📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
3.12 - వైశ్వసృజచయనమ్ - కృష్ణ యజుర్వేద తైత్తిరీయ బ్రాహ్మణ కాఠ ప్రశ్నః పాఠః - తుభ్యం తా
3.12 - Vaishvasrijachayanam - Krishna Yajurveda Taittiriya Brahmana Katha Prashnah Pathah - Tubhyam Ta
Krishna Telugu
కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ బ్రాహ్మణే కాఠకే తృతీయః ప్రశ్నః - వైశ్వసృజచయనమ్
ఓ-న్నమః పరమాత్మనే, శ్రీ మహాగణపతయే నమః,
శ్రీ గురుభ్యో నమః । హ॒రిః॒ ఓమ్ ॥
చాతుర్​హోత్రచయనం-వైఁశ్వసృజచయన-ఞ్చ
అనువాకం 1 - వైశ్వసృజచయనాఙ్గభూతాః దివశ్శ్యేనయ ఇష్టయః
తుభ్య॒-న్తా అ॑ఙ్గిరస్తమ॒ విశ్వా᳚-స్సుక్షి॒తయః॒ పృథ॑క్ । అగ్నే॒ కామా॑య యేమిరే ॥ అ॒శ్యామ॒ త-ఙ్కామ॑మగ్నే॒ తవో॒ త్య॑శ్యామ॑ ర॒యిగ్ం ర॑యివ-స్సు॒వీర᳚మ్ । అ॒శ్యామ॒ వాజ॑మ॒భి వా॒జయ॑న్తో॒ ఽశ్యామ॑ ద్యు॒మ్నమ॑జరా॒జర॑-న్తే ॥ ।
ఆశా॑నా-న్త్వా ఽఽశాపా॒లేభ్యః॑ । చ॒తుర్భ్యో॑ అ॒మృతే᳚భ్యః । ఇ॒ద-మ్భూ॒తస్యాధ్య॑క్షేభ్యః । వి॒ధేమ॑ హ॒విషా॑ వ॒యమ్ ॥ విశ్వా॒ ఆశా॒ మధు॑నా॒ సగ్ంసృ॑జామి । అ॒న॒మీ॒వా ఆప॒ ఓష॑ధయో భవన్తు । అ॒యం-యఁజ॑మానో॒ మృధో॒ వ్య॑స్యతాం అగృ॑భీతాః ప॒శవః॑ సన్తు॒ సర్వే᳚ ॥ ।
అను॑ నో॒-ఽద్యా-ఽను॑మతిర్య॒జ్ఞ-న్దే॒వేషు॑ మన్యతామ్ । అ॒గ్నిశ్చ॑ హవ్య॒వాహ॑నో॒ భవ॑తా-న్దా॒శుషే॒ మయః॑ ॥ అన్విద॑నుమతే॒ త్వ-మ్మన్యా॑సై॒ శఞ్చ॑నః కృధి । క్రత్వే॒ దక్షా॑య నో హిను॒ ప్రణ॒ ఆయూగ్ం॑షి తారిషః ॥ ।
కామో॑ భూ॒తస్య॒ భవ్య॑స్య । స॒మ్రాడేకో॒ విరా॑జతి । స ఇ॒ద-మ్ప్రతి॑ పప్రథే । ఋ॒తూను-థ్సృ॑జతే వ॒శీ ॥ కామ॒స్తదగ్రే॒ సమ॑వర్త॒తాధి॑ । మన॑సో॒ రేతః॑ ప్రథ॒మం-యఁదాసీ᳚త్ । స॒తో బన్ధు॒మస॑తి॒ నిర॑విన్దన్న్ । హృ॒ది ప్ర॒తీష్యా॑ క॒వయో॑ మనీ॒షా ॥ ।
బ్రహ్మ॑ జజ్ఞా॒న-మ్ప్ర॑థ॒మ-మ్పు॒రస్తా॒ద్వి సీ॑మ॒త-స్సు॒రుచో॑ వే॒న ఆ॑వః । స బు॒ధ్నియా॑ ఉప॒మా అ॑స్య వి॒ష్ఠా-స్స॒తశ్చ॒ యోని॒మస॑తశ్చ॒ వివః॑ ॥ పి॒తా వి॒రాజా॑మృష॒భో ర॑యీ॒ణామ్ । అ॒న్తరి॑క్షం-విఁ॒శ్వరూ॑ప॒ ఆవి॑వేశ । తమ॒ర్కై-ర॒భ్య॑ర్చన్తి వ॒థ్సమ్ । బ్రహ్మ॒ సన్త॒-మ్బ్రహ్మ॑ణా వ॒ర్ధయ॑న్తః ॥ ।
య॒జ్ఞో రా॒యో య॒జ్ఞ ఈ॑శే॒ వసూ॑నామ్ । య॒జ్ఞ-స్స॒స్యానా॑ము॒త సు॑క్షితీ॒నామ్ । య॒జ్ఞ ఇ॒ష్టః పూ॒ర్వచి॑త్తి-న్దధాతు । య॒జ్ఞో బ్ర॑హ్మ॒ణ్వాగ్ం అప్యే॑తు దే॒వాన్ ॥ అ॒యం-యఁ॒జ్ఞో వ॑ర్ధతా॒-ఙ్గోభి॒రశ్వైః᳚ । ఇ॒యం-వేఁదిః॑ స్వప॒త్యా సు॒వీరా᳚ । ఇ॒ద-మ్బ॒ర్॒హిరతి॑ బ॒ర్॒హీగ్​ష్య॒న్యా । ఇ॒మం-యఁ॒జ్ఞం-విఁశ్వే॑ అవన్తు దే॒వాః ॥ । ఆపో॑ భ॒ద్రా ఘృ॒తమిదాప॑ ఆసుర॒గ్నీ-షోమౌ॑ బిభ్ర॒త్యాప॒ ఇ-త్తాః । తీ॒వ్రో రసో॑ మధు॒పృచా॑ మరఙ్గ॒మ ఆ మా᳚ ప్రా॒ణేన॑ స॒హ వర్చ॑సా గన్న్ ॥ ఆది-త్ప॑శ్యామ్యు॒త వా॑ శృణో॒మ్యా మా॒ ఘోషో॑ గచ్ఛతి॒ వాన్న॑ ఆసామ్ । మన్యే॑ భేజా॒నో అ॒మృత॑స్య॒ తర్​హి॒ హిర॑ణ్యవర్ణా॒ అతృ॑పం-యఁ॒దా వః॑ ॥ ।
తుభ్య॑-మ్భరన్తి క్షి॒తయో॑ యవిష్ఠ । బ॒లిమ॑గ్నే॒ అన్తి॑ త॒ ఓత దూ॒రాత్ । ఆ భన్ది॑ష్ఠస్య సుమ॒తి-ఞ్చి॑కిద్ధి । బృ॒హత్తే॑ అగ్నే॒ మహి॒ శర్మ॑ భ॒ద్రమ్ ॥ యో దే॒హ్యో అన॑మయద్వధ॒స్నైః । యో అర్య॑పత్నీ-రు॒షస॑శ్చ॒కార॑ । స ని॒రుధ్యా॒ నహు॑షో య॒హ్వో అ॒గ్నిః । విశ॑శ్చక్రే బలి॒హృత॒-స్సహో॑భిః ॥ ।
పూర్వ॑-న్దేవా॒ అప॑రేణా-ను॒పశ్య॒ఞ్జన్మ॑భిః । జన్మా॒న్యవ॑రైః॒ పరా॑ణి । వేదా॑ని దేవా అ॒యమ॒స్మీతి॒ మామ్ । అ॒హగ్ం హి॒త్వా శరీ॑ర-ఞ్జ॒రసః॑ ప॒రస్తా᳚త్ ॥ ప్రా॒ణా॒పా॒నౌ చక్షు॒-శ్శ్రోత్ర᳚మ్ । వాచ॒-మ్మన॑సి॒ సమ్భృ॑తామ్ । హి॒త్వా శరీ॑ర-ఞ్జ॒రసః॑ ప॒రస్తా᳚త్ । ఆ భూతి॒-మ్భూతిం॑-వఁ॒యమ॑శ్నవామహై ॥ ।
హ॒వ్య॒వాహ॑-మభిమాతి॒షా-ఽహ᳚మ్ । ర॒క్షో॒హణ॒-మ్పృత॑నాసు జి॒ష్ణుమ్ । జ్యోతి॑ష్మన్త॒-న్దీద్య॑త॒-మ్పుర॑న్ధిమ్ । అ॒గ్నిగ్గ్​ స్వి॑ష్ట॒కృత॒మా హు॑వేమ ॥ స్వి॑ష్టమగ్నే అ॒భి త-త్పృ॑ణాహి । విశ్వా॑ దేవ॒ పృత॑నా అ॒భిష్య । ఉ॒రు-న్నః॒ పన్థా᳚-మ్ప్రది॒శన్వి భా॑హి । జ్యోతి॑ష్మద్ధేహ్య॒జర॑-న్న॒ ఆయుః॑ ॥ ॥ 1 ॥
తుభ్య॒-న్దశ॑ (అ. 1)
అనువాకం 2 - తాసా-మ్బ్రాహ్మణమ్
దే॒వేభ్యో॒ వై స్వ॒ర్గో లో॒కస్తి॒రో॑-ఽభవత్ ।
తే ప్ర॒జాప॑తి-మబ్రువన్న్ ।
ప్రజా॑పతే స్వ॒ర్గో వై నో॑ లో॒కస్తి॒రో॑-ఽభూత్ । తమన్వి॒చ్ఛేతి॑ । తం-యఁ॑జ్ఞక్ర॒తుభి॒-రన్వై᳚చ్ఛత్ । తం-యఁ॑జ్ఞక్ర॒తుభి॒-ర్నాన్వ॑విన్దత్ ।
తమిష్టి॑భి॒-రన్వై᳚చ్ఛత్ । తమిష్టి॑భి॒-రన్వ॑విన్దత్ ।
తదిష్టీ॑నా-మిష్టి॒త్వమ్ । ఏష్ట॑యో హ॒వై నామ॑ ।
తా ఇష్ట॑య॒ ఇత్యాచ॑క్షతే ప॒రోక్షే॑ణ । ప॒రోక్ష॑ ప్రియా ఇవ॒ హి దే॒వాః ॥ 2 ॥
తమాశా᳚-ఽబ్రవీత్ । ప్రజా॑పత ఆ॒శయా॒ వై శ్రా᳚మ్యసి ।
అ॒హము॒ వా ఆశా᳚-ఽస్మి । మా-న్ను య॑జస్వ ।
అథ॑ తే స॒త్యా-ఽఽశా॑ భవిష్యతి । అను॑ స్వ॒ర్గం-లోఁ॒కం-వేఁ॒థ్స్యసీతి॑ । స ఏ॒తమ॒గ్నయే॒ కామా॑య పురో॒డాశ॑-మ॒ష్టాక॑పాల॒-న్నిర॑వపత్ ।
ఆ॒శాయై॑ చ॒రుమ్ । అను॑మత్యై చ॒రుమ్ । తతో॒ వై తస్య॑ స॒త్యా-ఽఽశా॑ ఽభవత్ । అను॑ స్వ॒ర్గం-లోఁ॒క-మ॑విన్దత్ । స॒త్యా హ॒ వా అ॒స్యాశా॑ భవతి ।
అను॑ స్వ॒ర్గం-లోఁ॒కం-విఁ॑న్దతి । య ఏ॒తేన॑ హ॒విషా॒ యజ॑తే । య ఉ॑ చైనదే॒వం-వేఁద॑ ॥ సో-ఽత్ర॑ జుహోతి । అ॒గ్నయే॒ కామా॑య॒ స్వాహా॒-ఽఽశాయై॒ స్వాహా᳚ । అను॑మత్యై॒ స్వాహా᳚ ప్ర॒జాప॑తయే॒ స్వాహా᳚ ।
స్వ॒ర్గాయ॑ లో॒కాయ॒ స్వాహా॒-ఽగ్నయే᳚ స్విష్ట॒కృతే॒ స్వాహేతి॑ ॥ 3 ॥
త-ఙ్కామో᳚-ఽబ్రవీత్ । ప్రజా॑పతే॒ కామే॑న॒ వై శ్రా᳚మ్యసి । అ॒హము॒వై కామో᳚-ఽస్మి । మా-న్ను య॑జస్వ । అథ॑ తే స॒త్యః కామో॑ భవిష్యతి । అను॑ స్వ॒ర్గం-లోఁ॒కం-వేఁ॒థ్స్యసీతి॑ । స ఏ॒తమ॒గ్నయే॒ కామా॑య పురో॒డాశ॑-మ॒ష్టాక॑పాల॒-న్నిర॑వపత్ । కామా॑య చ॒రుమ్ । అను॑మత్యై చ॒రుమ్ ।
తతో॒ వై తస్య॑ స॒త్యః కామో॑-ఽభవత్ ।
అను॑ స్వ॒ర్గం-లోఁ॒కమ॑విన్దత్ ।
స॒త్యో హ॒ వా అ॑స్య॒ కామో॑ భవతి ।
అను॑ స్వ॒ర్గం-లోఁ॒కం-విఁ॑న్దతి ।
య ఏ॒తేన॑ హ॒విషా॒ యజ॑తే ।
య ఉ॑ చైనదే॒వం-వేఁద॑ । సో-ఽత్ర॑ జుహోతి ।
అ॒గ్నయే॒ కామా॑య॒ స్వాహా॒ కామా॑య॒ స్వాహా᳚ ।
అను॑మత్యై॒ స్వాహా᳚ ప్ర॒జాప॑తయే॒ స్వాహా᳚ ।
స్వ॒ర్గాయ॑ లో॒కాయ॒ స్వాహా॒-ఽగ్నయే᳚ స్విష్ట॒కృతే॒ స్వాహేతి॑ ॥ 4 ॥
త-మ్బ్రహ్మా᳚-ఽబ్రవీత్ । ప్రజా॑పతే॒ బ్రహ్మ॑ణా॒ వైశ్రా᳚మ్యసి । అ॒హము॒ వై బ్రహ్మా᳚-ఽస్మి ।
మా-న్ను య॑జస్వ । అథ॑ తే బ్రహ్మ॒ణ్వాన్. య॒జ్ఞో భ॑విష్యతి । అను॑ స్వ॒ర్గం-లోఁ॒కం-వేఁ॒థ్స్యసీతి॑ । స ఏ॒తమ॒గ్నయే॒ కామా॑య పురో॒డాశ॑-మ॒ష్టాక॑పాల॒-న్నిర॑వపత్ । బ్రహ్మ॑ణే చ॒రుమ్ । అను॑మత్యై చ॒రుమ్ । తతో॒ వై తస్య॑ బ్రహ్మ॒ణ్వాన్. య॒జ్ఞో॑-ఽభవత్ । అను॑ స్వ॒ర్గం-లోఁ॒కమ॑విన్దత్ । బ్ర॒హ్మ॒ణ్వాన్. హ॒ వా అ॑స్య య॒జ్ఞో భ॑వతి ।
అను॑ స్వ॒ర్గం-లోఁ॒కం-విఁ॑న్దతి । య ఏ॒తేన॑ హ॒విషా॒ యజ॑తే । య ఉ॑చైనదే॒వం-వేఁద॑ । సో-ఽత్ర॑ జుహోతి । అ॒గ్నయే॒ కామా॑య॒ స్వాహా॒ బ్రహ్మ॑ణే॒ స్వాహా᳚ । అను॑మత్యై॒ స్వాహా᳚ ప్ర॒జాప॑తయే॒ స్వాహా᳚ । స్వ॒ర్గాయ॑ లో॒కాయ॒ స్వాహా॒ ఽగ్నయే᳚ స్విష్ట॒కృతే॒ స్వాహేతి॑ ॥ 5 ॥
తం-యఁ॒జ్ఞో᳚-ఽబ్రవీత్ । ప్రజా॑పతే య॒జ్ఞేన॒ వై శ్రా᳚మ్యసి । అ॒హము॒ వై య॒జ్ఞో᳚-ఽస్మి ।
మా-న్ను య॑జస్వ । అథ॑ తే స॒త్యో య॒జ్ఞో భ॑వష్యతి । అను॑ స్వ॒ర్గం-లోఁ॒కం-వేఁ॒థ్స్యసీతి॑ ।
స ఏ॒తమ॒గ్నయే॒ కామా॑య పురో॒డాశ॑-మ॒ష్టాక॑పాల॒-న్నిర॑వపత్ । య॒జ్ఞాయ॑ చ॒రుమ్ । అను॑మత్యై చ॒రుమ్ । తతో॒ వై తస్య॑ స॒త్యో య॒జ్ఞో॑-ఽభవత్ । అను॑ స్వ॒ర్గం-లోఁ॒కమ॑విన్దత్ । స॒త్యో హ॒ వా అ॑స్య య॒జ్ఞో భ॑వతి ।
అను॑ స్వ॒ర్గం-లోఁ॒కం-విఁ॑న్దతి ।
య ఏ॒తేన॑ హ॒విషా॒ యజ॑తే ।
య ఉ॑చైనదే॒వం-వేఁద॑ । సో-ఽత్ర॑ జుహోతి ।
అ॒గ్నయే॒ కామా॑య॒ స్వాహా॑ య॒జ్ఞాయ॒ స్వాహా᳚ ।
అను॑మత్యై॒ స్వాహా᳚ ప్ర॒జాప॑తయే॒ స్వాహా᳚ ।
స్వ॒ర్గాయ॑ లో॒కాయ॒ స్వాహా॒-ఽగ్నయే᳚ స్విష్ట॒కృతే॒ స్వాహేతి॑ ॥ 6 ॥
తమాపో᳚-ఽబ్రువన్న్ । ప్రజా॑పతే॒-ఽఫ్సు వై సర్వే॒ కామా᳚-శ్శ్రి॒తాః । వ॒యము॒ వా ఆప॑స్స్మః । అ॒స్మాన్ను య॑జస్వ । అథ॒ త్వయి॒ సర్వే॒ కామా᳚-శ్శ్రయిష్యన్తే । అను॑ స్వ॒ర్గం-లోఁ॒కం-వేఁ॒థ్స్యసీతి॑ ।
స ఏ॒తమ॒గ్నయే॒ కామా॑య పురో॒డాశ॑-మ॒ష్టాక॑పాల॒-న్నిర॑వపత్ । అ॒ద్భ్యశ్చ॒రుమ్ ।
అను॑మత్యై చ॒రుమ్ । తతో॒ వై తస్మి॒న్-థ్సర్వే॒ కామా॑ అశ్రయన్త । అను॑ స్వ॒ర్గం-లోఁ॒కమ॑విన్దత్ । సర్వే॑ హ॒ వా అ॑స్మి॒న్ కామా᳚-శ్శ్రయన్తే । అను॑ స్వ॒ర్గం-లోఁ॒కం-విఁ॑న్దతి । య ఏ॒తేన॑ హ॒విషా॒ యజ॑తే ।
య ఉ॑చైనదే॒వం-వేఁద॑ । సో-ఽత్ర॑ జుహోతి ।
అ॒గ్నయే॒ కామా॑య॒ స్వాహా॒ ఽద్భ్య-స్స్వాహా᳚ ।
అను॑మత్యై॒ స్వాహా᳚ ప్ర॒జాప॑తయే॒ స్వాహా᳚ ।
స్వ॒ర్గాయ॑ లో॒కాయ॒ స్వాహా॒-ఽగ్నయే᳚ స్విష్ట॒కృతే॒ స్వాహేతి॑ ॥ 7 ॥
తమ॒గ్ని ర్బ॑లి॒మాన॑బ్రవీత్ ।
ప్రజా॑పతే॒ ఽగ్నయే॒ వై బ॑లి॒మతే॒ సర్వా॑ణి భూ॒తాని॑ బ॒లిగ్ం హ॑రన్తి । అ॒హము॒ వా అ॒గ్ని ర్బ॑లి॒మాన॑స్మి । మా-న్ను య॑జస్వ ।
అథ॑ తే॒ సర్వా॑ణి భూ॒తాని॑ బ॒లిగ్ం హ॑రిష్యన్తి ।
అను॑ స్వ॒ర్గం-లోఁ॒కం-వేఁ॒థ్స్యసీతి॑ ।
