధామ్ ।
పు॒రు॒రూప॒మకా॑మకర్​శనగ్ం సు॒పోషః॒ పోషై॒-స్స్యా-థ్సు॒వీరో॑ వీ॒రై-ర్వేత్వాజ్య॑స్య॒ హోత॒ర్యజ॑ ॥
హోతా॑ యక్ష॒-ద్వన॒స్పతి॑-ము॒పావ॑స్రక్షద్ధి॒యో జో॒ష్టారగ్ం॑ శ॒శమ॒న్నరః॑ ।
స్వదా॒-థ్స్వధి॑తిర్-ఋతు॒థా-ఽద్య దే॒వో దే॒వేభ్యో॑ హ॒వ్యా-ఽవా॒డ్-వేత్వాజ్య॑స్య॒ హోత॒ర్యజ॑ ॥
హోతా॑ యక్షద॒గ్నిగ్గ్​ స్వాహా-ఽఽజ్య॑స్య॒ స్వాహా॒ మేద॑స॒-స్స్వాహా᳚ స్తో॒కానా॒గ్॒ స్వాహా॒ స్వాహా॑ కృతీనా॒గ్॒ స్వాహా॑ హ॒వ్యసూ᳚క్తీనామ్ ।
స్వాహా॑ దే॒వాగ్ం ఆ᳚జ్య॒పాన్-థ్స్వాహా॒-ఽగ్నిగ్ం హో॒త్రాజ్జు॑షా॒ణా అగ్న॒ ఆజ్య॑స్య వియన్తు॒ హోత॒ర్యజ॑ ॥ 6 ॥
(ప్రి॒యమిన్ద్ర॑స్యాస్తు॒ వేత్వాజ్య్॑స్య॒ హోత॒ర్యజ॑ - సు॒వీరో॑ వీ॒రై-ర్వేత్వాజ్య॑స్య॒ హోత॒ర్యజ॑ చ॒త్వారి॑ చ) (అ. 2)
(అ॒గ్ని-న్తనూ॒నపా॑త॒-న్నరా॒శగ్ంస॑మ॒గ్నిమి॒డ ఈ॑డి॒తో బ॒ర్॒హిర్దుర॑ ఉ॒షాసా॒నక్తా॒ దైవ్యా॑ తి॒స్రస్త్వష్టా॑రం॒-వఁన॒స్పతి॑మ॒గ్నిమ్ )
(పఞ్చ॒ వేత్వేకో॑ వి॒యన్తు॒ ద్విర్వీ॒తామేకో॑ వి॒యన్తు॒ ద్విర్వేత్వేకో॑ వియన్తు॒ హోత॒ర్యజ॑)
అనువాకం 3 - ఆప్రియ ప్రయాజానాం-యాఁజ్యాః
సమి॑ద్ధో అ॒ద్య మను॑షో దురో॒ణే । దే॒వో దే॒వాన్. య॑జసి జాతవేదః । ఆ చ॒ వహ॑ మిత్రమహ-శ్చికి॒త్వాన్ । త్వ-న్దూ॒తః క॒విర॑సి॒ ప్రచే॑తాః ॥ తనూ॑నపాత్ప॒థ ఋ॒తస్య॒ యానాన్॑ । మద్ధ్వా॑ సమ॒ఞ్జన్-థ్స్వ॑దయా సుజిహ్వ ।
మన్మా॑ని ధీ॒భిరు॒త య॒జ్ఞమృ॒న్ధన్న్ । దే॒వ॒త్రా చ॑ కృణుహ్యద్ధ్వ॒ర-న్నః॑ ॥ నరా॒శగ్ంస॑స్య మహి॒మాన॑మేషామ్ । ఉప॑స్తోషామ యజ॒తస్య॑ య॒జ్ఞైః ॥ 7 ॥
తే సు॒క్రత॑వ॒-శ్శుచ॑యో ధియ॒ధాంః । స్వద॑న్తు దే॒వా ఉ॒భయా॑ని హ॒వ్యా ॥ ఆ॒జుహ్వా॑న॒ ఈడ్యో॒ వన్ద్య॑శ్చ । ఆయా᳚హ్యగ్నే॒ వసు॑భి-స్స॒జోషాః᳚ ।
త్వ-న్దే॒వానా॑మసి యహ్వ॒ హోతా᳚ । స ఏ॑నాన్. యక్షీషి॒తో యజీ॑యాన్ ॥ ప్రా॒చీన॑-మ్బ॒ర్॒హిః ప్ర॒దిశా॑ పృథి॒వ్యాః । వస్తో॑ర॒స్యా వృ॑జ్యతే॒ అగ్రే॒ అహ్నా᳚మ్ ।
వ్యు॑ ప్రథతే విత॒రం-వఁరీ॑యః । దే॒వేభ్యో॒ అది॑తయే స్యో॒నమ్ ॥ 8 ॥
వ్యచ॑స్వతీరుర్వి॒యా విశ్ర॑యన్తామ్ । పతి॑భ్యో॒ నజన॑య॒-శ్శుమ్భ॑మానాః । దేవీ᳚ర్ద్వారో బృహతీ-ర్విశ్వమిన్వాః । దే॒వేభ్యో॑ భవథ సుప్రాయ॒ణాః ॥ ఆ సు॒ష్వయ॑న్తీ యజ॒తే ఉపా॑కే । ఉ॒షాసా॒నక్తా॑ సదతా॒-న్ని యోనౌ᳚ ।
ది॒వ్యే యోష॑ణే బృహ॒తీ సు॑రు॒క్మే । అధి॒ శ్రియగ్ం॑ శుక్ర॒పిశ॒-న్దధా॑నే ॥ దైవ్యా॒ హోతా॑రా ప్రథ॒మా సు॒వాచా᳚ । మిమా॑నా య॒జ్ఞ-మ్మను॑షో॒ యజ॑ద్ధ్యై ॥ 9 ॥
ప్ర॒చో॒దయ॑న్తా వి॒దథే॑షు కా॒రూ । ప్రా॒చీన॒-ఞ్జ్యోతిః॑ ప్ర॒దిశా॑ ది॒శన్తా᳚ ॥ ఆనో॑ య॒జ్ఞ-మ్భార॑తీ॒ తూయ॑మేతు । ఇడా॑ మను॒ష్వది॒హ చే॒తయ॑న్తీ । తి॒స్రో దే॒వీ-ర్బ॒ర్॒హిరేదగ్గ్​ స్యో॒నమ్ । సర॑స్వతీ॒ స్వప॑స-స్సదన్తు ॥
య ఇ॒మే ద్యావా॑పృథి॒వీ జని॑త్రీ । రూ॒పైరపిగ్ం॑శ॒-ద్భువ॑నాని॒ విశ్వా᳚ । తమ॒ద్య హో॑తరిషి॒తో యజీ॑యాన్ ।
దే॒వ-న్త్వష్టా॑రమి॒హ య॑క్షి వి॒ద్వాన్ ॥ 10 ॥
ఉ॒పావ॑సృజ॒త్-త్మన్యా॑ సమ॒ఞ్జన్న్ । దే॒వానా॒-మ్పాథ॑ ఋతు॒థా హ॒వీగ్ంషి॑ । వన॒స్పతిః॑ శమి॒తా దే॒వో అ॒గ్నిః । స్వద॑న్తు హ॒వ్య-మ్మధు॑నా ఘృ॒తేన॑ ॥
స॒ద్యో జా॒తో వ్య॑మిమీత య॒జ్ఞమ్ । అ॒గ్ని-ర్దే॒వానా॑-మభవత్-పురో॒గాః । అ॒స్య హోతుః॑ ప్ర॒దిశ్యృ॒తస్య॑ వా॒చి ।
స్వాహా॑కృతగ్ం హ॒విర॑దన్తు దే॒వాః ॥ 11 ॥
(య॒జ్ఞైః - స్యో॒నం - ఁయజ॑ద్ధ్యై - వి॒ద్వాన॒ - +ష్టౌ చ॑) (అ. 3)
అనువాకం 4 - పర్యగ్నికరణీయా ఋచః
అ॒గ్నిర్-హోతా॑ నో అద్ధ్వ॒రే । వా॒జీ సన్-పరి॑ణీయతే ।
దే॒వో దే॒వేషు॑ య॒జ్ఞియః॑ ॥ పరి॑ త్రివి॒ష్ట్య॑ద్ధ్వ॒రమ్ । యాత్య॒గ్నీ ర॒థీరి॑వ । ఆ దే॒వేషు॒ ప్రయో॒ దధ॑త్ ॥ పరి॒ వాజ॑పతిః క॒విః । అ॒గ్నిర్-హ॒వ్యా న్య॑క్రమీత్ ।
దధ॒-ద్రత్నా॑ని దా॒శుషే᳚ ॥ 12 ॥
(అ॒గ్నిర్-హోతా॑ నో॒ నవ॑) (అ. 4)
అనువాకం 5 - మైత్రావరుణప్రైషః
అజై॑ద॒గ్నిః । అస॑న॒ద్వాజ॒-న్ని । దే॒వో దే॒వేభ్యో॑ హ॒వ్యా-ఽవా᳚ట్ । ప్రాఞ్జో॑భిర్-హిన్వా॒నః ।
ధేనా॑భిః॒ కల్ప॑మానః । య॒జ్ఞస్యాయుః॑ ప్రతి॒రన్న్ ।
ఉప॒ ప్రేష్య॑ హోతః । హ॒వ్యా దే॒వేభ్యః॑ ॥ 13 ॥
(అజై॑ద॒ష్టౌ) (అ. 5)
అనువాకం 6 - హోతురధ్రిగుప్రైషః
దైవ్యా᳚-శ్శమితార ఉ॒త మ॑నుష్యా॒ ఆర॑భద్ధ్వమ్ । ఉప॑ నయత॒ మేద్ధ్యా॒ దురః॑ । ఆ॒శాసా॑నా॒ మేధ॑పతిభ్యా॒-మ్మేధ᳚మ్ । ప్రాస్మా॑ అ॒గ్ని-మ్భ॑రత । స్తృ॒ణీ॒త బ॒ర్॒హిః । అన్వే॑న-మ్మా॒తా మ॑న్యతామ్ । అను॑ పి॒తా ।
అను॒ భ్రాతా॒ సగ॑ర్భ్యః । అను॒ సఖా॒ సయూ᳚థ్యః ॥
ఉ॒దీ॒చీనాగ్ం॑ అస్య ప॒దో నిధ॑త్తాత్ ॥ 14 ॥
సూర్య॒-ఞ్చక్షు॑ర్గమయతాత్ । వాత॑-మ్ప్రా॒ణమ॒న్వ-వ॑సృజతాత్ । దిశ॒-శ్శ్రోత్ర᳚మ్ । అ॒న్తరి॑క్ష॒మసు᳚మ్ । పృ॒థి॒వీగ్ం శరీ॑రమ్ । ఏ॒క॒ధా-ఽస్య॒ త్వచ॒మాచ్ఛ్య॑తాత్ । పు॒రా నాభ్యా॑ అపి॒శసో॑ వ॒పాముత్ఖి॑దతాత్ । అ॒న్తరే॒వోష్మాణం॑-వాఁరయతాత్ । శ్యే॒నమ॑స్య॒ వక్షః॑ కృణుతాత్ । ప్ర॒శసా॑ బా॒హూ ॥ 15 ॥
శ॒లా దో॒షణీ᳚ । క॒శ్యపే॒వాగ్ంసా᳚ । అచ్ఛి॑ద్రే॒ శ్రోణీ᳚ ।
క॒వషో॒రూ స్రే॒కప॑ర్ణా-ఽష్ఠీ॒వన్తా᳚ । షడ్విగ్ం॑శతిరస్య॒ వఙ్క్ర॑యః ।
తా అ॑ను॒ష్ఠ్యోచ్చ్యా॑వయతాత్ । గాత్ర॑-ఙ్గాత్రమ॒స్యానూ॑న-ఙ్కృణుతాత్ । ఊ॒వ॒ద్ధ్య॒గో॒హ-మ్పార్థి॑వ-ఙ్ఖనతాత్ । అ॒స్నా రక్ష॒-స్సగ్ంసృ॑జతాత్ ।
వ॒ని॒ష్ఠుమ॑స్య॒ మా రా॑విష్ట ॥ 16 ॥
ఉరూ॑క॒-మ్మన్య॑మానాః ॥ నేద్వ॑స్తో॒కే తన॑యే । రవి॑తా॒ రవ॑చ్ఛమితారః । అద్ధ్రి॑గో శమీ॒ద్ధ్వమ్ । సు॒శమి॑ శమీద్ధ్వమ్ । శ॒మీ॒ద్ధ్వ-మ॑ద్ధ్రిగో ॥
అద్ధ్రి॑గు॒శ్చాపా॑పశ్చ । ఉ॒భౌ దే॒వానాగ్ం॑ శమి॒తారౌ᳚ । తావి॒మ-మ్ప॒శుగ్గ్​ శ్ర॑పయతా-మ్ప్రవి॒ద్వాగ్ంసౌ᳚ ।
యథా॑ యథా-ఽస్య॒ శ్రప॑ణ॒-న్తథా॑తథా ॥ 17 ॥
