1.6 - Rajasuyanubrahmanam - Krishna Yajurveda Taittiriya Brahmana Pathah - Anumatyai Purodasham

ॐ

1.6 - రాజసూయానుబ్రాహ్మణం - కృష్ణ యజుర్వేద తైత్తిరీయ బ్రాహ్మణ పాఠః - అనుమత్యై పురోడాశమ్

Krishna Vedic Telugu

కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ బ్రాహ్మణే ప్రథమాష్టకే షష్ఠః ప్రపాఠకః - రాజసూయానుబ్రాహ్మణం

ఓ-న్నమః పరమాత్మనే, శ్రీ మహాగణపతయే నమః,

శ్రీ గురుభ్యో నమః । హ॒రిః॒ ఓమ్ ॥

అనువాకం 1 - అనుమత్యాద్యా ఇష్టయః

అను॑మత్యై పురో॒డాశ॑-మ॒ష్టాక॑పాల॒-న్నిర్వ॑పతి । యే ప్ర॒త్యఞ్చ॒-శ్శమ్యా॑యా అవ॒శీయ॑న్తే । తన్నైర్॑ఋ॒త-మేక॑కపాలమ్ । ఇ॒యం-వాఁ అను॑మతిః । ఇ॒య-న్నిర్-ఋ॑తిః । నై॒ర్॒ఋ॒తేన॒ పూర్వే॑ణ॒ ప్రచ॑రతి । పా॒ప్మాన॑మే॒వ నిర్-ఋ॑తి॒-మ్పూర్వా᳚-న్ని॒రవ॑దయతే । ఏక॑ కపాలో భవతి । ఏ॒క॒ధైవ నిర్-ఋ॑తి-న్ని॒రవ॑దయతే । యదహు॑త్వా॒ గార్హ॑పత్య ఈ॒యుః ॥ 1 ॥

రు॒ద్రో భూ॒త్వా-ఽగ్నిర॑నూ॒త్థాయ॑ । అ॒ద్ధ్వ॒ర్యు-ఞ్చ॒ యజ॑మాన-ఞ్చ హన్యాత్ । వీహి॒ స్వాహా ఽఽహు॑తి-ఞ్జుషా॒ణ ఇత్యా॑హ । ఆహు॑త్యై॒వైనగ్ం॑ శమయతి । నార్తి॒మార్చ్ఛ॑-త్యద్ధ్వ॒ర్యుర్న యజ॑మానః । ఏ॒కో॒ల్ము॒కేన॑ యన్తి । తద్ధి నిర్-ఋ॑త్యై భాగ॒ధేయ᳚మ్ । ఇ॒మా-న్దిశం॑-యఁన్తి । ఏ॒షా వై నిర్-ఋ॑త్యై॒ దిక్ । స్వాయా॑మే॒వ ది॒శి నిర్-ఋ॑తి-న్ని॒రవ॑దయతే ॥ 2 ॥

స్వకృ॑త॒ ఇరి॑ణే జుహోతి ప్రద॒రే వా᳚ । ఏ॒తద్వై నిర్-ఋ॑త్యా ఆ॒యత॑నమ్ । స్వ ఏ॒వాయత॑నే॒ నిర్-ఋ॑తి-న్ని॒రవ॑దయతే । ఏ॒ష తే॑ నిర్-ఋతే భా॒గ ఇత్యా॑హ । నిర్ది॑శత్యే॒వైనా᳚మ్ । భూతే॑ హ॒విష్మ॑త్య॒సీత్యా॑హ । భూతి॑మే॒వోపావ॑ర్తతే । ము॒ఞ్చేమమగ్ంహ॑స॒ ఇత్యా॑హ । అగ్ంహ॑స ఏ॒వైన॑-మ్ముఞ్చతి । అ॒ఙ్గు॒ష్ఠాభ్యా᳚-ఞ్జుహోతి ॥ 3 ॥

అ॒న్త॒త ఏ॒వ నిర్-ఋ॑తి-న్ని॒రవ॑దయతే । కృ॒ష్ణం-వాఁసః॑ కృ॒ష్ణతూ॑ష॒-న్దక్షి॑ణా । ఏ॒త-ద్వై నిర్-ఋ॑త్యై రూ॒పమ్ । రూ॒పేణై॒వ నిర్-ఋ॑తి-న్ని॒రవ॑దయతే । అప్ర॑తీక్ష॒మాయ॑న్తి । నిర్-ఋ॑త్యా అ॒న్తర్హి॑త్యై । స్వాహా॒ నమో॒ య ఇ॒ద-ఞ్చ॒కారేతి॒ పున॒రేత్య॒ గార్హ॑పత్యే జుహోతి । ఆహు॑త్యై॒వ న॑మ॒స్యన్తో॒ గార్హ॑పత్య-ము॒పావ॑ర్తన్తే । ఆ॒ను॒మ॒తేన॒ ప్రచ॑రతి । ఇ॒యం-వాఁ అను॑మతిః ॥ 4 ॥

ఇ॒యమే॒వాస్మై॑ రా॒జ్యమను॑మన్యతే । ధే॒ను-ర్దక్షి॑ణా । ఇ॒మామే॒వ ధే॒ను-ఙ్కు॑రుతే । ఆ॒ది॒త్య-ఞ్చ॒రు-న్నిర్వ॑పతి । ఉ॒భయీ᳚ష్వే॒వ ప్ర॒జాస్వ॒భిషి॑చ్యతే । దైవీ॑షు చ॒ మాను॑షీషు చ । వరో॒ దక్షి॑ణా । వరో॒ హి రా॒జ్యగ్ం సమృ॑ద్ధ్యై । ఆ॒గ్నా॒వై॒ష్ణ॒వ-మేకా॑దశకపాల॒-న్నిర్వ॑పతి । అ॒గ్ని-స్సర్వా॑ దే॒వతాః᳚ ॥ 5 ॥

విష్ణు॑ర్య॒జ్ఞః । దే॒వతా᳚శ్చై॒వ య॒జ్ఞ-ఞ్చావ॑ రున్ధే । వా॒మ॒నో వ॒హీ దక్షి॑ణా । య-ద్వ॒హీ । తేనా᳚గ్నే॒యః । య-ద్వా॑మ॒నః । తేన॑ వైష్ణ॒వ-స్సమృ॑ద్ధ్యై । అ॒గ్నీ॒షో॒మీయ॒-మేకా॑దశకపాల॒-న్నిర్వ॑పతి । అ॒గ్నీషోమా᳚భ్యాం॒-వాఁ ఇన్ద్రో॑ వృ॒త్రమ॑హ॒న్నితి॑ । యద॑గ్నీషో॒మీయ॒-మేకా॑దశకపాల-న్ని॒ర్వప॑తి ॥ 6 ॥

వార్త్ర॑ఘ్నమే॒వ విజి॑త్యై । హిర॑ణ్య॒-న్దక్షి॑ణా॒ సమృ॑ద్ధ్యై । ఇన్ద్రో॑ వృ॒త్రగ్ం హ॒త్వా । దే॒వతా॑భిశ్చేన్ద్రి॒యేణ॑ చ॒ వ్యా᳚ర్ధ్యత । స ఏ॒తమై᳚న్ద్రా॒గ్న-మేకా॑దశకపాల-మపశ్యత్ । తన్నిర॑వపత్ । తేన॒ వై స దే॒వతా᳚శ్చేన్ద్రి॒య-ఞ్చావా॑రున్ధ । యదై᳚న్ద్రా॒గ్న-మేకా॑దశకపాల-న్ని॒ర్వప॑తి । దే॒వతా᳚శ్చై॒వ తేనే᳚న్ద్రి॒య-ఞ్చ॒ యజ॑మా॒నో-ఽవ॑ రున్ధే । ఋ॒ష॒భో వ॒హీ దక్షి॑ణా ॥ 7 ॥

య-ద్వ॒హీ । తేనా᳚గ్నే॒యః । యదృ॑ష॒భః । తేనై॒న్ద్ర-స్సమృ॑ద్ధ్యై । ఆ॒గ్నే॒యమ॒ష్టాక॑పాల॒-న్నిర్వ॑పతి । ఐ॒న్ద్ర-న్దధి॑ । యదా᳚గ్నే॒యో భవ॑తి । అ॒గ్నిర్వై య॑జ్ఞము॒ఖమ్ । య॒జ్ఞ॒ము॒ఖమే॒వర్ధి॑-మ్పు॒రాస్తా᳚ద్ధత్తే । యదై॒న్ద్ర-న్దధి॑ ॥ 8 ॥

ఇ॒న్ద్రి॒యమే॒వావ॑ రున్ధే । ఋ॒ష॒భో వ॒హీ దక్షి॑ణా । యద్వ॒హీ । తేనా᳚గ్నే॒యః । యదృ॑ష॒భః । తేనై॒న్ద్ర-స్సమృ॑ద్ధ్యై । యావ॑తీ॒ర్వై ప్ర॒జా ఓష॑ధీనా॒-మహు॑తానా॒-మాశ్ఞన్న్॑ । తాః పరా॑-ఽభవన్న్ । ఆ॒గ్ర॒య॒ణ-మ్భ॑వతి హు॒తాద్యా॑య । యజ॑మాన॒స్యాప॑రాభావాయ ॥ 9 ॥

దే॒వా వా ఓష॑ధీష్వా॒జిమ॑యుః । తా ఇ॑న్ద్రా॒గ్నీ ఉద॑జయతామ్ । తావే॒తమై᳚న్ద్రా॒గ్న-న్ద్వాద॑శకపాల॒-న్నిర॑వృణాతామ్ । యదై᳚న్ద్రా॒గ్నో భవ॒త్యుజ్జి॑త్యై । ద్వాద॑శకపాలో భవతి । ద్వాద॑శ॒ మాసా᳚-స్సంవఁథ్స॒రః । సం॒వఁ॒థ్స॒రేణై॒వాస్మా॒ అన్న॒మవ॑రున్ధే । వై॒శ్వ॒దే॒వశ్చ॒రు-ర్భ॑వతి । వై॒శ్వ॒దే॒వం-వాఁ అన్న᳚మ్ । అన్న॑మే॒వాస్మై᳚ స్వదయతి ॥ 10 ॥

ప్ర॒థ॒మ॒జో వ॒థ్సో దక్షి॑ణా॒ సమృ॑ద్ధ్యై । సౌ॒మ్యగ్గ్ శ్యా॑మా॒క-ఞ్చ॒రు-న్నిర్వ॑పతి । సోమో॒ వా అ॑కృష్టప॒చ్యస్య॒ రాజా᳚ । అ॒కృ॒ష్ట॒ప॒చ్యమే॒వాస్మై᳚ స్వదయతి । వాసో॒ దక్షి॑ణా । సౌ॒మ్యగ్ంహి దే॒వత॑యా॒ వాస॒-స్సమృ॑ద్ధ్యై । సర॑స్వత్యై చ॒రు-న్నిర్వ॑పతి । సర॑స్వతే చ॒రుమ్ । మి॒థు॒నమే॒వావ॑ రున్ధే । మి॒థు॒నౌ గావౌ॒ దక్షి॑ణా॒ సమృ॑ద్ధ్యై । ఏతి॒ వా ఏ॒ష య॑జ్ఞము॒ఖాదృద్ధ్యాః᳚ । యో᳚-ఽగ్నేర్దే॒వతా॑యా॒ ఏతి॑ । అ॒ష్టావే॒తాని॑ హ॒వీగ్ంషి॑ భవన్తి । అ॒ష్టాక్ష॑రా గాయ॒త్రీ । గా॒య॒త్రో᳚-ఽగ్నిః । తేనై॒వ య॑జ్ఞము॒ఖాదృద్ధ్యా॑ అ॒గ్నేర్దే॒వతా॑యై॒ నైతి॑ ॥ 11 ॥

(ఈ॒యు--ర్ ని॒రవ॑దయతే - ఽఙ్గు॒ష్ఠాభ్యా᳚-ఞ్జుహో॒ - త్యను॑మతి--ర్ దే॒వతా॑ - ని॒ర్వప॑తి - వ॒హీ దక్షి॑ణా॒ - యదై॒న్ద్ర-న్ద - ధ్యప॑రాభావాయ - స్వదయతి॒ - గావౌ॒ దక్షి॑ణా॒ సమృ॑ద్ధ్యై॒ షట్చ॑) (అ. 1)

అనువాకం 2 - చాతుర్మాస్యే వైశ్వదేవహవీంషి

వై॒శ్వ॒దే॒వేన॒ వై ప్ర॒జాప॑తిః ప్ర॒జా అ॑సృజత । తా-స్సృ॒ష్టా న ప్రాజా॑యన్త । సో᳚-ఽగ్నిర॑కామయత । అ॒హమి॒మాః ప్రజ॑నయేయ॒మితి॑ । స ప్ర॒జాప॑తయే॒ శుచ॑మదధాత్ । సో॑-ఽశోచత్-ప్ర॒జామి॒చ్ఛమా॑నః । తస్మా॒ద్య-ఞ్చ॑ ప్ర॒జా భు॒నక్తి॒ య-ఞ్చ॒ న । తావు॒భౌ శో॑చతః ప్ర॒జామి॒చ్ఛమా॑నౌ । తాస్వ॒గ్నిమప్య॑ సృజత్ । తా అ॒గ్నిరద్ధ్యై᳚త్ ॥ 12 ॥

సోమో॒ రేతో॑-ఽదధాత్ । స॒వి॒తా ప్రాజ॑నయత్ । సర॑స్వతీ॒ వాచ॑మదధాత్ । పూ॒షా ఽపో॑షయత్ । తే వా ఏ॒తే త్రి-స్సం॑వఁథ్స॒రస్య॒ ప్రయు॑జ్యన్తే । యే దే॒వాః పుష్టి॑పతయః । సం॒వఁ॒థ్స॒రో వై ప్ర॒జాప॑తిః । సం॒వఁ॒థ్స॒రేణై॒వాస్మై᳚ ప్ర॒జాః ప్రాజ॑నయత్ । తాః ప్ర॒జా జా॒తా మ॒రుతో᳚ ఘ్నన్న్ । అ॒స్మానపి॒ న ప్రాయు॑క్ష॒తేతి॑ ॥ 13 ॥

స ఏ॒త-మ్ప్ర॒జాప॑తిర్మారు॒తగ్ం స॒ప్తక॑పాల-మపశ్యత్ । త-న్నిర॑వపత్ । తతో॒ వై ప్ర॒జాభ్యో॑కల్పత । యన్మా॑రు॒తో ని॑రు॒ప్యతే᳚ । య॒జ్ఞస్య॒ క్లృప్త్యై᳚ । ప్ర॒జానా॒-మఘా॑తాయ । స॒ప్తక॑పాలో భవతి । స॒ప్తగ॑ణా॒ వై మ॒రుతః॑ । గ॒ణ॒శ ఏ॒వాస్మై॒ విశ॑-ఙ్కల్పయతి । స ప్ర॒జాప॑తి-రశోచత్ ॥ 14 ॥