స ఏ॒తమ॒గ్నయే॒ కామా॑య పురో॒డాశ॑-మ॒ష్టాక॑పాల॒-న్నిర॑వపత్ । అ॒గ్నయే॑ బలి॒మతే॑ చ॒రుమ్ । అను॑మత్యై చ॒రుమ్ । తతో॒ వై తస్మై॒ సర్వా॑ణి భూ॒తాని॑ బ॒లి-మ॑హరన్న్ । అను॑ స్వ॒ర్గం-లోఁ॒కమ॑విన్దత్ । సర్వా॑ణి హ॒ వా అ॑స్మై భూ॒తాని॑ బ॒లిగ్ం హ॑రన్తి । అను॑ స్వ॒ర్గం-లోఁ॒కం-విఁ॑న్దతి । య ఏ॒తేన॑ హ॒విషా॒ యజ॑తే ।
య ఉ॑చైనదే॒వం-వేఁద॑ । సో-ఽత్ర॑ జుహోతి ।
అ॒గ్నయే॒ కామా॑య॒ స్వాహా॒ ఽగ్నయే॑ బలి॒మతే॒ స్వాహా᳚ । అను॑మత్యై॒ స్వాహా᳚ ప్ర॒జాప॑తయే॒ స్వాహా᳚ ।
స్వ॒ర్గాయ॑ లో॒కాయ॒ స్వాహా॒-ఽగ్నయే᳚ స్విష్ట॒కృతే॒ స్వాహేతి॑ ॥ 8 ॥
తమను॑విత్తిర-బ్రవీత్ । ప్రజా॑పతే స్వ॒ర్గం-వైఁ లో॒కమను॑-వివిథ్ససి । అ॒హము॒ వా అను॑విత్తిరస్మి । మా-న్ను య॑జస్వ । అథ॑ తే స॒త్యా ఽను॑విత్తి-ర్భవిష్యతి । అను॑ స్వ॒ర్గం-లోఁ॒కం-వేఁ॒థ్స్యసీతి॑ ।
స ఏ॒తమ॒గ్నయే॒ కామా॑య పురో॒డాశ॑-మ॒ష్టాక॑పాల॒-న్నిర॑వపత్ ।
అను॑విత్త్యై చ॒రుమ్ । అను॑మత్యై చ॒రుమ్ ।
తతో॒ వై తస్య॑ స॒త్యా ఽను॑విత్తిరభవత్ ।
అను॑ స్వ॒ర్గం-లోఁ॒క-మ॑విన్దత్ ।
స॒త్యా హ॒ వా అ॒స్యాను॑విత్తి-ర్భవతి ।
అను॑ స్వ॒ర్గం-లోఁ॒కం-విఁ॑న్దతి ।
య ఏ॒తేన॑ హ॒విషా॒ యజ॑తే ।
య ఉ॑చైనదే॒వం-వేఁద॑ । సో-ఽత్ర॑ జుహోతి ।
అ॒గ్నయే॒ కామా॑య॒ స్వాహా-ఽను॑విత్త్యై॒ స్వాహా᳚ ।
అను॑మత్యై॒ స్వాహా᳚ ప్ర॒జాప॑తయే॒ స్వాహా᳚ ।
స్వ॒ర్గాయ॑ లో॒కాయ॒ స్వాహా॒-ఽగ్నయే᳚ స్విష్ట॒కృతే॒ స్వాహేతి॑ ॥ 9 ॥
తా వా ఏ॒తా-స్స॒ప్త స్వ॒ర్గస్య॑ లో॒కస్య॒ ద్వారః॑ ।
ది॒వ-శ్శ్యే॑న॒యో ఽను॑విత్తయో॒ నామ॑ ।
ఆశా᳚ ప్రథ॒మాగ్ం ర॑క్షతి ।
కామో᳚ ద్వి॒తీయా᳚మ్ । బ్రహ్మ॑ తృ॒తీయా᳚మ్ । య॒జ్ఞశ్చ॑తు॒ర్థీమ్ । ఆపః॑ పఞ్చ॒మీమ్ ।
అ॒గ్ని ర్బ॑లి॒మాన్-థ్ష॒ష్ఠీమ్ । అను॑విత్తి-స్సప్త॒మీమ్ ।
అను॑ హ॒ వై స్వ॒ర్గం-లోఁ॒కం-విఁ॑న్దతి ।
కా॒మ॒చారో᳚-ఽస్య స్వ॒ర్గే లో॒కే భ॑వతి ।
య ఏ॒తాభి॒-రిష్టి॑భి॒-ర్యజ॑తే ।
య ఉ॑చైనా ఏ॒వం-వేఁద॑ । తాస్వ॑న్వి॒ష్టి । ప॒ష్ఠౌ॒హీ॒ వ॒రా-న్ద॑ద్యా-త్క॒గ్ం॒ సఞ్చ॑ ।
స్త్రియై॑ చాభా॒రగ్ం సమృ॑ద్ధ్యై ॥ 10 ॥
అనువాకం 3 - ఉపాఘా నామేష్టయః
తప॑సా దే॒వా దే॒వతా॒-మగ్ర॑ ఆయన్న్ । తప॒సర్​ష॑య॒-స్స్వ॑రన్వ॑విన్దన్న్ ।
తప॑సా స॒పత్నా॒-న్ప్రణు॑దా॒మారా॑తీః ।
యేనే॒దం-విఁశ్వ॒-మ్పరి॑భూతం॒-యఁదస్తి॑ ॥
ప్ర॒థ॒మ॒జ-న్దే॒వగ్ం హ॒విషా॑ విధేమ । స్వ॒య॒భు-మ్బ్రహ్మ॑ పర॒మ-న్తపో॒ యత్ ।
స ఏ॒వ పు॒త్ర-స్స పి॒తా స మా॒తా ।
తపో॑ హ య॒క్ష-మ్ప్ర॑థ॒మగ్ం సమ్బ॑భూవ ॥
శ్ర॒ద్ధయా దే॑వో దేవ॒త్వ-మ॑శ్నుతే ।
శ్ర॒ద్ధా ప్ర॑తి॒ష్ఠా లో॒కస్య॑ దే॒వీ ॥ 11 ॥
సా నో॑ జుషా॒ణోప॑ య॒జ్ఞ-మాగా᳚త్ ।
కామ॑వథ్సా॒ ఽమృత॒-న్దుహా॑నా ॥
శ్ర॒ద్ధా దే॒వీ ప్ర॑థమ॒జా ఋ॒తస్య॑ ।
విశ్వ॑స్య భ॒ర్త్రీ జగ॑తః ప్రతి॒ష్ఠా ।
తాగ్​ శ్ర॒ద్ధాగ్ం హ॒విషా॑ యజామహే ।
సా నో॑ లో॒క-మ॒మృత॑-న్దధాతు ।
ఈశా॑నా దే॒వీ భువ॑న॒స్యాధి॑పత్నీ ॥ ఆగా᳚థ్స॒త్యగ్ం హ॒విరి॒ద-ఞ్జు॑షా॒ణమ్ ।
యస్మా᳚ద్దే॒వా జ॑జ్ఞిరే॒ భువ॑నఞ్చ॒ విశ్వే᳚ ।
తస్మై॑ విధేమ హ॒విషా॑ ఘృ॒తేన॑ ॥ 12 ॥
యథా॑ దే॒వై-స్స॑ధ॒మాద॑-మ్మదేమ ॥
యస్య॑ ప్రతి॒ష్ఠో-ర్వ॑న్తరి॑క్షమ్ ।
యస్మా᳚ద్దే॒వా జ॑జ్ఞిరే॒ భువ॑నఞ్చ॒ సర్వే᳚ ।
తథ్స॒త్య-మర్చ॒దుప॑య॒జ్ఞ-న్న॒ ఆగా᳚త్ । బ్రహ్మాహు॑తీ॒-రుప॒మోద॑మానమ్ ॥
మన॑సో॒ వశే॒ సర్వ॑మి॒ద-మ్బ॑భూవ ।
నాన్యస్య॒ మనో॒ వశ॒మన్వి॑యాయ ।
భీ॒ష్మో హి దే॒వ-స్సహ॑స॒-స్సహీ॑యాన్ ।
స నో॑ జుషా॒ణ ఉప॑ య॒జ్ఞమాగా᳚త్ ॥
ఆకూ॑తీనా॒-మధి॑పతి॒-ఞ్చేత॑సా-ఞ్చ ॥ 13 ॥
స॒ఙ్క॒ల్పజూ॑తి-న్దే॒వం-విఁ॑ప॒శ్చిమ్ ।
మనో॒ రాజా॑నమి॒హ వ॒ర్ధయ॑న్తః ।
ఉ॒ప॒హ॒వే᳚ ఽస్య సుమ॒తౌ స్యా॑మ ॥
చర॑ణ-మ్ప॒విత్రం॒-విఁత॑త-మ్పురా॒ణమ్ ।
యేన॑ పూ॒తస్తర॑తి దుష్కృ॒తాని॑ ।
తేన॑ ప॒విత్రే॑ణ శు॒ద్ధేన॑ పూ॒తాః ।
అతి॑ పా॒ప్మాన॒-మరా॑తి-న్తరేమ ॥
లో॒కస్య॒ ద్వార॑-మర్చి॒మ-త్ప॒విత్ర᳚మ్ ।
జ్యోతి॑ష్మ॒-ద్భ్రాజ॑మాన॒-మ్మహ॑స్వత్ । అ॒మృత॑స్య॒ ధారా॑ బహు॒ధా దోహ॑మానమ్ ।
చర॑ణ-న్నో లో॒కే సుధి॑తా-న్దధాతు ॥
అ॒గ్నిర్మూ॒ర్ధా ది॒వః క॒కు-త్పతిః॑ పృథి॒వ్యా అ॒యమ్ । అ॒పాగ్ం రేతాగ్ం॑సి జిన్వతి ॥ భువో॑ య॒జ్ఞస్య॒ రజ॑సశ్చ నే॒తా యత్రా॑ ని॒యుద్భి॒-స్సచ॑సే శి॒వాభిః॑ । ది॒వి మూ॒ర్ధాన॑-న్దధిషే సువ॒ర్॒షా-ఞ్జి॒హ్వామ॑గ్నే చకృషే హవ్య॒వాహ᳚మ్ ॥ ॥
అను॑ నో॒-ఽద్యా-ఽను॑మతిర్య॒జ్ఞ-న్దే॒వేషు॑ మన్యతామ్ । అ॒గ్నిశ్చ॑ హవ్య॒వాహ॑నో॒ భవ॑తా-న్దా॒శుషే॒ మయః॑ ॥ అన్విద॑నుమతే॒ త్వ-మ్మన్యా॑సై॒ శఞ్చ॑నః కృధి । క్రత్వే॒ దక్షా॑య నో హిను॒ ప్రణ॒ ఆయూగ్ం॑షి తారిషః ॥ ॥
హ॒వ్య॒వాహ॑-మభిమాతి॒షా-ఽహ᳚మ్ । ర॒క్షో॒హణ॒-మ్పృత॑నాసు జి॒ష్ణుమ్ । జ్యోతి॑ష్మన్త॒-న్దీద్య॑త॒-మ్పుర॑న్ధిమ్ । అ॒గ్నిగ్గ్​ స్వి॑ష్ట॒కృత॒మా హు॑వేమ ॥ స్వి॑ష్టమగ్నే అ॒భి త-త్పృ॑ణాహి । విశ్వా॑ దేవ॒ పృత॑నా అ॒భిష్య । ఉ॒రు-న్నః॒ పన్థా᳚-మ్ప్రది॒శన్వి భా॑హి । జ్యోతి॑ష్మద్ధేహ్య॒జర॑-న్న॒ ఆయుః॑ ॥ ॥ 14 ॥
(దే॒వీ - ఘృ॒తేన॒ - చేత॑సా-ఞ్చ॒ - దోహ॑మాన-ఞ్చ॒త్వారి॑ చ) (అ. 3)
అనువాకం 4 - తాసా-మ్బ్రాహ్మణమ్
దే॒వేభ్యో॒ వై స్వ॒ర్గో లో॒కస్తి॒రో॑ ఽభవత్ ।
తే ప్ర॒జాప॑తి-మబ్రువన్న్ । ప్రజా॑పతే స్వ॒ర్గో
వై నో॑ లో॒కస్తి॒రో॑-ఽభూత్ । తమన్వి॒చ్ఛేతి॑ ।
తం-యఁ॑జ్ఞక్ర॒తుభి॒-రన్వై᳚చ్ఛత్ ।
తం-యఁ॑జ్ఞక్ర॒తుభి॒ ర్నాన్వ॑విన్దత్ ।
తమిష్టి॑భి॒-రన్వై᳚చ్ఛత్ । తమిష్టి॑భి॒-రన్వ॑విన్దత్ । తదిష్టీ॑నా-మిష్టి॒త్వమ్ । ఏష్ట॑యో హ॒ వై నామ॑ । తా ఇష్ట॑య॒ ఇత్యా చ॑క్షతే ప॒రోక్షే॑ణ ।
ప॒రోక్ష॑ప్రియా ఇవ॒ హి దే॒వాః ॥ 15 ॥
త-న్తపో᳚-ఽ బ్రవీత్ । ప్రజా॑పతే॒ తప॑సా॒ వై
శ్రా᳚మ్యసి । అ॒హము॒ వై తపో᳚-ఽ స్మి ।
మా-న్ను య॑జస్వ ।
అథ॑ తే స॒త్య-న్తపో॑ భవిష్యతి ।
అను॑ స్వ॒ర్గం-లోఁ॒కం-వేఁ॒థ్స్యసీతి॑ ।
స ఏ॒తమా᳚గ్నే॒య-మ॒ష్టాక॑పాల॒-న్నిర॑వపత్ । తప॑సే చ॒రుమ్ । అను॑మత్యై చ॒రుమ్ ।
తతో॒ వై తస్య॑ స॒త్య-న్తపో॑ ఽభవత్ ।
అను॑ స్వ॒ర్గం-లోఁ॒కమ॑విన్దత్ ।
స॒త్య గ్ం హ॒ వా అ॑స్య॒ తపో॑ భవతి ।
అను॑ స్వ॒ర్గం-లోఁ॒కం-విఁ॑న్దతి ।
య ఏ॒తేన॑ హ॒విషా॒ యజ॑తే ।
య ఉ॑ చైనదే॒వం-వేఁద॑ । సో-ఽత్ర॑ జుహోతి । అ॒గ్నయే॒ స్వాహా॒ తప॑సే॒ స్వాహా᳚ ।
అను॑మత్యై॒ స్వాహా᳚ ప్ర॒జాప॑తయే॒ స్వాహా᳚ ।
స్వ॒ర్గాయ॑ లో॒కాయ॒ స్వాహా॒-ఽగ్నయే᳚ స్విష్ట॒కృతే॒ స్వాహేతి॑ ॥ 16 ॥
తగ్గ్​ శ్ర॒ద్ధా-ఽబ్ర॑వీత్ । ప్రజా॑పతే శ్ర॒ద్ధయా॒ వై శ్రా᳚మ్యసి । అ॒హము॒ వై శ్ర॒ద్ధా-ఽస్మి॑ । మా-న్ను య॑జస్వ । అథ॑ తే స॒త్యా శ్ర॒ద్ధా భ॑విష్యతి । అను॑ స్వ॒ర్గం-లోఁ॒కం-వేఁ॒థ్స్యసీతి॑ ।
స ఏ॒తమా᳚-ఽగ్నే॒య-మ॒ష్టాక॑పాల॒-న్నిర॑వపత్ । శ్ర॒ద్ధాయై॑ చ॒రుమ్ । అను॑మత్యై చ॒రుమ్ । తతో॒ వై తస్య॑ స॒త్యా శ్ర॒ద్ధా-ఽభ॑వత్ ।
అను॑ స్వ॒ర్గం-లోఁ॒కమ॑విన్దత్ ।
స॒త్యా హ॒ వా అ॑స్య శ్ర॒ద్ధా భ॑వతి ।
అను॑ స్వ॒ర్గం-లోఁ॒కం-విఁ॑న్దతి ।
య ఏ॒తేన॑ హ॒విషా॒ యజ॑తే ।
య ఉ॑ చైనదే॒వం-వేఁద॑ । సో-ఽత్ర॑ జుహోతి । అ॒గ్నయే॒ స్వాహా᳚ శ్ర॒ద్ధాయై॒ స్వాహా᳚ ।
అను॑మత్యై॒ స్వాహా᳚ ప్ర॒జాప॑తయే॒ స్వాహా᳚ ।
స్వ॒ర్గాయ॑ లో॒కాయ॒ స్వాహా॒-ఽగ్నయే᳚ స్విష్ట॒కృతే॒ స్వాహేతి॑ ॥ 17 ॥
తగ్ం స॒త్య-మ॑బ్రవీత్ । ప్రజా॑పతే స॒త్యేన॒ వై శ్రా᳚మ్యసి । అ॒హము॒ వై స॒త్యమ॑స్మి । మా-న్ను య॑జస్వ । అథ॑ తే స॒త్యగ్ం స॒త్య-మ్భ॑విష్యతి । అను॑ స్వ॒ర్గం-లోఁ॒కం-వేఁ॒థ్స్యసీతి॑ ।
స ఏ॒తమా᳚-ఽగ్నే॒య-మ॒ష్టాక॑పాల॒-న్నిర॑వపత్ । స॒త్యాయ॑ చ॒రుమ్ । అను॑మత్యై చ॒రుమ్ ।
తతో॒ వై తస్య॑ స॒త్యగ్ం స॒త్యమ॑భవత్ ।
అను॑ స్వ॒ర్గం-లోఁ॒కమ॑విన్దత్ ।
స॒త్యగ్ం హ॒ వా అ॑స్య స॒త్య-మ్భ॑వతి ।
అను॑ స్వ॒ర్గం-లోఁ॒కం-విఁ॑న్దతి ।
య ఏ॒తేన॑ హ॒విషా॒ యజ॑తే ।
య ఉ॑చైనదే॒వం-వేఁద॑ । సో-ఽత్ర॑ జుహోతి ।
అ॒గ్నయే॒ స్వాహా॑ స॒త్యాయ॒ స్వాహా᳚ ।
అను॑మత్యై॒ స్వాహా᳚ ప్ర॒జాప॑తయే॒ స్వాహా᳚ ।
స్వ॒ర్గాయ॑ లో॒కాయ॒ స్వాహా॒-ఽగ్నయే᳚ స్విష్ట॒కృతే॒ స్వాహేతి॑ ॥ 18 ॥
త-మ్మనో᳚-ఽబ్రవీత్ । ప్రజా॑పతే॒ మన॑సా॒ వై శ్రా᳚మ్యసి । అ॒హము॒ వై మనో᳚-ఽస్మి ।
మా-న్ను య॑జస్వ ।
అథ॑ తే స॒త్య-మ్మనో॑ భవిష్యతి ।
అను॑ స్వ॒ర్గం-లోఁ॒కం-వేఁ॒థ్స్యసీతి॑ ।
స ఏ॒తమా᳚-ఽగ్నే॒య-మ॒ష్టాక॑పాల॒-న్నిర॑వపత్ । మన॑సే చ॒రుమ్ । అను॑మత్యై చ॒రుమ్ । తతో॒ వై తస్య॑ స॒త్య-మ్మనో॑-ఽభవత్ ।
అను॑ స్వ॒ర్గం-లోఁ॒కమ॑విన్దత్ । స॒త్యగ్ం హ॒ వా అ॑స్య॒ మనో॑ భవతి । అను॑ స్వ॒ర్గం-లోఁ॒కం-విఁ॑న్దతి । య ఏ॒తేన॑ హ॒విషా॒ యజ॑తే ।
య ఉ॑చైన దే॒వం-వేఁద॑ । సో-ఽత్ర॑ జుహోతి ।
అ॒గ్నయే॒ స్వాహా॒ మన॑సే॒ స్వాహా᳚ ।
అను॑మత్యై॒ స్వాహా᳚ ప్ర॒జాప॑తయే॒ స్వాహా᳚ ।
స్వ॒ర్గాయ॑ లో॒కాయ॒ స్వాహా॒-ఽగ్నయే᳚ స్విష్ట॒కృతే॒ స్వాహేతి॑ ॥ 19 ॥
త-ఞ్చర॑ణ-మబ్రవీత్ । ప్రజా॑పతే॒ చర॑ణేన॒ వై శ్రా᳚మ్యసి । అ॒హము॒ వై చర॑ణమస్మి । మా-న్ను య॑జస్వ । అథ॑ తే స॒త్య-ఞ్చర॑ణ-మ్భవిష్యతి । అను॑ స్వ॒ర్గం-లోఁ॒కం-వేఁ॒థ్స్యసీతి॑ ।
స ఏ॒తమా᳚-ఽగ్నే॒య-మ॒ష్టాక॑పాల॒-న్నిర॑వపత్ । చర॑ణాయ చ॒రుమ్ । అను॑మత్యై చ॒రుమ్ । తతో॒ వై తస్య॑ స॒త్య-ఞ్చర॑ణమభవత్ ।
అను॑ స్వ॒ర్గం-లోఁ॒కమ॑విన్దత్ ।
స॒త్యగ్ం హ॒ వా అ॑స్య॒ చర॑ణ-మ్భవతి ।