[ధ॒త్తా॒-ద్- బా॒హూ - మా రా॑విష్ట॒ - తథా॑తథా ] (అ. 6)
అనువాకం 7 - స్తోకవిషయ-మ్మైత్రావరుణానువచనమ్
జు॒షస్వ॑ స॒ప్రథ॑స్తమమ్ । వచో॑ దే॒వఫ్స॑రస్తమమ్ ।
హ॒వ్యా జుహ్వా॑న ఆ॒సని॑ ॥ ఇ॒మ-న్నో॑ య॒జ్ఞమ॒మృతే॑షు ధేహి । ఇ॒మా హ॒వ్యా జా॑తవేదో జుషస్వ । స్తో॒కానా॑మగ్నే॒ మేద॑సో ఘృ॒తస్య॑ । హోతః॒ ప్రాశా॑న ప్రథ॒మో ని॒షద్య॑ ॥ ఘృ॒తవ॑న్తః పావక తే ।
స్తో॒కాస్శ్చో॑తన్తి॒ మేద॑సః । స్వధ॑ర్మ-న్దే॒వవీ॑తయే ॥ 18 ॥
శ్రేష్ఠ॑-న్నో ధేహి॒ వార్య᳚మ్ ॥ తుభ్యగ్గ్॑ స్తో॒కా ఘృ॑త॒శ్చుతః॑ । అగ్నే॒ విప్రా॑య సన్త్య । ఋషి॒-శ్శ్రేష్ఠ॒-స్సమి॑ద్ధ్యసే । య॒జ్ఞస్య॑ ప్రావి॒తా భ॑వ ॥
తుభ్యగ్గ్॑ శ్చోతన్త్యద్ధ్రిగో శచీవః । స్తో॒కాసో॑ అగ్నే॒ మేద॑సో ఘృ॒తస్య॑ । క॒వి॒శ॒స్తో బృ॑హ॒తా భా॒నునా-ఽఽగాః᳚ । హ॒వ్యా జు॑షస్వ మేధిర ॥
ఓజి॑ష్ఠ-న్తే మద్ధ్య॒తో మేద॒ ఉద్భృ॑తమ్ । ప్రతే॑ వ॒య-న్ద॑దామహే । శ్చోత॑న్తి తే వసో స్తో॒కా అధి॑ త్వ॒చి ।
ప్రతి॒ తాన్దే॑వ॒శో వి॑హి ॥ 19 ॥
(దే॒వవీ॑తయ॒-ఉద్భృ॑త॒-న్త్రీణి॑ చ) (అ. 7)
అనువాకం 8 - వపా పురోడాశస్విష్టకృతా-మ్పురోనువాక్యాః ప్రైషాశ్చ
ఆ వృ॑త్రహణా వృత్ర॒హభి॒-శ్శుష్మైః᳚ । ఇన్ద్ర॑ యా॒త-న్నమో॑భిరగ్నే అ॒ర్వాక్ । యు॒వగ్ం రాధో॑భి॒రక॑వేభిరిన్ద్ర । అగ్నే॑ అ॒స్మే భ॑వతముత్త॒మేభిః॑ ॥ హోతా॑ యక్షదిన్ద్రా॒గ్నీ । ఛాగ॑స్య వ॒పాయా॒ మేద॑సః । జు॒షేతాగ్ం॑ హ॒విః । హోత॒ర్యజ॑ ॥ వి హ్యఖ్య॒-న్మన॑సా॒ వస్య॑ ఇ॒చ్ఛన్న్ । ఇన్ద్రా᳚గ్నీ జ్ఞా॒స ఉ॒త వా॑ సజా॒తాన్ ॥ 20 ॥
నాన్యా యు॒వత్ప్రమ॑తిరస్తి॒ మహ్య᳚మ్ । స వా॒-న్ధియం॑-వాఁజ॒యన్తీ॑మతక్షమ్ ॥ హోతా॑ యక్షదిన్ద్రా॒గ్నీ । పు॒రో॒డాశ॑స్య జు॒షేతాగ్ం॑ హ॒విః । హోత॒ర్యజ॑ ॥
త్వామీ॑డతే అజి॒ర-న్దూ॒త్యా॑య । హ॒విష్మ॑న్త॒-స్సద॒మి-న్మాను॑షాసః । యస్య॑ దే॒వైరాస॑దో బ॒ర్॒హిర॑గ్నే । అహా᳚న్యస్మై సు॒దినా॑ భవన్తు ॥ హోతా॑ యక్షద॒గ్నిమ్ । పు॒రో॒డాశ॑స్య జు॒షతాగ్ం॑ హ॒విః ।
హోత॒ర్యజ॑ ॥ 21 ॥
(స॒జా॒తా - న॒గ్ని-న్ద్వే చ॑) (అ. 8)
అనువాకం 9 - తేషామేవ యాజ్యాః
గీ॒ర్భిర్విప్రః॒ ప్రమ॑తిమి॒చ్ఛమా॑నః । ఈ॒॑ ర॒యిం-యఁ॒శస॑-మ్పూర్వ॒భాజ᳚మ్ । ఇన్ద్రా᳚గ్నీ వృత్రహణా సువజ్రా । ప్రణో॒ నవ్యే॑భిస్తిరత-న్దే॒ష్ణైః ॥ మాచ్ఛే᳚ద్మ ర॒శ్మీగ్ంరితి॒ నాధ॑మానాః । పి॒తృ॒ణాగ్ం శక్తీ॑రను॒ యచ్ఛ॑మానాః । ఇ॒న్ద్రా॒గ్నిభ్యా॒-ఙ్కం-వృఁష॑ణో మదన్తి । తా హ్యద్రీ॑ ధి॒షణా॑యా ఉ॒పస్థే᳚ ॥
అ॒గ్నిగ్ం సు॑దీ॒తిగ్ం సు॒దృశ॑-ఙ్గృ॒ణన్తః॑ ।
న॒మ॒స్యామ॒స్త్వేడ్య॑-ఞ్జాతవేదః ।
త్వా-న్దూ॒తమ॑ర॒తిగ్ం హ॑వ్య॒వాహ᳚మ్ ।
దే॒వా అ॑కృణ్వ-న్న॒మృత॑స్య॒ నాభి᳚మ్ ॥ 22 ॥
(జా॒త॒వే॒దో॒ ద్వే చ॑) (అ. 9)
అనువాకం 10 - మనోతాసూక్తమ్
త్వగ్గ్​ హ్య॑గ్నే ప్రథ॒మో మ॒నోతా᳚ । అ॒స్యా ధి॒యో అభ॑వో దస్మ॒ హోతా᳚ । త్వగ్ం సీం᳚-వృఁష-న్నకృణో-ర్దు॒ష్టరీ॑తు । సహో॒ విశ్వ॑స్మై॒ సహ॑సే॒ సహ॑ద్ధ్యై ॥ అధా॒ హోతా॒ న్య॑సీదో॒ యజీ॑యాన్ । ఇ॒డస్ప॒ద ఇ॒షయ॒న్నీడ్య॒-స్సన్న్ । త-న్త్వా॒ నరః॑ ప్రథ॒మ-న్దే॑వ॒యన్తః॑ । మ॒హో రా॒యే చి॒తయ॑న్తో॒ అను॑ గ్మన్న్ ॥ వృ॒తేవ॒ యన్త॑-మ్బ॒హుభి॑-ర్వస॒వ్యైః᳚ ।
త్వే ర॒యి-ఞ్జా॑గృ॒వాగ్ంసో॒ అను॑ గ్మన్న్ ॥ 23 ॥
రుశ॑న్తమ॒గ్ని-న్ద॑ర్​శ॒త-మ్బృ॒హన్త᳚మ్ । వ॒పావ॑న్తం-విఁ॒శ్వహా॑ దీది॒వాగ్ంస᳚మ్ ॥ ప॒ద-న్దే॒వస్య॒ నమ॑సా వి॒యన్తః॑ । శ్ర॒వ॒స్యవ॒-శ్శ్రవ॑ ఆప॒న్నమృ॑క్తమ్ ।
నామా॑ని చి-ద్దధిరే య॒జ్ఞియా॑ని । భ॒ద్రాయా᳚-న్తే రణయన్త॒ సన్దృ॑ష్టౌ ॥ త్వాం-వఁ॑ర్ధన్తి క్షి॒తయః॑ పృథి॒వ్యామ్ । త్వగ్ం రాయ॑ ఉ॒భయా॑సో॒ జనా॑నామ్ ।
త్వ-న్త్రా॒తా త॑రణే॒ చేత్యో॑ భూః ।
పి॒తా మా॒తా సద॒మి-న్మాను॑షాణామ్ ॥ 24 ॥
స ప॒ర్యేణ్య॒-స్స ప్రి॒యో వి॒క్ష్వ॑గ్నిః । హోతా॑ మ॒న్ద్రో నిష॑సాదా॒ యజీ॑యాన్ । త-న్త్వా॑ వ॒య-న్దమ॒ ఆ దీ॑ది॒వాగ్ంస᳚మ్ । ఉప॑జ్ఞు॒బాధో॒ నమ॑సా సదేమ ॥
త-న్త్వా॑ వ॒యగ్ం సు॒ధియో॒ నవ్య॑మగ్నే । సు॒మ్నా॒యవ॑ ఈమహే దేవ॒యన్తః॑ । త్వం-విఁశో॑ అనయో॒ దీద్యా॑నః । ది॒వో అ॑గ్నే బృహ॒తా రో॑చ॒నేన॑ ॥
వి॒శా-ఙ్క॒విం-విఁ॒శ్పతి॒గ్ం॒ శశ్వ॑తీనామ్ ।
ని॒తోశ॑నం-వృఁష॒భ-ఞ్చ॑ర్​షణీ॒నామ్ ॥ 25 ॥
ప్రేతీ॑షణిమి॒షయ॑న్త-మ్పావ॒కమ్ । రాజ॑న్తమ॒గ్నిం-యఁ॑జ॒తగ్ం ర॑యీ॒ణామ్ ॥ సో అ॑గ్న ఈజే శశ॒మే చ॒ మర్తః॑ । యస్త॒ ఆన॑ట్-థ్స॒మిధా॑ హ॒వ్యదా॑తిమ్ ।
య ఆహు॑తి॒-మ్పరి॒ వేదా॒ నమో॑భిః । విశ్వేథ్స వా॒మా ద॑ధతే॒ త్వోతః॑ ॥ అ॒స్మా ఉ॑ తే॒ మహి॑ మ॒హే వి॑ధేమ । నమో॑భిరగ్నే స॒మిధో॒త హ॒వ్యైః ।
వేదీ॑ సూనో సహసో గీ॒ర్భిరు॒క్థైః ।
ఆ తే॑ భ॒ద్రాయాగ్ం॑ సుమ॒తౌ య॑తేమ ॥ 26 ॥
ఆ యస్త॒తన్థ॒ రోద॑సీ॒ వి భా॒సా । శ్రవో॑భిశ్చ శ్రవ॒స్య॑స్తరు॑త్రః । బృ॒హద్భి॒-ర్వాజై॒-స్స్థవి॑రేభిర॒స్మే । రే॒వద్భి॑రగ్నే విత॒రం-విఁభా॑హి ॥
నృ॒వద్వ॑సో॒ సద॒మిద్ధే᳚హ్య॒స్మే । భూరి॑ తో॒కాయ॒ తన॑యాయ ప॒ర్​శ్వః । పూ॒ర్వీరిషో॑ బృహ॒తీరా॒రే అ॑ఘాః । అ॒స్మే భ॒ద్రా సౌ᳚శ్రవ॒సాని॑ సన్తు ॥
పు॒రూణ్య॑గ్నే పురు॒ధా త్వా॒యా । వసూ॑ని రాజన్-వ॒సుతా॑తే అశ్యామ్ । పు॒రూణి॒ హి త్వే పు॑రువార॒ సన్తి॑ ।
అగ్నే॒ వసు॑ విధ॒తే రాజ॑ని॒ త్వే ॥ 27 ॥
(జా॒గృ॒వాగ్ంసో॒ అను॑ గ్మ॒న్ - మాను॑షాణాం - చర్​షణీ॒నాం - ఁయ॑తే - మాశ్యా॒-న్ద్వే చ॑) (అ. 10)
అనువాకం 11 - హవిర్వనస్పతిస్విష్టకృతా-మ్పురోనువాక్యాః ప్రైషాశ్చ
ఆ భ॑రతగ్ం శిక్షతం-వఁజ్రబాహూ ।
అ॒స్మాగ్ం ఇ॑న్ద్రాగ్నీ అవత॒గ్ం॒ శచీ॑భిః ।
ఇ॒మే ను తే ర॒శ్మయ॒-స్సూర్య॑స్య ।
యేభిః॑ సపి॒త్వ-మ్పి॒తరో॑ న॒ ఆయన్న్॑ ॥