యాః పూర్వాః᳚ ప్ర॒జా అసృ॑క్షి । మ॒రుత॒స్తా అ॑వధిషుః । క॒థమప॑రా-స్సృజే॒యేతి॑ । తస్య॒ శుష్మ॑ ఆ॒ణ్డ-మ్భూ॒త-న్నిర॑వర్తత । తద్వ్యుద॑హరత్ । తద॑పోషయత్ । త-త్ప్రాజా॑యత । ఆ॒ణ్డస్య॒ వా ఏ॒త-ద్రూ॒పమ్ । యదా॒మిక్షా᳚ । యద్వ్యు॒ద్ధర॑తి ॥ 15 ॥

ప్ర॒జా ఏ॒వ త-ద్యజ॑మానః పోషయతి । వై॒శ్వ॒దే॒వ్యా॑మిక్షా॑ భవతి । వై॒శ్వ॒దే॒వ్యో॑ వై ప్ర॒జాః । ప్ర॒జా ఏ॒వాస్మై॒ ప్రజ॑నయతి । వాజి॑న॒మాన॑యతి । ప్ర॒జాస్వే॒వ ప్రజా॑తాసు॒ రేతో॑ దధాతి । ద్యా॒వా॒పృ॒థి॒వ్య॑ ఏక॑కపాలో భవతి । ప్ర॒జా ఏ॒వ ప్రజా॑తా॒ ద్యావా॑పృథి॒వీభ్యా॑-ముభ॒యతః॒ పరి॑ గృహ్ణాతి । దే॒వా॒సు॒రా-స్సంయఁ॑త్తా ఆసన్న్ । సా᳚-ఽగ్నిర॑బ్రవీత్ ॥ 16 ॥

మామగ్రే॑ యజత । మయా॒ ముఖే॒నాసు॑రా-ఞ్జేష్య॒థేతి॑ । మా-న్ద్వి॒తీయ॒మితి॒ సోమో᳚-ఽబ్రవీత్ । మయా॒ రాజ్ఞా॑ జేష్య॒థేతి॑ । మా-న్తృ॒తీయ॒మితి॑ సవి॒తా । మయా॒ ప్రసూ॑తా జేష్య॒థేతి॑ । మా-ఞ్చ॑తు॒ర్థీమితి॒ సర॑స్వతీ । ఇ॒న్ద్రి॒యం-వోఁ॒-ఽహ-న్ధా᳚స్యా॒మీతి॑ । మా-మ్ప॑ఞ్చ॒మమితి॑ పూ॒షా । మయా᳚ ప్రతి॒ష్ఠయా॑ జేష్య॒థేతి॑ ॥ 17 ॥

తే᳚-ఽగ్నినా॒ ముఖే॒నాసు॑రానజయన్న్ । సోమే॑న॒ రాజ్ఞా᳚ । స॒వి॒త్రా ప్రసూ॑తాః । సర॑స్వతీన్ద్రి॒య-మ॑దధాత్ । పూ॒షా ప్ర॑తి॒ష్ఠా ఽఽసీ᳚త్ । తతో॒ వై దే॒వా వ్య॑జయన్త । యదే॒తాని॑ హ॒వీగ్ంషి॑ నిరు॒ప్యన్తే॒ విజి॑త్యై । నోత్త॑రవే॒దిముప॑- వపతి । ప॒శవో॒ వా ఉ॑త్తరవే॒దిః । అజా॑తా ఇవ॒ హ్యే॑తర్హి॑ ప॒శవః॑ ॥ 18 ॥

(ఐ॒-ద్- ఇత్య॑ - శోచ-ద్- వ్యు॒ద్ధర॑ - త్యబ్రవీత్ - ప్రతి॒ష్ఠయా॑ జేష్య॒థే ॒ త్యే॒తరఃఇ॑ ప॒శవః॑) (అ. 2)

అనువాకం 3 - వైశ్వదేవపర్గతాని విశ్వేషాఙ్గాని

త్రి॒వృ-ద్బ॒ర్॒హి-ర్భ॑వతి । మా॒తా పి॒తా పు॒త్రః । తదే॒వ త-న్మి॑థు॒నమ్ । ఉల్బ॒-ఙ్గర్భో॑ జ॒రాయు॑ । తదే॒వ త-న్మి॑థు॒నమ్ । త్రే॒ధా బ॒ర్॒హి-స్సన్న॑ద్ధ-మ్భవతి । త్రయ॑ ఇ॒మే లో॒కాః । ఏ॒ష్వే॑వ లో॒కేషు॒ ప్రతి॑ తిష్ఠతి । ఏ॒క॒ధా పున॒-స్సన్న॑ద్ధ-మ్భవతి । ఏక॑ ఇవ॒ హ్య॑యం-లోఁ॒కః ॥ 19 ॥

అ॒స్మిన్నే॒వ తేన॑ లో॒కే ప్రతి॑ తిష్ఠతి । ప్ర॒సువో॑ భవన్తి । ప్ర॒థ॒మ॒జామే॒వ పుష్టి॒మవ॑ రున్ధే । ప్ర॒థ॒మ॒జో వ॒థ్సో దక్షి॑ణా॒ సమృ॑ద్ధ్యై । పృ॒ష॒దా॒జ్య-ఙ్గృ॑హ్ణాతి । ప॒శవో॒ వై పృ॑షదా॒జ్యమ్ । ప॒శూనే॒వావ॑ రున్ధే । ప॒ఞ్చ॒గృ॒హీ॒త-మ్భ॑వతి । పాఙ్క్తా॒ హి ప॒శవః॑ । బ॒హు॒రూ॒ప-మ్భ॑వతి ॥ 20 ॥

బ॒హు॒రూ॒పా హి ప॒శవ॒-స్సమృ॑ద్ధ్యై । అ॒గ్ని-మ్మ॑న్థన్తి । అ॒గ్నిము॑ఖా॒ వై ప్ర॒జాప॑తిః ప్ర॒జా అ॑సృజత । యద॒గ్ని-మ్మన్థ॑న్తి । అ॒గ్నిము॑ఖా ఏ॒వ త-త్ప్ర॒జా యజ॑మాన-స్సృజతే । నవ॑ ప్రయా॒జా ఇ॑జ్యన్తే । నవా॑నూయా॒జాః । అ॒ష్టౌ హ॒వీగ్ంషి॑ । ద్వావా॑ఘా॒రౌ । ద్వావాజ్య॑భాగౌ ॥ 21 ॥

త్రి॒గ్ం॒శ-థ్సమ్ప॑ద్యన్తే । త్రి॒గ్ం॒శద॑క్షరా వి॒రాట్ । అన్నం॑-విఁ॒రాట్ । వి॒రాజై॒వాన్నాద్య॒మవ॑ రున్ధే । యజ॑మానో॒ వా ఏక॑కపాలః । తేజ॒ ఆజ్య᳚మ్ । యదేక॑కపాల॒ ఆజ్య॑మా॒నయ॑తి । యజ॑మానమే॒వ తేజ॑సా॒ సమ॑ర్ధయతి । యజ॑మానో॒ వా ఏక॑కపాలః । ప॒శవ॒ ఆజ్య᳚మ్ ॥ 22 ॥

యదేక॑కపాల॒ ఆజ్య॑మా॒నయ॑తి । యజ॑మానమే॒వ ప॒శుభి॒-స్సమ॑ర్ధయతి । యదల్ప॑మా॒నయే᳚త్ । అల్పా॑ ఏన-మ్ప॒శవో॑ భు॒ఞ్జన్త॒ ఉప॑తిష్ఠేరన్న్ । య-ద్బ॒హ్వా॑నయే᳚త్ । బ॒హవ॑ ఏన-మ్ప॒శవో భు॑ఞ్జన్త॒ ఉప॑తిష్ఠేరన్న్ । బ॒హ్వా॑నీయా॒విః పృ॑ష్ఠ-ఙ్కుర్యాత్ । బ॒హవ॑ ఏ॒వైన॑-మ్ప॒శవో॑ భు॒ఞ్జన్త॒ ఉప॑తిష్ఠన్తే । యజ॑మానో॒ వా ఏక॑కపాలః । యదేక॑కపాలస్యావ॒ద్యేత్ ॥ 23 ॥

యజ॑మాన॒స్యావ॑ద్యేత్ । ఉద్వా॒ మాద్యే॒-ద్యజ॑మానః । ప్ర వా॑ మీయేత । స॒కృదే॒వ హో॑త॒వ్యః॑ । స॒కృది॑వ॒ హి సు॑వ॒ర్గో లో॒కః । హు॒త్వా-ఽభి జు॑హోతి । యజ॑మానమే॒వ సు॑వ॒ర్గం-లోఁ॒క-ఙ్గ॑మయి॒త్వా । తేజ॑సా॒ సమ॑ర్ధయతి । యజ॑మానో॒ వా ఏక॑కపాలః । సు॒వ॒ర్గో లో॒క ఆ॑హవ॒నీయః॑ ॥ 24 ॥

యదేక॑కపాల-మాహవ॒నీయే॑ జు॒హోతి॑ । యజ॑మానమే॒వ సు॑వ॒ర్గం-లోఁ॒క-ఙ్గ॑మయతి । యద్ధస్తే॑న జుహు॒యాత్ । సు॒వ॒ర్గా-ల్లో॒కా-ద్యజ॑మాన॒-మవ॑విద్ధ్యేత్ । స్రు॒చా జు॑హోతి । సు॒వ॒ర్గస్య॑ లో॒కస్య॒ సమ॑ష్ట్యై । య-త్ప్రామ్పద్యే॑త । దే॒వ॒లో॒కమ॒భి జ॑యేత్ । య-ద్ద॑క్షి॒ణా పి॑తృలో॒కమ్ । య-త్ప్ర॒త్యక్ ॥ 25 ॥

రక్షాగ్ం॑సి య॒జ్ఞగ్ం హ॑న్యుః । యదుదఙ్ఙ్॑ । మ॒ను॒ష్య॒లో॒క-మ॒భిజ॑యేత్ । ప్రతి॑ష్ఠితో హోత॒వ్యః॑ । ఏక॑కపాలం॒-వైఁ ప్ర॑తి॒తిష్ఠ॑న్త॒-న్ద్యావా॑పృథి॒వీ అను॒ ప్రతి॑తిష్ఠతః । ద్యావా॑పృథి॒వీ ఋ॒తవః॑ । ఋ॒తూన్. య॒జ్ఞః । య॒జ్ఞం-యఁజ॑మానః । యజ॑మాన-మ్ప్ర॒జాః । తస్మా॒త్-ప్రతి॑ష్ఠితో హోత॒వ్యః॑ ॥ 26 ॥

వా॒జినో॑ యజతి । అ॒గ్నిర్వా॒యు-స్సూర్యః॑ । తే వై వా॒జినః॑ । తానే॒వ త-ద్య॑జతి । అథో॒ ఖల్వా॑హుః । ఛన్దాగ్ం॑సి॒ వై వా॒జిన॒ ఇతి॑ । తాన్యే॒వ త-ద్య॑జతి । ఋ॒ఖ్సా॒మే వా ఇన్ద్ర॑స్య॒ హరీ॑ సోమ॒పానౌ᳚ । తయోః᳚ పరి॒ధయ॑ ఆ॒ధాన᳚మ్ । వాజి॑న-మ్భాగ॒ధేయ᳚మ్ ॥ 27 ॥

యదప్ర॑హృత్య పరి॒ధీఞ్జు॑హు॒యాత్ । అ॒న్తరా॑ధానాభ్యా-ఙ్ఘా॒స-మ్ప్రయ॑చ్ఛేత్ । ప్ర॒హృత్య॑ పరి॒ధీఞ్జు॑హోతి । నిరా॑ధానాభ్యామే॒వ ఘా॒స-మ్ప్రయ॑చ్ఛతి । బ॒ర్॒హిషి॑ విషి॒ఞ్చన్వాజి॑న॒-మాన॑యతి । ప్ర॒జా వై బ॒ర॒ఃఇః । రేతో॒ వాజి॑నమ్ । ప్ర॒జాస్వే॒వ రేతో॑ దధాతి । స॒ము॒ప॒హూయ॑ భక్షయన్తి । ఏ॒త-థ్సో॑మపీథా॒ హ్యే॑తే । అథో॑ ఆ॒త్మన్నే॒వ రేతో॑ దధతే । యజ॑మాన ఉత్త॒మో భ॑క్షయతి । ప॒శవో॒ వై వాజి॑నమ్ । యజ॑మాన ఏ॒వ ప॒శూ-న్ప్రతి॑ష్ఠాపయన్తి ॥ 28 ॥

(లో॒కో - బ॑హురూ॒ప-మ్భ॑వ॒ - త్యాజ్య॑భాగౌ - ప॒శవ॒ ఆజ్య॑ - మవ॒ద్యే - దా॑హవ॒నీయః॑ - ప్ర॒త్యక్ - తస్మా॒-త్ప్రతి॑ష్ఠితో హోత॒వ్యో॑ - భాగ॒ధేయ॑ - మే॒తే చ॒త్వారి॑ చ) (అ. 3)

అనువాకం 4 - వరుణప్రఘాసాః

ప్ర॒జాప॑తి-స్సవి॒తా భూ॒త్వా ప్ర॒జా అ॑సృజత । తా ఏ॑న॒మత్య॑మన్యన్త । తా అ॑స్మా॒దపా᳚క్రామన్న్ । తా వరు॑ణో భూ॒త్వా ప్ర॒జా వరు॑ణేనాగ్రాహయత్ । తాః ప్ర॒జా వరు॑ణగృహీతాః । ప్ర॒జాప॑తి॒-మ్పున॒రుపా॑ధావన్నా॒థ-మి॒చ్ఛమా॑నాః । స ఏ॒తాన్-ప్ర॒జాప॑తి-ర్వరుణ ప్రఘా॒సాన॑పశ్యత్ । తాన్నిర॑వపత్ । తైర్వై స ప్ర॒జా వ॑రుణ-పా॒శాద॑ముఞ్చత్ । య-ద్వ॑రుణ-ప్రఘా॒సా ని॑రు॒ప్యన్తే᳚ ॥ 29 ॥

ప్ర॒జానా॒మవ॑రుణగ్రాహాయ । తాసా॒-న్దక్షి॑ణో బా॒హు-ర్న్య॑క్న॒ ఆసీ᳚త్ । స॒వ్యః ప్రసృ॑తః । స ఏ॒తా-న్ద్వి॒తీయా᳚-న్దక్షిణ॒తో వేది॒ముద॑హన్న్ । తతో॒ వై స ప్ర॒జానా॒-న్దక్షి॑ణ-మ్బా॒హు-మ్ప్రాసా॑రయత్ । య-ద్ద్వి॒తీయా᳚-న్దక్షిణ॒తో వేది॑ము॒ద్ధన్తి॑ । ప్ర॒జానా॑మే॒వ త-ద్యజ॑మానో॒ దక్షి॑ణ-మ్బా॒హు-మ్ప్రసా॑రయతి । తస్మా᳚చ్చాతుర్మాస్యయా॒జ్య॑ముష్మి॑న్ ఁలో॒క ఉ॑భ॒యాబా॑హుః । య॒జ్ఞాభి॑జిత॒గ్గ్॒ హ్య॑స్య । పృ॒థ॒మా॒త్రా-ద్వేదీ॒ అస॑భిన్న్నే భవతః ॥ 30 ॥