అను॑స్వ॒ర్గం-లోఁ॒కం-విఁ॑న్దతి ।
య ఏ॒తేన॑ హ॒విషా॒ యజ॑తే ।
య ఉ॑చైనదే॒వం-వేఁద॑ । సో-ఽత్ర॑ జుహోతి ।
అ॒గ్నయే॒ స్వాహా॒ చర॑ణాయ॒ స్వాహా᳚ ।
అను॑మత్యై॒ స్వాహా᳚ ప్ర॒జాప॑తయే॒ స్వాహా᳚ ।
స్వ॒ర్గాయ॑ లో॒కాయ॒ స్వాహా॒-ఽగ్నయే᳚ స్విష్ట॒కృతే॒ స్వాహేతి॑ ॥ 20 ॥
తా వా ఏ॒తాః పఞ్చ॑ స్వ॒ర్గస్య॑ లో॒కస్య॒ ద్వారః॑ ।
అపా॑ఘా॒ అను॑విత్తయో॒ నామ॑ । తపః॑ ప్రథ॒మాగ్ం ర॑క్షతి । శ్ర॒ద్ధా ద్వి॒తీయా᳚మ్ । స॒త్య-న్తృ॒తీయా᳚మ్ ।
మన॑శ్చతు॒ర్థీమ్ । చర॑ణ-మ్పఞ్చ॒మీమ్ ।
అను॑ హ॒ వై స్వ॒ర్గం-లోఁ॒కం-విఁ॑న్దతి ।
కా॒మ॒చారో᳚-ఽస్య స్వ॒ర్గే లో॒కే భ॑వతి ।
య ఏ॒తాభి॒-రిష్టి॑భి॒-ర్యజ॑తే ।
య ఉ॑చైనా ఏ॒వం-వేఁద॑ ।
అనువాకం 5 - చాతుర్​హోత్రచయనమ్
బ్రహ్మ॒ వై చతు॑ర్​హోతారః । చతు॑ర్​హోతృ॒భ్యో-ఽధి॑ య॒జ్ఞో నిర్మి॑తః । నైనగ్ం॑ శ॒ప్తమ్ । నాభిచ॑రిత॒-మాగ॑చ్ఛతి । య ఏ॒వం-వేఁద॑ ॥
యో హ॒ వై చతు॑ర్​హోతృణా-ఞ్చతుర్​హోతృ॒త్వం-వేఁద॑ । అథో॒ పఞ్చ॑ హోతృత్వమ్ ।
సర్వా॑ హాస్మై॒ దిశః॑ కల్పన్తే ।
వా॒చస్పతి॒ర్॒ హోతా॒ దశ॑హోతౄణామ్ ।
పృ॒థి॒వీ హోతా॒ చతు॑ర్​హోతౄణామ్ ॥ 22 ॥
అ॒గ్నిర్-హోతా॒ పఞ్చ॑హోతౄణామ్ । వాఘోతా॒ షడ్ఢో॑తౄణామ్ ।
మ॒హాహ॑వి॒ర్॒ హోతా॑ స॒ప్తహో॑తౄణామ్ ।
ఏ॒తద్వై చతు॑ర్​హోతృణా-ఞ్చతుర్​హోతృ॒త్వమ్ ।
అథో॒ పఞ్చ॑హోతృత్వమ్ । సర్వా॑ హాస్మై॒ దిశః॑ కల్పన్తే । య ఏ॒వం-వేఁద॑ ॥
ఏ॒షా వై స॑ర్వ వి॒ద్యా । ఏ॒త-ద్భే॑ష॒జమ్ ।
ఏ॒షా ప॒ఙ్క్తి-స్స్వ॒ర్గస్య॑ లో॒కస్యా᳚-ఞ్జ॒సాయ॑ని-స్స్రు॒తిః ॥ 23 ॥
ఏ॒తాన్. యో-ఽద్ధ్యై-త్యఛ॑దిర్ద॒ర్॒శే యావ॑త్త॒రస᳚మ్ । స్వ॑రేతి । అ॒న॒ప॒బ్ర॒వ-స్సర్వ॒మాయు॑రేతి । వి॒న్దతే᳚ ప్ర॒జామ్ । రా॒యస్పోష॑-ఙ్గౌప॒త్యమ్ ।
బ్ర॒హ్మ॒వ॒ర్చ॒సీ భ॑వతి ॥ ఏ॒తాన్. యో-ఽద్ధ్యైతి॑ । స్పృ॒ణోత్యా॒త్మాన᳚మ్ । ప్ర॒జా-మ్పి॒తౄన్ ॥
ఏ॒తాన్. వా అ॑రు॒ణ ఔ॑పవే॒శి ర్వి॒దాఞ్చ॑కార ॥ 24 ॥
ఏ॒తైర॑ధివా॒దమపా॑జయత్ । అథో॒ విశ్వ॑-మ్పా॒ప్మాన᳚మ్ । స్వ॑ర్యయౌ । ఏ॒తాన్. యో-ఽద్ధ్యైతి॑ । అ॒ధి॒వా॒ద-ఞ్జ॑యతి । అథో॒ విశ్వ॑-మ్పా॒ప్మాన᳚మ్ । స్వ॑రేతి ॥ ఏ॒తైర॒గ్ని-ఞ్చి॑న్వీత స్వ॒ర్గకా॑మః ।
ఏ॒తైరాయు॑ష్కామః । ప్ర॒జా ప॒శుకా॑మో వా ॥ 25 ॥
పు॒రస్తా॒-ద్దశ॑హోతార॒-ముద॑ఞ్చ॒-ముప॑దధాతి యావత్ప॒దమ్ । హృద॑యం॒-యఁజు॑షీ॒ పత్న్యౌ॑ చ । ద॒క్షి॒ణ॒తః ప్రాఞ్చ॒-ఞ్చతు॑ర్​హోతారమ్ ।
ప॒శ్చాదుద॑ఞ్చ॒-మ్పఞ్చ॑ హోతారమ్ । ఉ॒త్త॒ర॒తః ప్రాఞ్చ॒గ్ం॒ షడ్ఢో॑తారమ్ ।
ఉ॒పరి॑ష్టా॒-త్ప్రాఞ్చగ్ం॑ స॒ప్తహో॑తారమ్ । హృద॑యం॒-యఁజూగ్ం॑షి॒ పత్న్య॑శ్చ ।
య॒థా॒వ॒కా॒శ-ఙ్గ్రహాన్॑ । య॒థా॒వ॒కా॒శ-మ్ప్ర॑తిగ్ర॒హాన్ ఁలో॑క-మ్పృ॒ణాశ్చ॑ ।
సర్వా॑ హాస్యై॒తా దే॒వతాః᳚ ప్రీ॒తా అ॒భీష్టా॑ భవన్తి ॥ 26 ॥
సదే॑వమ॒గ్ని-ఞ్చి॑నుతే ॥
ర॒థస॑మిన్త-శ్చేత॒వ్యః॑ । వజ్రో॒ వై రథః॑ ।
వజ్రే॑ణై॒వ పా॒ప్మాన॒-మ్భ్రాతృ॑వ్యగ్గ్​ స్తృణుతే । ప॒క్ష-స్స॑మిన్త-శ్చేత॒వ్యః॑ ।
ఏ॒తావా॒న్॒. వై రథః॑ । యావ॑త్ప॒క్షః । ర॒థస॑మిన్తమే॒వ చి॑నుతే ॥
ఇ॒మమే॒వ లో॒క-మ్ప॑శుబ॒న్ధేనా॒భిజ॑యతి ।
అథో॑ అగ్నిష్టో॒మేన॑ ॥ 27 ॥
అ॒న్తరి॑క్ష-ము॒క్థ్యే॑న । స్వ॑రతిరా॒త్రేణ॑ । సర్వా᳚న్ ఁలో॒కాన॑హీ॒నేన॑ । అథో॑ స॒త్రేణ॑ ॥ వరో॒ దక్షి॑ణా । వరే॑ణై॒వ వరగ్గ్॑ స్పృణోతి ।
ఆ॒త్మా హి వరః॑ ॥ ఏక॑విగ్ంశతి॒ ర్దక్షి॑ణా దదాతి ।
ఏ॒క॒వి॒గ్ం॒శో వా ఇ॒త-స్స్వ॒ర్గో లో॒కః । ప్రస్వ॒ర్గం-లోఁ॒కమా᳚ప్నోతి ॥ 28 ॥
అ॒సావా॑ది॒త్య ఏ॑కవి॒గ్ం॒శః । అ॒ముమే॒వా-ది॒త్యమా᳚ప్నోతి ॥ శ॒త-న్ద॑దాతి । శ॒తాయుః॒ పురు॑ష-శ్శ॒తేన్ద్రి॑యః । ఆయు॑ష్యే॒వేన్ద్రి॒యే ప్రతి॑తిష్ఠతి ॥ స॒హస్ర॑-న్దదాతి ।
స॒హస్ర॑ సమ్మిత-స్స్వ॒ర్గో లో॒కః ।
స్వ॒ర్గస్య॑ లో॒కస్యా॒-భిజి॑త్యై ॥ అ॒న్వి॒ష్ట॒క-న్దక్షి॑ణా దదాతి । సర్వా॑ణి॒ వయాగ్ం॑సి ॥ 29 ॥
సర్వ॒స్యాప్త్యై᳚ । సర్వ॒స్యా-వ॑రుద్ధ్యై ॥ యది॒ న వి॒న్దేత॑ । మ॒న్థానే॑తావ॒తో ద॑ద్యాదోద॒నాన్. వా᳚ । అ॒శ్ను॒తే త-ఙ్కామ᳚మ్ । యస్మై॒ కామా॑యా॒-గ్నిశ్చీ॒యతే᳚ ॥ ప॒ష్ఠౌ॒హీ-న్త్వ॒న్తర్వ॑తీ-న్దద్యాత్ ।
సా హి సర్వా॑ణి॒ వయాగ్ం॑సి । సర్వ॒స్యాప్త్యై᳚ । సర్వ॒స్యా-వ॑రుద్ధ్యై ॥ 30 ॥
హిర॑ణ్య-న్దదాతి । హిర॑ణ్య-జ్యోతిరే॒వ స్వ॒ర్గం-లోఁ॒కమే॑తి ॥ వాసో॑ దదాతి । తేనాయుః॒ ప్రతి॑రతే ॥ వే॒ది॒తృ॒తీ॒యే య॑జేత । త్రిష॑త్యా॒ హి దే॒వాః ।
స స॑త్యమ॒గ్ని-ఞ్చి॑నుతే ॥ తదే॒త-త్ప॑శుబ॒న్ధే బ్రాహ్మ॑ణ-మ్బ్రూయాత్ । నేత॑రేషు య॒జ్ఞేషు॑ ॥
యో హ॒ వై చతు॑ర్​హోతౄ-ననుసవ॒న-న్త॑ర్పయిత॒వ్యాన్॑. వేద॑ ॥ 31 ॥
తృప్య॑తి ప్ర॒జయా॑ ప॒శుభిః॑ ।
ఉపై॑నగ్ం సోమపీ॒థో న॑మతి ।
ఏ॒తే వై చతు॑ర్​హోతారో ఽనుసవ॒న-న్త॑ర్పయిత॒వ్యాః᳚ । యే బ్రా᳚హ్మ॒ణా బ॑హు॒విదః॑ ।
తేభ్యో॒ యద్దక్షి॑ణా॒ న నయే᳚త్ । దురి॑ష్టగ్గ్​ స్యాత్ । అ॒గ్నిమ॑స్య వృఞ్జీరన్న్ ।
తేభ్యో॑ యథా శ్ర॒ద్ధ-న్ద॑ద్యాత్ । స్వి॑ష్టమే॒వైతత్క్రి॑యతే ।
నాస్యా॒గ్నిం-వృఁ॑ఞ్జతే ॥ 32 ॥
హి॒ర॒ణ్యే॒ష్ట॒కో భ॑వతి । యావ॑దుత్త॒మ-మ॑ఙ్గులి-కా॒ణ్డం-యఁ॑జ్ఞ ప॒రుషా॒ సమ్మి॑తమ్ ।
తేజో॒ హిర॑ణ్యమ్ ॥ యది॒ హిర॑ణ్య॒-న్న వి॒న్దేత్ । శర్క॑రా అ॒క్తా ఉప॑దద్ధ్యాత్ । తేజో॑ ఘృ॒తమ్ । సతే॑జసమే॒-వాగ్ని-ఞ్చి॑నుతే ॥ అ॒గ్నిఞ్చి॒త్వా సౌ᳚త్రామ॒ణ్యా య॑జేత మైత్రావరు॒ణ్యా వా᳚ ।
వీ॒ర్యే॑ణ॒ వా ఏ॒ష వ్యృ॑ద్ధ్యతే ।
యో᳚-ఽగ్నిఞ్చి॑ను॒తే ॥ 33 ॥
యావ॑దే॒వ వీ॒ర్య᳚మ్ । తద॑స్మి-న్దధాతి ॥
బ్రహ్మ॑ణ॒-స్సాయు॑జ్యగ్ం సలో॒కతా॑-మాప్నోతి ।
ఏ॒తాసా॑మే॒వ దే॒వతా॑నా॒గ్ం॒ సాయు॑జ్యమ్ ।
సా॒ర్​ష్టితాగ్ం॑ సమాన లో॒కతా॑-మాప్నోతి । య ఏ॒తమ॒గ్ని-ఞ్చి॑ను॒తే । య ఉ॑చైనమే॒వం-వేఁద॑ ॥ ఏ॒తదే॒వ సా॑వి॒త్రే బ్రాహ్మ॑ణమ్ ।
అథో॑ నాచికే॒తే ॥ 34 ॥
(హోతా॒ చతు॑ర్​హోతౄణాగ్​ - స్రు॒తి - శ్చ॑కార - వా - భవన్త్య - గ్నిష్టో॒మేనా᳚ - ప్నోతి॒ - వయాగ్ం॑సి॒ - వయాగ్ం॑సి॒ - సర్వ॒స్యాప్త్యై॒ సర్వ॒స్యావ॑రుద్ధ్యై॒ - వేద॑ - వృఞ్జతే - చిను॒తే - +నవ॑ చ) (అ. 5)
అనువాకం 6 - వైశ్వసృజచయనమ్
యచ్చా॒మృతం॒-యఁచ్చ మర్త్య᳚మ్ । యచ్చ॒ ప్రాణి॑తి॒ యచ్చ॒ న । సర్వా॒స్తా ఇష్ట॑కాః కృ॒త్వా ।
ఉప॑ కామ॒దుఘా॑ దధే । తేనర్​షి॑ణా॒ తేన॒ బ్రహ్మ॑ణా । తయా॑ దే॒వత॑యా-ఽఙ్గిర॒స్వ-ద్ధ్రు॒వా సీ॑ద ॥ సర్వా॒-స్స్త్రియ॒-స్సర్వా᳚-న్పు॒గ్ం॒సః । సర్వ॒-న్న స్త్రీ॑-పుమఞ్చ॒ యత్ ।
సర్వా॒స్తాః ॥ యావ॑న్తః పా॒గ్ం॒సవో॒ భూమేః᳚ ॥ 35 ॥
సఙ్ఖ్యా॑తా దేవమా॒యయా᳚ । సర్వా॒స్తాః ॥ యావ॑న్త॒ ఊషాః᳚ పశూ॒నామ్ । పృ॒థి॒వ్యా-మ్పుష్టి॑ ర్​హి॒తాః । సర్వా॒స్తాః ॥ యావ॑తీ॒-స్సిక॑తా॒-స్సర్వాః᳚ ।
అ॒ఫ్స్వ॑న్తశ్చ॒ యా-శ్శ్రి॒తాః । సర్వా॒స్తాః ॥ యావ॑తీ॒-శ్శర్క॑రా॒ ధృత్యై᳚ । అ॒స్యా-మ్పృ॑థి॒వ్యామధి॑ ॥ 36 ॥
సర్వా॒స్తాః ॥ యావ॒న్తో-ఽశ్మా॑నో॒-ఽస్యా-మ్పృ॑థి॒వ్యామ్ । ప్ర॒తి॒ష్ఠాసు॒ ప్రతి॑ష్ఠితాః । సర్వా॒స్తాః ॥ యావ॑తీ ర్వీ॒రుధ॒-స్సర్వాః᳚ ।
విష్ఠి॑తాః పృథి॒వీమను॑ । సర్వా॒స్తాః ॥ యావ॑తీ॒రోష॑ధీ॒-స్సర్వాః᳚ ।
విష్ఠి॑తాః పృథి॒వీమను॑ । సర్వా॒స్తాః ॥ 37 ॥
యావ॑న్తో॒ వన॒స్పత॑యః । అ॒స్యా-మ్పృ॑థి॒వ్యామధి॑ । సర్వా॒స్తాః ॥
యావ॑న్తో గ్రా॒మ్యాః ప॒శవ॒-స్సర్వే᳚ । ఆ॒ర॒ణ్యాశ్చ॒ యే । సర్వా॒స్తాః ॥ యే ద్వి॒పాద॒-శ్చతు॑ష్పాదః । అ॒పాద॑ ఉదరస॒ర్పిణః॑ ।
సర్వా॒స్తాః ॥ యావ॒దాఞ్జ॑-నము॒చ్యతే᳚ ॥ 38 ॥
దే॒వ॒త్రా యచ్చ॑ మాను॒షమ్ । సర్వా॒స్తాః ॥ యావ॑త్కృ॒ష్ణాయ॑స॒గ్ం॒ సర్వ᳚మ్ ।
దే॒వ॒త్రా యచ్చ॑ మాను॒షమ్ । సర్వా॒స్తాః ॥
యావ॑ ల్లో॒హాయ॑స॒గ్ం॒ సర్వ᳚మ్ ।
దే॒వ॒త్రా యచ్చ॑ మాను॒షమ్ । సర్వా॒స్తాః ॥ సర్వ॒గ్ం॒ సీస॒గ్ం॒ సర్వ॒-న్త్రపు॑ ।
దే॒వ॒త్రా యచ్చ॑ మాను॒షమ్ ॥ 39 ॥
సర్వా॒స్తాః ॥ సర్వ॒గ్ం॒ హిర॑ణ్యగ్ం రజ॒తమ్ । దే॒వ॒త్రా యచ్చ॑ మాను॒షమ్ ।
సర్వా॒స్తాః ॥ సర్వ॒గ్ం॒ సువ॑ర్ణ॒గ్ం॒ హరి॑తమ్ । దే॒వ॒త్రా యచ్చ॑ మాను॒షమ్ ।
సర్వా॒స్తా ఇష్ట॑కాః కృ॒త్వా । ఉప॑కామ॒దుఘా॑ దధే । తేనర్​షి॑ణా॒ తేన॒ బ్రహ్మ॑ణా ।
తయా॑ దే॒వత॑యా-ఽఙ్గిర॒స్వ-ద్ధ్రు॒వా సీ॑ద ॥ 40 ॥
[భూమే॒ - రధి॒ - విష్ఠి॑తాః పృథి॒వీమను॒ సర్వా॒స్తా - ఉ॒చ్యత॑ - మాను॒షగ్ం - సీ॑ద ] (అ. 6)
(యచ్చ॒ స్త్రియః॑ పా॒గ్ం॒సవ॒ ఊషా॒-స్సిక॑తా॒-శ్శర్క॑రా॒ అశ్మా॑నో వీ॒రుధ॒ ఓష॑ధీ॒-ర్వన॒స్పత॑యో గ్రా॒మ్యా యే ద్వి॒పాదో॒ యావ॒దాఞ్జ॑నం॒-యాఁవ॑-త్కృ॒ష్ణాయ॑సం
ఁలో॒హాయ॑స॒గ్ం॒ సీస॒గ్ం॒ హిర॑ణ్య॒గ్ం॒ సువ॑ర్ణ॒గ్ం॒ హరి॑తమ॒ష్టాద॑శ)
అనువాకం 7 - వైశ్వసృజచయనమ్
సర్వా॒ దిశో॑ ది॒క్షు । యచ్చా॒న్త ర్భూ॒త-మ్ప్రతి॑ష్ఠితమ్ । సర్వా॒స్తా ఇష్ట॑కాః కృ॒త్వా ।
ఉప॑ కామ॒దుఘా॑ దధే ।
తేనర్​షి॑ణా॒ తేన॒ బ్రహ్మ॑ణా ।
తయా॑ దే॒వత॑యా-ఽఙ్గిర॒స్వ-ద్ధ్రు॒వా సీ॑ద ॥
అ॒న్తరి॑క్షఞ్చ॒ కేవ॑లమ్ ।
యచ్చా॒స్మి-న్న॑న్త॒రాహి॑తమ్ ।
సర్వా॒స్తాః ॥ ఆ॒న్త॒రి॒క్ష్య॑శ్చ॒ యాః ప్ర॒జాః ॥ 41 ॥
గ॒న్ధ॒ర్వా॒-ఫ్స॒రస॑శ్చ॒ యే । సర్వా॒స్తాః ॥ సర్వా॑-నుదా॒రాన్-థ్స॒లిలాన్॑ ।
అ॒న్తరి॑క్షే॒ ప్రతి॑ష్ఠితాన్ । సర్వా॒స్తాః ॥
సర్వా॑-నుదా॒రాన్-థ్స॑లి॒లాన్ ।