హోతా॑ యక్షదిన్ద్రా॒గ్నీ । ఛాగ॑స్య హ॒విష॒ ఆత్తా॑మ॒ద్య । మ॒ద్ధ్య॒తో మేద॒ ఉద్భృ॑తమ్ । పు॒రా ద్వేషో᳚భ్యః । పు॒రా పౌరు॑షేయ్యా గృ॒భః । ఘస్తా᳚న్నూ॒నమ్ ॥ 28 ॥
ఘా॒సే అ॑జ్రాణాం॒-యఁవ॑సప్రథమానామ్ । సు॒మత్క్ష॑రాణాగ్ం శ॒తరు॑ద్రియాణామ్ ।
అ॒గ్ని॒ష్వా॒త్తానా॒-మ్పీవో॑పవసనానామ్ ।
పా॒ర్​శ్వ॒త-శ్శ్రో॑ణి॒త-శ్శి॑తామ॒త ఉ॑థ్సాద॒తః । అఙ్గా॑దఙ్గా॒దవ॑త్తానామ్ । కర॑త ఏ॒వేన్ద్రా॒గ్నీ । జు॒షేతాగ్ం॑ హ॒విః । హోత॒ర్యజ॑ ॥
దే॒వేభ్యో॑ వనస్పతే హ॒వీగ్ంషి॑ ।
హిర॑ణ్యపర్ణ ప్ర॒దివ॑స్తే॒ అర్థ᳚మ్ ॥ 29 ॥
ప్ర॒ద॒క్షి॒ణి-ద్ర॑శ॒నయా॑ ని॒యూయ॑ । ఋ॒తస్య॑ వక్షి ప॒థిభీ॒ రజి॑ష్ఠైః ॥ హోతా॑ యక్ష॒-ద్వన॒స్పతి॑మ॒భి హి । పి॒ష్టత॑మయా॒ రభి॑ష్ఠయా రశ॒నయా-ఽఽధి॑త ।
యత్రే᳚న్ద్రాగ్ని॒యో-శ్ఛాగ॑స్య హ॒విషః॑ ప్రి॒యా ధామా॑ని ।
యత్ర॒ వన॒స్పతేః᳚ ప్రి॒యా పాథాగ్ం॑సి ।
యత్ర॑ దే॒వానా॑మాజ్య॒పానా᳚-మ్ప్రి॒యా ధామా॑ని । యత్రా॒గ్నేర్-హోతుః॑ ప్రి॒యా ధామా॑ని ।
తత్రై॒త-మ్ప్ర॒స్తు-త్యే॑వో-ప॒స్తుత్యే॑వో॒పావ॑స్రక్షత్ ।
రభీ॑యాగ్ం సమివ కృ॒త్వీ ॥ 30 ॥
కర॑దే॒వ-న్దే॒వో వన॒స్పతిః॑ । జు॒షతాగ్ం॑ హ॒విః । హోత॒ర్యజ॑ ॥ పి॒ప్రీ॒హి దే॒వాగ్ం ఉ॑శ॒తో య॑విష్ఠ । వి॒ద్వాం ఋ॒తూగ్ంర్-ఋ॑తుపతే యజే॒హ ।
యే దైవ్యా॑ ఋ॒త్విజ॒స్తేభి॑రగ్నే ।
త్వగ్ం హోతౄ॑ణామ॒స్యాయ॑జిష్ఠః ॥
హోతా॑ యక్షద॒గ్నిగ్గ్​ స్వి॑ష్ట॒కృత᳚మ్ ।
అయా॑డ॒గ్ని-రి॑న్ద్రాగ్ని॒యో-శ్ఛాగ॑స్య హ॒విషః॑ ప్రి॒యా ధామా॑ని । అయా॒డ్వన॒స్పతేః᳚ ప్రి॒యా పాథాగ్ం॑సి ।
అయా᳚డ్దే॒వానా॑-మాజ్య॒పానా᳚-మ్ప్రి॒యా ధామా॑ని ।
యక్ష॑ద॒గ్నేర్-హోతుః॑ ప్రి॒యా ధామా॑ని । యక్ష॒-థ్స్వ-మ్మ॑హి॒మాన᳚మ్ । ఆయ॑జతా॒మేజ్యా॒ ఇషః॑ । కృ॒ణోతు॒ సో అ॑ద్ధ్వ॒రా జా॒తవే॑దాః । జు॒షతాగ్ం॑ హ॒విః । హోత॒ర్యజ॑ ॥ 31 ॥
(నూ॒న - మర్థం॑ - కృ॒త్వీ - పాథాగ్ం॑సి స॒ప్త చ॑) (అ. 11)
అనువాకం 12 - తేషామేవ యాజ్యాః
ఉపో॑హ॒ యద్వి॒దథం॑-వాఁ॒జినో॒ గూః । గీ॒ర్భి-ర్విప్రాః॒ ప్రమ॑తి-మి॒చ్ఛమా॑నాః । అ॒ర్వన్తో॒ న కాష్ఠా॒-న్నక్ష॑మాణాః । ఇ॒న్ద్రా॒గ్నీ జోహు॑వతో॒ నర॒స్తే ॥
వన॑స్పతే రశ॒నయా॑-ఽభి॒ధాయ॑ । పి॒ష్టత॑మయా వ॒యునా॑ని వి॒ద్వాన్ । వహ॑ దేవ॒త్రా ది॑ధిషో హ॒వీగ్ంషి॑ । ప్ర చ॑ దా॒తార॑మ॒మృతే॑షు వోచః ॥ అ॒గ్నిగ్గ్​ స్వి॑ష్ట॒కృత᳚మ్ । అయా॑డ॒గ్ని-రి॑న్ద్రాగ్ని॒యో-శ్ఛాగ॑స్య హ॒విషః॑ ప్రి॒యా ధామా॑ని ॥ 32 ॥
అయా॒డ్వన॒స్పతేః᳚ ప్రి॒యా పాథాగ్ం॑సి ।
అయా᳚డ్దే॒వానా॑-మాజ్య॒పానా᳚-మ్ప్రి॒యా ధామా॑ని ।
యక్ష॑ద॒గ్నేర్-హోతుః॑ ప్రి॒యా ధామా॑ని । యక్ష॒-థ్స్వ-మ్మ॑హి॒మాన᳚మ్ । ఆయ॑జతా॒మేజ్యా॒ ఇషః॑ । కృ॒ణోతు॒ సో అ॑ద్ధ్వ॒రా జా॒తవే॑దాః । జు॒షతాగ్ం॑ హ॒విః । అగ్నే॒ యద॒ద్య వి॒శో అ॑ద్ధ్వరస్య హోతః ।
పావ॑క శోచే॒ వేష్ట్వగ్ం హి యజ్వా᳚ ।
ఋ॒తా య॑జాసి మహి॒నా వి య-ద్భూః ।
హ॒వ్యా వ॑హ యవిష్ఠ॒ యా తే॑ అ॒ద్య ॥ 33 ॥
(ధామా॑ని॒ - భురేక॑-ఞ్చ) (అ. 12)
అనువాకం 13 - అనూయాజప్రైషాః
దే॒వ-మ్బ॒ర్॒హి-స్సు॑దే॒వ-న్దే॒వై-స్స్యా-థ్సు॒వీరం॑-వీఁ॒రైర్వస్తో᳚-ర్వృ॒జ్యేతా॒క్తోః ప్రభ్రి॑-యే॒తాత్య॒న్యాన్-రా॒యా బ॒ర్॒హిష్మ॑తో మదేమ వసు॒వనే॑ వసు॒ధేయ॑స్య వేతు॒ యజ॑ ॥ దే॒వీ-ర్ద్వారః॑ సఙ్ఘా॒తే వి॒డ్వీర్యామ॑ఞ్ఛిథి॒రా ధ్రు॒వా దే॒వహూ॑తౌ వ॒థ్స
ఈ॑మేనా॒స్తరు॑ణ॒ ఆమి॑మీయాత్-కుమా॒రో వా॒ నవ॑జాతో॒ మైనా॒ అర్వా॑ రే॒ణుక॑కాటః॒ పృణ॑గ్వసు॒వనే॑ వసు॒ధేయ॑స్య వియన్తు॒ యజ॑ ॥ దే॒వీ ఉ॒షాసా॒ నక్తా-ఽద్యా॒స్మిన్. య॒జ్ఞే ప్ర॑య॒త్య॑హ్వేతా॒మపి॑ నూ॒న-న్దైవీ॒ర్విశః॒ ప్రాయా॑సిష్టా॒గ్ం॒ సుప్రీ॑తే॒ సుధి॑తే వసు॒వనే॑ వసు॒ధేయ॑స్య వీతాం॒-యఁజ॑ ॥
దే॒వీ జోష్ట్రీ॒ వసు॑ధితీ॒ యయో॑ర॒న్యా-ఽఘా ద్వేషాగ్ం॑సి యు॒యవ॒దా-ఽన్యా వ॑క్ష॒-ద్వసు॒ వార్యా॑ణి॒ యజ॑మానాయ వసు॒వనే॑ వసు॒ధేయ॑స్య వీతాం॒-యఁజ॑ ॥
దే॒వీ ఊ॒ర్జాహు॑తీ॒ ఇష॒మూర్జ॑మ॒న్యా వ॑క్ష॒థ్సగ్ధి॒గ్ం॒ సపీ॑తిమ॒న్యా నవే॑న॒ పూర్వ॒-న్దయ॑మానా॒-స్స్యామ॑ పురా॒ణేన॒ నవ॒-న్తామూర్జ॑మూ॒ర్జాహు॑తీ ఊ॒ర్జయ॑మానే అధాతాం-వఁసు॒వనే॑ వసు॒ధేయ॑స్య వీతాం॒-యఁజ॑ ॥
దే॒వా దైవ్యా॒ హోతా॑రా॒ నేష్టా॑రా॒ పోతా॑రా హ॒తాఘ॑శగ్ంసా-వాభ॒రద్వ॑సూ వసు॒వనే॑ వసు॒ధేయ॑స్య వీతాం॒-యఁజ॑ ॥
దే॒వీస్తి॒స్రస్తి॒స్రో దే॒వీరిడా॒ సర॑స్వతీ॒ భార॑తీ॒ ద్యా-మ్భార॑త్యాది॒త్యై-ర॑స్పృక్ష॒-థ్సర॑స్వతీ॒మగ్ం రు॒ద్రై-ర్య॒జ్ఞమా॑వీ-ది॒హైవేడ॑యా॒ వసు॑మత్యా
సధ॒మాద॑-మ్మదేమ వసు॒వనే॑ వసు॒ధేయ॑స్య వియన్తు॒ యజ॑ ॥
దే॒వో నరా॒శగ్ంస॑-స్త్రిశీ॒ర్॒షా ష॑డ॒క్ష-శ్శ॒తమిదే॑నగ్ం శితిపృ॒ష్ఠా ఆద॑ధతి స॒హస్ర॑మీ॒-మ్ప్రవ॑హన్తి మి॒త్రావరు॒ణేద॑స్య హో॒త్రమర్​హ॑తో॒
బృహ॒స్పతిః॑ స్తో॒త్రమ॒శ్వినా ఽఽద్ధ్వ॑ర్యవం-వఁసు॒వనే॑ వసు॒ధేయ॑స్య వేతు॒ యజ॑ ॥
దే॒వో వన॒స్పతి॑-ర్వ॒ర్॒షప్రా॑వా ఘృ॒తని॑ర్ణి॒గ్-ద్యా-
మగ్రే॒ణాస్పృ॑క్ష॒దా-ఽన్తరి॑క్ష॒-మ్మద్ధ్యే॑నాప్రాః పృథి॒వీ-ముప॑రేణాదృగ్ంహీ-ద్వసు॒వనే॑ వసు॒ధేయ॑స్య వేతు॒ యజ॑ ॥
దే॒వ-మ్బ॒ర్॒హిర్వారి॑తీనా-న్ని॒ధే ధా॑సి॒ ప్రచ్యు॑తీనా॒మ-ప్ర॑చ్యుత-న్నికామ॒ధర॑ణ-మ్పురుస్పా॒ర్॒హం-యఁశ॑స్వదే॒నా బ॒ర్॒హిషా॒-ఽన్యా బ॒ర్॒హీగ్​ష్య॒భిష్యా॑మ వసు॒వనే॑ వసు॒ధేయ॑స్య వేతు॒ యజ॑ ॥
దే॒వో అ॒గ్ని-స్స్వి॑ష్ట॒కృ-థ్సు॒ద్రవి॑ణా మ॒న్ద్రః క॒వి-స్స॒త్యమ॑న్మా-ఽఽయ॒జీ హోతా॒ హోతు॑ర్-హోతు॒రాయ॑జీయా॒నగ్నే॒ యాన్-దే॒వానయా॒డ్యాగ్ం అపి॑ప్రే॒ర్యే తే॑ హో॒త్రే అమ॑థ్సత॒ తాగ్ం స॑స॒నుషీ॒గ్ం॒ హోత్రా᳚-న్దేవ-ఙ్గ॒మా-న్ది॒వి దే॒వేషు॑ య॒జ్ఞమేర॑యే॒మగ్గ్​
స్వి॑ష్ట॒కృచ్చాగ్నే॒ హోతా-ఽభూ᳚ర్వసు॒వనే॑ వసు॒ధేయ॑స్య నమోవా॒కే వీహి॒ యజ॑ ॥ 34 ॥
(యజైక॑-ఞ్చ) (అ. 13)
అనువాకం 14 - అనూయాజయాజ్యాః