తస్మా᳚త్-పృథమా॒త్రం-వ్యఁగ్ంసౌ᳚ । ఉత్త॑రస్యాం॒-వేఁద్యా॑ముత్తరవే॒దిముప॑ వపతి । ప॒శవో॒ వా ఉ॑త్తరవే॒దిః । ప॒శూనే॒వావ॑ రున్ధే । అథో॑ యజ్ఞప॒రుషో-ఽన॑న్తరిత్యై । ఏ॒త-ద్బ్రా᳚హ్మణాన్యే॒వ పఞ్చ॑ హ॒వీగ్ంషి॑ । అథై॒ష ఐ᳚న్ద్రా॒గ్నో భ॑వతి । ప్రా॒ణా॒పా॒నౌ వా ఏ॒తౌ దే॒వానా᳚మ్ । యది॑న్ద్రా॒గ్నీ । యదై᳚న్ద్రా॒గ్నో భవ॑తి ॥ 31 ॥

ప్రా॒ణా॒పా॒నావే॒వావ॑ రున్ధే । ఓజో॒ బలం॒-వాఁ ఏ॒తౌ దే॒వానా᳚మ్ । యది॑న్ద్రా॒గ్నీ । యదై᳚న్ద్రా॒గ్నో భవ॑తి । ఓజో॒ బల॑మే॒వావ॑ రున్ధే । మా॒రు॒త్యా॑మిక్షా॑ భవతి । వా॒రు॒ణ్యా॑మిక్షా᳚ । మే॒షీ చ॑ మే॒షశ్చ॑ భవతః । మి॒థు॒నా ఏ॒వ ప్ర॒జా వ॑రుణపా॒శా-న్ము॑ఞ్చతి । లో॒మ॒శౌ భ॑వతో మేద్ధ్య॒త్వాయ॑ ॥ 32 ॥

శ॒మీ॒ప॒ర్ణాన్యుప॑ వపతి । ఘా॒సమే॒వాభ్యా॒మపి॑ యచ్ఛతి । ప్ర॒జాప॑తిమ॒న్నాద్య॒-న్నోపా॑నమత్ । స ఏ॒తేన॑ శ॒తేద్ధ్మే॑న హ॒విషా॒ ఽన్నాద్య॒మ-వా॑రున్ధ । య-త్ప॑ర-శ్శ॒తాని॑ శమీప॒ర్ణాని॒ భవ॑న్తి । అ॒న్నాద్య॒స్యావ॑-రుద్ధ్యై । సౌ॒మ్యాని॒ వై క॒రీరా॑ణి । సౌ॒మ్యా ఖలు॒ వా ఆహు॑తి-ర్ది॒వో వృష్టి॑-ఞ్చ్యావయతి । యత్-క॒రీరా॑ణి॒ భవ॑న్తి । సౌ॒మ్యయై॒వాహు॑త్యా ది॒వో వృష్టి॒మవ॑ రున్ధే । కా॒య ఏక॑కపాలో భవతి । ప్ర॒జానా᳚-ఙ్క॒త్వాంయఁ॑ । ప్ర॒తి॒పూ॒రు॒ష-ఙ్క॑రమ్భ పా॒త్రాణి॑ భవన్తి । జా॒తా ఏ॒వ ప్ర॒జా వ॑రుణపా॒శా-న్ము॑ఞ్చతి । ఏక॒-మతి॑రిక్తమ్ । జ॒ని॒ష్యమా॑ణా ఏ॒వ ప్ర॒జా వ॑రుణపా॒శా-న్ము॑ఞ్చతి ॥ 33 ॥

(ని॒రు॒ప్యన్తే॑- భవతో॒ - భవ॑తి - మేద్ధ్య॒త్వాయ॑ - రున్ధే॒ షట్చ॑) (అ. 4)

అనువాకం 5 - తచ్ఛేషః

ఉత్త॑రస్యాం॒-వేఁద్యా॑మ॒న్యాని॑ హ॒వీగ్ంషి॑ సాదయతి । దక్షి॑ణాయా-మ్మారు॒తీమ్ । అ॒ప॒ధు॒రమే॒వైనా॑ యునక్తి । అథో॒ ఓజ॑ ఏ॒వాసా॒మవ॑హరతి । తస్మా॒-ద్బ్రహ్మ॑ణశ్చ క్ష॒త్రాచ్చ॒ విశో᳚-ఽన్యతో-ఽపక్ర॒మిణీః᳚ । మా॒రు॒త్యా పూర్వ॑యా॒ ప్రచ॑రతి । అనృ॑తమే॒వావ॑ యజతే । వా॒రు॒ణ్యోత్త॑రయా । అ॒న్త॒త ఏ॒వ వరు॑ణ॒మవ॑-యజతే । యదే॒వాద్ధ్వ॒ర్యుః క॒రోతి॑ ॥ 34 ॥

త-త్ప్ర॑తిప్రస్థా॒తా క॑రోతి । తస్మా॒-ద్యచ్ఛ్రేయా᳚న్-క॒రోతి॑ । త-త్పాపీ॑యాన్-కరోతి । పత్నీం᳚ ఁవాచయతి । మేద్ధ్యా॑మే॒వైనా᳚-ఙ్కరోతి । అథో॒ తప॑ ఏ॒వైనా॒ముప॑ నయతి । యజ్జా॒రగ్ం సన్త॒-న్న ప్ర॑బ్రూ॒యాత్ । ప్రి॒య-ఞ్జ్ఞా॒తిగ్ం రు॑న్ధ్యాత్ । అ॒సౌ మే॑ జా॒ర ఇతి॒ నిర్ది॑శేత్ । ని॒ర్దిశ్యై॒వైనం॑-వఁరుణపా॒శేన॑ గ్రాహయతి ॥ 35 ॥

ప్ర॒ఘా॒స్యాన్॑. హవామహ॒ ఇతి॒ పత్నీ॑-ము॒దాన॑యతి । అహ్వ॑తై॒వైనా᳚మ్ । యత్-పత్నీ॑ పురోనువా॒క్యా॑మను బ్రూ॒యాత్ । నిర్వీ᳚ర్యో॒ యజ॑మాన-స్స్యాత్ । యజ॑మా॒నో ఽన్వా॑హ । ఆ॒త్మన్నే॒వ వీ॒ర్య॑-న్ధత్తే । ఉ॒భౌ యా॒జ్యాగ్ం॑ సవీర్య॒త్వాయ॑ । యద్గ్రామే॒ యదర॑ణ్య॒ ఇత్యా॑హ । య॒థో॒ది॒తమే॒వ వరు॑ణ॒మవ॑ యజతే । య॒జ॒మా॒న॒దే॒వ॒త్యో॑ వా ఆ॑హవ॒నీయః॑ ॥ 36 ॥

భ్రా॒తృ॒వ్య॒ దే॒వ॒త్యో॑ దక్షి॑ణః । యదా॑హవ॒నీయే॑ జుహు॒యాత్ । యజ॑మానం-వఁరుణపా॒శేన॑ గ్రాహయేత్ । దక్షి॑ణే॒ ఽగ్నౌ జు॑హోతి । భ్రాతృ॑వ్యమే॒వ వ॑రుణపా॒శేన॑ గ్రాహయతి । శూర్పే॑ణ జుహోతి । అన్య॑మే॒వ వరు॑ణ॒మవ॑యజతే । శీ॒ర్॒షన్న॑ధి ని॒ధాయ॑ జుహోతి । శీ॒ర్॒ష॒త ఏ॒వ వరు॑ణ॒మవ॑ యజతే । ప్ర॒త్యన్తిష్ఠ॑ఞ్జుహోతి ॥ 37 ॥

ప్ర॒త్యఙ్ఙే॒వ వరు॑ణపా॒శా-న్నిర్ము॑చ్యతే । అక్ర॒న్కర్మ॑ కర్మ॒కృత॒ ఇత్యా॑హ । దే॒వానృ॒ణ-న్ని॑రవ॒దాయ॑ । అ॒నృ॒ణా గృ॒హానుప॒-ప్రేతేతి॒ వావైతదా॑హ । వరు॑ణ గృహీతం॒-వాఁ ఏ॒త-ద్య॒జ్ఞస్య॑ । య-ద్యజు॑షా గృహీ॒తస్యా॑తి॒రిచ్య॑తే । తుషా᳚శ్చ నిష్కా॒సశ్చ॑ । తుషై᳚శ్చ నిష్కా॒సేన॑ చావభృ॒థమవై॑తి । వరు॑ణ-గృహీతేనై॒వ వరు॑ణ॒మవ॑యజతే । అ॒పో॑-ఽవభృ॒థమవై॑తి ॥ 38 ॥

అ॒ఫ్సు వై వరు॑ణః । సా॒క్షాదే॒వ వరు॑ణ॒మవ॑ యజతే । ప్రతి॑యుతో॒ వరు॑ణస్య॒ పాశ॒ ఇత్యా॑హ । వ॒రు॒ణ॒పా॒శాదే॒వ నిర్ము॑చ్యతే । అప్ర॑తీక్ష॒-మాయ॑న్తి । వరు॑ణస్యా॒న్తర్హి॑త్యై । ఏధో᳚-ఽస్యేధిషీ॒మహీత్యా॑హ । స॒మిధై॒వాగ్ని-న్న॑మ॒స్యన్త॑ ఉ॒పాయ॑న్తి । తేజో॑-ఽసి॒ తేజో॒ మయి॑ ధే॒హీత్యా॑హ । తేజ॑ ఏ॒వాత్మన్ధ॑త్తే ॥ 39 ॥

(క॒రోతి॑ - గ్రాహయ - త్యాహవ॒నీయ॒ - స్తిష్ఠ॑ఞ్జుహో - త్య॒పో॑-ఽవభృ॒థమవై॑తి - ధత్తే) (అ. 5)

అనువాకం 6 - సాకమేధాః

దే॒వా॒సు॒రా-స్సంయఁ॑త్తా ఆసన్న్ । సో᳚-ఽగ్నిర॑బ్రవీత్ । మమే॒య-మనీ॑కవతీ త॒నూః । తా-మ్ప్రీ॑ణీత । అథాసు॑రాన॒భి భ॑విష్య॒థేతి॑ । తే దే॒వా అ॒గ్నయే-ఽనీ॑కవతే పురో॒డాశ॑మ॒ష్టాక॑పాల॒-న్నిర॑వపన్న్ । సో᳚-ఽగ్నిరనీ॑కవా॒న్-థ్స్వేన॑ భాగ॒ధేయే॑న ప్రీ॒తః । చ॒తు॒ర్ధా ఽనీ॑కా-న్యజనయత । తతో॑ దే॒వా అభ॑వన్న్ । పరా ఽసు॑రాః ॥ 40 ॥

యద॒గ్నయే-ఽనీ॑కవతే పురో॒డాశ॑మ॒ష్టాక॑పాల-న్ని॒ర్వప॑తి । అ॒గ్నిమే॒వానీ॑కవన్త॒గ్గ్॒ స్వేన॑ భాగ॒ధేయే॑న ప్రీణాతి । సో᳚-ఽగ్నిరనీ॑కవా॒న్-థ్స్వేన॑ భాగ॒ధేయే॑న ప్రీ॒తః । చ॒తు॒ర్ధా ఽనీ॑కాని జనయతే । అ॒సౌ వా ఆ॑ది॒త్యో᳚-ఽగ్ని-రనీ॑కవాన్ । తస్య॑ ర॒శ్మయో-ఽనీ॑కాని । సా॒కగ్ం సూర్యే॑ణోద్య॒తా నిర్వ॑పతి । సా॒క్షాదే॒వాస్మా॒ అనీ॑కాని జనయతి । తే-ఽసు॑రాః॒ పరా॑జితా॒ యన్తః॑ । ద్యావా॑పృథి॒వీ ఉపా᳚శ్రయన్న్ ॥ 41 ॥

తే దే॒వా మ॒రుద్భ్యః॑ సాన్తప॒నేభ్య॑శ్చ॒రు-న్నిర॑వపన్న్ । తా-న్ద్యావా॑పృథి॒వీభ్యా॑-మే॒వోభ॒యత॒-స్సమ॑తపన్న్ । యన్మ॒రుద్భ్యః॑ సాన్తప॒నేభ్య॑శ్చ॒రు-న్ని॒ర్వప॑తి । ద్యావా॑పృథి॒వీభ్యా॑మే॒వ తదు॑భ॒యతో॒ యజ॑మానో॒ భ్రాతృ॑వ్యా॒న్-థ్సన్త॑పతి । మ॒ద్ధ్యన్ది॑నే॒ నిర్వ॑పతి । తర్హి॒ హి తే-ఽక్ష్ణి॑ష్ఠ॒-న్తప॑తి । చ॒రుర్భ॑వతి । స॒ర్వత॑ ఏ॒వైనా॒న్-థ్సన్త॑పతి । తే దే॒వా-శ్శ్వో॑ విజ॒యిన॒-స్సన్తః॑ । సర్వా॑సా-న్దు॒గ్ధే గృ॑హమే॒ధీయ॑-ఞ్చ॒రు-న్నిర॑వపన్న్ ॥ 42 ॥

ఆశి॑తా ఏ॒వాద్యోప॑వసామ । కస్య॒ వా-ఽహే॒దమ్ । కస్య॑ వా॒ శ్వో భ॑వి॒తేతి॑ । స శృ॒తో॑-ఽభవత్ । తస్యాహు॑తస్య॒ నాశ్ఞన్న్॑ । న హి దే॒వా అహు॑తస్యా॒శ్ఞన్తి॑ । తే᳚-ఽబ్రువన్న్ । కస్మా॑ ఇ॒మగ్ం హో᳚ష్యామ॒ ఇతి॑ । మ॒రుద్భ్యో॑ గృహమే॒ధిభ్య॒ ఇత్య॑బ్రువన్న్ । త-మ్మ॒రుద్భ్యో॑ గృహమే॒ధిభ్యో॑-ఽజుహవుః ॥ 43 ॥

తతో॑ దే॒వా అభ॑వన్న్ । పరా-ఽసు॑రాః । యస్యై॒వం-విఁ॒దుషో॑ మ॒రుద్భ్యో॑ గృహమే॒ధిభ్యో॑ గృ॒హే జుహ్వ॑తి । భవ॑త్యా॒త్మనా᳚ । పరా᳚-ఽస్య॒ భ్రాతృ॑వ్యో భవతి । యద్వై య॒జ్ఞస్య॑ పాక॒త్రా క్రి॒యతే᳚ । ప॒శ॒వ్య॑-న్తత్ । పా॒క॒త్రా వా ఏ॒తత్క్రి॑యతే । యన్నేద్ధ్మాబ॒ర్॒హి-ర్భవ॑తి । న సా॑మిధే॒నీ-ర॒న్వాహ॑ ॥ 44 ॥