స్థా॒వ॒రాః ప్రో॒ష్యా᳚శ్చ॒ యే । సర్వా॒స్తాః ॥ సర్వా॒-న్ధుని॒గ్ం॒ సర్వా᳚న్-ధ్వ॒గ్ం॒సాన్ ।
హి॒మో యచ్చ॑ శీ॒యతే᳚ ॥ 42 ॥
సర్వా॒స్తాః ॥ సర్వా॒-న్మరీ॑చీ॒న్॒. విత॑తాన్ । నీ॒హా॒రో యచ్చ॑ శీ॒యతే᳚ । సర్వా॒స్తాః ॥ సర్వా॑ వి॒ద్యుత॒-స్సర్వా᳚న్-థ్స్తనయి॒త్నూన్ । హ్రా॒దునీ॒ ర్యచ్చ॑ శీ॒యతే᳚ । సర్వా॒స్తాః ॥ సర్వా॒-స్స్రవ॑న్తీ-స్స॒రితః॑ ।
సర్వ॑మఫ్సు చ॒రఞ్చ॒ యత్ । సర్వా॒స్తాః ॥ 43 ॥
యాశ్చ॒ కూప్యా॒ యాశ్చ॑ నా॒ద్యా᳚-స్సము॒ద్రియాః᳚ । యాశ్చ॑ వైశ॒న్తీరు॒త ప్రా॑స॒చీర్యాః ।
సర్వా॒స్తాః ॥ యే చో॒త్తిష్ఠ॑న్తి జీ॒మూతాః᳚ ।
యాశ్చ॒ వర్​ష॑న్తి వృ॒ష్టయః॑ । సర్వా॒స్తాః ॥ తప॒స్తేజ॑ ఆకా॒శమ్ । యచ్చా॑కా॒శే ప్రతి॑ష్ఠితమ్ ।
సర్వా॒స్తాః ॥ వా॒యుం-వఁయాగ్ం॑సి॒ సర్వా॑ణి ॥ 44 ॥
అ॒న్త॒రి॒క్ష॒చ॒రఞ్చ॒ యత్ । సర్వా॒స్తాః ॥ అ॒గ్నిగ్ం సూర్య॑-ఞ్చ॒న్ద్రమ్ । మి॒త్రం-వఁరు॑ణ॒-మ్భగ᳚మ్ । సర్వా॒స్తాః ॥ స॒త్యగ్గ్​ శ్ర॒ద్ధా-న్తపో॒ దమ᳚మ్ ।
నామ॑ రూ॒పఞ్చ॑ భూ॒తానా᳚మ్ । సర్వా॒స్తా ఇష్ట॑కాః కృ॒త్వా । ఉప॑ కామ॒దుఘా॑ దధే । తేనర్​షి॑ణా॒ తేన॒ బ్రహ్మ॑ణా ।
తయా॑ దే॒వత॑యా-ఽఙ్గిర॒స్వ-ద్ధ్రు॒వా సీ॑ద ॥ 45 ॥
(ప్ర॒జా-హి॒మో యచ్చ॑ శీ॒యతే॒-సర్వా॒స్తాః-సర్వా॑ణి॒-బ్రహ్మ॒ణైక॑-ఞ్చ) (అ. 7)
(దిశో॒-ఽన్తరి॑క్షమాన్తరి॒క్ష్య॑ ఉదా॒రాను॑దా॒రా-న్ధుని॒-మ్మరీ॑చీన్. వి॒ద్యుతః॒
స్రవ॑న్తీ॒ర్యాశ్చ॒ యే చ॒ తపో॑ వా॒యుమ॒గ్నిగ్ం స॒త్య-మ్పఞ్చ॑దశ)
అనువాకం 8 - వైశ్వసృజచయనమ్
సర్వా॒-న్దివ॒గ్ం॒ సర్వా᳚-న్దే॒వా-న్ది॒వి ।
యచ్చా॒న్త ర్భూ॒త-మ్ప్రతి॑ష్ఠితమ్ ।
సర్వా॒స్తా ఇష్ట॑కాః కృ॒త్వా । ఉప॑ కామ॒దుఘా॑ దధే । తేనర్​షి॑ణా॒ తేన॒ బ్రహ్మ॑ణా ।
తయా॑ దే॒వత॑యా-ఽఙ్గిర॒స్వద-ధ్రు॒వా సీ॑ద ॥ యావ॑తీ॒ స్తార॑కా॒-స్సర్వాః᳚ ।
విత॑తా రోచ॒నే ది॒వి । సర్వా॒స్తాః ॥ ఋచో॒ యజూగ్ం॑షి॒ సామా॑ని ॥ 46 ॥
అ॒థ॒ర్వా॒ఙ్గి॒రస॑శ్చ॒ యే । సర్వా॒స్తాః ॥ ఇ॒తి॒హా॒స॒పు॒రా॒ణఞ్చ॑ ।
స॒ర్ప॒దే॒వ॒జ॒నాశ్చ॒ యే । సర్వా॒స్తాః ॥
యే చ॑ లో॒కా యే చా॑లో॒కాః ।
అ॒న్త ర్భూ॒త-మ్ప్రతి॑ష్ఠితమ్ । సర్వా॒స్తాః ॥
యచ్చ॒ బ్రహ్మ॒ యచ్చా᳚బ్ర॒హ్మ ।
అ॒న్త ర్బ్ర॒హ్మ-న్ప్రతి॑ష్ఠితమ్ ॥ 47 ॥
సర్వా॒స్తాః ॥ అ॒హో॒రా॒త్రాణి॒ సర్వా॑ణి । అ॒ద్ర్ధ॒మా॒సాగ్​శ్చ॒ కేవ॑లాన్ ।
సర్వా॒స్తాః ॥ సర్వా॑నృ॒తూన్-థ్సర్వా᳚-న్మా॒సాన్ । సం॒​వఁ॒థ్స॒రఞ్చ॒ కేవ॑లమ్ ।
సర్వా॒స్తాః ॥ సర్వ॒-మ్భూత॒గ్ం॒ సర్వ॒-మ్భవ్య᳚మ్ । యచ్చా॒తో-ఽధి॑ భవి॒ష్యతి॑ ।
సర్వా॒స్తా ఇష్ట॑కాః కృ॒త్వా ।
ఉప॑ కామ॒దుఘా॑ దధే ।
తేనర్​షి॑ణా॒ తేన॒ బ్రహ్మ॑ణా ।
తయా॑ దే॒వత॑యా-ఽఙ్గిర॒స్వ-ద్ధ్రు॒వా సీ॑ద ॥ 48 ॥
(సామా॑ని - బ్ర॒హ్మ-న్ప్రతి॑ష్ఠితం - కృ॒త్వా త్రీణి॑ చ) (అ. 8)
(దివ॒-న్తార॑కా॒ ఋచ॑ ఇతిహాసపురా॒ణ-ఞ్చ॒ యే చ॒ యచ్చా॑హోరా॒త్రాణ్యృ॒తూ-న్భూత॒-న్నవ॑)
అనువాకం 9 - బ్రహ్మా సదస్యాసీనో వౌశ్వసృజాన్ వ్యాచష్టే
ఋ॒చా-మ్ప్రాచీ॑ మహ॒తీ దిగు॑చ్యతే ।
దక్షి॑ణా-మాహు॒ ర్యజు॑షామపా॒రామ్ ।
అథ॑ర్వణా॒-మగ్ంఇ॑రసా-మ్ప్ర॒తీచీ᳚ ।
సామ్నా॒-ముదీ॑చీ మహ॒తీ దిగు॑చ్యతే ॥
ఋ॒గ్భిః పూ᳚ర్వా॒హ్ణే ది॒వి దే॒వ ఈ॑యతే ।
య॒జు॒ర్వే॒దే తి॑ష్ఠతి॒ మద్ధ్యే॒ అహ్నః॑ ।
సా॒మ॒వే॒దే-నా᳚స్తమ॒యే మహీ॑యతే ।
వేదై॒-రశూ᳚న్య-స్త్రి॒భిరే॑తి॒ సూర్యః॑ ॥
ఋ॒గ్భ్యో జా॒తాగ్ం స॑ర్వ॒శో మూర్తి॑-మాహుః ।
సర్వా॒ గతి॑ ర్యాజు॒షీ హై॒వ శశ్వ॑త్ ॥ 49 ॥
సర్వ॒-న్తేజ॑ స్సామరూ॒ప్యగ్ం హ॑ శశ్వత్ । సర్వగ్ం॑ హే॒ద-మ్బ్రహ్మ॑ణా హై॒వ సృ॒ష్టమ్ ॥
ఋ॒గ్భ్యో జా॒తం-వైఁశ్యం॒-వఁర్ణ॑-మాహుః । య॒జు॒ర్వే॒ద-ఙ్క్ష॑త్రి॒యస్యా॑-హు॒ర్యోని᳚మ్ ।
సా॒మ॒వే॒దో బ్రా᳚హ్మ॒ణానా॒-మ్ప్రసూ॑తిః ।
పూర్వే॒ పూర్వే᳚భ్యో॒ వచ॑ ఏ॒త-దూ॑చుః ॥
ఆ॒ద॒ర్॒శ-మ॒గ్ని-ఞ్చి॑న్వా॒నాః ।
పూర్వే॑ విశ్వ॒ సృజో॒-ఽమృతాః᳚ ।
శ॒తం-వఁ॑ర్​ష సహ॒స్రాణి॑ । దీ॒క్షి॒తా-స్స॒త్ర-మా॑సత ॥ 50 ॥
తప॑ ఆసీ-ద్గృ॒హప॑తిః । బ్రహ్మ॑ బ్ర॒హ్మాభ॑వ-థ్స్వ॒యమ్ । స॒త్యగ్ం హ॒ హో తై॑షా॒మాసీ᳚త్ ।
య-ద్వి॑శ్వ॒సృజ॒ ఆస॑త ॥
అ॒మృత॑-మేభ్య॒ ఉద॑గాయత్ ।
స॒హస్ర॑-మ్పరివథ్స॒రాన్ ।
భూ॒తగ్ం హ॑ ప్రస్తో॒ తైషా॒మాసీ᳚త్ ।
భ॒వి॒ష్య-త్ప్రతి॑ చాహరత్ ॥
ప్రా॒ణో అ॑ద్ధ్వ॒ర్యు-ర॑భవత్ ।
ఇ॒దగ్ం సర్వ॒గ్ం॒ సిషా॑సతామ్ ॥ 51 ॥
అ॒పా॒నో వి॒ద్వా-నా॒వృతః॑ । ప్రతి॒ ప్రాతి॑ష్ఠ-దద్ధ్వ॒రే ॥ ఆ॒ర్త॒వా ఉ॑పగా॒తారః॑ । స॒ద॒స్యా॑ ఋ॒తవో॑-ఽభవన్న్ । అ॒ర్ధ॒మా॒సాశ్చ॒ మాసా᳚శ్చ । చ॒మ॒సా॒-ద్ధ్వ॒ర్య॒వో-ఽభ॑వన్న్ ॥
అశగ్ం॑ స॒-ద్బ్రహ్మ॑ణ॒-స్తేజః॑ ।
అ॒చ్ఛా॒వా॒కో ఽభ॑వ॒-ద్యశః॑ ।
ఋ॒త-మే॑షా-మ్ప్రశా॒స్తా-ఽఽసీ᳚త్ ।
య-ద్వి॑శ్వ॒ సృజ॒ ఆస॑త ॥ 52 ॥
ఊర్గ్-రాజా॑న॒-ముద॑వహత్ । ధ్రు॒వ॒ గో॒ప-స్సహో॑-ఽభవత్ । ఓజో॒-ఽభ్య॑ష్టౌ॒-ద్గ్రావ్.ణ్ణః॑ ।
య-ద్వి॑శ్వ॒ సృజ॒ ఆస॑త ॥
అప॑చితిః పో॒త్రీయా॑-మయజత్ । నే॒ష్ట్రీయా॑-మయజ॒-త్త్విషిః॑ । ఆగ్నీ᳚ద్ధ్రా-ద్వి॒దుషీ॑ స॒త్యమ్ । శ్ర॒ద్ధా హై॒వా య॑జ-థ్స్వ॒యమ్ ॥ ఇరా॒ పత్నీ॑ విశ్వ॒ సృజా᳚మ్ । ఆకూ॑తి-రపినడ్ఢ॒విః ॥ 53 ॥
ఇ॒ద్ధ్మగ్ం హ॒ క్షుచ్ చై᳚భ్య ఉ॒గ్రే । తృ॒ష్ణా చా వ॑హతాము॒భే ॥ వాగే॑షాగ్ం సుబ్రహ్మ॒ణ్యా-ఽఽసీ᳚త్ । ఛ॒న్దో॒ యో॒గాన్. వి॑జాన॒తీ ।
క॒ల్ప॒త॒న్త్రాణి॑ తన్వా॒నా-ఽహః॑ । స॒గ్గ్॒స్థాశ్చ॑ సర్వ॒శః ॥ అ॒హో॒రా॒త్రే ప॑శుపా॒ల్యౌ । ము॒హూ॒ర్తాః ప్రే॒ష్యా॑ అభవన్న్ । మృ॒త్యుస్ తద॑-భవ-ద్ధా॒తా । శ॒మి॒తో గ్రో వి॒శా-మ్పతిః॑ ॥ 54 ॥
వి॒శ్వ॒సృజః॑ ప్రథ॒మా-స్స॒త్ర-మా॑సత । స॒హస్ర॑ సమ॒-మ్ప్రసు॑తేన॒ యన్తః॑ ।
తతో॑ హ జజ్ఞే॒ భువ॑నస్య గో॒పాః । హి॒ర॒ణ్మయః॑ శ॒కుని॒ ర్బ్రహ్మ॒ నామ॑ ॥ యేన॒ సూర్య॒-స్తప॑తి॒ తేజ॑సే॒-ద్ధః । పి॒తా పు॒త్రేణ॑ పితృ॒మాన్. యోని॑యోనౌ । నావే॑దవి-న్మనుతే॒ త-మ్బృ॒హన్త᳚మ్ । స॒ర్వా॒ను॒భు-మా॒త్మానగ్ం॑ సమ్పరా॒యే ॥
ఏ॒ష ని॒త్యో మ॑హి॒మా బ్రా᳚హ్మ॒ణస్య॑ ।
న కర్మ॑ణా వర్ధతే॒ నో కనీ॑యాన్ ॥ 55 ॥
తస్యై॒వాత్మా ప॑ద॒విత్తం-విఁ॑దిత్వా ।
న కర్మ॑ణా లిప్యతే॒ పాప॑కేన ॥
పఞ్చ॑పఞ్చా॒శత॑-స్త్రి॒వృతః॑ సం​వఁథ్స॒రాః ।
పఞ్చ॑పఞ్చా॒శతః॑ పఞ్చద॒శాః । పఞ్చ॑పఞ్చా॒శతః॑ సప్తద॒శాః ।
పఞ్చ॑పఞ్చా॒శత॑ ఏకవి॒గ్ం॒శాః ।
వి॒శ్వ॒సృజాగ్ం॑ స॒హస్ర॑ సం​వఁథ్సరమ్ ॥
ఏ॒తేన॒ వై వి॑శ్వ॒సృజ॑ ఇ॒దం-విఁశ్వ॑-మసృజన్త । య-ద్విశ్వ॒-మసృ॑జన్త । తస్మా᳚-ద్విశ్వ॒సృజః॑ ॥
విశ్వ॑-మేనా॒-నను॒ ప్రజా॑యతే । బ్రహ్మ॑ణ॒-స్సాయు॑జ్యగ్ం సలో॒కతాం᳚-యఁన్తి ।
ఏ॒తాసా॑మే॒వ దే॒వతా॑నా॒గ్ం॒ సాయు॑జ్యమ్ । సా॒ర్​ష్టితాగ్ం॑ సమాన లో॒కతాం᳚-యఁన్తి ।
య ఏ॒త-దు॑ప॒యన్తి॑ । యే చై॑న॒-త్ప్రాహుః॑ ।
యేభ్య॑-శ్చైన॒-త్ప్రాహుః॑ ॥
ఓమ్ ॥ 56 ॥
(శశ్వ॑ - దాసత॒ - సిషా॑సతా॒ - మాస॑త - హ॒విష్ - పతిః॒ - కనీ॑యా॒న్ - తస్మా᳚-ద్విశ్వ॒సృజో॒-ఽష్టౌ చ॑) (అ. 9)
(తుభ్యం॑ - దే॒వేభ్య॒ - స్తప॑సా - దే॒వేభ్యో॒ - బ్రహ్మ॒ వై చతు॑ర్​హోతారో॒ - యచ్చా॒మృత॒గ్ం॒ - సర్వా॒ దిశో॑ ది॒క్షు - సర్వా॒-న్దివ॑ - మృ॒చా-మ్ప్రాచీ॒ నవ॑)
(తుభ్యం॒ - తప॑సా॒ - తా వా ఏ॒తాః పఞ్చ॒ - హిర॑ణ్య-న్దదాతి॒ - సర్వా॒ దిశ॒ - స్తప॑ ఆసీద్గృ॒హప॑తి॒-ష్షట్ప॑ఞ్చా॒శత్)
(తుభ్య॒-మోం)
॥ హరిః॑ ఓమ్ ॥
॥ తైత్తిరీయ యజుర్బ్రాహ్మణే కాఠకే తృతీయ ప్రశ్న-స్సమాప్తః ॥
॥ ఇతి తైత్తిరీయ యజుర్బ్రాహ్మణే కాఠకం సమాప్తమ్ ॥
Roman (IAST) Transliteration
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe kāṭhake tṛtīyaḥ praśnaḥ - vaiśvasṛjacayanam
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
cātur​hotracayanaṃ-vai~śvasṛjacayana-ñca
anuvākaṃ 1 - vaiśvasṛjacayanāṅgabhūtāḥ divaśśyenaya iṣṭayaḥ
tubhya॒-ntā a̭ṅgirastama॒ viśvā᳚-ssukṣi॒tayaḥ॒ pṛtha̭k | agne॒ kāmā̭ya yemire || a॒śyāma॒ ta-ṅkāma̭magne॒ tavo॒ tya̭śyāma̭ ra॒yigṃ ra̭yiva-ssu॒vīra᳚m | a॒śyāma॒ vāja̭ma॒bhi vā॒jaya̭nto॒ 'śyāma̭ dyu॒mnama̭jarā॒jara̭-nte || |
āśā̭nā-ntvā ''śāpā॒lebhyaḥ̭ | ca॒turbhyo̭ a॒mṛte᳚bhyaḥ | i॒da-mbhū॒tasyādhya̭kṣebhyaḥ | vi॒dhema̭ ha॒viṣā̭ va॒yam || viśvā॒ āśā॒ madhṷnā॒ sagṃsṛ̭jāmi | a॒na॒mī॒vā āpa॒ oṣa̭dhayo bhavantu | a॒yaṃ-ya~ja̭māno॒ mṛdho॒ vya̭syatāṃ agṛ̭bhītāḥ pa॒śavaḥ̭ santu॒ sarve᳚ || |
anṷ no॒-'dyā-'nṷmatirya॒jña-nde॒veṣṷ manyatām | a॒gniśca̭ havya॒vāha̭no॒ bhava̭tā-ndā॒śuṣe॒ mayaḥ̭ || anvida̭numate॒ tva-mmanyā̭sai॒ śañca̭naḥ kṛdhi | kratve॒ dakṣā̭ya no hinu॒ praṇa॒ āyūgṃ̭ṣi tāriṣaḥ || |
kāmo̭ bhū॒tasya॒ bhavya̭sya | sa॒mrāḍeko॒ virā̭jati | sa i॒da-mprati̭ paprathe | ṛ॒tūnu-thsṛ̭jate va॒śī || kāma॒stadagre॒ sama̭varta॒tādhi̭ | mana̭so॒ retaḥ̭ pratha॒maṃ-ya~dāsī᳚t | sa॒to bandhu॒masa̭ti॒ nira̭vindann | hṛ॒di pra॒tīṣyā̭ ka॒vayo̭ manī॒ṣā || |