దే॒వ-మ్బ॒ర్॒హిః । వ॒సు॒వనే॑ వసు॒ధేయ॑స్య వేతు ।
దే॒వీర్ద్వారః॑ । వ॒సు॒వనే॑ వసు॒ధేయ॑స్య వియన్తు । దే॒వీ ఉ॒షాసా॒ నక్తా᳚ । వ॒సు॒వనే॑ వసు॒ధేయ॑స్య వీతామ్ । దే॒వీ జోష్ట్రీ᳚ । వ॒సు॒వనే॑ వసు॒ధేయ॑స్య వీతామ్ ।
దే॒వీ ఊ॒ర్జాహు॑తీ । వ॒సు॒వనే॑ వసు॒ధేయ॑స్య వీతామ్ ॥ 35 ॥
దే॒వా దైవ్యా॒ హోతా॑రా । వ॒సు॒వనే॑ వసు॒ధేయ॑స్య వీతామ్ । దే॒వీస్తి॒స్ర-స్తి॒స్రో దే॒వీః ।
వ॒సు॒వనే॑ వసు॒ధేయ॑స్య వియన్తు ।
దే॒వో నరా॒శగ్ంసః॑ । వ॒సు॒వనే॑ వసు॒ధేయ॑స్య వేతు । దే॒వో వన॒స్పతిః॑ । వ॒సు॒వనే॑ వసు॒ధేయ॑స్య వేతు । దే॒వ-మ్బ॒ర్॒హిర్వారి॑తీనామ్ । వ॒సు॒వనే॑ వసు॒ధేయ॑స్య వేతు ॥ 36 ॥
దే॒వో అ॒గ్ని-స్స్వి॑ష్ట॒కృత్ । సు॒ద్రవి॑ణా మ॒న్ద్రః క॒విః । స॒త్యమ॑న్మా-ఽఽయ॒జీ హోతా᳚ । హోతు॑ర్-హోతు॒రాయ॑జీయాన్ ।
అగ్నే॒ యాన్దే॒వానయా᳚ట్ । యాగ్ం అపి॑ప్రేః । యే తే॑ హో॒త్రే అమ॑థ్సత । తాగ్ం స॑స॒నుషీ॒గ్ం॒ హోత్రా᳚-న్దేవ-ఙ్గ॒మామ్ । ది॒వి దే॒వేషు॑ య॒జ్ఞమేర॑యే॒మమ్ । స్వి॒ష్ట॒కృచ్చాగ్నే॒ హోతా-ఽభూః᳚ ।
వ॒సు॒వనే॑ వసు॒ధేయ॑స్య నమోవా॒కే వీహి॑ ॥ 37 ॥
(వీ॒తాం॒ - ఁవే॒త్వ - భూ॒రేక॑-ఞ్చ) (అ. 14)
అనువాకం 15 - సూక్తవాకప్రైషాః
అ॒గ్నిమ॒ద్య హోతా॑రమవృణీతా॒యం-యఁజ॑మానః॒ పచ॑-న్ప॒క్తీః పచ॑-న్పురో॒డాశం॑
బ॒ద్ధ్న-న్ని॑న్ద్రా॒గ్నిభ్యా॒-ఞ్ఛాగగ్ం॑ సూప॒స్థా అ॒ద్య దే॒వో వన॒స్పతి॑-రభవ-దిన్ద్రా॒గ్నిభ్యా॒-ఞ్ఛాగే॒నాఘ॑స్తా॒-న్త-మ్మే॑ద॒స్తః ప్రతి॑ పచ॒తా-ఽగ్ర॑భీష్టా॒మవీ॑వృధేతా-మ్పురో॒డాశే॑న॒ త్వామ॒ద్యర్​ష॑ ఆర్​షేయర్​షీణా-న్నపాదవృణీతా॒యం-యఁజ॑మానో బ॒హుభ్య॒ ఆ సఙ్గ॑తేభ్య ఏ॒ష మే॑ దే॒వేషు॒ వసు॒ వార్యా య॑క్ష్యత॒ ఇతి॒ తా యా
దే॒వా దే॑వ॒-దానా॒న్యదు॒స్తాన్య॑స్మా॒ ఆ చ॒ శాస్వా చ॑ గురస్వేషి॒తశ్చ॑ హోత॒రసి॑ భద్ర॒వాచ్యా॑య॒ ప్రేషి॑తో॒ మాను॑ష-స్సూక్తవా॒కాయ॑ సూ॒క్తా బ్రూ॑హి ॥ 38 ॥
(అ॒గ్నిమ॒ద్యైక᳚మ్) (అ. 15)
(అ॒ఞ్జన్తి॒ - హోతా॑ యక్ష॒థ్ - సమి॑ద్వో అ॒ద్యా - గ్ని - రజై॒-ద్- దైవ్యా॑ - జు॒షస్ - వా వృ॑త్రహణా - గీ॒ర్భి - స్త్వగ్గ్​ హ్యా - భ॑రత॒ - ముపో॑హ॒ య-ద్- దే॒వ-మ్బ॒ర్॒హి-స్సు॑దే॒వం - దే॒వ-మ్బ॒ర్॒హి - ర॒గ్నిమ॒ద్య పఞ్చ॑దశ)
(అ॒ఞ్జన్ - త్యు॒పావ॑సృజ॒న్ - నాన్యా యు॒వత్ - కర॑దే॒వ మ॒ష్టాత్రిగ్ం॑శత్)
(అ॒ఞ్జన్తి॑ - సూ॒క్తా బ్రూ॑హి)
॥ హరిః॑ ఓమ్ ॥
॥ కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ బ్రాహ్మణే తృతీయాష్టకే షష్ఠః ప్రపాఠక-స్సమాప్తః ॥
Roman (IAST) Transliteration
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe tṛtīyāṣṭake ṣaṣṭhaḥ prapāṭhakaḥ - paśuhautram
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
anuvākaṃ 1 - yūpasaṃskārāḥ
a॒ñjanti॒ tvāma̭ddhva॒re dḙva॒yantaḥ̭ | vana̭spate॒ madhṷnā॒ daivyḙna | yadū॒rdhvasti̭ṣṭhā॒-ddravi̭ṇe॒ha dha̭ttāt | yadvā॒ kṣayo̭ mā॒tura॒syā u॒pasthe᳚ || ucchra̭yasva vanaspate | var​ṣma̭-npṛthi॒vyā adhi̭ | sumi̭tī mī॒yamā̭naḥ |
varco̭dhā ya॒jñavā̭hase || sami̭ddhasya॒ śraya̭māṇaḥ pu॒rastā᳚t | brahma̭ vanvā॒no a॒jaragṃ̭ su॒vīra᳚m || 1 ||
ā॒re a॒smadama̭ti॒-mbādha̭mānaḥ | ucchra̭yasva maha॒te saubha̭gāya || ū॒rdhva ū॒ṣuṇa̭ ū॒taye᳚ | tiṣṭhā̭ de॒vo na sa̭vi॒tā | ū॒rdhvo vāja̭sya॒ sani̭tā॒ yada॒ñjibhiḥ̭ | vā॒ghadbhi̭-rvi॒hvayā̭mahe ||
ū॒rdhvo naḥ̭ pā॒hyagṃha̭so॒ ni ke॒tunā᳚ | viśva॒gṃ॒ sama॒triṇa̭-ndaha |
kṛ॒dhī na̭ ū॒rdhvāñca॒ rathā̭ya jī॒vase᳚ |
vi॒dā de॒veṣṷ no॒ duvaḥ̭ || 2 ||
jā॒to jā̭yate sudina॒tve ahnā᳚m | sama॒rya ā vi॒dathe॒ vardha̭mānaḥ | pu॒nanti॒ dhīrā̭ a॒paso̭ manī॒ṣā | de॒va॒yā vipra॒ udi̭yarti॒ vāca᳚m || yuvā̭ su॒vāsāḥ॒ pari̭vīta॒ āgā᳚t | sa u॒ śreyā᳚-nbhavati॒ jāya̭mānaḥ |
ta-ndhīrā̭saḥ ka॒vaya॒ unna̭yanti | svā॒dhiyo॒ mana̭sā deva॒yantaḥ̭ || pṛ॒thu॒pājā॒ ama̭rtyaḥ | ghṛ॒tani̭rṇi॒kh-svā̭hutaḥ || 3 ||
a॒gni-rya॒jñasya̭ havya॒vāṭ || tagṃ sa॒bādho̭ ya॒tasrṷcaḥ | i॒tthā dhi॒yā ya॒jñava̭ntaḥ | āca̭krura॒gni-mū॒taye᳚ || tvaṃ-va~rṷṇa u॒ta mi॒tro a̭gne | tvāṃ-va~̭rdhanti ma॒tibhi॒-rvasi̭ṣṭhāḥ |
tve vasṷ suṣaṇa॒nāni̭ santu |
yū॒ya-mpā̭ta sva॒stibhi॒-ssadā̭ naḥ || 4 ||
(su॒vīraṃ॒ - duvaḥ॒ - svā̭huto॒ - +-'ṣṭau ca̭) (a. 1)
anuvākaṃ 2 - prayājaviṣayā maitrāvaruṇapraiṣāḥ
hotā̭ yakṣada॒gnigṃ sa॒midhā̭ suṣa॒midhā॒ sami̭ddha॒-nnābhā̭ pṛthi॒vyā-ssa̭ga॒nthe vā॒masya̭ |
var​ṣma̭ndi॒va i॒ḍaspa॒de vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ ||
hotā̭ yakṣa॒t-tanū॒napā̭ta॒-madi̭te॒-rgarbha॒-mbhuva̭nasya go॒pām | maddhvā॒-'dya de॒vo de॒vebhyo̭ deva॒yānā᳚npa॒tho a̭naktu॒ vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ ||
hotā̭ yakṣa॒-nnarā॒śagṃsa̭-nnṛśa॒stra-nnṝgṃḥ pra̭ṇetram | gobhi̭-rva॒pāvā॒n-thsyā-dvī॒rai-śśaktī̭vā॒n-rathaiḥ᳚ prathama॒yāvā॒ hira̭ṇyaiśca॒ndrī vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣada॒gnimi॒ḍa ī̭ḍi॒to de॒vo de॒vāgṃ āva̭kṣa-ddū॒to ha̭vya॒vāḍamṷ̄raḥ |
upe॒maṃ-ya~॒jñamupe॒mā-nde॒vo de॒vahṷ̄timavatu॒ vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa-dba॒r॒hi-ssu॒ṣṭarī॒morṇa̭mradā a॒smin. ya॒jñe vi ca॒ pra ca̭ prathatāg​ svāsa॒stha-nde॒vebhyaḥ̭ |