న ప్ర॑యా॒జా ఇ॒జ్యన్తే᳚ । నానూ॑యా॒జాః । య ఏ॒వం-వేఁద॑ । ప॒శు॒మా-న్భ॑వతి । ఆజ్య॑భాగౌ యజతి । య॒జ్ఞస్యై॒వ చక్షు॑షీ॒ నాన్తరే॑తి । మ॒రుతో॑ గృహమే॒ధినో॑ యజతి । భా॒గ॒ధేయే॑-నై॒వైనా॒న్-థ్సమ॑ర్ధయతి । అ॒గ్నిగ్గ్ స్వి॑ష్ట॒కృతం॑-యఁజతి॒ ప్రతి॑ష్ఠిత్యై । ఇడా᳚న్తో భవతి । ప॒శవో॒ వా ఇడా᳚ । ప॒శుష్వే॒వోపరి॑ష్టా॒-త్ప్రతి॑ తిష్ఠతి ॥ 45 ॥

(అసు॑రా - అశ్రయన్ - గృహమే॒ధీయం॑ చ॒రు-న్నిర॑వపన్ - నజుహవు - ర॒న్వా - హేడా᳚న్తో భవతి॒ ద్వే చ॑) (అ. 6)

అనువాకం 7 - తచ్ఛేషః

యత్పత్నీ॑ గృహమే॒ధీయ॑-స్యాశ్ఞీ॒యాత్ । గృ॒హ॒మే॒ద్ధ్యే॑వ స్యా᳚త్ । వి త్వ॑స్య య॒జ్ఞ ఋ॑ధ్యేత । యన్నాశ్ఞీ॒యాత్ । అగృ॑హమేధీ స్యాత్ । నాస్య॑ య॒జ్ఞో వ్యృ॑ద్ధ్యేత । ప్రతి॑వేశ-మ్పచేయుః । తస్యా᳚శ్ఞీయాత్ । గృ॒హ॒మే॒ద్ధ్యే॑వ భ॑వతి । నాస్య॑ య॒జ్ఞో వ్యృ॑ద్ధ్యతే ॥ 46 ॥

తే దే॒వా గృ॑హమే॒ధీయే॑నే॒ష్ట్వా । ఆశి॑తా అభవన్న్ । ఆఞ్జ॑తా॒భ్య॑ఞ్జత । అను॑ వ॒థ్సా-న॑వాసయన్న్ । తేభ్యో-ఽసు॑రాః॒, క్షుధ॒-మ్ప్రాహి॑ణ్వన్న్ । సా దే॒వేషు॑ లో॒కమవి॑త్త్వా । అసు॑రా॒న్-పున॑రగచ్ఛత్ । గృ॒హ॒మే॒ధీయే॑నే॒ష్ట్వా । ఆశి॑తా భవన్తి । ఆఞ్జ॑తే॒-ఽభ్య॑ఞ్జతే ॥ 47 ॥

అను॑ వ॒థ్సాన్. వా॑సయన్తి । భ్రాతృ॑వ్యాయై॒వ త-ద్యజ॑మానః॒, క్షుధ॒-మ్ప్రహి॑ణోతి । తే దే॒వా గృ॑హమే॒ధీయే॑నే॒ష్ట్వా । ఇన్ద్రా॑య నిష్కా॒స-న్న్య॑దధుః । అ॒స్మానే॒వ శ్వ ఇన్ద్రో॒ నిహి॑తభాగ ఉపావర్తి॒తేతి॑ । తానిన్ద్రో॒ నిహి॑తభాగ ఉ॒పావ॑ర్తత । గృ॒హ॒మే॒ధీయే॑నే॒ష్ట్వా । ఇన్ద్రా॑య నిష్కా॒స-న్నిద॑ద్ధ్యాత్ । ఇన్ద్ర॑ ఏ॒వైన॒-న్నిహి॑తభాగ ఉ॒పావ॑ర్తతే । గార్హ॑పత్యే జుహోతి ॥ 48 ॥

భా॒గ॒ధేయే॑నే॒వైన॒గ్ం॒ సమ॑ర్ధయతి । ఋ॒ష॒భమాహ్వ॑యతి । వ॒ష॒ట్కా॒ర ఏ॒వాస్య॒ సః । అథో॑ ఇన్ద్రి॒యమే॒వ త-ద్వీ॒ర్యం॑-యఁజ॑మానో॒ భ్రాతృ॑వ్యస్య వృఙ్క్తే । ఇన్ద్రో॑ వృ॒త్రగ్ం హ॒త్వా । పరా᳚-మ్పరా॒వత॑-మగచ్ఛత్ । అపా॑రాధ॒మితి॒ మన్య॑మానః । సో᳚-ఽబ్రవీత్ । క ఇ॒దం-వేఁ॑దిష్య॒తీతి॑ । తే᳚-ఽబ్రువ-న్మ॒రుతో॒ వరం॑-వృఁణామహై ॥ 49 ॥

అథ॑ వ॒యం-వేఁ॑దామ । అ॒స్మభ్య॑మే॒వ ప్ర॑థ॒మగ్ం హ॒విర్నిరు॑ప్యాతా॒ ఇతి॑ । త ఏ॑న॒మద్ధ్య॑-క్రీడన్న్ । తత్క్రీ॒డినా᳚-ఙ్క్రీడి॒త్వమ్ । య-న్మ॒రుద్భ్యః॑ క్రీ॒డిభ్యః॑ ప్రథ॒మగ్ం హ॒విర్ని॑రు॒ప్యతే॒ విజి॑త్యై । సా॒కగ్ం సూర్యే॑ణోద్య॒తా నిర్వ॑పతి । ఏ॒తస్మి॒న్ వై లో॒క ఇన్ద్రో॑ వృ॒త్రమ॑హ॒న్-థ్సమృ॑ద్ధ్యై । ఏ॒త-ద్బ్రా᳚హ్మణాన్యే॒వ పఞ్చ॑ హ॒వీగ్ంషి॑ । ఏ॒త-ద్బ్రా᳚హ్మణ ఐన్ద్రా॒గ్నః । అథై॒ష ఐ॒న్ద్రశ్చ॒రు-ర్భ॑వతి ॥ 50 ॥

ఉ॒ద్ధా॒రం-వాఁ ఏ॒తమిన్ద్ర॒ ఉద॑హరత । వృ॒త్రగ్ం హ॒త్వా । అ॒న్యాసు॑ దే॒వతా॒స్వధి॑ । యదే॒ష ఐ॒న్ద్ర-శ్చ॒రు-ర్భవ॑తి । ఉ॒ద్ధా॒రమే॒వ తం-యఁజ॑మాన॒ ఉద్ధ॑రతే । అ॒న్యాసు॑ ప్ర॒జాస్వధి॑ । వై॒శ్వ॒క॒ర్మ॒ణ ఏక॑కపాలో భవతి । విశ్వా᳚న్యే॒వ తేన॒ కర్మా॑ణి॒ యజ॑మా॒నో ఽవ॑రున్ధే ॥ 51 ॥

(ఋ॒ద్ధ్య॒తే॒-ఽ-భ్య॑ఞ్జతే-జుహోతి-వృణామహై-భవత్య॒- +ష్టౌ చ॑) (అ. 7)

అనువాకం 8 - పితృయజ్ఞః

వై॒శ్వ॒దే॒వేన॒ వై ప్ర॒జాప॑తిః ప్ర॒జా అ॑సృజత । తా వ॑రుణ-ప్రఘా॒సై-ర్వ॑రుణపా॒శాద॑ముఞ్చత్ । సా॒క॒మే॒ధైః ప్రత్య॑స్థాపయత్ । త్ర్య॑మ్బకై రు॒ద్ర-న్ని॒రవా॑దయత । పి॒తృ॒య॒జ్ఞేన॑ సువ॒ర్గం-లోఁ॒కమ॑గమయత్ । య-ద్వై᳚శ్వదే॒వేన॒ యజ॑తే । ప్ర॒జా ఏ॒వ త-ద్యజ॑మాన-స్సృజతే । తా వ॑రుణ-ప్రఘా॒సై-ర్వ॑రుణపా॒శా-న్ము॑ఞ్చతి । సా॒క॒మే॒ధైః ప్రతి॑ష్ఠాపయతి । త్ర్య॑మ్బకైరు॒ద్ర-న్ని॒రవ॑దయతే ॥ 52 ॥

పి॒తృ॒య॒జ్ఞేన॑ సువ॒ర్గం-లోఁ॒క-ఙ్గ॑మయతి । ద॒క్షి॒ణ॒తః ప్రా॑చీనావీ॒తీ నిర్వ॑పతి । ద॒క్షి॒ణావృ॒ద్ధి పి॑తృ॒ణామ్ । అనా॑దృత్య॒ తత్ । ఉ॒త్త॒ర॒త ఏ॒వోప॒వీయ॒ నిర్వ॑పేత్ । ఉ॒భయే॒ హి దే॒వాశ్చ॑ పి॒తర॑శ్చే॒జ్యన్తే᳚ । అథో॒ యదే॒వ ద॑క్షిణా॒ర్ధే॑-ఽధి॒ శ్రయ॑తి । తేన॑ దక్షి॒ణావృ॑త్ । సోమా॑య పితృ॒మతే॑ పురో॒డాశ॒గ్ం॒ షట్క॑పాల॒-న్నిర్వ॑పతి । సం॒వఁ॒థ్స॒రో వై సోమః॑ పితృ॒మాన్ ॥ 53 ॥

సం॒వఁ॒థ్స॒రమే॒వ ప్రీ॑ణాతి । పి॒తృభ్యో॑ బర్హి॒షద్భ్యో॑ ధా॒నాః । మాసా॒ వై పి॒తరో॑ బర్హి॒షదః॑ । మాసా॑నే॒వ ప్రీ॑ణాతి । యస్మి॒న్ వా ఋ॒తౌ పురు॑షః ప్ర॒మీయ॑తే । సో᳚-ఽస్యా॒ముష్మి॑న్ ఁలో॒కే భ॑వతి । బ॒హు॒రూ॒పా ధా॒నా భ॑వన్తి । అ॒హో॒రా॒త్రాణా॑-మ॒భిజి॑త్యై । పి॒తృభ్యో᳚ ఽగ్నిష్వా॒త్తేభ్యో॑ మ॒న్థమ్ । అ॒ర్ధ॒మా॒సా వై పి॒తరో᳚-ఽగ్నిష్వా॒త్తాః ॥ 54 ॥

అ॒ర్ధ॒మా॒సానే॒వ ప్రీ॑ణాతి । అ॒భి॒వా॒న్యా॑యై దు॒గ్ధే భ॑వతి । సా హి పి॑తృదేవ॒త్య॑-న్దు॒హే । య-త్పూ॒ర్ణమ్ । త-న్మ॑ను॒ష్యా॑ణామ్ । ఉ॒ప॒ర్య॒ర్ధో దే॒వానా᳚మ్ । అ॒ర్ధః పి॑తృ॒ణామ్ । అ॒ర్ధ ఉప॑మన్థతి । అ॒ర్ధో హి పి॑తృ॒ణామ్ । ఏక॒యోప॑మన్థతి ॥ 55 ॥

ఏకా॒ హి పి॑తృ॒ణామ్ । ద॒క్షి॒ణోప॑మన్థతి । ద॒క్షి॒ణా వృ॒ద్ధి పి॑తృ॒ణామ్ । అనా॑ర॒భ్యోప॑మన్థతి । తద్ధి పి॒తౄన్-గచ్ఛ॑తి । ఇ॒మా-న్దిశం॒-వేఁది॒ముద్ధ॑న్తి । ఉ॒భయే॒ హి దే॒వాశ్చ॑ పి॒తర॑శ్చే॒జ్యన్తే᳚ । చతుః॑ స్రక్తిర్భవతి । సర్వా॒ హ్యను॒ దిశః॑ పి॒తరః॑ । అఖా॑తా భవతి ॥ 56 ॥

ఖా॒తా హి దే॒వానా᳚మ్ । మ॒ద్ధ్య॒తో᳚ ఽగ్నిరాధీ॑యతే । అ॒న్త॒తో హి దే॒వానా॑-మాధీ॒యతే᳚ । వర్షీ॑యాని॒ద్ధ్మ ఇ॒ద్ధ్మా-ద్భ॑వతి॒ వ్యావృ॑త్త్యై । పరి॑ శ్రయతి । అ॒న్తర్హి॑తో॒ హి పి॑తృలో॒కో మ॑నుష్యలో॒కాత్ । యత్-పరు॑షి ది॒నమ్ । త-ద్దే॒వానా᳚మ్ । యద॑న్త॒రా । త-న్మ॑ను॒ష్యా॑ణామ్ ॥ 57 ॥

య-థ్సమూ॑లమ్ । త-త్పి॑తృ॒ణామ్ । సమూ॑ల-మ్బ॒ర్॒హి-ర్భ॑వతి॒ వ్యావృ॑త్త్యై । ద॒క్షి॒ణా స్తృ॑ణాతి । ద॒క్షి॒ణా వృ॒ద్ధి పి॑తృ॒ణామ్ । త్రిః పర్యే॑తి । తృ॒తీయే॒ వా ఇ॒తో లో॒కే పి॒తరః॑ । తానే॒వ ప్రీ॑ణాతి । త్రిః పునః॒ పర్యే॑తి । షట్థ్సమ్ప॑ద్యన్తే ॥ 58 ॥

షడ్వా ఋ॒తవః॑ । ఋ॒తూనే॒వ ప్రీ॑ణాతి । య-త్ప్ర॑స్త॒రం-యఁజు॑షా గృహ్ణీ॒యాత్ । ప్ర॒మాయు॑కో॒ యజ॑మాన-స్స్యాత్ । యన్న గృ॑హ్ణీ॒యాత్ । అ॒నా॒య॒త॒న-స్స్యా᳚త్ । తూ॒ష్ణీమే॒వ న్య॑స్యేత్ । న ప్ర॒మాయు॑కో॒ భవ॑తి । నానా॑యత॒నః । యత్-త్రీన్-ప॑రి॒ధీ-న్ప॑రిద॒ద్ధ్యాత్ ॥ 59 ॥

మృ॒త్యునా॒ యజ॑మాన॒-మ్పరి॑ గృహ్ణీయాత్ । యన్న ప॑రి-ద॒ద్ధ్యాత్ । రక్షాగ్ం॑సి య॒జ్ఞగ్ం హ॑న్యుః । ద్వౌ ప॑రి॒ధీ పరి॑దధాతి । రక్ష॑సా॒-మప॑హత్యై । అథో॑ మృ॒త్యోరే॒వ యజ॑మాన॒-ముథ్సృ॑జతి । య-త్త్రీణి॑ త్రీణి హ॒వీగ్ష్యు॑దా॒హరే॑యుః । త్రయ॑స్త్రయ ఏషాగ్ం సా॒క-మ్ప్రమీ॑యేరన్న్ । ఏకై॑క-మనూ॒చీనా᳚-న్యు॒దాహ॑రన్తి । ఏకై॑క ఏ॒వైషా॑మ॒న్వఞ్చః॒ ప్రమీ॑యతే । క॒శిపు॑ కశిప॒వ్యా॑య । ఉ॒ప॒బర్హ॑ణ-ముపబర్హ॒ణ్యా॑య । ఆఞ్జ॑న-మాఞ్జ॒న్యా॑య । అ॒భ్యఞ్జ॑న-మభ్యఞ్జ॒న్యా॑య । య॒థా॒భా॒గమే॒వైనా᳚-న్ప్రీణాతి ॥ 60 ॥