brahma̭ jajñā॒na-mpra̭tha॒ma-mpu॒rastā॒dvi sī̭ma॒ta-ssu॒ruco̭ ve॒na ā̭vaḥ | sa bu॒dhniyā̭ upa॒mā a̭sya vi॒ṣṭhā-ssa॒taśca॒ yoni॒masa̭taśca॒ vivaḥ̭ || pi॒tā vi॒rājā̭mṛṣa॒bho ra̭yī॒ṇām | a॒ntari̭kṣaṃ-vi~॒śvarṷ̄pa॒ āvi̭veśa | tama॒rkai-ra॒bhya̭rcanti va॒thsam | brahma॒ santa॒-mbrahma̭ṇā va॒rdhaya̭ntaḥ || |
ya॒jño rā॒yo ya॒jña ī̭śe॒ vasṷ̄nām | ya॒jña-ssa॒syānā̭mu॒ta sṷkṣitī॒nām | ya॒jña i॒ṣṭaḥ pū॒rvaci̭tti-ndadhātu | ya॒jño bra̭hma॒ṇvāgṃ apyḙtu de॒vān || a॒yaṃ-ya~॒jño va̭rdhatā॒-ṅgobhi॒raśvaiḥ᳚ | i॒yaṃ-ve~diḥ̭ svapa॒tyā su॒vīrā᳚ | i॒da-mba॒r॒hirati̭ ba॒r॒hīg​ṣya॒nyā | i॒maṃ-ya~॒jñaṃ-vi~śvḙ avantu de॒vāḥ || | āpo̭ bha॒drā ghṛ॒tamidāpa̭ āsura॒gnī-ṣomaṷ bibhra॒tyāpa॒ i-ttāḥ | tī॒vro raso̭ madhu॒pṛcā̭ maraṅga॒ma ā mā᳚ prā॒ṇena̭ sa॒ha varca̭sā gann || ādi-tpa̭śyāmyu॒ta vā̭ śṛṇo॒myā mā॒ ghoṣo̭ gacchati॒ vānna̭ āsām | manyḙ bhejā॒no a॒mṛta̭sya॒ tar​hi॒ hira̭ṇyavarṇā॒ atṛ̭paṃ-ya~॒dā vaḥ̭ || |
tubhya̭-mbharanti kṣi॒tayo̭ yaviṣṭha | ba॒lima̭gne॒ anti̭ ta॒ ota dū॒rāt | ā bhandi̭ṣṭhasya suma॒ti-ñci̭kiddhi | bṛ॒hattḙ agne॒ mahi॒ śarma̭ bha॒dram || yo de॒hyo ana̭mayadvadha॒snaiḥ | yo arya̭patnī-ru॒ṣasa̭śca॒kāra̭ | sa ni॒rudhyā॒ nahṷṣo ya॒hvo a॒gniḥ | viśa̭ścakre bali॒hṛta॒-ssaho̭bhiḥ || |
pūrva̭-ndevā॒ apa̭reṇā-nu॒paśya॒ñjanma̭bhiḥ | janmā॒nyava̭raiḥ॒ parā̭ṇi | vedā̭ni devā a॒yama॒smīti॒ mām | a॒hagṃ hi॒tvā śarī̭ra-ñja॒rasaḥ̭ pa॒rastā᳚t || prā॒ṇā॒pā॒nau cakṣu॒-śśrotra᳚m | vāca॒-mmana̭si॒ sambhṛ̭tām | hi॒tvā śarī̭ra-ñja॒rasaḥ̭ pa॒rastā᳚t | ā bhūti॒-mbhūtiṃ̭-va~॒yama̭śnavāmahai || |
ha॒vya॒vāha̭-mabhimāti॒ṣā-'ha᳚m | ra॒kṣo॒haṇa॒-mpṛta̭nāsu ji॒ṣṇum | jyoti̭ṣmanta॒-ndīdya̭ta॒-mpura̭ndhim | a॒gnigg​ svi̭ṣṭa॒kṛta॒mā hṷvema || svi̭ṣṭamagne a॒bhi ta-tpṛ̭ṇāhi | viśvā̭ deva॒ pṛta̭nā a॒bhiṣya | u॒ru-nnaḥ॒ panthā᳚-mpradi॒śanvi bhā̭hi | jyoti̭ṣmaddhehya॒jara̭-nna॒ āyuḥ̭ || || 1 ||
tubhya॒-ndaśa̭ (a. 1)
anuvākaṃ 2 - tāsā-mbrāhmaṇam
de॒vebhyo॒ vai sva॒rgo lo॒kasti॒ro̭-'bhavat |
te pra॒jāpa̭ti-mabruvann |
prajā̭pate sva॒rgo vai no̭ lo॒kasti॒ro̭-'bhūt | tamanvi॒ccheti̭ | taṃ-ya~̭jñakra॒tubhi॒-ranvai᳚cchat | taṃ-ya~̭jñakra॒tubhi॒-rnānva̭vindat |
tamiṣṭi̭bhi॒-ranvai᳚cchat | tamiṣṭi̭bhi॒-ranva̭vindat |
tadiṣṭī̭nā-miṣṭi॒tvam | eṣṭa̭yo ha॒vai nāma̭ |
tā iṣṭa̭ya॒ ityāca̭kṣate pa॒rokṣḙṇa | pa॒rokṣa̭ priyā iva॒ hi de॒vāḥ || 2 ||
tamāśā᳚-'bravīt | prajā̭pata ā॒śayā॒ vai śrā᳚myasi |
a॒hamu॒ vā āśā᳚-'smi | mā-nnu ya̭jasva |
atha̭ te sa॒tyā-''śā̭ bhaviṣyati | anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ve~॒thsyasīti̭ | sa e॒tama॒gnaye॒ kāmā̭ya puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnira̭vapat |
ā॒śāyai̭ ca॒rum | anṷmatyai ca॒rum | tato॒ vai tasya̭ sa॒tyā-''śā̭ 'bhavat | anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒ka-ma̭vindat | sa॒tyā ha॒ vā a॒syāśā̭ bhavati |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-vi~̭ndati | ya e॒tena̭ ha॒viṣā॒ yaja̭te | ya ṷ cainade॒vaṃ-ve~da̭ || so-'tra̭ juhoti | a॒gnaye॒ kāmā̭ya॒ svāhā॒-''śāyai॒ svāhā᳚ | anṷmatyai॒ svāhā᳚ pra॒jāpa̭taye॒ svāhā᳚ |
sva॒rgāya̭ lo॒kāya॒ svāhā॒-'gnaye᳚ sviṣṭa॒kṛte॒ svāheti̭ || 3 ||
ta-ṅkāmo᳚-'bravīt | prajā̭pate॒ kāmḙna॒ vai śrā᳚myasi | a॒hamu॒vai kāmo᳚-'smi | mā-nnu ya̭jasva | atha̭ te sa॒tyaḥ kāmo̭ bhaviṣyati | anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ve~॒thsyasīti̭ | sa e॒tama॒gnaye॒ kāmā̭ya puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnira̭vapat | kāmā̭ya ca॒rum | anṷmatyai ca॒rum |
tato॒ vai tasya̭ sa॒tyaḥ kāmo̭-'bhavat |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kama̭vindat |
sa॒tyo ha॒ vā a̭sya॒ kāmo̭ bhavati |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-vi~̭ndati |
ya e॒tena̭ ha॒viṣā॒ yaja̭te |
ya ṷ cainade॒vaṃ-ve~da̭ | so-'tra̭ juhoti |
a॒gnaye॒ kāmā̭ya॒ svāhā॒ kāmā̭ya॒ svāhā᳚ |
anṷmatyai॒ svāhā᳚ pra॒jāpa̭taye॒ svāhā᳚ |
sva॒rgāya̭ lo॒kāya॒ svāhā॒-'gnaye᳚ sviṣṭa॒kṛte॒ svāheti̭ || 4 ||
ta-mbrahmā᳚-'bravīt | prajā̭pate॒ brahma̭ṇā॒ vaiśrā᳚myasi | a॒hamu॒ vai brahmā᳚-'smi |
mā-nnu ya̭jasva | atha̭ te brahma॒ṇvān. ya॒jño bha̭viṣyati | anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ve~॒thsyasīti̭ | sa e॒tama॒gnaye॒ kāmā̭ya puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnira̭vapat | brahma̭ṇe ca॒rum | anṷmatyai ca॒rum | tato॒ vai tasya̭ brahma॒ṇvān. ya॒jño̭-'bhavat | anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kama̭vindat | bra॒hma॒ṇvān. ha॒ vā a̭sya ya॒jño bha̭vati |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-vi~̭ndati | ya e॒tena̭ ha॒viṣā॒ yaja̭te | ya ṷcainade॒vaṃ-ve~da̭ | so-'tra̭ juhoti | a॒gnaye॒ kāmā̭ya॒ svāhā॒ brahma̭ṇe॒ svāhā᳚ | anṷmatyai॒ svāhā᳚ pra॒jāpa̭taye॒ svāhā᳚ | sva॒rgāya̭ lo॒kāya॒ svāhā॒ 'gnaye᳚ sviṣṭa॒kṛte॒ svāheti̭ || 5 ||
taṃ-ya~॒jño᳚-'bravīt | prajā̭pate ya॒jñena॒ vai śrā᳚myasi | a॒hamu॒ vai ya॒jño᳚-'smi |
mā-nnu ya̭jasva | atha̭ te sa॒tyo ya॒jño bha̭vaṣyati | anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ve~॒thsyasīti̭ |
sa e॒tama॒gnaye॒ kāmā̭ya puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnira̭vapat | ya॒jñāya̭ ca॒rum | anṷmatyai ca॒rum | tato॒ vai tasya̭ sa॒tyo ya॒jño̭-'bhavat | anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kama̭vindat | sa॒tyo ha॒ vā a̭sya ya॒jño bha̭vati |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-vi~̭ndati |
ya e॒tena̭ ha॒viṣā॒ yaja̭te |
ya ṷcainade॒vaṃ-ve~da̭ | so-'tra̭ juhoti |
a॒gnaye॒ kāmā̭ya॒ svāhā̭ ya॒jñāya॒ svāhā᳚ |
anṷmatyai॒ svāhā᳚ pra॒jāpa̭taye॒ svāhā᳚ |
sva॒rgāya̭ lo॒kāya॒ svāhā॒-'gnaye᳚ sviṣṭa॒kṛte॒ svāheti̭ || 6 ||
tamāpo᳚-'bruvann | prajā̭pate॒-'phsu vai sarve॒ kāmā᳚-śśri॒tāḥ | va॒yamu॒ vā āpa̭ssmaḥ | a॒smānnu ya̭jasva | atha॒ tvayi॒ sarve॒ kāmā᳚-śśrayiṣyante | anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ve~॒thsyasīti̭ |
sa e॒tama॒gnaye॒ kāmā̭ya puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnira̭vapat | a॒dbhyaśca॒rum |
anṷmatyai ca॒rum | tato॒ vai tasmi॒n-thsarve॒ kāmā̭ aśrayanta | anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kama̭vindat | sarvḙ ha॒ vā a̭smi॒n kāmā᳚-śśrayante | anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-vi~̭ndati | ya e॒tena̭ ha॒viṣā॒ yaja̭te |
ya ṷcainade॒vaṃ-ve~da̭ | so-'tra̭ juhoti |
a॒gnaye॒ kāmā̭ya॒ svāhā॒ 'dbhya-ssvāhā᳚ |
anṷmatyai॒ svāhā᳚ pra॒jāpa̭taye॒ svāhā᳚ |
sva॒rgāya̭ lo॒kāya॒ svāhā॒-'gnaye᳚ sviṣṭa॒kṛte॒ svāheti̭ || 7 ||
tama॒gni rba̭li॒māna̭bravīt |
prajā̭pate॒ 'gnaye॒ vai ba̭li॒mate॒ sarvā̭ṇi bhū॒tāni̭ ba॒ligṃ ha̭ranti | a॒hamu॒ vā a॒gni rba̭li॒māna̭smi | mā-nnu ya̭jasva |
atha̭ te॒ sarvā̭ṇi bhū॒tāni̭ ba॒ligṃ ha̭riṣyanti |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ve~॒thsyasīti̭ |
sa e॒tama॒gnaye॒ kāmā̭ya puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnira̭vapat | a॒gnayḙ bali॒matḙ ca॒rum | anṷmatyai ca॒rum | tato॒ vai tasmai॒ sarvā̭ṇi bhū॒tāni̭ ba॒li-ma̭harann | anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kama̭vindat | sarvā̭ṇi ha॒ vā a̭smai bhū॒tāni̭ ba॒ligṃ ha̭ranti | anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-vi~̭ndati | ya e॒tena̭ ha॒viṣā॒ yaja̭te |
ya ṷcainade॒vaṃ-ve~da̭ | so-'tra̭ juhoti |
a॒gnaye॒ kāmā̭ya॒ svāhā॒ 'gnayḙ bali॒mate॒ svāhā᳚ | anṷmatyai॒ svāhā᳚ pra॒jāpa̭taye॒ svāhā᳚ |
sva॒rgāya̭ lo॒kāya॒ svāhā॒-'gnaye᳚ sviṣṭa॒kṛte॒ svāheti̭ || 8 ||