emḙnada॒dya vasa̭vo ru॒drā ā̭dityā-ssa̭dantu pri॒yamindra̭syāstu॒ vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || 5 ||
hotā̭ yakṣa॒-ddura̭ ṛ॒ṣvāḥ ka̭va॒ṣyo-'ko̭ṣadhāvanī॒-rudātā̭bhi॒-rjiha̭tāṃ॒-vi~ pakṣo̭bhi-śśrayantām | su॒prā॒ya॒ṇā a॒smin. ya॒jñe viśra̭yantā-mṛtā॒vṛdho̭ vi॒yantvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ ||
hotā̭ yakṣadu॒ṣāsā॒naktā̭ bṛha॒tī su॒peśa̭sā॒ nṝgṃḥ pati̭bhyo॒ yoni̭-ṅkṛṇvā॒ne |
sa॒gg॒smaya̭māne॒ indrḙṇa de॒vaireda-mba॒r॒hi-ssī̭datāṃ-vī~॒tāmājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ ||
hotā̭ yakṣa॒-ddaivyā॒ hotā̭rā ma॒ndrā potā̭rā ka॒vī pracḙtasā |
svi̭ṣṭama॒dyānyaḥ ka̭radi॒ṣā sva̭bhigūrtama॒nya ū॒rjā sata̭vase॒maṃ-ya~॒jña-ndi॒vi de॒veṣṷ dhattāṃ-vī~॒tāmājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ ||
hotā̭ yakṣat-ti॒sro de॒vīra॒pasā̭ma॒pasta̭mā॒ acchi̭dra-ma॒dyedamapa̭-stanvatām |
de॒vebhyo̭ de॒vī-rde॒vamapo̭ vi॒yantvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ ||
hotā̭ yakṣa॒t-tvaṣṭā̭ra॒-maci̭ṣṭu॒mapā̭kagṃ reto॒dhāṃ-vi~śra̭vasaṃ-ya~śo॒dhām |
pu॒ru॒rūpa॒makā̭makar​śanagṃ su॒poṣaḥ॒ poṣai॒-ssyā-thsu॒vīro̭ vī॒rai-rvetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ ||
hotā̭ yakṣa॒-dvana॒spati̭-mu॒pāva̭srakṣaddhi॒yo jo॒ṣṭāragṃ̭ śa॒śama॒nnaraḥ̭ |
svadā॒-thsvadhi̭tir-ṛtu॒thā-'dya de॒vo de॒vebhyo̭ ha॒vyā-'vā॒ḍ-vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ ||
hotā̭ yakṣada॒gnigg​ svāhā-''jya̭sya॒ svāhā॒ meda̭sa॒-ssvāhā᳚ sto॒kānā॒g॒ svāhā॒ svāhā̭ kṛtīnā॒g॒ svāhā̭ ha॒vyasū᳚ktīnām |
svāhā̭ de॒vāgṃ ā᳚jya॒pān-thsvāhā॒-'gnigṃ ho॒trājjṷṣā॒ṇā agna॒ ājya̭sya viyantu॒ hota॒ryaja̭ || 6 ||
(pri॒yamindra̭syāstu॒ vetvājy̭sya॒ hota॒ryaja̭ - su॒vīro̭ vī॒rai-rvetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ ca॒tvāri̭ ca) (a. 2)
(a॒gni-ntanū॒napā̭ta॒-nnarā॒śagṃsa̭ma॒gnimi॒ḍa ī̭ḍi॒to ba॒r॒hirdura̭ u॒ṣāsā॒naktā॒ daivyā̭ ti॒srastvaṣṭā̭raṃ॒-va~na॒spati̭ma॒gnim )
(pañca॒ vetveko̭ vi॒yantu॒ dvirvī॒tāmeko̭ vi॒yantu॒ dvirvetveko̭ viyantu॒ hota॒ryaja̭)
anuvākaṃ 3 - āpriya prayājānāṃ-yā~jyāḥ
sami̭ddho a॒dya manṷṣo duro॒ṇe | de॒vo de॒vān. ya̭jasi jātavedaḥ | ā ca॒ vaha̭ mitramaha-ściki॒tvān | tva-ndū॒taḥ ka॒vira̭si॒ pracḙtāḥ || tanṷ̄napātpa॒tha ṛ॒tasya॒ yānāṋ | maddhvā̭ sama॒ñjan-thsva̭dayā sujihva |
manmā̭ni dhī॒bhiru॒ta ya॒jñamṛ॒ndhann | de॒va॒trā ca̭ kṛṇuhyaddhva॒ra-nnaḥ̭ || narā॒śagṃsa̭sya mahi॒māna̭meṣām | upa̭stoṣāma yaja॒tasya̭ ya॒jñaiḥ || 7 ||
te su॒krata̭va॒-śśuca̭yo dhiya॒dhāṃḥ | svada̭ntu de॒vā u॒bhayā̭ni ha॒vyā || ā॒juhvā̭na॒ īḍyo॒ vandya̭śca | āyā᳚hyagne॒ vasṷbhi-ssa॒joṣāḥ᳚ |
tva-nde॒vānā̭masi yahva॒ hotā᳚ | sa ḙnān. yakṣīṣi॒to yajī̭yān || prā॒cīna̭-mba॒r॒hiḥ pra॒diśā̭ pṛthi॒vyāḥ | vasto̭ra॒syā vṛ̭jyate॒ agre॒ ahnā᳚m |
vyṷ prathate vita॒raṃ-va~rī̭yaḥ | de॒vebhyo॒ adi̭taye syo॒nam || 8 ||
vyaca̭svatīrurvi॒yā viśra̭yantām | pati̭bhyo॒ najana̭ya॒-śśumbha̭mānāḥ | devī᳚rdvāro bṛhatī-rviśvaminvāḥ | de॒vebhyo̭ bhavatha suprāya॒ṇāḥ || ā su॒ṣvaya̭ntī yaja॒te upā̭ke | u॒ṣāsā॒naktā̭ sadatā॒-nni yonau᳚ |
di॒vye yoṣa̭ṇe bṛha॒tī sṷru॒kme | adhi॒ śriyagṃ̭ śukra॒piśa॒-ndadhā̭ne || daivyā॒ hotā̭rā pratha॒mā su॒vācā᳚ | mimā̭nā ya॒jña-mmanṷṣo॒ yaja̭ddhyai || 9 ||
pra॒co॒daya̭ntā vi॒dathḙṣu kā॒rū | prā॒cīna॒-ñjyotiḥ̭ pra॒diśā̭ di॒śantā᳚ || āno̭ ya॒jña-mbhāra̭tī॒ tūya̭metu | iḍā̭ manu॒ṣvadi॒ha ce॒taya̭ntī | ti॒sro de॒vī-rba॒r॒hiredagg​ syo॒nam | sara̭svatī॒ svapa̭sa-ssadantu ||
ya i॒me dyāvā̭pṛthi॒vī jani̭trī | rū॒pairapigṃ̭śa॒-dbhuva̭nāni॒ viśvā᳚ | tama॒dya ho̭tariṣi॒to yajī̭yān |
de॒va-ntvaṣṭā̭rami॒ha ya̭kṣi vi॒dvān || 10 ||
u॒pāva̭sṛja॒t-tmanyā̭ sama॒ñjann | de॒vānā॒-mpātha̭ ṛtu॒thā ha॒vīgṃṣi̭ | vana॒spatiḥ̭ śami॒tā de॒vo a॒gniḥ | svada̭ntu ha॒vya-mmadhṷnā ghṛ॒tena̭ ||
sa॒dyo jā॒to vya̭mimīta ya॒jñam | a॒gni-rde॒vānā̭-mabhavat-puro॒gāḥ | a॒sya hotuḥ̭ pra॒diśyṛ॒tasya̭ vā॒ci |
svāhā̭kṛtagṃ ha॒vira̭dantu de॒vāḥ || 11 ||
(ya॒jñaiḥ - syo॒naṃ - ~yaja̭ddhyai - vi॒dvāna॒ - +ṣṭau ca̭) (a. 3)
anuvākaṃ 4 - paryagnikaraṇīyā ṛcaḥ
a॒gnir-hotā̭ no addhva॒re | vā॒jī san-pari̭ṇīyate |
de॒vo de॒veṣṷ ya॒jñiyaḥ̭ || pari̭ trivi॒ṣṭya̭ddhva॒ram | yātya॒gnī ra॒thīri̭va | ā de॒veṣu॒ prayo॒ dadha̭t || pari॒ vāja̭patiḥ ka॒viḥ | a॒gnir-ha॒vyā nya̭kramīt |
dadha॒-dratnā̭ni dā॒śuṣe᳚ || 12 ||
(a॒gnir-hotā̭ no॒ nava̭) (a. 4)
anuvākaṃ 5 - maitrāvaruṇapraiṣaḥ
ajai̭da॒gniḥ | asa̭na॒dvāja॒-nni | de॒vo de॒vebhyo̭ ha॒vyā-'vā᳚ṭ | prāñjo̭bhir-hinvā॒naḥ |