(ని॒రవ॑దయతే - పితృ॒మా - న॑గ్నిష్వా॒త్తా - ఏక॒యోప॑ మన్థ॒ - త్యఖా॑తా భవతి-మను॒ష్యా॑ణాం - పద్యన్తే - పరిద॒ద్ధ్యాన్ - మీ॑యతే॒ పఞ్చ॑ చ) (అ. 8)

అనువాకం 9 - తచ్ఛేషః

అ॒గ్నయే॑ దే॒వేభ్యః॑ పి॒తృభ్యః॑ సమి॒ద్ధ్యమా॑నా॒యాను॑బ్రూ॒హీత్యా॑హ ।

ఉ॒భయే॒ హి దే॒వాశ్చ॑ పి॒తర॑శ్చే॒జ్యన్తే᳚ । ఏకా॒మన్వా॑హ । ఏకా॒ హి పి॑తృ॒ణామ్ । త్రిరన్వా॑హ । త్రిర్హి దే॒వానా᳚మ్ । ఆ॒ఘా॒రావాఘా॑రయతి । య॒జ్ఞ॒ ప॒రుషో॒రన॑న్తరిత్యై । నార్షే॒యం-వృఁ॑ణీతే । న హోతా॑రమ్ ॥ 61 ॥

యదా॑ర్షే॒యం-వృఁ॑ణీ॒త । యద్ధోతా॑రమ్ । ప్ర॒మాయు॑కో॒ యజ॑మాన-స్స్యాత్ । ప్ర॒మాయు॑కో॒ హోతా᳚ । తస్మా॒న్న వృ॑ణీతే । యజ॑మానస్య॒ హోతు॑-ర్గోపీ॒థాయ॑ । అప॑బర్హిషః ప్రయా॒జాన్.-య॑జతి । ప్ర॒జా వై బ॒ర్॒హిః । ప్ర॒జా ఏ॒వ మృ॒త్యోరుథ్సృ॑జతి । ఆజ్య॑భాగౌ యజతి ॥ 62 ॥

య॒జ్ఞస్యై॒వ చక్షు॑షీ॒ నాన్తరే॑తి । ప్రా॒చీ॒నా॒వీ॒తీ సోమం॑-యఁజతి । పి॒తృ॒దే॒వ॒త్యా॑ హి । ఏ॒షా ఽఽహు॑తిః । పఞ్చ॒ కృత్వో-ఽవ॑ద్యతి । పఞ్చ॒ హ్యే॑తా దే॒వతాః᳚ । ద్వే పు॑రో-ఽనువా॒క్యే᳚ । యా॒జ్యా॑ దే॒వతా॑ వషట్కా॒రః । తా ఏ॒వ ప్రీ॑ణాతి । సన్త॑త॒మవ॑ ద్యతి ॥ 63 ॥

ఋ॒తూ॒నాగ్ం సన్త॑త్యై । ప్రైవైభ్యః॒ పూర్వ॑యా పురో-ఽనువా॒క్య॑యా ఽఽహ । ప్రణ॑యతి ద్వి॒తీయ॑యా । గ॒మయ॑తి యా॒జ్య॑యా । తృ॒తీయే॒ వా ఇ॒తో లో॒కే పి॒తరః॑ । అహ్న॑ ఏ॒వైనా॒-న్పూర్వ॑యా పురో-ఽనువా॒క్య॑యా॒ ఽత్యాన॑యతి । రాత్రి॑యై ద్వి॒తీయ॑యా । ఐవైనాన్॑. యా॒జ్య॑యా గమయతి । ద॒క్షి॒ణ॒తో॑-ఽవ॒దాయ॑ । ఉద॒ఙ్ఙతి॑ క్రామతి॒ వ్యావృ॑త్త్యై ॥ 64 ॥

ఆ స్వ॒ధేత్యా-శ్రా॑వయతి । అస్తు॑ స్వ॒ధేతి॑ ప్ర॒త్యాశ్రా॑వయతి । స్వ॒ధా నమ॒ ఇతి॒ వష॑ట్కరోతి । స్వ॒ధా॒కా॒రో హి పి॑తృ॒ణామ్ । సోమ॒మగ్రే॑ యజతి । సోమ॑ ప్రయాజా॒ హి పి॒తరః॑ । సోమ॑-మ్పితృ॒మన్తం॑-యఁజతి । సం॒వఁ॒థ్స॒రో వై సోమః॑ పితృ॒మాన్ । సం॒వఁ॒థ్స॒రమే॒వ త-ద్య॑జతి । పి॒తౄన్-బ॑ర్హి॒షదో॑ యజతి ॥ 65 ॥

యే వై యజ్వా॑నః । తే పి॒తరో॑ బర్హి॒షదః॑ । తానే॒వ త-ద్య॑జతి । పి॒తౄన॑గ్నిష్వా॒త్తాన్. య॑జతి । యే వా అయ॑జ్వానో గృహమే॒ధినః॑ । తే పి॒తరో᳚-ఽగ్నిష్వా॒త్తాః । తానే॒వ త-ద్య॑జతి । అ॒గ్ని-ఙ్క॑వ్య॒వాహ॑నం-యఁజతి । య ఏ॒వ పి॑తృ॒ణామ॒గ్నిః । తమే॒వ త-ద్య॑జతి ॥ 66 ॥

అథో॒ యథా॒-ఽగ్నిగ్గ్ స్వి॑ష్ట॒కృతం॒-యఁజ॑తి । తా॒దృగే॒వ తత్ । ఏ॒తత్తే॑ తత॒ యే చ॒ త్వామన్వితి॑ తి॒సృషు॑ స్ర॒క్తీషు॒ నిద॑ధాతి । తస్మా॒దా తృ॒తీయా॒-త్పురు॑షా॒న్నామ॒ న గృ॑హ్ణన్తి । ఏ॒తావ॑న్తో॒ హీజ్యన్తే᳚ । అత్ర॑ పితరో యథాభా॒గ-మ్మ॑న్దద్ధ్వ॒మిత్యా॑హ । హ్లీకా॒ హి పి॒తరః॑ । ఉద॑ఞ్చో॒ నిష్క్రా॑మన్తి । ఏ॒షా వై మ॑ను॒ష్యా॑ణా॒-న్దిక్ । స్వామే॒వ త-ద్దిశ॒మను॒ నిష్క్రా॑మన్తి ॥ 67 ॥

ఆ॒హ॒వ॒నీయ॒-ముప॑తిష్ఠన్తే । న్యే॑వాస్మై॒ తద్ధ్ను॑వతే । యథ్స॒త్యా॑హవ॒నీయే᳚ । అథా॒న్యత్ర॒ చర॑న్తి । ఆతమి॑తో॒రుప॑తిష్ఠన్తే । అ॒గ్నిమే॒వోప॑ద్ర॒ష్టార॑-ఙ్కృ॒త్వా । పి॒తౄ-న్ని॒రవ॑దయన్తే । అన్తం॒-వాఁ ఏ॒తే ప్రా॒ణానా᳚-ఙ్గచ్ఛన్తి । య ఆతమి॑తోరుప॒తిష్ఠ॑న్తే । సు॒స॒న్దృశ॑-న్త్వా వ॒యమిత్యా॑హ ॥ 68 ॥

ప్రా॒ణో వై సు॑స॒న్దృక్ । ప్రా॒ణమే॒వాత్మన్-ద॑ధతే । యోజా॒ న్వి॑న్ద్ర తే॒ హరీ॒ ఇత్యా॑హ । ప్రా॒ణమే॒వ పున॑రయుక్త । అక్ష॒న్నమీ॑మదన్త॒ హీతి॒ గార్హ॑పత్య॒-ముప॑తిష్ఠన్తే । అక్ష॒న్నమీ॑మద॒న్తాథ॒ త్వోప॑తిష్ఠామహ॒ ఇతి॒ వావైతదా॑హ । అమీ॑మదన్త పి॒తరః॑ సో॒మ్యా ఇత్య॒భి ప్రప॑ద్యన్తే । అమీ॑మదన్త పి॒తరో-ఽథ॑ త్వా॒-ఽభి ప్రప॑ద్యామహ॒ ఇతి॒ వావైతదా॑హ । అ॒పః పరి॑షిఞ్చతి । మా॒ర్జయ॑త్యే॒వైనాన్॑ ॥ 69 ॥

అథో॑ త॒ర్పయ॑త్యే॒వ । తృప్య॑తి ప్ర॒జయా॑ ప॒శుభిః॑ । య ఏ॒వం-వేఁద॑ । అప॑ బర్హిషావనూయా॒జౌ య॑జతి । ప్ర॒జా వై బ॒ర్॒హిః । ప్ర॒జా ఏ॒వ మృ॒త్యోరుథ్సృ॑జతి । చ॒తురః॑ ప్రయా॒జాన్. య॑జతి । ద్వావ॑నూయా॒జౌ । షట్థ్సమ్ప॑ద్యన్తే । షడ్వా ఋ॒తవః॑ ॥ 70 ॥

ఋ॒తూనే॒వ ప్రీ॑ణాతి । న పత్న్యన్వా᳚స్తే । న సంయాఁ॑జయన్తి । యత్పత్న్య॒న్వాసీ॑త । యథ్సం॑యాఁ॒జయే॑యుః । ప్ర॒మాయు॑కా స్యాత్ । తస్మా॒న్నాన్వా᳚స్తే । న సంయాఁ॑జయన్తి । పత్ని॑యై గోపీ॒థాయ॑ ॥ 71 ॥

(హోతా॑ర॒ - మాజ్య॑భాగౌ యజతి॒ - సన్త॑త॒మవ॑ద్యతి॒ - వ్యావృ॑త్త్యై - బర్హి॒షదో॑ యజతి॒ - తమే॒వ త-ద్య॑జ॒- త్యను॒ నిష్క్రా॑మన్త్యా - హై - నాన్ - ఋ॒తవో॒ - +నవ॑ చ) (అ. 9)

అనువాకం 10 - త్ర్యమ్బకహవీంషి

ప్ర॒తి॒పూ॒రు॒షమేక॑కపాలా॒-న్నిర్వ॑పతి । జా॒తా ఏ॒వ ప్ర॒జా రు॒ద్రాన్ని॒రవ॑దయతే । ఏక॒మతి॑రిక్తమ్ । జ॒ని॒ష్యమా॑ణా ఏ॒వ ప్ర॒జా రు॒ద్రాన్ని॒రవ॑దయతే । ఏక॑కపాలా భవన్తి । ఏ॒క॒ధైవ రు॒ద్ర-న్ని॒రవ॑దయతే । నాభిఘా॑రయతి । యద॑భిఘా॒రయే᳚త్ । అ॒న్త॒ర॒వ॒చా॒రిణగ్ం॑ రు॒ద్ర-ఙ్కు॑ర్యాత్ । ఏ॒కో॒ల్ము॒కేన॑ యన్తి ॥ 72 ॥

తద్ధి రు॒ద్రస్య॑ భాగ॒ధేయ᳚మ్ । ఇ॒మా-న్దిశం॑-యఁన్తి । ఏ॒షా వై రు॒ద్రస్య॒ దిక్ । స్వాయా॑మే॒వ ది॒శి రు॒ద్ర-న్ని॒రవ॑దయతే । రు॒ద్రో వా అ॑ప॒శుకా॑యా॒ ఆహు॑త్యై॒ నాతి॑ష్ఠత । అ॒సౌ తే॑ ప॒శురితి॒ నిర్ది॑శే॒ద్య-న్ద్వి॒ష్యాత్ । యమే॒వ ద్వేష్టి॑ । తమ॑స్మై ప॒శు-న్నిర్ది॑శతి । యది॒ న ద్వి॒ష్యాత్ । ఆ॒ఖుస్తే॑ ప॒శురితి॑ బ్రూయాత్ ॥ 73 ॥

న గ్రా॒మ్యా-న్ప॒శూన్. హి॒నస్తి॑ । నార॒ణ్యాన్ । చ॒తు॒ష్ప॒థే జు॑హోతి । ఏ॒ష వా అ॑గ్నీ॒నా-మ్పడ్బీ॑శో॒ నామ॑ । అ॒గ్ని॒వత్యే॒వ జు॑హోతి । మ॒ద్ధ్య॒మేన॑ ప॒ర్ణేన॑ జుహోతి । స్రుగ్ఘ్యే॑షా । అథో॒ ఖలు॑ । అ॒న్త॒మేనై॒వ హో॑త॒వ్య᳚మ్ । అ॒న్త॒త ఏ॒వ రు॒ద్ర-న్ని॒రవ॑దయతే ॥ 74 ॥

ఏ॒ష తే॑ రుద్ర భా॒గ-స్స॒హ స్వస్రా-ఽమ్బి॑క॒యేత్యా॑హ । శ॒రద్వా అ॒స్యామ్బి॑కా॒ స్వసా᳚ । తయా॒ వా ఏ॒ష హి॑నస్తి । యగ్ం హి॒నస్తి॑ । తయై॒వైనగ్ం॑ స॒హ శ॑మయతి । భే॒ష॒జ-ఙ్గవ॒ ఇత్యా॑హ । యావ॑న్త ఏ॒వ గ్రా॒మ్యాః ప॒శవః॑ । తేభ్యో॑ భేష॒జ-ఙ్క॑రోతి । అవా᳚మ్బ రు॒ద్రమ॑దిమ॒హీత్యా॑హ । ఆ॒శిష॑మే॒వైతామాశా᳚స్తే ॥ 75 ॥

త్ర్య॑మ్బకం-యఁజామహ॒ ఇత్యా॑హ । మృ॒త్యో-ర్ము॑క్షీయ॒ మా ఽమృతా॒దితి॒ వావైతదా॑హ । ఉత్కి॑రన్తి । భగ॑స్య లీఫ్సన్తే । మూతే॑ కృ॒త్వా-ఽఽస॑జన్తి । యథా॒ జనం॑-యఁ॒తే॑-ఽవ॒స-ఙ్క॒రోతి॑ । తా॒దృగే॒వతత్ । ఏ॒ష తే॑ రుద్ర భా॒గ ఇత్యా॑హ ని॒రవ॑త్త్యై । అప్ర॑తీక్ష॒మాయ॑న్తి । అ॒పః పరి॑షిఞ్చతి । రు॒ద్రస్యా॒న్తర్హి॑త్యై । ప్ర వా ఏ॒తే᳚-ఽస్మా-ల్లో॒కాచ్చ్య॑వన్తే । యే త్ర్య॑మ్బకై॒శ్చర॑న్తి । ఆ॒ది॒త్య-ఞ్చ॒రు-మ్పున॒రేత్య॒ నిర్వ॑పతి । ఇ॒యం-వాఁ అది॑తిః । అ॒స్యామే॒వ ప్రతి॑ తిష్ఠన్తి ॥ 76 ॥