tamanṷvittira-bravīt | prajā̭pate sva॒rgaṃ-vai~ lo॒kamanṷ-vivithsasi | a॒hamu॒ vā anṷvittirasmi | mā-nnu ya̭jasva | atha̭ te sa॒tyā 'nṷvitti-rbhaviṣyati | anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ve~॒thsyasīti̭ |
sa e॒tama॒gnaye॒ kāmā̭ya puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnira̭vapat |
anṷvittyai ca॒rum | anṷmatyai ca॒rum |
tato॒ vai tasya̭ sa॒tyā 'nṷvittirabhavat |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒ka-ma̭vindat |
sa॒tyā ha॒ vā a॒syānṷvitti-rbhavati |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-vi~̭ndati |
ya e॒tena̭ ha॒viṣā॒ yaja̭te |
ya ṷcainade॒vaṃ-ve~da̭ | so-'tra̭ juhoti |
a॒gnaye॒ kāmā̭ya॒ svāhā-'nṷvittyai॒ svāhā᳚ |
anṷmatyai॒ svāhā᳚ pra॒jāpa̭taye॒ svāhā᳚ |
sva॒rgāya̭ lo॒kāya॒ svāhā॒-'gnaye᳚ sviṣṭa॒kṛte॒ svāheti̭ || 9 ||
tā vā e॒tā-ssa॒pta sva॒rgasya̭ lo॒kasya॒ dvāraḥ̭ |
di॒va-śśyḙna॒yo 'nṷvittayo॒ nāma̭ |
āśā᳚ pratha॒māgṃ ra̭kṣati |
kāmo᳚ dvi॒tīyā᳚m | brahma̭ tṛ॒tīyā᳚m | ya॒jñaśca̭tu॒rthīm | āpaḥ̭ pañca॒mīm |
a॒gni rba̭li॒mān-thṣa॒ṣṭhīm | anṷvitti-ssapta॒mīm |
anṷ ha॒ vai sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-vi~̭ndati |
kā॒ma॒cāro᳚-'sya sva॒rge lo॒ke bha̭vati |
ya e॒tābhi॒-riṣṭi̭bhi॒-ryaja̭te |
ya ṷcainā e॒vaṃ-ve~da̭ | tāsva̭nvi॒ṣṭi | pa॒ṣṭhau॒hī॒ va॒rā-nda̭dyā-tka॒gṃ॒ sañca̭ |
striyai̭ cābhā॒ragṃ samṛ̭ddhyai || 10 ||
anuvākaṃ 3 - upāghā nāmeṣṭayaḥ
tapa̭sā de॒vā de॒vatā॒-magra̭ āyann | tapa॒sar​ṣa̭ya॒-ssva̭ranva̭vindann |
tapa̭sā sa॒patnā॒-npraṇṷdā॒mārā̭tīḥ |
yene॒daṃ-vi~śva॒-mpari̭bhūtaṃ॒-ya~dasti̭ ||
pra॒tha॒ma॒ja-nde॒vagṃ ha॒viṣā̭ vidhema | sva॒ya॒bhu-mbrahma̭ para॒ma-ntapo॒ yat |
sa e॒va pu॒tra-ssa pi॒tā sa mā॒tā |
tapo̭ ha ya॒kṣa-mpra̭tha॒magṃ samba̭bhūva ||
śra॒ddhayā dḙvo deva॒tva-ma̭śnute |
śra॒ddhā pra̭ti॒ṣṭhā lo॒kasya̭ de॒vī || 11 ||
sā no̭ juṣā॒ṇopa̭ ya॒jña-māgā᳚t |
kāma̭vathsā॒ 'mṛta॒-nduhā̭nā ||
śra॒ddhā de॒vī pra̭thama॒jā ṛ॒tasya̭ |
viśva̭sya bha॒rtrī jaga̭taḥ prati॒ṣṭhā |
tāg​ śra॒ddhāgṃ ha॒viṣā̭ yajāmahe |
sā no̭ lo॒ka-ma॒mṛta̭-ndadhātu |
īśā̭nā de॒vī bhuva̭na॒syādhi̭patnī || āgā᳚thsa॒tyagṃ ha॒viri॒da-ñjṷṣā॒ṇam |
yasmā᳚dde॒vā ja̭jñire॒ bhuva̭nañca॒ viśve᳚ |
tasmai̭ vidhema ha॒viṣā̭ ghṛ॒tena̭ || 12 ||
yathā̭ de॒vai-ssa̭dha॒māda̭-mmadema ||
yasya̭ prati॒ṣṭho-rva̭ntari̭kṣam |
yasmā᳚dde॒vā ja̭jñire॒ bhuva̭nañca॒ sarve᳚ |
tathsa॒tya-marca॒dupa̭ya॒jña-nna॒ āgā᳚t | brahmāhṷtī॒-rupa॒moda̭mānam ||
mana̭so॒ vaśe॒ sarva̭mi॒da-mba̭bhūva |
nānyasya॒ mano॒ vaśa॒manvi̭yāya |
bhī॒ṣmo hi de॒va-ssaha̭sa॒-ssahī̭yān |
sa no̭ juṣā॒ṇa upa̭ ya॒jñamāgā᳚t ||
ākṷ̄tīnā॒-madhi̭pati॒-ñceta̭sā-ñca || 13 ||
sa॒ṅka॒lpajṷ̄ti-nde॒vaṃ-vi~̭pa॒ścim |
mano॒ rājā̭nami॒ha va॒rdhaya̭ntaḥ |
u॒pa॒ha॒ve᳚ 'sya suma॒tau syā̭ma ||
cara̭ṇa-mpa॒vitraṃ॒-vi~ta̭ta-mpurā॒ṇam |
yena̭ pū॒tastara̭ti duṣkṛ॒tāni̭ |
tena̭ pa॒vitrḙṇa śu॒ddhena̭ pū॒tāḥ |
ati̭ pā॒pmāna॒-marā̭ti-ntarema ||
lo॒kasya॒ dvāra̭-marci॒ma-tpa॒vitra᳚m |
jyoti̭ṣma॒-dbhrāja̭māna॒-mmaha̭svat | a॒mṛta̭sya॒ dhārā̭ bahu॒dhā doha̭mānam |
cara̭ṇa-nno lo॒ke sudhi̭tā-ndadhātu ||
a॒gnirmū॒rdhā di॒vaḥ ka॒ku-tpatiḥ̭ pṛthi॒vyā a॒yam | a॒pāgṃ retāgṃ̭si jinvati || bhuvo̭ ya॒jñasya॒ raja̭saśca ne॒tā yatrā̭ ni॒yudbhi॒-ssaca̭se śi॒vābhiḥ̭ | di॒vi mū॒rdhāna̭-ndadhiṣe suva॒r॒ṣā-ñji॒hvāma̭gne cakṛṣe havya॒vāha᳚m || ||
anṷ no॒-'dyā-'nṷmatirya॒jña-nde॒veṣṷ manyatām | a॒gniśca̭ havya॒vāha̭no॒ bhava̭tā-ndā॒śuṣe॒ mayaḥ̭ || anvida̭numate॒ tva-mmanyā̭sai॒ śañca̭naḥ kṛdhi | kratve॒ dakṣā̭ya no hinu॒ praṇa॒ āyūgṃ̭ṣi tāriṣaḥ || ||
ha॒vya॒vāha̭-mabhimāti॒ṣā-'ha᳚m | ra॒kṣo॒haṇa॒-mpṛta̭nāsu ji॒ṣṇum | jyoti̭ṣmanta॒-ndīdya̭ta॒-mpura̭ndhim | a॒gnigg​ svi̭ṣṭa॒kṛta॒mā hṷvema || svi̭ṣṭamagne a॒bhi ta-tpṛ̭ṇāhi | viśvā̭ deva॒ pṛta̭nā a॒bhiṣya | u॒ru-nnaḥ॒ panthā᳚-mpradi॒śanvi bhā̭hi | jyoti̭ṣmaddhehya॒jara̭-nna॒ āyuḥ̭ || || 14 ||
(de॒vī - ghṛ॒tena॒ - ceta̭sā-ñca॒ - doha̭māna-ñca॒tvāri̭ ca) (a. 3)
anuvākaṃ 4 - tāsā-mbrāhmaṇam
de॒vebhyo॒ vai sva॒rgo lo॒kasti॒ro̭ 'bhavat |
te pra॒jāpa̭ti-mabruvann | prajā̭pate sva॒rgo
vai no̭ lo॒kasti॒ro̭-'bhūt | tamanvi॒ccheti̭ |
taṃ-ya~̭jñakra॒tubhi॒-ranvai᳚cchat |
taṃ-ya~̭jñakra॒tubhi॒ rnānva̭vindat |
tamiṣṭi̭bhi॒-ranvai᳚cchat | tamiṣṭi̭bhi॒-ranva̭vindat | tadiṣṭī̭nā-miṣṭi॒tvam | eṣṭa̭yo ha॒ vai nāma̭ | tā iṣṭa̭ya॒ ityā ca̭kṣate pa॒rokṣḙṇa |
pa॒rokṣa̭priyā iva॒ hi de॒vāḥ || 15 ||
ta-ntapo᳚-' bravīt | prajā̭pate॒ tapa̭sā॒ vai
śrā᳚myasi | a॒hamu॒ vai tapo᳚-' smi |
mā-nnu ya̭jasva |
atha̭ te sa॒tya-ntapo̭ bhaviṣyati |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ve~॒thsyasīti̭ |
sa e॒tamā᳚gne॒ya-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnira̭vapat | tapa̭se ca॒rum | anṷmatyai ca॒rum |
tato॒ vai tasya̭ sa॒tya-ntapo̭ 'bhavat |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kama̭vindat |
sa॒tya gṃ ha॒ vā a̭sya॒ tapo̭ bhavati |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-vi~̭ndati |
ya e॒tena̭ ha॒viṣā॒ yaja̭te |
ya ṷ cainade॒vaṃ-ve~da̭ | so-'tra̭ juhoti | a॒gnaye॒ svāhā॒ tapa̭se॒ svāhā᳚ |
anṷmatyai॒ svāhā᳚ pra॒jāpa̭taye॒ svāhā᳚ |
sva॒rgāya̭ lo॒kāya॒ svāhā॒-'gnaye᳚ sviṣṭa॒kṛte॒ svāheti̭ || 16 ||
tagg​ śra॒ddhā-'bra̭vīt | prajā̭pate śra॒ddhayā॒ vai śrā᳚myasi | a॒hamu॒ vai śra॒ddhā-'smi̭ | mā-nnu ya̭jasva | atha̭ te sa॒tyā śra॒ddhā bha̭viṣyati | anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ve~॒thsyasīti̭ |
sa e॒tamā᳚-'gne॒ya-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnira̭vapat | śra॒ddhāyai̭ ca॒rum | anṷmatyai ca॒rum | tato॒ vai tasya̭ sa॒tyā śra॒ddhā-'bha̭vat |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kama̭vindat |
sa॒tyā ha॒ vā a̭sya śra॒ddhā bha̭vati |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-vi~̭ndati |
ya e॒tena̭ ha॒viṣā॒ yaja̭te |
ya ṷ cainade॒vaṃ-ve~da̭ | so-'tra̭ juhoti | a॒gnaye॒ svāhā᳚ śra॒ddhāyai॒ svāhā᳚ |
anṷmatyai॒ svāhā᳚ pra॒jāpa̭taye॒ svāhā᳚ |
sva॒rgāya̭ lo॒kāya॒ svāhā॒-'gnaye᳚ sviṣṭa॒kṛte॒ svāheti̭ || 17 ||
tagṃ sa॒tya-ma̭bravīt | prajā̭pate sa॒tyena॒ vai śrā᳚myasi | a॒hamu॒ vai sa॒tyama̭smi | mā-nnu ya̭jasva | atha̭ te sa॒tyagṃ sa॒tya-mbha̭viṣyati | anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ve~॒thsyasīti̭ |
sa e॒tamā᳚-'gne॒ya-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnira̭vapat | sa॒tyāya̭ ca॒rum | anṷmatyai ca॒rum |
tato॒ vai tasya̭ sa॒tyagṃ sa॒tyama̭bhavat |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kama̭vindat |
sa॒tyagṃ ha॒ vā a̭sya sa॒tya-mbha̭vati |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-vi~̭ndati |
ya e॒tena̭ ha॒viṣā॒ yaja̭te |
ya ṷcainade॒vaṃ-ve~da̭ | so-'tra̭ juhoti |
a॒gnaye॒ svāhā̭ sa॒tyāya॒ svāhā᳚ |
anṷmatyai॒ svāhā᳚ pra॒jāpa̭taye॒ svāhā᳚ |
sva॒rgāya̭ lo॒kāya॒ svāhā॒-'gnaye᳚ sviṣṭa॒kṛte॒ svāheti̭ || 18 ||
ta-mmano᳚-'bravīt | prajā̭pate॒ mana̭sā॒ vai śrā᳚myasi | a॒hamu॒ vai mano᳚-'smi |
mā-nnu ya̭jasva |
atha̭ te sa॒tya-mmano̭ bhaviṣyati |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ve~॒thsyasīti̭ |
sa e॒tamā᳚-'gne॒ya-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnira̭vapat | mana̭se ca॒rum | anṷmatyai ca॒rum | tato॒ vai tasya̭ sa॒tya-mmano̭-'bhavat |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kama̭vindat | sa॒tyagṃ ha॒ vā a̭sya॒ mano̭ bhavati | anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-vi~̭ndati | ya e॒tena̭ ha॒viṣā॒ yaja̭te |