dhenā̭bhiḥ॒ kalpa̭mānaḥ | ya॒jñasyāyuḥ̭ prati॒rann |
upa॒ preṣya̭ hotaḥ | ha॒vyā de॒vebhyaḥ̭ || 13 ||
(ajai̭da॒ṣṭau) (a. 5)
anuvākaṃ 6 - hoturadhrigupraiṣaḥ
daivyā᳚-śśamitāra u॒ta ma̭nuṣyā॒ āra̭bhaddhvam | upa̭ nayata॒ meddhyā॒ duraḥ̭ | ā॒śāsā̭nā॒ medha̭patibhyā॒-mmedha᳚m | prāsmā̭ a॒gni-mbha̭rata | stṛ॒ṇī॒ta ba॒r॒hiḥ | anvḙna-mmā॒tā ma̭nyatām | anṷ pi॒tā |
anu॒ bhrātā॒ saga̭rbhyaḥ | anu॒ sakhā॒ sayū᳚thyaḥ ||
u॒dī॒cīnāgṃ̭ asya pa॒do nidha̭ttāt || 14 ||
sūrya॒-ñcakṣṷrgamayatāt | vāta̭-mprā॒ṇama॒nva-va̭sṛjatāt | diśa॒-śśrotra᳚m | a॒ntari̭kṣa॒masu᳚m | pṛ॒thi॒vīgṃ śarī̭ram | e॒ka॒dhā-'sya॒ tvaca॒mācchya̭tāt | pu॒rā nābhyā̭ api॒śaso̭ va॒pāmutkhi̭datāt | a॒ntare॒voṣmāṇaṃ̭-vā~rayatāt | śye॒nama̭sya॒ vakṣaḥ̭ kṛṇutāt | pra॒śasā̭ bā॒hū || 15 ||
śa॒lā do॒ṣaṇī᳚ | ka॒śyape॒vāgṃsā᳚ | acchi̭dre॒ śroṇī᳚ |
ka॒vaṣo॒rū sre॒kapa̭rṇā-'ṣṭhī॒vantā᳚ | ṣaḍvigṃ̭śatirasya॒ vaṅkra̭yaḥ |
tā a̭nu॒ṣṭhyoccyā̭vayatāt | gātra̭-ṅgātrama॒syānṷ̄na-ṅkṛṇutāt | ū॒va॒ddhya॒go॒ha-mpārthi̭va-ṅkhanatāt | a॒snā rakṣa॒-ssagṃsṛ̭jatāt |
va॒ni॒ṣṭhuma̭sya॒ mā rā̭viṣṭa || 16 ||
urṷ̄ka॒-mmanya̭mānāḥ || nedva̭sto॒ke tana̭ye | ravi̭tā॒ rava̭cchamitāraḥ | addhri̭go śamī॒ddhvam | su॒śami̭ śamīddhvam | śa॒mī॒ddhva-ma̭ddhrigo ||
addhri̭gu॒ścāpā̭paśca | u॒bhau de॒vānāgṃ̭ śami॒tārau᳚ | tāvi॒ma-mpa॒śugg​ śra̭payatā-mpravi॒dvāgṃsau᳚ |
yathā̭ yathā-'sya॒ śrapa̭ṇa॒-ntathā̭tathā || 17 ||
[dha॒ttā॒-d- bā॒hū - mā rā̭viṣṭa॒ - tathā̭tathā ] (a. 6)
anuvākaṃ 7 - stokaviṣaya-mmaitrāvaruṇānuvacanam
ju॒ṣasva̭ sa॒pratha̭stamam | vaco̭ de॒vaphsa̭rastamam |
ha॒vyā juhvā̭na ā॒sani̭ || i॒ma-nno̭ ya॒jñama॒mṛtḙṣu dhehi | i॒mā ha॒vyā jā̭tavedo juṣasva | sto॒kānā̭magne॒ meda̭so ghṛ॒tasya̭ | hotaḥ॒ prāśā̭na pratha॒mo ni॒ṣadya̭ || ghṛ॒tava̭ntaḥ pāvaka te |
sto॒kāsśco̭tanti॒ meda̭saḥ | svadha̭rma-nde॒vavī̭taye || 18 ||
śreṣṭha̭-nno dhehi॒ vārya᳚m || tubhyagg̭ sto॒kā ghṛ̭ta॒ścutaḥ̭ | agne॒ viprā̭ya santya | ṛṣi॒-śśreṣṭha॒-ssami̭ddhyase | ya॒jñasya̭ prāvi॒tā bha̭va ||
tubhyagg̭ ścotantyaddhrigo śacīvaḥ | sto॒kāso̭ agne॒ meda̭so ghṛ॒tasya̭ | ka॒vi॒śa॒sto bṛ̭ha॒tā bhā॒nunā-''gāḥ᳚ | ha॒vyā jṷṣasva medhira ||
oji̭ṣṭha-nte maddhya॒to meda॒ udbhṛ̭tam | pratḙ va॒ya-nda̭dāmahe | ścota̭nti te vaso sto॒kā adhi̭ tva॒ci |
prati॒ tāndḙva॒śo vi̭hi || 19 ||
(de॒vavī̭taya॒-udbhṛ̭ta॒-ntrīṇi̭ ca) (a. 7)
anuvākaṃ 8 - vapā puroḍāśasviṣṭakṛtā-mpuronuvākyāḥ praiṣāśca
ā vṛ̭trahaṇā vṛtra॒habhi॒-śśuṣmaiḥ᳚ | indra̭ yā॒ta-nnamo̭bhiragne a॒rvāk | yu॒vagṃ rādho̭bhi॒raka̭vebhirindra | agnḙ a॒sme bha̭vatamutta॒mebhiḥ̭ || hotā̭ yakṣadindrā॒gnī | chāga̭sya va॒pāyā॒ meda̭saḥ | ju॒ṣetāgṃ̭ ha॒viḥ | hota॒ryaja̭ || vi hyakhya॒-nmana̭sā॒ vasya̭ i॒cchann | indrā᳚gnī jñā॒sa u॒ta vā̭ sajā॒tān || 20 ||
nānyā yu॒vatprama̭tirasti॒ mahya᳚m | sa vā॒-ndhiyaṃ̭-vā~ja॒yantī̭matakṣam || hotā̭ yakṣadindrā॒gnī | pu॒ro॒ḍāśa̭sya ju॒ṣetāgṃ̭ ha॒viḥ | hota॒ryaja̭ ||
tvāmī̭ḍate aji॒ra-ndū॒tyā̭ya | ha॒viṣma̭nta॒-ssada॒mi-nmānṷṣāsaḥ | yasya̭ de॒vairāsa̭do ba॒r॒hira̭gne | ahā᳚nyasmai su॒dinā̭ bhavantu || hotā̭ yakṣada॒gnim | pu॒ro॒ḍāśa̭sya ju॒ṣatāgṃ̭ ha॒viḥ |
hota॒ryaja̭ || 21 ||
(sa॒jā॒tā - na॒gni-ndve ca̭) (a. 8)
anuvākaṃ 9 - teṣāmeva yājyāḥ
gī॒rbhirvipraḥ॒ prama̭timi॒cchamā̭naḥ | ī॒̭ ra॒yiṃ-ya~॒śasa̭-mpūrva॒bhāja᳚m | indrā᳚gnī vṛtrahaṇā suvajrā | praṇo॒ navyḙbhistirata-nde॒ṣṇaiḥ || mācche᳚dma ra॒śmīgṃriti॒ nādha̭mānāḥ | pi॒tṛ॒ṇāgṃ śaktī̭ranu॒ yaccha̭mānāḥ | i॒ndrā॒gnibhyā॒-ṅkaṃ-vṛ~ṣa̭ṇo madanti | tā hyadrī̭ dhi॒ṣaṇā̭yā u॒pasthe᳚ ||
a॒gnigṃ sṷdī॒tigṃ su॒dṛśa̭-ṅgṛ॒ṇantaḥ̭ |
na॒ma॒syāma॒stveḍya̭-ñjātavedaḥ |
tvā-ndū॒tama̭ra॒tigṃ ha̭vya॒vāha᳚m |
de॒vā a̭kṛṇva-nna॒mṛta̭sya॒ nābhi᳚m || 22 ||
(jā॒ta॒ve॒do॒ dve ca̭) (a. 9)
anuvākaṃ 10 - manotāsūktam
tvagg​ hya̭gne pratha॒mo ma॒notā᳚ | a॒syā dhi॒yo abha̭vo dasma॒ hotā᳚ | tvagṃ sīṃ᳚-vṛ~ṣa-nnakṛṇo-rdu॒ṣṭarī̭tu | saho॒ viśva̭smai॒ saha̭se॒ saha̭ddhyai || adhā॒ hotā॒ nya̭sīdo॒ yajī̭yān | i॒ḍaspa॒da i॒ṣaya॒nnīḍya॒-ssann | ta-ntvā॒ naraḥ̭ pratha॒ma-ndḙva॒yantaḥ̭ | ma॒ho rā॒ye ci॒taya̭nto॒ anṷ gmann || vṛ॒teva॒ yanta̭-mba॒hubhi̭-rvasa॒vyaiḥ᳚ |
tve ra॒yi-ñjā̭gṛ॒vāgṃso॒ anṷ gmann || 23 ||
ruśa̭ntama॒gni-nda̭r​śa॒ta-mbṛ॒hanta᳚m | va॒pāva̭ntaṃ-vi~॒śvahā̭ dīdi॒vāgṃsa᳚m || pa॒da-nde॒vasya॒ nama̭sā vi॒yantaḥ̭ | śra॒va॒syava॒-śśrava̭ āpa॒nnamṛ̭ktam |
nāmā̭ni ci-ddadhire ya॒jñiyā̭ni | bha॒drāyā᳚-nte raṇayanta॒ sandṛ̭ṣṭau || tvāṃ-va~̭rdhanti kṣi॒tayaḥ̭ pṛthi॒vyām | tvagṃ rāya̭ u॒bhayā̭so॒ janā̭nām |
tva-ntrā॒tā ta̭raṇe॒ cetyo̭ bhūḥ |
pi॒tā mā॒tā sada॒mi-nmānṷṣāṇām || 24 ||