(య॒న్తి॒ - బ్రూ॒యా॒న్ - ని॒రవ॑దయతే - శాస్తే - సిఞ్చతి॒ షట్చ॑) (అ. 10)

(అను॑మత్యై - వైశ్వదే॒వేన॒ తా-స్సృ॒ష్టా - స్త్రి॒వృత్ - ప్ర॒జాప॑తి-స్సవి॒ - తోత్త॑రస్యాం - దేవాసు॒రా-స్సో᳚-ఽగ్ని--ర్ య-త్పత్నీ॑ -వైశ్వదే॒వేన॒ తా వ॑రుణప్రఘా॒సై - ర॒గ్నయే॑ దే॒వేభ్యః॑ - ప్రతిపూరు॒ష-న్దశ॑)

(అను॑మత్యై - ప్రథమ॒జో వ॒థ్సో - బ॑హురూ॒పా హి ప॒శవ॒ - స్తస్మా᳚-త్పృథమా॒త్రం - ఁయద॒గ్నయే-ఽనీ॑కవత - ఉద్ధా॒రం-వాఁ - అ॒గ్నయే॑ దే॒వేభ్య॑ - ఋ॒తూనే॒వ షట్థ్స॑ప్తతిః)

(అను॑మత్యై॒ - ప్రతి॑ తిష్ఠన్తి)

॥ హరిః॑ ఓమ్ ॥

॥ కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ బ్రాహ్మణే ప్రథమాష్టకే షష్ఠః ప్రపాఠక-స్సమాప్తః ॥

Roman (IAST) Transliteration

kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe prathamāṣṭake ṣaṣṭhaḥ prapāṭhakaḥ - rājasūyānubrāhmaṇaṃ

o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,

śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||

anuvākaṃ 1 - anumatyādyā iṣṭayaḥ

anṷmatyai puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pati | ye pra॒tyañca॒-śśamyā̭yā ava॒śīya̭nte | tannair̭ṛ॒ta-meka̭kapālam | i॒yaṃ-vā~ anṷmatiḥ | i॒ya-nnir-ṛ̭tiḥ | nai॒r॒ṛ॒tena॒ pūrvḙṇa॒ praca̭rati | pā॒pmāna̭me॒va nir-ṛ̭ti॒-mpūrvā᳚-nni॒rava̭dayate | eka̭ kapālo bhavati | e॒ka॒dhaiva nir-ṛ̭ti-nni॒rava̭dayate | yadahṷtvā॒ gārha̭patya ī॒yuḥ || 1 ||

ru॒dro bhū॒tvā-'gnira̭nū॒tthāya̭ | a॒ddhva॒ryu-ñca॒ yaja̭māna-ñca hanyāt | vīhi॒ svāhā ''hṷti-ñjuṣā॒ṇa ityā̭ha | āhṷtyai॒vainagṃ̭ śamayati | nārti॒mārccha̭-tyaddhva॒ryurna yaja̭mānaḥ | e॒ko॒lmu॒kena̭ yanti | taddhi nir-ṛ̭tyai bhāga॒dheya᳚m | i॒mā-ndiśaṃ̭-ya~nti | e॒ṣā vai nir-ṛ̭tyai॒ dik | svāyā̭me॒va di॒śi nir-ṛ̭ti-nni॒rava̭dayate || 2 ||

svakṛ̭ta॒ iri̭ṇe juhoti prada॒re vā᳚ | e॒tadvai nir-ṛ̭tyā ā॒yata̭nam | sva e॒vāyata̭ne॒ nir-ṛ̭ti-nni॒rava̭dayate | e॒ṣa tḙ nir-ṛte bhā॒ga ityā̭ha | nirdi̭śatye॒vainā᳚m | bhūtḙ ha॒viṣma̭tya॒sītyā̭ha | bhūti̭me॒vopāva̭rtate | mu॒ñcemamagṃha̭sa॒ ityā̭ha | agṃha̭sa e॒vaina̭-mmuñcati | a॒ṅgu॒ṣṭhābhyā᳚-ñjuhoti || 3 ||

a॒nta॒ta e॒va nir-ṛ̭ti-nni॒rava̭dayate | kṛ॒ṣṇaṃ-vā~saḥ̭ kṛ॒ṣṇatṷ̄ṣa॒-ndakṣi̭ṇā | e॒ta-dvai nir-ṛ̭tyai rū॒pam | rū॒peṇai॒va nir-ṛ̭ti-nni॒rava̭dayate | apra̭tīkṣa॒māya̭nti | nir-ṛ̭tyā a॒ntarhi̭tyai | svāhā॒ namo॒ ya i॒da-ñca॒kāreti॒ puna॒retya॒ gārha̭patye juhoti | āhṷtyai॒va na̭ma॒syanto॒ gārha̭patya-mu॒pāva̭rtante | ā॒nu॒ma॒tena॒ praca̭rati | i॒yaṃ-vā~ anṷmatiḥ || 4 ||

i॒yame॒vāsmai̭ rā॒jyamanṷmanyate | dhe॒nu-rdakṣi̭ṇā | i॒māme॒va dhe॒nu-ṅkṷrute | ā॒di॒tya-ñca॒ru-nnirva̭pati | u॒bhayī᳚ṣve॒va pra॒jāsva॒bhiṣi̭cyate | daivī̭ṣu ca॒ mānṷṣīṣu ca | varo॒ dakṣi̭ṇā | varo॒ hi rā॒jyagṃ samṛ̭ddhyai | ā॒gnā॒vai॒ṣṇa॒va-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pati | a॒gni-ssarvā̭ de॒vatāḥ᳚ || 5 ||

viṣṇṷrya॒jñaḥ | de॒vatā᳚ścai॒va ya॒jña-ñcāva̭ rundhe | vā॒ma॒no va॒hī dakṣi̭ṇā | ya-dva॒hī | tenā᳚gne॒yaḥ | ya-dvā̭ma॒naḥ | tena̭ vaiṣṇa॒va-ssamṛ̭ddhyai | a॒gnī॒ṣo॒mīya॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pati | a॒gnīṣomā᳚bhyāṃ॒-vā~ indro̭ vṛ॒trama̭ha॒nniti̭ | yada̭gnīṣo॒mīya॒-mekā̭daśakapāla-nni॒rvapa̭ti || 6 ||

vārtra̭ghname॒va viji̭tyai | hira̭ṇya॒-ndakṣi̭ṇā॒ samṛ̭ddhyai | indro̭ vṛ॒tragṃ ha॒tvā | de॒vatā̭bhiścendri॒yeṇa̭ ca॒ vyā᳚rdhyata | sa e॒tamai᳚ndrā॒gna-mekā̭daśakapāla-mapaśyat | tannira̭vapat | tena॒ vai sa de॒vatā᳚ścendri॒ya-ñcāvā̭rundha | yadai᳚ndrā॒gna-mekā̭daśakapāla-nni॒rvapa̭ti | de॒vatā᳚ścai॒va tene᳚ndri॒ya-ñca॒ yaja̭mā॒no-'va̭ rundhe | ṛ॒ṣa॒bho va॒hī dakṣi̭ṇā || 7 ||

ya-dva॒hī | tenā᳚gne॒yaḥ | yadṛ̭ṣa॒bhaḥ | tenai॒ndra-ssamṛ̭ddhyai | ā॒gne॒yama॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pati | ai॒ndra-ndadhi̭ | yadā᳚gne॒yo bhava̭ti | a॒gnirvai ya̭jñamu॒kham | ya॒jña॒mu॒khame॒vardhi̭-mpu॒rāstā᳚ddhatte | yadai॒ndra-ndadhi̭ || 8 ||

i॒ndri॒yame॒vāva̭ rundhe | ṛ॒ṣa॒bho va॒hī dakṣi̭ṇā | yadva॒hī | tenā᳚gne॒yaḥ | yadṛ̭ṣa॒bhaḥ | tenai॒ndra-ssamṛ̭ddhyai | yāva̭tī॒rvai pra॒jā oṣa̭dhīnā॒-mahṷtānā॒-māśñanṋ | tāḥ parā̭-'bhavann | ā॒gra॒ya॒ṇa-mbha̭vati hu॒tādyā̭ya | yaja̭māna॒syāpa̭rābhāvāya || 9 ||

de॒vā vā oṣa̭dhīṣvā॒jima̭yuḥ | tā i̭ndrā॒gnī uda̭jayatām | tāve॒tamai᳚ndrā॒gna-ndvāda̭śakapāla॒-nnira̭vṛṇātām | yadai᳚ndrā॒gno bhava॒tyujji̭tyai | dvāda̭śakapālo bhavati | dvāda̭śa॒ māsā᳚-ssaṃva~thsa॒raḥ | saṃ॒va~॒thsa॒reṇai॒vāsmā॒ anna॒mava̭rundhe | vai॒śva॒de॒vaśca॒ru-rbha̭vati | vai॒śva॒de॒vaṃ-vā~ anna᳚m | anna̭me॒vāsmai᳚ svadayati || 10 ||

pra॒tha॒ma॒jo va॒thso dakṣi̭ṇā॒ samṛ̭ddhyai | sau॒myagg śyā̭mā॒ka-ñca॒ru-nnirva̭pati | somo॒ vā a̭kṛṣṭapa॒cyasya॒ rājā᳚ | a॒kṛ॒ṣṭa॒pa॒cyame॒vāsmai᳚ svadayati | vāso॒ dakṣi̭ṇā | sau॒myagṃhi de॒vata̭yā॒ vāsa॒-ssamṛ̭ddhyai | sara̭svatyai ca॒ru-nnirva̭pati | sara̭svate ca॒rum | mi॒thu॒name॒vāva̭ rundhe | mi॒thu॒nau gāvau॒ dakṣi̭ṇā॒ samṛ̭ddhyai | eti॒ vā e॒ṣa ya̭jñamu॒khādṛddhyāḥ᳚ | yo᳚-'gnerde॒vatā̭yā॒ eti̭ | a॒ṣṭāve॒tāni̭ ha॒vīgṃṣi̭ bhavanti | a॒ṣṭākṣa̭rā gāya॒trī | gā॒ya॒tro᳚-'gniḥ | tenai॒va ya̭jñamu॒khādṛddhyā̭ a॒gnerde॒vatā̭yai॒ naiti̭ || 11 ||

(ī॒yu--r ni॒rava̭dayate - 'ṅgu॒ṣṭhābhyā᳚-ñjuho॒ - tyanṷmati--r de॒vatā̭ - ni॒rvapa̭ti - va॒hī dakṣi̭ṇā॒ - yadai॒ndra-nda - dhyapa̭rābhāvāya - svadayati॒ - gāvau॒ dakṣi̭ṇā॒ samṛ̭ddhyai॒ ṣaṭca̭) (a. 1)

anuvākaṃ 2 - cāturmāsye vaiśvadevahavīṃṣi

vai॒śva॒de॒vena॒ vai pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jā a̭sṛjata | tā-ssṛ॒ṣṭā na prājā̭yanta | so᳚-'gnira̭kāmayata | a॒hami॒māḥ praja̭nayeya॒miti̭ | sa pra॒jāpa̭taye॒ śuca̭madadhāt | so̭-'śocat-pra॒jāmi॒cchamā̭naḥ | tasmā॒dya-ñca̭ pra॒jā bhu॒nakti॒ ya-ñca॒ na | tāvu॒bhau śo̭cataḥ pra॒jāmi॒cchamā̭nau | tāsva॒gnimapya̭ sṛjat | tā a॒gniraddhyai᳚t || 12 ||

somo॒ reto̭-'dadhāt | sa॒vi॒tā prāja̭nayat | sara̭svatī॒ vāca̭madadhāt | pū॒ṣā 'po̭ṣayat | te vā e॒te tri-ssaṃ̭va~thsa॒rasya॒ prayṷjyante | ye de॒vāḥ puṣṭi̭patayaḥ | saṃ॒va~॒thsa॒ro vai pra॒jāpa̭tiḥ | saṃ॒va~॒thsa॒reṇai॒vāsmai᳚ pra॒jāḥ prāja̭nayat | tāḥ pra॒jā jā॒tā ma॒ruto᳚ ghnann | a॒smānapi॒ na prāyṷkṣa॒teti̭ || 13 ||

sa e॒ta-mpra॒jāpa̭tirmāru॒tagṃ sa॒ptaka̭pāla-mapaśyat | ta-nnira̭vapat | tato॒ vai pra॒jābhyo̭kalpata | yanmā̭ru॒to ni̭ru॒pyate᳚ | ya॒jñasya॒ klṛptyai᳚ | pra॒jānā॒-maghā̭tāya | sa॒ptaka̭pālo bhavati | sa॒ptaga̭ṇā॒ vai ma॒rutaḥ̭ | ga॒ṇa॒śa e॒vāsmai॒ viśa̭-ṅkalpayati | sa pra॒jāpa̭ti-raśocat || 14 ||

yāḥ pūrvāḥ᳚ pra॒jā asṛ̭kṣi | ma॒ruta॒stā a̭vadhiṣuḥ | ka॒thamapa̭rā-ssṛje॒yeti̭ | tasya॒ śuṣma̭ ā॒ṇḍa-mbhū॒ta-nnira̭vartata | tadvyuda̭harat | tada̭poṣayat | ta-tprājā̭yata | ā॒ṇḍasya॒ vā e॒ta-drū॒pam | yadā॒mikṣā᳚ | yadvyu॒ddhara̭ti || 15 ||

pra॒jā e॒va ta-dyaja̭mānaḥ poṣayati | vai॒śva॒de॒vyā̭mikṣā̭ bhavati | vai॒śva॒de॒vyo̭ vai pra॒jāḥ | pra॒jā e॒vāsmai॒ praja̭nayati | vāji̭na॒māna̭yati | pra॒jāsve॒va prajā̭tāsu॒ reto̭ dadhāti | dyā॒vā॒pṛ॒thi॒vya̭ eka̭kapālo bhavati | pra॒jā e॒va prajā̭tā॒ dyāvā̭pṛthi॒vībhyā̭-mubha॒yataḥ॒ pari̭ gṛhṇāti | de॒vā॒su॒rā-ssaṃya~̭ttā āsann | sā᳚-'gnira̭bravīt || 16 ||

māmagrḙ yajata | mayā॒ mukhe॒nāsṷrā-ñjeṣya॒theti̭ | mā-ndvi॒tīya॒miti॒ somo᳚-'bravīt | mayā॒ rājñā̭ jeṣya॒theti̭ | mā-ntṛ॒tīya॒miti̭ savi॒tā | mayā॒ prasṷ̄tā jeṣya॒theti̭ | mā-ñca̭tu॒rthīmiti॒ sara̭svatī | i॒ndri॒yaṃ-vo~॒-'ha-ndhā᳚syā॒mīti̭ | mā-mpa̭ñca॒mamiti̭ pū॒ṣā | mayā᳚ prati॒ṣṭhayā̭ jeṣya॒theti̭ || 17 ||

te᳚-'gninā॒ mukhe॒nāsṷrānajayann | somḙna॒ rājñā᳚ | sa॒vi॒trā prasṷ̄tāḥ | sara̭svatīndri॒ya-ma̭dadhāt | pū॒ṣā pra̭ti॒ṣṭhā ''sī᳚t | tato॒ vai de॒vā vya̭jayanta | yade॒tāni̭ ha॒vīgṃṣi̭ niru॒pyante॒ viji̭tyai | notta̭rave॒dimupa̭- vapati | pa॒śavo॒ vā ṷttarave॒diḥ | ajā̭tā iva॒ hyḙtarhi̭ pa॒śavaḥ̭ || 18 ||