ya ṷcaina de॒vaṃ-ve~da̭ | so-'tra̭ juhoti |
a॒gnaye॒ svāhā॒ mana̭se॒ svāhā᳚ |
anṷmatyai॒ svāhā᳚ pra॒jāpa̭taye॒ svāhā᳚ |
sva॒rgāya̭ lo॒kāya॒ svāhā॒-'gnaye᳚ sviṣṭa॒kṛte॒ svāheti̭ || 19 ||
ta-ñcara̭ṇa-mabravīt | prajā̭pate॒ cara̭ṇena॒ vai śrā᳚myasi | a॒hamu॒ vai cara̭ṇamasmi | mā-nnu ya̭jasva | atha̭ te sa॒tya-ñcara̭ṇa-mbhaviṣyati | anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ve~॒thsyasīti̭ |
sa e॒tamā᳚-'gne॒ya-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnira̭vapat | cara̭ṇāya ca॒rum | anṷmatyai ca॒rum | tato॒ vai tasya̭ sa॒tya-ñcara̭ṇamabhavat |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kama̭vindat |
sa॒tyagṃ ha॒ vā a̭sya॒ cara̭ṇa-mbhavati |
anṷsva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-vi~̭ndati |
ya e॒tena̭ ha॒viṣā॒ yaja̭te |
ya ṷcainade॒vaṃ-ve~da̭ | so-'tra̭ juhoti |
a॒gnaye॒ svāhā॒ cara̭ṇāya॒ svāhā᳚ |
anṷmatyai॒ svāhā᳚ pra॒jāpa̭taye॒ svāhā᳚ |
sva॒rgāya̭ lo॒kāya॒ svāhā॒-'gnaye᳚ sviṣṭa॒kṛte॒ svāheti̭ || 20 ||
tā vā e॒tāḥ pañca̭ sva॒rgasya̭ lo॒kasya॒ dvāraḥ̭ |
apā̭ghā॒ anṷvittayo॒ nāma̭ | tapaḥ̭ pratha॒māgṃ ra̭kṣati | śra॒ddhā dvi॒tīyā᳚m | sa॒tya-ntṛ॒tīyā᳚m |
mana̭ścatu॒rthīm | cara̭ṇa-mpañca॒mīm |
anṷ ha॒ vai sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-vi~̭ndati |
kā॒ma॒cāro᳚-'sya sva॒rge lo॒ke bha̭vati |
ya e॒tābhi॒-riṣṭi̭bhi॒-ryaja̭te |
ya ṷcainā e॒vaṃ-ve~da̭ |
anuvākaṃ 5 - cātur​hotracayanam
brahma॒ vai catṷr​hotāraḥ | catṷr​hotṛ॒bhyo-'dhi̭ ya॒jño nirmi̭taḥ | nainagṃ̭ śa॒ptam | nābhica̭rita॒-māga̭cchati | ya e॒vaṃ-ve~da̭ ||
yo ha॒ vai catṷr​hotṛṇā-ñcatur​hotṛ॒tvaṃ-ve~da̭ | atho॒ pañca̭ hotṛtvam |
sarvā̭ hāsmai॒ diśaḥ̭ kalpante |
vā॒caspati॒r॒ hotā॒ daśa̭hotṝṇām |
pṛ॒thi॒vī hotā॒ catṷr​hotṝṇām || 22 ||
a॒gnir-hotā॒ pañca̭hotṝṇām | vāghotā॒ ṣaḍḍho̭tṝṇām |
ma॒hāha̭vi॒r॒ hotā̭ sa॒ptaho̭tṝṇām |
e॒tadvai catṷr​hotṛṇā-ñcatur​hotṛ॒tvam |
atho॒ pañca̭hotṛtvam | sarvā̭ hāsmai॒ diśaḥ̭ kalpante | ya e॒vaṃ-ve~da̭ ||
e॒ṣā vai sa̭rva vi॒dyā | e॒ta-dbhḙṣa॒jam |
e॒ṣā pa॒ṅkti-ssva॒rgasya̭ lo॒kasyā᳚-ñja॒sāya̭ni-ssru॒tiḥ || 23 ||
e॒tān. yo-'ddhyai-tyacha̭dirda॒r॒śe yāva̭tta॒rasa᳚m | sva̭reti | a॒na॒pa॒bra॒va-ssarva॒māyṷreti | vi॒ndate᳚ pra॒jām | rā॒yaspoṣa̭-ṅgaupa॒tyam |
bra॒hma॒va॒rca॒sī bha̭vati || e॒tān. yo-'ddhyaiti̭ | spṛ॒ṇotyā॒tmāna᳚m | pra॒jā-mpi॒tṝn ||
e॒tān. vā a̭ru॒ṇa aṷpave॒śi rvi॒dāñca̭kāra || 24 ||
e॒taira̭dhivā॒damapā̭jayat | atho॒ viśva̭-mpā॒pmāna᳚m | sva̭ryayau | e॒tān. yo-'ddhyaiti̭ | a॒dhi॒vā॒da-ñja̭yati | atho॒ viśva̭-mpā॒pmāna᳚m | sva̭reti || e॒taira॒gni-ñci̭nvīta sva॒rgakā̭maḥ |
e॒tairāyṷṣkāmaḥ | pra॒jā pa॒śukā̭mo vā || 25 ||
pu॒rastā॒-ddaśa̭hotāra॒-muda̭ñca॒-mupa̭dadhāti yāvatpa॒dam | hṛda̭yaṃ॒-ya~jṷṣī॒ patnyaṷ ca | da॒kṣi॒ṇa॒taḥ prāñca॒-ñcatṷr​hotāram |
pa॒ścāduda̭ñca॒-mpañca̭ hotāram | u॒tta॒ra॒taḥ prāñca॒gṃ॒ ṣaḍḍho̭tāram |
u॒pari̭ṣṭā॒-tprāñcagṃ̭ sa॒ptaho̭tāram | hṛda̭yaṃ॒-ya~jūgṃ̭ṣi॒ patnya̭śca |
ya॒thā॒va॒kā॒śa-ṅgrahāṋ | ya॒thā॒va॒kā॒śa-mpra̭tigra॒hān ~lo̭ka-mpṛ॒ṇāśca̭ |
sarvā̭ hāsyai॒tā de॒vatāḥ᳚ prī॒tā a॒bhīṣṭā̭ bhavanti || 26 ||
sadḙvama॒gni-ñci̭nute ||
ra॒thasa̭minta-śceta॒vyaḥ̭ | vajro॒ vai rathaḥ̭ |
vajrḙṇai॒va pā॒pmāna॒-mbhrātṛ̭vyagg​ stṛṇute | pa॒kṣa-ssa̭minta-śceta॒vyaḥ̭ |
e॒tāvā॒n॒. vai rathaḥ̭ | yāva̭tpa॒kṣaḥ | ra॒thasa̭mintame॒va ci̭nute ||
i॒mame॒va lo॒ka-mpa̭śuba॒ndhenā॒bhija̭yati |
atho̭ agniṣṭo॒mena̭ || 27 ||
a॒ntari̭kṣa-mu॒kthyḙna | sva̭ratirā॒treṇa̭ | sarvā᳚n ~lo॒kāna̭hī॒nena̭ | atho̭ sa॒treṇa̭ || varo॒ dakṣi̭ṇā | varḙṇai॒va varagg̭ spṛṇoti |
ā॒tmā hi varaḥ̭ || eka̭vigṃśati॒ rdakṣi̭ṇā dadāti |
e॒ka॒vi॒gṃ॒śo vā i॒ta-ssva॒rgo lo॒kaḥ | prasva॒rgaṃ-lo~॒kamā᳚pnoti || 28 ||
a॒sāvā̭di॒tya ḙkavi॒gṃ॒śaḥ | a॒mume॒vā-di॒tyamā᳚pnoti || śa॒ta-nda̭dāti | śa॒tāyuḥ॒ purṷṣa-śśa॒tendri̭yaḥ | āyṷṣye॒vendri॒ye prati̭tiṣṭhati || sa॒hasra̭-ndadāti |
sa॒hasra̭ sammita-ssva॒rgo lo॒kaḥ |
sva॒rgasya̭ lo॒kasyā॒-bhiji̭tyai || a॒nvi॒ṣṭa॒ka-ndakṣi̭ṇā dadāti | sarvā̭ṇi॒ vayāgṃ̭si || 29 ||
sarva॒syāptyai᳚ | sarva॒syā-va̭ruddhyai || yadi॒ na vi॒ndeta̭ | ma॒nthānḙtāva॒to da̭dyādoda॒nān. vā᳚ | a॒śnu॒te ta-ṅkāma᳚m | yasmai॒ kāmā̭yā॒-gniścī॒yate᳚ || pa॒ṣṭhau॒hī-ntva॒ntarva̭tī-ndadyāt |
sā hi sarvā̭ṇi॒ vayāgṃ̭si | sarva॒syāptyai᳚ | sarva॒syā-va̭ruddhyai || 30 ||
hira̭ṇya-ndadāti | hira̭ṇya-jyotire॒va sva॒rgaṃ-lo~॒kamḙti || vāso̭ dadāti | tenāyuḥ॒ prati̭rate || ve॒di॒tṛ॒tī॒ye ya̭jeta | triṣa̭tyā॒ hi de॒vāḥ |
sa sa̭tyama॒gni-ñci̭nute || tade॒ta-tpa̭śuba॒ndhe brāhma̭ṇa-mbrūyāt | neta̭reṣu ya॒jñeṣṷ ||
yo ha॒ vai catṷr​hotṝ-nanusava॒na-nta̭rpayita॒vyāṋ. veda̭ || 31 ||
tṛpya̭ti pra॒jayā̭ pa॒śubhiḥ̭ |
upai̭nagṃ somapī॒tho na̭mati |
e॒te vai catṷr​hotāro 'nusava॒na-nta̭rpayita॒vyāḥ᳚ | ye brā᳚hma॒ṇā ba̭hu॒vidaḥ̭ |
tebhyo॒ yaddakṣi̭ṇā॒ na naye᳚t | duri̭ṣṭagg​ syāt | a॒gnima̭sya vṛñjīrann |
tebhyo̭ yathā śra॒ddha-nda̭dyāt | svi̭ṣṭame॒vaitatkri̭yate |
nāsyā॒gniṃ-vṛ~̭ñjate || 32 ||
hi॒ra॒ṇye॒ṣṭa॒ko bha̭vati | yāva̭dutta॒ma-ma̭ṅguli-kā॒ṇḍaṃ-ya~̭jña pa॒ruṣā॒ sammi̭tam |
tejo॒ hira̭ṇyam || yadi॒ hira̭ṇya॒-nna vi॒ndet | śarka̭rā a॒ktā upa̭daddhyāt | tejo̭ ghṛ॒tam | satḙjasame॒-vāgni-ñci̭nute || a॒gniñci॒tvā sau᳚trāma॒ṇyā ya̭jeta maitrāvaru॒ṇyā vā᳚ |
vī॒ryḙṇa॒ vā e॒ṣa vyṛ̭ddhyate |
yo᳚-'gniñci̭nu॒te || 33 ||
yāva̭de॒va vī॒rya᳚m | tada̭smi-ndadhāti ||
brahma̭ṇa॒-ssāyṷjyagṃ salo॒katā̭-māpnoti |
e॒tāsā̭me॒va de॒vatā̭nā॒gṃ॒ sāyṷjyam |
sā॒r​ṣṭitāgṃ̭ samāna lo॒katā̭-māpnoti | ya e॒tama॒gni-ñci̭nu॒te | ya ṷcainame॒vaṃ-ve~da̭ || e॒tade॒va sā̭vi॒tre brāhma̭ṇam |
atho̭ nācike॒te || 34 ||
(hotā॒ catṷr​hotṝṇāg​ - sru॒ti - śca̭kāra - vā - bhavantya - gniṣṭo॒menā᳚ - pnoti॒ - vayāgṃ̭si॒ - vayāgṃ̭si॒ - sarva॒syāptyai॒ sarva॒syāva̭ruddhyai॒ - veda̭ - vṛñjate - cinu॒te - +nava̭ ca) (a. 5)
anuvākaṃ 6 - vaiśvasṛjacayanam
yaccā॒mṛtaṃ॒-ya~cca martya᳚m | yacca॒ prāṇi̭ti॒ yacca॒ na | sarvā॒stā iṣṭa̭kāḥ kṛ॒tvā |
upa̭ kāma॒dughā̭ dadhe | tenar​ṣi̭ṇā॒ tena॒ brahma̭ṇā | tayā̭ de॒vata̭yā-'ṅgira॒sva-ddhru॒vā sī̭da || sarvā॒-sstriya॒-ssarvā᳚-npu॒gṃ॒saḥ | sarva॒-nna strī̭-pumañca॒ yat |
sarvā॒stāḥ || yāva̭ntaḥ pā॒gṃ॒savo॒ bhūmeḥ᳚ || 35 ||
saṅkhyā̭tā devamā॒yayā᳚ | sarvā॒stāḥ || yāva̭nta॒ ūṣāḥ᳚ paśū॒nām | pṛ॒thi॒vyā-mpuṣṭi̭ r​hi॒tāḥ | sarvā॒stāḥ || yāva̭tī॒-ssika̭tā॒-ssarvāḥ᳚ |
a॒phsva̭ntaśca॒ yā-śśri॒tāḥ | sarvā॒stāḥ || yāva̭tī॒-śśarka̭rā॒ dhṛtyai᳚ | a॒syā-mpṛ̭thi॒vyāmadhi̭ || 36 ||
sarvā॒stāḥ || yāva॒nto-'śmā̭no॒-'syā-mpṛ̭thi॒vyām | pra॒ti॒ṣṭhāsu॒ prati̭ṣṭhitāḥ | sarvā॒stāḥ || yāva̭tī rvī॒rudha॒-ssarvāḥ᳚ |
viṣṭhi̭tāḥ pṛthi॒vīmanṷ | sarvā॒stāḥ || yāva̭tī॒roṣa̭dhī॒-ssarvāḥ᳚ |
viṣṭhi̭tāḥ pṛthi॒vīmanṷ | sarvā॒stāḥ || 37 ||
yāva̭nto॒ vana॒spata̭yaḥ | a॒syā-mpṛ̭thi॒vyāmadhi̭ | sarvā॒stāḥ ||
yāva̭nto grā॒myāḥ pa॒śava॒-ssarve᳚ | ā॒ra॒ṇyāśca॒ ye | sarvā॒stāḥ || ye dvi॒pāda॒-ścatṷṣpādaḥ | a॒pāda̭ udarasa॒rpiṇaḥ̭ |
sarvā॒stāḥ || yāva॒dāñja̭-namu॒cyate᳚ || 38 ||
de॒va॒trā yacca̭ mānu॒ṣam | sarvā॒stāḥ || yāva̭tkṛ॒ṣṇāya̭sa॒gṃ॒ sarva᳚m |
de॒va॒trā yacca̭ mānu॒ṣam | sarvā॒stāḥ ||
yāva̭ llo॒hāya̭sa॒gṃ॒ sarva᳚m |
de॒va॒trā yacca̭ mānu॒ṣam | sarvā॒stāḥ || sarva॒gṃ॒ sīsa॒gṃ॒ sarva॒-ntrapṷ |
de॒va॒trā yacca̭ mānu॒ṣam || 39 ||