sa pa॒ryeṇya॒-ssa pri॒yo vi॒kṣva̭gniḥ | hotā̭ ma॒ndro niṣa̭sādā॒ yajī̭yān | ta-ntvā̭ va॒ya-ndama॒ ā dī̭di॒vāgṃsa᳚m | upa̭jñu॒bādho॒ nama̭sā sadema ||
ta-ntvā̭ va॒yagṃ su॒dhiyo॒ navya̭magne | su॒mnā॒yava̭ īmahe deva॒yantaḥ̭ | tvaṃ-vi~śo̭ anayo॒ dīdyā̭naḥ | di॒vo a̭gne bṛha॒tā ro̭ca॒nena̭ ||
vi॒śā-ṅka॒viṃ-vi~॒śpati॒gṃ॒ śaśva̭tīnām |
ni॒tośa̭naṃ-vṛ~ṣa॒bha-ñca̭r​ṣaṇī॒nām || 25 ||
pretī̭ṣaṇimi॒ṣaya̭nta-mpāva॒kam | rāja̭ntama॒gniṃ-ya~̭ja॒tagṃ ra̭yī॒ṇām || so a̭gna īje śaśa॒me ca॒ martaḥ̭ | yasta॒ āna̭ṭ-thsa॒midhā̭ ha॒vyadā̭tim |
ya āhṷti॒-mpari॒ vedā॒ namo̭bhiḥ | viśvethsa vā॒mā da̭dhate॒ tvotaḥ̭ || a॒smā ṷ te॒ mahi̭ ma॒he vi̭dhema | namo̭bhiragne sa॒midho॒ta ha॒vyaiḥ |
vedī̭ sūno sahaso gī॒rbhiru॒kthaiḥ |
ā tḙ bha॒drāyāgṃ̭ suma॒tau ya̭tema || 26 ||
ā yasta॒tantha॒ roda̭sī॒ vi bhā॒sā | śravo̭bhiśca śrava॒sya̭starṷtraḥ | bṛ॒hadbhi॒-rvājai॒-ssthavi̭rebhira॒sme | re॒vadbhi̭ragne vita॒raṃ-vi~bhā̭hi ||
nṛ॒vadva̭so॒ sada॒middhe᳚hya॒sme | bhūri̭ to॒kāya॒ tana̭yāya pa॒r​śvaḥ | pū॒rvīriṣo̭ bṛha॒tīrā॒re a̭ghāḥ | a॒sme bha॒drā sau᳚śrava॒sāni̭ santu ||
pu॒rūṇya̭gne puru॒dhā tvā॒yā | vasṷ̄ni rājan-va॒sutā̭te aśyām | pu॒rūṇi॒ hi tve pṷruvāra॒ santi̭ |
agne॒ vasṷ vidha॒te rāja̭ni॒ tve || 27 ||
(jā॒gṛ॒vāgṃso॒ anṷ gma॒n - mānṷṣāṇāṃ - car​ṣaṇī॒nāṃ - ~ya̭te - māśyā॒-ndve ca̭) (a. 10)
anuvākaṃ 11 - havirvanaspatisviṣṭakṛtā-mpuronuvākyāḥ praiṣāśca
ā bha̭ratagṃ śikṣataṃ-va~jrabāhū |
a॒smāgṃ i̭ndrāgnī avata॒gṃ॒ śacī̭bhiḥ |
i॒me nu te ra॒śmaya॒-ssūrya̭sya |
yebhiḥ̭ sapi॒tva-mpi॒taro̭ na॒ āyanṋ ||
hotā̭ yakṣadindrā॒gnī | chāga̭sya ha॒viṣa॒ āttā̭ma॒dya | ma॒ddhya॒to meda॒ udbhṛ̭tam | pu॒rā dveṣo᳚bhyaḥ | pu॒rā paurṷṣeyyā gṛ॒bhaḥ | ghastā᳚nnū॒nam || 28 ||
ghā॒se a̭jrāṇāṃ॒-ya~va̭saprathamānām | su॒matkṣa̭rāṇāgṃ śa॒tarṷdriyāṇām |
a॒gni॒ṣvā॒ttānā॒-mpīvo̭pavasanānām |
pā॒r​śva॒ta-śśro̭ṇi॒ta-śśi̭tāma॒ta ṷthsāda॒taḥ | aṅgā̭daṅgā॒dava̭ttānām | kara̭ta e॒vendrā॒gnī | ju॒ṣetāgṃ̭ ha॒viḥ | hota॒ryaja̭ ||
de॒vebhyo̭ vanaspate ha॒vīgṃṣi̭ |
hira̭ṇyaparṇa pra॒diva̭ste॒ artha᳚m || 29 ||
pra॒da॒kṣi॒ṇi-dra̭śa॒nayā̭ ni॒yūya̭ | ṛ॒tasya̭ vakṣi pa॒thibhī॒ raji̭ṣṭhaiḥ || hotā̭ yakṣa॒-dvana॒spati̭ma॒bhi hi | pi॒ṣṭata̭mayā॒ rabhi̭ṣṭhayā raśa॒nayā-''dhi̭ta |
yatre᳚ndrāgni॒yo-śchāga̭sya ha॒viṣaḥ̭ pri॒yā dhāmā̭ni |
yatra॒ vana॒spateḥ᳚ pri॒yā pāthāgṃ̭si |
yatra̭ de॒vānā̭mājya॒pānā᳚-mpri॒yā dhāmā̭ni | yatrā॒gner-hotuḥ̭ pri॒yā dhāmā̭ni |
tatrai॒ta-mpra॒stu-tyḙvo-pa॒stutyḙvo॒pāva̭srakṣat |
rabhī̭yāgṃ samiva kṛ॒tvī || 30 ||
kara̭de॒va-nde॒vo vana॒spatiḥ̭ | ju॒ṣatāgṃ̭ ha॒viḥ | hota॒ryaja̭ || pi॒prī॒hi de॒vāgṃ ṷśa॒to ya̭viṣṭha | vi॒dvāṃ ṛ॒tūgṃr-ṛ̭tupate yaje॒ha |
ye daivyā̭ ṛ॒tvija॒stebhi̭ragne |
tvagṃ hotṝ̭ṇāma॒syāya̭jiṣṭhaḥ ||
hotā̭ yakṣada॒gnigg​ svi̭ṣṭa॒kṛta᳚m |
ayā̭ḍa॒gni-ri̭ndrāgni॒yo-śchāga̭sya ha॒viṣaḥ̭ pri॒yā dhāmā̭ni | ayā॒ḍvana॒spateḥ᳚ pri॒yā pāthāgṃ̭si |
ayā᳚ḍde॒vānā̭-mājya॒pānā᳚-mpri॒yā dhāmā̭ni |
yakṣa̭da॒gner-hotuḥ̭ pri॒yā dhāmā̭ni | yakṣa॒-thsva-mma̭hi॒māna᳚m | āya̭jatā॒mejyā॒ iṣaḥ̭ | kṛ॒ṇotu॒ so a̭ddhva॒rā jā॒tavḙdāḥ | ju॒ṣatāgṃ̭ ha॒viḥ | hota॒ryaja̭ || 31 ||
(nū॒na - marthaṃ̭ - kṛ॒tvī - pāthāgṃ̭si sa॒pta ca̭) (a. 11)
anuvākaṃ 12 - teṣāmeva yājyāḥ
upo̭ha॒ yadvi॒dathaṃ̭-vā~॒jino॒ gūḥ | gī॒rbhi-rviprāḥ॒ prama̭ti-mi॒cchamā̭nāḥ | a॒rvanto॒ na kāṣṭhā॒-nnakṣa̭māṇāḥ | i॒ndrā॒gnī johṷvato॒ nara॒ste ||
vana̭spate raśa॒nayā̭-'bhi॒dhāya̭ | pi॒ṣṭata̭mayā va॒yunā̭ni vi॒dvān | vaha̭ deva॒trā di̭dhiṣo ha॒vīgṃṣi̭ | pra ca̭ dā॒tāra̭ma॒mṛtḙṣu vocaḥ || a॒gnigg​ svi̭ṣṭa॒kṛta᳚m | ayā̭ḍa॒gni-ri̭ndrāgni॒yo-śchāga̭sya ha॒viṣaḥ̭ pri॒yā dhāmā̭ni || 32 ||
ayā॒ḍvana॒spateḥ᳚ pri॒yā pāthāgṃ̭si |
ayā᳚ḍde॒vānā̭-mājya॒pānā᳚-mpri॒yā dhāmā̭ni |
yakṣa̭da॒gner-hotuḥ̭ pri॒yā dhāmā̭ni | yakṣa॒-thsva-mma̭hi॒māna᳚m | āya̭jatā॒mejyā॒ iṣaḥ̭ | kṛ॒ṇotu॒ so a̭ddhva॒rā jā॒tavḙdāḥ | ju॒ṣatāgṃ̭ ha॒viḥ | agne॒ yada॒dya vi॒śo a̭ddhvarasya hotaḥ |
pāva̭ka śoce॒ veṣṭvagṃ hi yajvā᳚ |
ṛ॒tā ya̭jāsi mahi॒nā vi ya-dbhūḥ |
ha॒vyā va̭ha yaviṣṭha॒ yā tḙ a॒dya || 33 ||
(dhāmā̭ni॒ - bhureka̭-ñca) (a. 12)
anuvākaṃ 13 - anūyājapraiṣāḥ
de॒va-mba॒r॒hi-ssṷde॒va-nde॒vai-ssyā-thsu॒vīraṃ̭-vī~॒rairvasto᳚-rvṛ॒jyetā॒ktoḥ prabhri̭-ye॒tātya॒nyān-rā॒yā ba॒r॒hiṣma̭to madema vasu॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vetu॒ yaja̭ || de॒vī-rdvāraḥ̭ saṅghā॒te vi॒ḍvīryāma̭ñchithi॒rā dhru॒vā de॒vahṷ̄tau va॒thsa