(ai॒-d- itya̭ - śoca-d- vyu॒ddhara̭ - tyabravīt - prati॒ṣṭhayā̭ jeṣya॒the ॒ tye॒taraḥi̭ pa॒śavaḥ̭) (a. 2)

anuvākaṃ 3 - vaiśvadevapargatāni viśveṣāṅgāni

tri॒vṛ-dba॒r॒hi-rbha̭vati | mā॒tā pi॒tā pu॒traḥ | tade॒va ta-nmi̭thu॒nam | ulba॒-ṅgarbho̭ ja॒rāyṷ | tade॒va ta-nmi̭thu॒nam | tre॒dhā ba॒r॒hi-ssanna̭ddha-mbhavati | traya̭ i॒me lo॒kāḥ | e॒ṣvḙva lo॒keṣu॒ prati̭ tiṣṭhati | e॒ka॒dhā puna॒-ssanna̭ddha-mbhavati | eka̭ iva॒ hya̭yaṃ-lo~॒kaḥ || 19 ||

a॒sminne॒va tena̭ lo॒ke prati̭ tiṣṭhati | pra॒suvo̭ bhavanti | pra॒tha॒ma॒jāme॒va puṣṭi॒mava̭ rundhe | pra॒tha॒ma॒jo va॒thso dakṣi̭ṇā॒ samṛ̭ddhyai | pṛ॒ṣa॒dā॒jya-ṅgṛ̭hṇāti | pa॒śavo॒ vai pṛ̭ṣadā॒jyam | pa॒śūne॒vāva̭ rundhe | pa॒ñca॒gṛ॒hī॒ta-mbha̭vati | pāṅktā॒ hi pa॒śavaḥ̭ | ba॒hu॒rū॒pa-mbha̭vati || 20 ||

ba॒hu॒rū॒pā hi pa॒śava॒-ssamṛ̭ddhyai | a॒gni-mma̭nthanti | a॒gnimṷkhā॒ vai pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jā a̭sṛjata | yada॒gni-mmantha̭nti | a॒gnimṷkhā e॒va ta-tpra॒jā yaja̭māna-ssṛjate | nava̭ prayā॒jā i̭jyante | navā̭nūyā॒jāḥ | a॒ṣṭau ha॒vīgṃṣi̭ | dvāvā̭ghā॒rau | dvāvājya̭bhāgau || 21 ||

tri॒gṃ॒śa-thsampa̭dyante | tri॒gṃ॒śada̭kṣarā vi॒rāṭ | annaṃ̭-vi~॒rāṭ | vi॒rājai॒vānnādya॒mava̭ rundhe | yaja̭māno॒ vā eka̭kapālaḥ | teja॒ ājya᳚m | yadeka̭kapāla॒ ājya̭mā॒naya̭ti | yaja̭māname॒va teja̭sā॒ sama̭rdhayati | yaja̭māno॒ vā eka̭kapālaḥ | pa॒śava॒ ājya᳚m || 22 ||

yadeka̭kapāla॒ ājya̭mā॒naya̭ti | yaja̭māname॒va pa॒śubhi॒-ssama̭rdhayati | yadalpa̭mā॒naye᳚t | alpā̭ ena-mpa॒śavo̭ bhu॒ñjanta॒ upa̭tiṣṭherann | ya-dba॒hvā̭naye᳚t | ba॒hava̭ ena-mpa॒śavo bhṷñjanta॒ upa̭tiṣṭherann | ba॒hvā̭nīyā॒viḥ pṛ̭ṣṭha-ṅkuryāt | ba॒hava̭ e॒vaina̭-mpa॒śavo̭ bhu॒ñjanta॒ upa̭tiṣṭhante | yaja̭māno॒ vā eka̭kapālaḥ | yadeka̭kapālasyāva॒dyet || 23 ||

yaja̭māna॒syāva̭dyet | udvā॒ mādye॒-dyaja̭mānaḥ | pra vā̭ mīyeta | sa॒kṛde॒va ho̭ta॒vyaḥ̭ | sa॒kṛdi̭va॒ hi sṷva॒rgo lo॒kaḥ | hu॒tvā-'bhi jṷhoti | yaja̭māname॒va sṷva॒rgaṃ-lo~॒ka-ṅga̭mayi॒tvā | teja̭sā॒ sama̭rdhayati | yaja̭māno॒ vā eka̭kapālaḥ | su॒va॒rgo lo॒ka ā̭hava॒nīyaḥ̭ || 24 ||

yadeka̭kapāla-māhava॒nīyḙ ju॒hoti̭ | yaja̭māname॒va sṷva॒rgaṃ-lo~॒ka-ṅga̭mayati | yaddhastḙna juhu॒yāt | su॒va॒rgā-llo॒kā-dyaja̭māna॒-mava̭viddhyet | sru॒cā jṷhoti | su॒va॒rgasya̭ lo॒kasya॒ sama̭ṣṭyai | ya-tprāmpadyḙta | de॒va॒lo॒kama॒bhi ja̭yet | ya-dda̭kṣi॒ṇā pi̭tṛlo॒kam | ya-tpra॒tyak || 25 ||

rakṣāgṃ̭si ya॒jñagṃ ha̭nyuḥ | yadudaṅṋ̇ | ma॒nu॒ṣya॒lo॒ka-ma॒bhija̭yet | prati̭ṣṭhito hota॒vyaḥ̭ | eka̭kapālaṃ॒-vai~ pra̭ti॒tiṣṭha̭nta॒-ndyāvā̭pṛthi॒vī anu॒ prati̭tiṣṭhataḥ | dyāvā̭pṛthi॒vī ṛ॒tavaḥ̭ | ṛ॒tūn. ya॒jñaḥ | ya॒jñaṃ-ya~ja̭mānaḥ | yaja̭māna-mpra॒jāḥ | tasmā॒t-prati̭ṣṭhito hota॒vyaḥ̭ || 26 ||

vā॒jino̭ yajati | a॒gnirvā॒yu-ssūryaḥ̭ | te vai vā॒jinaḥ̭ | tāne॒va ta-dya̭jati | atho॒ khalvā̭huḥ | chandāgṃ̭si॒ vai vā॒jina॒ iti̭ | tānye॒va ta-dya̭jati | ṛ॒khsā॒me vā indra̭sya॒ harī̭ soma॒pānau᳚ | tayoḥ᳚ pari॒dhaya̭ ā॒dhāna᳚m | vāji̭na-mbhāga॒dheya᳚m || 27 ||

yadapra̭hṛtya pari॒dhīñjṷhu॒yāt | a॒ntarā̭dhānābhyā-ṅghā॒sa-mpraya̭cchet | pra॒hṛtya̭ pari॒dhīñjṷhoti | nirā̭dhānābhyāme॒va ghā॒sa-mpraya̭cchati | ba॒r॒hiṣi̭ viṣi॒ñcanvāji̭na॒-māna̭yati | pra॒jā vai ba॒ra॒ḥiḥ | reto॒ vāji̭nam | pra॒jāsve॒va reto̭ dadhāti | sa॒mu॒pa॒hūya̭ bhakṣayanti | e॒ta-thso̭mapīthā॒ hyḙte | atho̭ ā॒tmanne॒va reto̭ dadhate | yaja̭māna utta॒mo bha̭kṣayati | pa॒śavo॒ vai vāji̭nam | yaja̭māna e॒va pa॒śū-nprati̭ṣṭhāpayanti || 28 ||

(lo॒ko - ba̭hurū॒pa-mbha̭va॒ - tyājya̭bhāgau - pa॒śava॒ ājya̭ - mava॒dye - dā̭hava॒nīyaḥ̭ - pra॒tyak - tasmā॒-tprati̭ṣṭhito hota॒vyo̭ - bhāga॒dheya̭ - me॒te ca॒tvāri̭ ca) (a. 3)

anuvākaṃ 4 - varuṇapraghāsāḥ

pra॒jāpa̭ti-ssavi॒tā bhū॒tvā pra॒jā a̭sṛjata | tā ḙna॒matya̭manyanta | tā a̭smā॒dapā᳚krāmann | tā varṷṇo bhū॒tvā pra॒jā varṷṇenāgrāhayat | tāḥ pra॒jā varṷṇagṛhītāḥ | pra॒jāpa̭ti॒-mpuna॒rupā̭dhāvannā॒tha-mi॒cchamā̭nāḥ | sa e॒tān-pra॒jāpa̭ti-rvaruṇa praghā॒sāna̭paśyat | tānnira̭vapat | tairvai sa pra॒jā va̭ruṇa-pā॒śāda̭muñcat | ya-dva̭ruṇa-praghā॒sā ni̭ru॒pyante᳚ || 29 ||

pra॒jānā॒mava̭ruṇagrāhāya | tāsā॒-ndakṣi̭ṇo bā॒hu-rnya̭kna॒ āsī᳚t | sa॒vyaḥ prasṛ̭taḥ | sa e॒tā-ndvi॒tīyā᳚-ndakṣiṇa॒to vedi॒muda̭hann | tato॒ vai sa pra॒jānā॒-ndakṣi̭ṇa-mbā॒hu-mprāsā̭rayat | ya-ddvi॒tīyā᳚-ndakṣiṇa॒to vedi̭mu॒ddhanti̭ | pra॒jānā̭me॒va ta-dyaja̭māno॒ dakṣi̭ṇa-mbā॒hu-mprasā̭rayati | tasmā᳚ccāturmāsyayā॒jya̭muṣmi̭n ~lo॒ka ṷbha॒yābā̭huḥ | ya॒jñābhi̭jita॒gg॒ hya̭sya | pṛ॒tha॒mā॒trā-dvedī॒ asa̭bhinnne bhavataḥ || 30 ||

tasmā᳚t-pṛthamā॒traṃ-vya~gṃsau᳚ | utta̭rasyāṃ॒-ve~dyā̭muttarave॒dimupa̭ vapati | pa॒śavo॒ vā ṷttarave॒diḥ | pa॒śūne॒vāva̭ rundhe | atho̭ yajñapa॒ruṣo-'na̭ntarityai | e॒ta-dbrā᳚hmaṇānye॒va pañca̭ ha॒vīgṃṣi̭ | athai॒ṣa ai᳚ndrā॒gno bha̭vati | prā॒ṇā॒pā॒nau vā e॒tau de॒vānā᳚m | yadi̭ndrā॒gnī | yadai᳚ndrā॒gno bhava̭ti || 31 ||

prā॒ṇā॒pā॒nāve॒vāva̭ rundhe | ojo॒ balaṃ॒-vā~ e॒tau de॒vānā᳚m | yadi̭ndrā॒gnī | yadai᳚ndrā॒gno bhava̭ti | ojo॒ bala̭me॒vāva̭ rundhe | mā॒ru॒tyā̭mikṣā̭ bhavati | vā॒ru॒ṇyā̭mikṣā᳚ | me॒ṣī ca̭ me॒ṣaśca̭ bhavataḥ | mi॒thu॒nā e॒va pra॒jā va̭ruṇapā॒śā-nmṷñcati | lo॒ma॒śau bha̭vato meddhya॒tvāya̭ || 32 ||

śa॒mī॒pa॒rṇānyupa̭ vapati | ghā॒same॒vābhyā॒mapi̭ yacchati | pra॒jāpa̭tima॒nnādya॒-nnopā̭namat | sa e॒tena̭ śa॒teddhmḙna ha॒viṣā॒ 'nnādya॒ma-vā̭rundha | ya-tpa̭ra-śśa॒tāni̭ śamīpa॒rṇāni॒ bhava̭nti | a॒nnādya॒syāva̭-ruddhyai | sau॒myāni॒ vai ka॒rīrā̭ṇi | sau॒myā khalu॒ vā āhṷti-rdi॒vo vṛṣṭi̭-ñcyāvayati | yat-ka॒rīrā̭ṇi॒ bhava̭nti | sau॒myayai॒vāhṷtyā di॒vo vṛṣṭi॒mava̭ rundhe | kā॒ya eka̭kapālo bhavati | pra॒jānā᳚-ṅka॒tvāṃya~̭ | pra॒ti॒pū॒ru॒ṣa-ṅka̭rambha pā॒trāṇi̭ bhavanti | jā॒tā e॒va pra॒jā va̭ruṇapā॒śā-nmṷñcati | eka॒-mati̭riktam | ja॒ni॒ṣyamā̭ṇā e॒va pra॒jā va̭ruṇapā॒śā-nmṷñcati || 33 ||