sarvā॒stāḥ || sarva॒gṃ॒ hira̭ṇyagṃ raja॒tam | de॒va॒trā yacca̭ mānu॒ṣam |
sarvā॒stāḥ || sarva॒gṃ॒ suva̭rṇa॒gṃ॒ hari̭tam | de॒va॒trā yacca̭ mānu॒ṣam |
sarvā॒stā iṣṭa̭kāḥ kṛ॒tvā | upa̭kāma॒dughā̭ dadhe | tenar​ṣi̭ṇā॒ tena॒ brahma̭ṇā |
tayā̭ de॒vata̭yā-'ṅgira॒sva-ddhru॒vā sī̭da || 40 ||
[bhūme॒ - radhi॒ - viṣṭhi̭tāḥ pṛthi॒vīmanu॒ sarvā॒stā - u॒cyata̭ - mānu॒ṣagṃ - sī̭da ] (a. 6)
(yacca॒ striyaḥ̭ pā॒gṃ॒sava॒ ūṣā॒-ssika̭tā॒-śśarka̭rā॒ aśmā̭no vī॒rudha॒ oṣa̭dhī॒-rvana॒spata̭yo grā॒myā ye dvi॒pādo॒ yāva॒dāñja̭naṃ॒-yā~va̭-tkṛ॒ṣṇāya̭saṃ
~lo॒hāya̭sa॒gṃ॒ sīsa॒gṃ॒ hira̭ṇya॒gṃ॒ suva̭rṇa॒gṃ॒ hari̭tama॒ṣṭāda̭śa)
anuvākaṃ 7 - vaiśvasṛjacayanam
sarvā॒ diśo̭ di॒kṣu | yaccā॒nta rbhū॒ta-mprati̭ṣṭhitam | sarvā॒stā iṣṭa̭kāḥ kṛ॒tvā |
upa̭ kāma॒dughā̭ dadhe |
tenar​ṣi̭ṇā॒ tena॒ brahma̭ṇā |
tayā̭ de॒vata̭yā-'ṅgira॒sva-ddhru॒vā sī̭da ||
a॒ntari̭kṣañca॒ keva̭lam |
yaccā॒smi-nna̭nta॒rāhi̭tam |
sarvā॒stāḥ || ā॒nta॒ri॒kṣya̭śca॒ yāḥ pra॒jāḥ || 41 ||
ga॒ndha॒rvā॒-phsa॒rasa̭śca॒ ye | sarvā॒stāḥ || sarvā̭-nudā॒rān-thsa॒lilāṋ |
a॒ntari̭kṣe॒ prati̭ṣṭhitān | sarvā॒stāḥ ||
sarvā̭-nudā॒rān-thsa̭li॒lān |
sthā॒va॒rāḥ pro॒ṣyā᳚śca॒ ye | sarvā॒stāḥ || sarvā॒-ndhuni॒gṃ॒ sarvā᳚n-dhva॒gṃ॒sān |
hi॒mo yacca̭ śī॒yate᳚ || 42 ||
sarvā॒stāḥ || sarvā॒-nmarī̭cī॒n॒. vita̭tān | nī॒hā॒ro yacca̭ śī॒yate᳚ | sarvā॒stāḥ || sarvā̭ vi॒dyuta॒-ssarvā᳚n-thstanayi॒tnūn | hrā॒dunī॒ ryacca̭ śī॒yate᳚ | sarvā॒stāḥ || sarvā॒-ssrava̭ntī-ssa॒ritaḥ̭ |
sarva̭maphsu ca॒rañca॒ yat | sarvā॒stāḥ || 43 ||
yāśca॒ kūpyā॒ yāśca̭ nā॒dyā᳚-ssamu॒driyāḥ᳚ | yāśca̭ vaiśa॒ntīru॒ta prā̭sa॒cīryāḥ |
sarvā॒stāḥ || ye co॒ttiṣṭha̭nti jī॒mūtāḥ᳚ |
yāśca॒ var​ṣa̭nti vṛ॒ṣṭayaḥ̭ | sarvā॒stāḥ || tapa॒steja̭ ākā॒śam | yaccā̭kā॒śe prati̭ṣṭhitam |
sarvā॒stāḥ || vā॒yuṃ-va~yāgṃ̭si॒ sarvā̭ṇi || 44 ||
a॒nta॒ri॒kṣa॒ca॒rañca॒ yat | sarvā॒stāḥ || a॒gnigṃ sūrya̭-ñca॒ndram | mi॒traṃ-va~rṷṇa॒-mbhaga᳚m | sarvā॒stāḥ || sa॒tyagg​ śra॒ddhā-ntapo॒ dama᳚m |
nāma̭ rū॒pañca̭ bhū॒tānā᳚m | sarvā॒stā iṣṭa̭kāḥ kṛ॒tvā | upa̭ kāma॒dughā̭ dadhe | tenar​ṣi̭ṇā॒ tena॒ brahma̭ṇā |
tayā̭ de॒vata̭yā-'ṅgira॒sva-ddhru॒vā sī̭da || 45 ||
(pra॒jā-hi॒mo yacca̭ śī॒yate॒-sarvā॒stāḥ-sarvā̭ṇi॒-brahma॒ṇaika̭-ñca) (a. 7)
(diśo॒-'ntari̭kṣamāntari॒kṣya̭ udā॒rānṷdā॒rā-ndhuni॒-mmarī̭cīn. vi॒dyutaḥ॒
srava̭ntī॒ryāśca॒ ye ca॒ tapo̭ vā॒yuma॒gnigṃ sa॒tya-mpañca̭daśa)
anuvākaṃ 8 - vaiśvasṛjacayanam
sarvā॒-ndiva॒gṃ॒ sarvā᳚-nde॒vā-ndi॒vi |
yaccā॒nta rbhū॒ta-mprati̭ṣṭhitam |
sarvā॒stā iṣṭa̭kāḥ kṛ॒tvā | upa̭ kāma॒dughā̭ dadhe | tenar​ṣi̭ṇā॒ tena॒ brahma̭ṇā |
tayā̭ de॒vata̭yā-'ṅgira॒svada-dhru॒vā sī̭da || yāva̭tī॒ stāra̭kā॒-ssarvāḥ᳚ |
vita̭tā roca॒ne di॒vi | sarvā॒stāḥ || ṛco॒ yajūgṃ̭ṣi॒ sāmā̭ni || 46 ||
a॒tha॒rvā॒ṅgi॒rasa̭śca॒ ye | sarvā॒stāḥ || i॒ti॒hā॒sa॒pu॒rā॒ṇañca̭ |
sa॒rpa॒de॒va॒ja॒nāśca॒ ye | sarvā॒stāḥ ||
ye ca̭ lo॒kā ye cā̭lo॒kāḥ |
a॒nta rbhū॒ta-mprati̭ṣṭhitam | sarvā॒stāḥ ||
yacca॒ brahma॒ yaccā᳚bra॒hma |
a॒nta rbra॒hma-nprati̭ṣṭhitam || 47 ||
sarvā॒stāḥ || a॒ho॒rā॒trāṇi॒ sarvā̭ṇi | a॒drdha॒mā॒sāg​śca॒ keva̭lān |
sarvā॒stāḥ || sarvā̭nṛ॒tūn-thsarvā᳚-nmā॒sān | saṃ॒​va~॒thsa॒rañca॒ keva̭lam |
sarvā॒stāḥ || sarva॒-mbhūta॒gṃ॒ sarva॒-mbhavya᳚m | yaccā॒to-'dhi̭ bhavi॒ṣyati̭ |
sarvā॒stā iṣṭa̭kāḥ kṛ॒tvā |
upa̭ kāma॒dughā̭ dadhe |
tenar​ṣi̭ṇā॒ tena॒ brahma̭ṇā |
tayā̭ de॒vata̭yā-'ṅgira॒sva-ddhru॒vā sī̭da || 48 ||
(sāmā̭ni - bra॒hma-nprati̭ṣṭhitaṃ - kṛ॒tvā trīṇi̭ ca) (a. 8)
(diva॒-ntāra̭kā॒ ṛca̭ itihāsapurā॒ṇa-ñca॒ ye ca॒ yaccā̭horā॒trāṇyṛ॒tū-nbhūta॒-nnava̭)
anuvākaṃ 9 - brahmā sadasyāsīno vauśvasṛjān vyācaṣṭe
ṛ॒cā-mprācī̭ maha॒tī digṷcyate |
dakṣi̭ṇā-māhu॒ ryajṷṣāmapā॒rām |
atha̭rvaṇā॒-magṃi̭rasā-mpra॒tīcī᳚ |
sāmnā॒-mudī̭cī maha॒tī digṷcyate ||
ṛ॒gbhiḥ pū᳚rvā॒hṇe di॒vi de॒va ī̭yate |
ya॒ju॒rve॒de ti̭ṣṭhati॒ maddhye॒ ahnaḥ̭ |
sā॒ma॒ve॒de-nā᳚stama॒ye mahī̭yate |
vedai॒-raśū᳚nya-stri॒bhirḙti॒ sūryaḥ̭ ||
ṛ॒gbhyo jā॒tāgṃ sa̭rva॒śo mūrti̭-māhuḥ |
sarvā॒ gati̭ ryāju॒ṣī hai॒va śaśva̭t || 49 ||
sarva॒-nteja̭ ssāmarū॒pyagṃ ha̭ śaśvat | sarvagṃ̭ he॒da-mbrahma̭ṇā hai॒va sṛ॒ṣṭam ||
ṛ॒gbhyo jā॒taṃ-vai~śyaṃ॒-va~rṇa̭-māhuḥ | ya॒ju॒rve॒da-ṅkṣa̭tri॒yasyā̭-hu॒ryoni᳚m |
sā॒ma॒ve॒do brā᳚hma॒ṇānā॒-mprasṷ̄tiḥ |
pūrve॒ pūrve᳚bhyo॒ vaca̭ e॒ta-dṷ̄cuḥ ||
ā॒da॒r॒śa-ma॒gni-ñci̭nvā॒nāḥ |
pūrvḙ viśva॒ sṛjo॒-'mṛtāḥ᳚ |
śa॒taṃ-va~̭r​ṣa saha॒srāṇi̭ | dī॒kṣi॒tā-ssa॒tra-mā̭sata || 50 ||
tapa̭ āsī-dgṛ॒hapa̭tiḥ | brahma̭ bra॒hmābha̭va-thsva॒yam | sa॒tyagṃ ha॒ ho tai̭ṣā॒māsī᳚t |
ya-dvi̭śva॒sṛja॒ āsa̭ta ||
a॒mṛta̭-mebhya॒ uda̭gāyat |
sa॒hasra̭-mparivathsa॒rān |
bhū॒tagṃ ha̭ prasto॒ taiṣā॒māsī᳚t |
bha॒vi॒ṣya-tprati̭ cāharat ||
prā॒ṇo a̭ddhva॒ryu-ra̭bhavat |
i॒dagṃ sarva॒gṃ॒ siṣā̭satām || 51 ||
a॒pā॒no vi॒dvā-nā॒vṛtaḥ̭ | prati॒ prāti̭ṣṭha-daddhva॒re || ā॒rta॒vā ṷpagā॒tāraḥ̭ | sa॒da॒syā̭ ṛ॒tavo̭-'bhavann | a॒rdha॒mā॒sāśca॒ māsā᳚śca | ca॒ma॒sā॒-ddhva॒rya॒vo-'bha̭vann ||
aśagṃ̭ sa॒-dbrahma̭ṇa॒-stejaḥ̭ |
a॒cchā॒vā॒ko 'bha̭va॒-dyaśaḥ̭ |
ṛ॒ta-mḙṣā-mpraśā॒stā-''sī᳚t |
ya-dvi̭śva॒ sṛja॒ āsa̭ta || 52 ||
ūrg-rājā̭na॒-muda̭vahat | dhru॒va॒ go॒pa-ssaho̭-'bhavat | ojo॒-'bhya̭ṣṭau॒-dgrāv.ṇṇaḥ̭ |
ya-dvi̭śva॒ sṛja॒ āsa̭ta ||
apa̭citiḥ po॒trīyā̭-mayajat | ne॒ṣṭrīyā̭-mayaja॒-ttviṣiḥ̭ | āgnī᳚ddhrā-dvi॒duṣī̭ sa॒tyam | śra॒ddhā hai॒vā ya̭ja-thsva॒yam || irā॒ patnī̭ viśva॒ sṛjā᳚m | ākṷ̄ti-rapinaḍḍha॒viḥ || 53 ||
i॒ddhmagṃ ha॒ kṣuc cai᳚bhya u॒gre | tṛ॒ṣṇā cā va̭hatāmu॒bhe || vāgḙṣāgṃ subrahma॒ṇyā-''sī᳚t | cha॒ndo॒ yo॒gān. vi̭jāna॒tī |
ka॒lpa॒ta॒ntrāṇi̭ tanvā॒nā-'haḥ̭ | sa॒gg॒sthāśca̭ sarva॒śaḥ || a॒ho॒rā॒tre pa̭śupā॒lyau | mu॒hū॒rtāḥ pre॒ṣyā̭ abhavann | mṛ॒tyus tada̭-bhava-ddhā॒tā | śa॒mi॒to gro vi॒śā-mpatiḥ̭ || 54 ||
vi॒śva॒sṛjaḥ̭ pratha॒mā-ssa॒tra-mā̭sata | sa॒hasra̭ sama॒-mprasṷtena॒ yantaḥ̭ |
tato̭ ha jajñe॒ bhuva̭nasya go॒pāḥ | hi॒ra॒ṇmayaḥ̭ śa॒kuni॒ rbrahma॒ nāma̭ || yena॒ sūrya॒-stapa̭ti॒ teja̭se॒-ddhaḥ | pi॒tā pu॒treṇa̭ pitṛ॒mān. yoni̭yonau | nāvḙdavi-nmanute॒ ta-mbṛ॒hanta᳚m | sa॒rvā॒nu॒bhu-mā॒tmānagṃ̭ samparā॒ye ||
e॒ṣa ni॒tyo ma̭hi॒mā brā᳚hma॒ṇasya̭ |
na karma̭ṇā vardhate॒ no kanī̭yān || 55 ||
tasyai॒vātmā pa̭da॒vittaṃ-vi~̭ditvā |
na karma̭ṇā lipyate॒ pāpa̭kena ||
pañca̭pañcā॒śata̭-stri॒vṛtaḥ̭ saṃ​va~thsa॒rāḥ |
pañca̭pañcā॒śataḥ̭ pañcada॒śāḥ | pañca̭pañcā॒śataḥ̭ saptada॒śāḥ |
pañca̭pañcā॒śata̭ ekavi॒gṃ॒śāḥ |
vi॒śva॒sṛjāgṃ̭ sa॒hasra̭ saṃ​va~thsaram ||
e॒tena॒ vai vi̭śva॒sṛja̭ i॒daṃ-vi~śva̭-masṛjanta | ya-dviśva॒-masṛ̭janta | tasmā᳚-dviśva॒sṛjaḥ̭ ||
viśva̭-menā॒-nanu॒ prajā̭yate | brahma̭ṇa॒-ssāyṷjyagṃ salo॒katāṃ᳚-ya~nti |
e॒tāsā̭me॒va de॒vatā̭nā॒gṃ॒ sāyṷjyam | sā॒r​ṣṭitāgṃ̭ samāna lo॒katāṃ᳚-ya~nti |
ya e॒ta-dṷpa॒yanti̭ | ye cai̭na॒-tprāhuḥ̭ |
yebhya̭-ścaina॒-tprāhuḥ̭ ||
om || 56 ||
(śaśva̭ - dāsata॒ - siṣā̭satā॒ - māsa̭ta - ha॒viṣ - patiḥ॒ - kanī̭yā॒n - tasmā᳚-dviśva॒sṛjo॒-'ṣṭau ca̭) (a. 9)
(tubhyaṃ̭ - de॒vebhya॒ - stapa̭sā - de॒vebhyo॒ - brahma॒ vai catṷr​hotāro॒ - yaccā॒mṛta॒gṃ॒ - sarvā॒ diśo̭ di॒kṣu - sarvā॒-ndiva̭ - mṛ॒cā-mprācī॒ nava̭)
(tubhyaṃ॒ - tapa̭sā॒ - tā vā e॒tāḥ pañca॒ - hira̭ṇya-ndadāti॒ - sarvā॒ diśa॒ - stapa̭ āsīdgṛ॒hapa̭ti॒-ṣṣaṭpa̭ñcā॒śat)
(tubhya॒-moṃ)
|| hariḥ̭ om ||
|| taittirīya yajurbrāhmaṇe kāṭhake tṛtīya praśna-ssamāptaḥ ||
|| iti taittirīya yajurbrāhmaṇe kāṭhakaṃ samāptam ||