ī̭menā॒starṷṇa॒ āmi̭mīyāt-kumā॒ro vā॒ nava̭jāto॒ mainā॒ arvā̭ re॒ṇuka̭kāṭaḥ॒ pṛṇa̭gvasu॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja̭ || de॒vī u॒ṣāsā॒ naktā-'dyā॒smin. ya॒jñe pra̭ya॒tya̭hvetā॒mapi̭ nū॒na-ndaivī॒rviśaḥ॒ prāyā̭siṣṭā॒gṃ॒ suprī̭te॒ sudhi̭te vasu॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vītāṃ॒-ya~ja̭ ||
de॒vī joṣṭrī॒ vasṷdhitī॒ yayo̭ra॒nyā-'ghā dveṣāgṃ̭si yu॒yava॒dā-'nyā va̭kṣa॒-dvasu॒ vāryā̭ṇi॒ yaja̭mānāya vasu॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vītāṃ॒-ya~ja̭ ||
de॒vī ū॒rjāhṷtī॒ iṣa॒mūrja̭ma॒nyā va̭kṣa॒thsagdhi॒gṃ॒ sapī̭tima॒nyā navḙna॒ pūrva॒-ndaya̭mānā॒-ssyāma̭ purā॒ṇena॒ nava॒-ntāmūrja̭mū॒rjāhṷtī ū॒rjaya̭māne adhātāṃ-va~su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vītāṃ॒-ya~ja̭ ||
de॒vā daivyā॒ hotā̭rā॒ neṣṭā̭rā॒ potā̭rā ha॒tāgha̭śagṃsā-vābha॒radva̭sū vasu॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vītāṃ॒-ya~ja̭ ||
de॒vīsti॒srasti॒sro de॒vīriḍā॒ sara̭svatī॒ bhāra̭tī॒ dyā-mbhāra̭tyādi॒tyai-ra̭spṛkṣa॒-thsara̭svatī॒magṃ ru॒drai-rya॒jñamā̭vī-di॒haiveḍa̭yā॒ vasṷmatyā
sadha॒māda̭-mmadema vasu॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja̭ ||
de॒vo narā॒śagṃsa̭-striśī॒r॒ṣā ṣa̭ḍa॒kṣa-śśa॒tamidḙnagṃ śitipṛ॒ṣṭhā āda̭dhati sa॒hasra̭mī॒-mprava̭hanti mi॒trāvaru॒ṇeda̭sya ho॒tramar​ha̭to॒
bṛha॒spatiḥ̭ sto॒trama॒śvinā ''ddhva̭ryavaṃ-va~su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vetu॒ yaja̭ ||
de॒vo vana॒spati̭-rva॒r॒ṣaprā̭vā ghṛ॒tani̭rṇi॒g-dyā-
magre॒ṇāspṛ̭kṣa॒dā-'ntari̭kṣa॒-mmaddhyḙnāprāḥ pṛthi॒vī-mupa̭reṇādṛgṃhī-dvasu॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vetu॒ yaja̭ ||
de॒va-mba॒r॒hirvāri̭tīnā-nni॒dhe dhā̭si॒ pracyṷtīnā॒ma-pra̭cyuta-nnikāma॒dhara̭ṇa-mpuruspā॒r॒haṃ-ya~śa̭svade॒nā ba॒r॒hiṣā॒-'nyā ba॒r॒hīg​ṣya॒bhiṣyā̭ma vasu॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vetu॒ yaja̭ ||
de॒vo a॒gni-ssvi̭ṣṭa॒kṛ-thsu॒dravi̭ṇā ma॒ndraḥ ka॒vi-ssa॒tyama̭nmā-''ya॒jī hotā॒ hotṷr-hotu॒rāya̭jīyā॒nagne॒ yān-de॒vānayā॒ḍyāgṃ api̭pre॒rye tḙ ho॒tre ama̭thsata॒ tāgṃ sa̭sa॒nuṣī॒gṃ॒ hotrā᳚-ndeva-ṅga॒mā-ndi॒vi de॒veṣṷ ya॒jñamera̭ye॒magg​
svi̭ṣṭa॒kṛccāgne॒ hotā-'bhū᳚rvasu॒vanḙ vasu॒dheya̭sya namovā॒ke vīhi॒ yaja̭ || 34 ||
(yajaika̭-ñca) (a. 13)
anuvākaṃ 14 - anūyājayājyāḥ
de॒va-mba॒r॒hiḥ | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vetu |
de॒vīrdvāraḥ̭ | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu | de॒vī u॒ṣāsā॒ naktā᳚ | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vītām | de॒vī joṣṭrī᳚ | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vītām |
de॒vī ū॒rjāhṷtī | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vītām || 35 ||
de॒vā daivyā॒ hotā̭rā | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vītām | de॒vīsti॒sra-sti॒sro de॒vīḥ |
va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu |
de॒vo narā॒śagṃsaḥ̭ | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vetu | de॒vo vana॒spatiḥ̭ | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vetu | de॒va-mba॒r॒hirvāri̭tīnām | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vetu || 36 ||
de॒vo a॒gni-ssvi̭ṣṭa॒kṛt | su॒dravi̭ṇā ma॒ndraḥ ka॒viḥ | sa॒tyama̭nmā-''ya॒jī hotā᳚ | hotṷr-hotu॒rāya̭jīyān |
agne॒ yānde॒vānayā᳚ṭ | yāgṃ api̭preḥ | ye tḙ ho॒tre ama̭thsata | tāgṃ sa̭sa॒nuṣī॒gṃ॒ hotrā᳚-ndeva-ṅga॒mām | di॒vi de॒veṣṷ ya॒jñamera̭ye॒mam | svi॒ṣṭa॒kṛccāgne॒ hotā-'bhūḥ᳚ |
va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya namovā॒ke vīhi̭ || 37 ||
(vī॒tāṃ॒ - ~ve॒tva - bhū॒reka̭-ñca) (a. 14)
anuvākaṃ 15 - sūktavākapraiṣāḥ
a॒gnima॒dya hotā̭ramavṛṇītā॒yaṃ-ya~ja̭mānaḥ॒ paca̭-npa॒ktīḥ paca̭-npuro॒ḍāśaṃ̭
ba॒ddhna-nni̭ndrā॒gnibhyā॒-ñchāgagṃ̭ sūpa॒sthā a॒dya de॒vo vana॒spati̭-rabhava-dindrā॒gnibhyā॒-ñchāge॒nāgha̭stā॒-nta-mmḙda॒staḥ prati̭ paca॒tā-'gra̭bhīṣṭā॒mavī̭vṛdhetā-mpuro॒ḍāśḙna॒ tvāma॒dyar​ṣa̭ ār​ṣeyar​ṣīṇā-nnapādavṛṇītā॒yaṃ-ya~ja̭māno ba॒hubhya॒ ā saṅga̭tebhya e॒ṣa mḙ de॒veṣu॒ vasu॒ vāryā ya̭kṣyata॒ iti॒ tā yā
de॒vā dḙva॒-dānā॒nyadu॒stānya̭smā॒ ā ca॒ śāsvā ca̭ gurasveṣi॒taśca̭ hota॒rasi̭ bhadra॒vācyā̭ya॒ preṣi̭to॒ mānṷṣa-ssūktavā॒kāya̭ sū॒ktā brṷ̄hi || 38 ||
(a॒gnima॒dyaika᳚m) (a. 15)
(a॒ñjanti॒ - hotā̭ yakṣa॒th - sami̭dvo a॒dyā - gni - rajai॒-d- daivyā̭ - ju॒ṣas - vā vṛ̭trahaṇā - gī॒rbhi - stvagg​ hyā - bha̭rata॒ - mupo̭ha॒ ya-d- de॒va-mba॒r॒hi-ssṷde॒vaṃ - de॒va-mba॒r॒hi - ra॒gnima॒dya pañca̭daśa)
(a॒ñjan - tyu॒pāva̭sṛja॒n - nānyā yu॒vat - kara̭de॒va ma॒ṣṭātrigṃ̭śat)
(a॒ñjanti̭ - sū॒ktā brṷ̄hi)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe tṛtīyāṣṭake ṣaṣṭhaḥ prapāṭhaka-ssamāptaḥ ||