(ni॒ru॒pyantḙ- bhavato॒ - bhava̭ti - meddhya॒tvāya̭ - rundhe॒ ṣaṭca̭) (a. 4)

anuvākaṃ 5 - taccheṣaḥ

utta̭rasyāṃ॒-ve~dyā̭ma॒nyāni̭ ha॒vīgṃṣi̭ sādayati | dakṣi̭ṇāyā-mmāru॒tīm | a॒pa॒dhu॒rame॒vainā̭ yunakti | atho॒ oja̭ e॒vāsā॒mava̭harati | tasmā॒-dbrahma̭ṇaśca kṣa॒trācca॒ viśo᳚-'nyato-'pakra॒miṇīḥ᳚ | mā॒ru॒tyā pūrva̭yā॒ praca̭rati | anṛ̭tame॒vāva̭ yajate | vā॒ru॒ṇyotta̭rayā | a॒nta॒ta e॒va varṷṇa॒mava̭-yajate | yade॒vāddhva॒ryuḥ ka॒roti̭ || 34 ||

ta-tpra̭tiprasthā॒tā ka̭roti | tasmā॒-dyacchreyā᳚n-ka॒roti̭ | ta-tpāpī̭yān-karoti | patnīṃ᳚ ~vācayati | meddhyā̭me॒vainā᳚-ṅkaroti | atho॒ tapa̭ e॒vainā॒mupa̭ nayati | yajjā॒ragṃ santa॒-nna pra̭brū॒yāt | pri॒ya-ñjñā॒tigṃ rṷndhyāt | a॒sau mḙ jā॒ra iti॒ nirdi̭śet | ni॒rdiśyai॒vainaṃ̭-va~ruṇapā॒śena̭ grāhayati || 35 ||

pra॒ghā॒syāṋ. havāmaha॒ iti॒ patnī̭-mu॒dāna̭yati | ahva̭tai॒vainā᳚m | yat-patnī̭ puronuvā॒kyā̭manu brū॒yāt | nirvī᳚ryo॒ yaja̭māna-ssyāt | yaja̭mā॒no 'nvā̭ha | ā॒tmanne॒va vī॒rya̭-ndhatte | u॒bhau yā॒jyāgṃ̭ savīrya॒tvāya̭ | yadgrāme॒ yadara̭ṇya॒ ityā̭ha | ya॒tho॒di॒tame॒va varṷṇa॒mava̭ yajate | ya॒ja॒mā॒na॒de॒va॒tyo̭ vā ā̭hava॒nīyaḥ̭ || 36 ||

bhrā॒tṛ॒vya॒ de॒va॒tyo̭ dakṣi̭ṇaḥ | yadā̭hava॒nīyḙ juhu॒yāt | yaja̭mānaṃ-va~ruṇapā॒śena̭ grāhayet | dakṣi̭ṇe॒ 'gnau jṷhoti | bhrātṛ̭vyame॒va va̭ruṇapā॒śena̭ grāhayati | śūrpḙṇa juhoti | anya̭me॒va varṷṇa॒mava̭yajate | śī॒r॒ṣanna̭dhi ni॒dhāya̭ juhoti | śī॒r॒ṣa॒ta e॒va varṷṇa॒mava̭ yajate | pra॒tyantiṣṭha̭ñjuhoti || 37 ||

pra॒tyaṅṅe॒va varṷṇapā॒śā-nnirmṷcyate | akra॒nkarma̭ karma॒kṛta॒ ityā̭ha | de॒vānṛ॒ṇa-nni̭rava॒dāya̭ | a॒nṛ॒ṇā gṛ॒hānupa॒-preteti॒ vāvaitadā̭ha | varṷṇa gṛhītaṃ॒-vā~ e॒ta-dya॒jñasya̭ | ya-dyajṷṣā gṛhī॒tasyā̭ti॒ricya̭te | tuṣā᳚śca niṣkā॒saśca̭ | tuṣai᳚śca niṣkā॒sena̭ cāvabhṛ॒thamavai̭ti | varṷṇa-gṛhītenai॒va varṷṇa॒mava̭yajate | a॒po̭-'vabhṛ॒thamavai̭ti || 38 ||

a॒phsu vai varṷṇaḥ | sā॒kṣāde॒va varṷṇa॒mava̭ yajate | prati̭yuto॒ varṷṇasya॒ pāśa॒ ityā̭ha | va॒ru॒ṇa॒pā॒śāde॒va nirmṷcyate | apra̭tīkṣa॒-māya̭nti | varṷṇasyā॒ntarhi̭tyai | edho᳚-'syedhiṣī॒mahītyā̭ha | sa॒midhai॒vāgni-nna̭ma॒syanta̭ u॒pāya̭nti | tejo̭-'si॒ tejo॒ mayi̭ dhe॒hītyā̭ha | teja̭ e॒vātmandha̭tte || 39 ||

(ka॒roti̭ - grāhaya - tyāhava॒nīya॒ - stiṣṭha̭ñjuho - tya॒po̭-'vabhṛ॒thamavai̭ti - dhatte) (a. 5)

anuvākaṃ 6 - sākamedhāḥ

de॒vā॒su॒rā-ssaṃya~̭ttā āsann | so᳚-'gnira̭bravīt | mame॒ya-manī̭kavatī ta॒nūḥ | tā-mprī̭ṇīta | athāsṷrāna॒bhi bha̭viṣya॒theti̭ | te de॒vā a॒gnaye-'nī̭kavate puro॒ḍāśa̭ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnira̭vapann | so᳚-'gniranī̭kavā॒n-thsvena̭ bhāga॒dheyḙna prī॒taḥ | ca॒tu॒rdhā 'nī̭kā-nyajanayata | tato̭ de॒vā abha̭vann | parā 'sṷrāḥ || 40 ||

yada॒gnaye-'nī̭kavate puro॒ḍāśa̭ma॒ṣṭāka̭pāla-nni॒rvapa̭ti | a॒gnime॒vānī̭kavanta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheyḙna prīṇāti | so᳚-'gniranī̭kavā॒n-thsvena̭ bhāga॒dheyḙna prī॒taḥ | ca॒tu॒rdhā 'nī̭kāni janayate | a॒sau vā ā̭di॒tyo᳚-'gni-ranī̭kavān | tasya̭ ra॒śmayo-'nī̭kāni | sā॒kagṃ sūryḙṇodya॒tā nirva̭pati | sā॒kṣāde॒vāsmā॒ anī̭kāni janayati | te-'sṷrāḥ॒ parā̭jitā॒ yantaḥ̭ | dyāvā̭pṛthi॒vī upā᳚śrayann || 41 ||

te de॒vā ma॒rudbhyaḥ̭ sāntapa॒nebhya̭śca॒ru-nnira̭vapann | tā-ndyāvā̭pṛthi॒vībhyā̭-me॒vobha॒yata॒-ssama̭tapann | yanma॒rudbhyaḥ̭ sāntapa॒nebhya̭śca॒ru-nni॒rvapa̭ti | dyāvā̭pṛthi॒vībhyā̭me॒va tadṷbha॒yato॒ yaja̭māno॒ bhrātṛ̭vyā॒n-thsanta̭pati | ma॒ddhyandi̭ne॒ nirva̭pati | tarhi॒ hi te-'kṣṇi̭ṣṭha॒-ntapa̭ti | ca॒rurbha̭vati | sa॒rvata̭ e॒vainā॒n-thsanta̭pati | te de॒vā-śśvo̭ vija॒yina॒-ssantaḥ̭ | sarvā̭sā-ndu॒gdhe gṛ̭hame॒dhīya̭-ñca॒ru-nnira̭vapann || 42 ||

āśi̭tā e॒vādyopa̭vasāma | kasya॒ vā-'he॒dam | kasya̭ vā॒ śvo bha̭vi॒teti̭ | sa śṛ॒to̭-'bhavat | tasyāhṷtasya॒ nāśñanṋ | na hi de॒vā ahṷtasyā॒śñanti̭ | te᳚-'bruvann | kasmā̭ i॒magṃ ho᳚ṣyāma॒ iti̭ | ma॒rudbhyo̭ gṛhame॒dhibhya॒ itya̭bruvann | ta-mma॒rudbhyo̭ gṛhame॒dhibhyo̭-'juhavuḥ || 43 ||

tato̭ de॒vā abha̭vann | parā-'sṷrāḥ | yasyai॒vaṃ-vi~॒duṣo̭ ma॒rudbhyo̭ gṛhame॒dhibhyo̭ gṛ॒he juhva̭ti | bhava̭tyā॒tmanā᳚ | parā᳚-'sya॒ bhrātṛ̭vyo bhavati | yadvai ya॒jñasya̭ pāka॒trā kri॒yate᳚ | pa॒śa॒vya̭-ntat | pā॒ka॒trā vā e॒tatkri̭yate | yanneddhmāba॒r॒hi-rbhava̭ti | na sā̭midhe॒nī-ra॒nvāha̭ || 44 ||

na pra̭yā॒jā i॒jyante᳚ | nānṷ̄yā॒jāḥ | ya e॒vaṃ-ve~da̭ | pa॒śu॒mā-nbha̭vati | ājya̭bhāgau yajati | ya॒jñasyai॒va cakṣṷṣī॒ nāntarḙti | ma॒ruto̭ gṛhame॒dhino̭ yajati | bhā॒ga॒dheyḙ-nai॒vainā॒n-thsama̭rdhayati | a॒gnigg svi̭ṣṭa॒kṛtaṃ̭-ya~jati॒ prati̭ṣṭhityai | iḍā᳚nto bhavati | pa॒śavo॒ vā iḍā᳚ | pa॒śuṣve॒vopari̭ṣṭā॒-tprati̭ tiṣṭhati || 45 ||

(asṷrā - aśrayan - gṛhame॒dhīyaṃ̭ ca॒ru-nnira̭vapan - najuhavu - ra॒nvā - heḍā᳚nto bhavati॒ dve ca̭) (a. 6)

anuvākaṃ 7 - taccheṣaḥ

yatpatnī̭ gṛhame॒dhīya̭-syāśñī॒yāt | gṛ॒ha॒me॒ddhyḙva syā᳚t | vi tva̭sya ya॒jña ṛ̭dhyeta | yannāśñī॒yāt | agṛ̭hamedhī syāt | nāsya̭ ya॒jño vyṛ̭ddhyeta | prati̭veśa-mpaceyuḥ | tasyā᳚śñīyāt | gṛ॒ha॒me॒ddhyḙva bha̭vati | nāsya̭ ya॒jño vyṛ̭ddhyate || 46 ||

te de॒vā gṛ̭hame॒dhīyḙne॒ṣṭvā | āśi̭tā abhavann | āñja̭tā॒bhya̭ñjata | anṷ va॒thsā-na̭vāsayann | tebhyo-'sṷrāḥ॒, kṣudha॒-mprāhi̭ṇvann | sā de॒veṣṷ lo॒kamavi̭ttvā | asṷrā॒n-puna̭ragacchat | gṛ॒ha॒me॒dhīyḙne॒ṣṭvā | āśi̭tā bhavanti | āñja̭te॒-'bhya̭ñjate || 47 ||

anṷ va॒thsān. vā̭sayanti | bhrātṛ̭vyāyai॒va ta-dyaja̭mānaḥ॒, kṣudha॒-mprahi̭ṇoti | te de॒vā gṛ̭hame॒dhīyḙne॒ṣṭvā | indrā̭ya niṣkā॒sa-nnya̭dadhuḥ | a॒smāne॒va śva indro॒ nihi̭tabhāga upāvarti॒teti̭ | tānindro॒ nihi̭tabhāga u॒pāva̭rtata | gṛ॒ha॒me॒dhīyḙne॒ṣṭvā | indrā̭ya niṣkā॒sa-nnida̭ddhyāt | indra̭ e॒vaina॒-nnihi̭tabhāga u॒pāva̭rtate | gārha̭patye juhoti || 48 ||

bhā॒ga॒dheyḙne॒vaina॒gṃ॒ sama̭rdhayati | ṛ॒ṣa॒bhamāhva̭yati | va॒ṣa॒ṭkā॒ra e॒vāsya॒ saḥ | atho̭ indri॒yame॒va ta-dvī॒ryaṃ̭-ya~ja̭māno॒ bhrātṛ̭vyasya vṛṅkte | indro̭ vṛ॒tragṃ ha॒tvā | parā᳚-mparā॒vata̭-magacchat | apā̭rādha॒miti॒ manya̭mānaḥ | so᳚-'bravīt | ka i॒daṃ-ve~̭diṣya॒tīti̭ | te᳚-'bruva-nma॒ruto॒ varaṃ̭-vṛ~ṇāmahai || 49 ||

atha̭ va॒yaṃ-ve~̭dāma | a॒smabhya̭me॒va pra̭tha॒magṃ ha॒virnirṷpyātā॒ iti̭ | ta ḙna॒maddhya̭-krīḍann | tatkrī॒ḍinā᳚-ṅkrīḍi॒tvam | ya-nma॒rudbhyaḥ̭ krī॒ḍibhyaḥ̭ pratha॒magṃ ha॒virni̭ru॒pyate॒ viji̭tyai | sā॒kagṃ sūryḙṇodya॒tā nirva̭pati | e॒tasmi॒n vai lo॒ka indro̭ vṛ॒trama̭ha॒n-thsamṛ̭ddhyai | e॒ta-dbrā᳚hmaṇānye॒va pañca̭ ha॒vīgṃṣi̭ | e॒ta-dbrā᳚hmaṇa aindrā॒gnaḥ | athai॒ṣa ai॒ndraśca॒ru-rbha̭vati || 50 ||

u॒ddhā॒raṃ-vā~ e॒tamindra॒ uda̭harata | vṛ॒tragṃ ha॒tvā | a॒nyāsṷ de॒vatā॒svadhi̭ | yade॒ṣa ai॒ndra-śca॒ru-rbhava̭ti | u॒ddhā॒rame॒va taṃ-ya~ja̭māna॒ uddha̭rate | a॒nyāsṷ pra॒jāsvadhi̭ | vai॒śva॒ka॒rma॒ṇa eka̭kapālo bhavati | viśvā᳚nye॒va tena॒ karmā̭ṇi॒ yaja̭mā॒no 'va̭rundhe || 51 ||

(ṛ॒ddhya॒te॒-'-bhya̭ñjate-juhoti-vṛṇāmahai-bhavatya॒- +ṣṭau ca̭) (a. 7)

anuvākaṃ 8 - pitṛyajñaḥ

vai॒śva॒de॒vena॒ vai pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jā a̭sṛjata | tā va̭ruṇa-praghā॒sai-rva̭ruṇapā॒śāda̭muñcat | sā॒ka॒me॒dhaiḥ pratya̭sthāpayat | trya̭mbakai ru॒dra-nni॒ravā̭dayata | pi॒tṛ॒ya॒jñena̭ suva॒rgaṃ-lo~॒kama̭gamayat | ya-dvai᳚śvade॒vena॒ yaja̭te | pra॒jā e॒va ta-dyaja̭māna-ssṛjate | tā va̭ruṇa-praghā॒sai-rva̭ruṇapā॒śā-nmṷñcati | sā॒ka॒me॒dhaiḥ prati̭ṣṭhāpayati | trya̭mbakairu॒dra-nni॒rava̭dayate || 52 ||

pi॒tṛ॒ya॒jñena̭ suva॒rgaṃ-lo~॒ka-ṅga̭mayati | da॒kṣi॒ṇa॒taḥ prā̭cīnāvī॒tī nirva̭pati | da॒kṣi॒ṇāvṛ॒ddhi pi̭tṛ॒ṇām | anā̭dṛtya॒ tat | u॒tta॒ra॒ta e॒vopa॒vīya॒ nirva̭pet | u॒bhaye॒ hi de॒vāśca̭ pi॒tara̭śce॒jyante᳚ | atho॒ yade॒va da̭kṣiṇā॒rdhḙ-'dhi॒ śraya̭ti | tena̭ dakṣi॒ṇāvṛ̭t | somā̭ya pitṛ॒matḙ puro॒ḍāśa॒gṃ॒ ṣaṭka̭pāla॒-nnirva̭pati | saṃ॒va~॒thsa॒ro vai somaḥ̭ pitṛ॒mān || 53 ||

saṃ॒va~॒thsa॒rame॒va prī̭ṇāti | pi॒tṛbhyo̭ barhi॒ṣadbhyo̭ dhā॒nāḥ | māsā॒ vai pi॒taro̭ barhi॒ṣadaḥ̭ | māsā̭ne॒va prī̭ṇāti | yasmi॒n vā ṛ॒tau purṷṣaḥ pra॒mīya̭te | so᳚-'syā॒muṣmi̭n ~lo॒ke bha̭vati | ba॒hu॒rū॒pā dhā॒nā bha̭vanti | a॒ho॒rā॒trāṇā̭-ma॒bhiji̭tyai | pi॒tṛbhyo᳚ 'gniṣvā॒ttebhyo̭ ma॒ntham | a॒rdha॒mā॒sā vai pi॒taro᳚-'gniṣvā॒ttāḥ || 54 ||

a॒rdha॒mā॒sāne॒va prī̭ṇāti | a॒bhi॒vā॒nyā̭yai du॒gdhe bha̭vati | sā hi pi̭tṛdeva॒tya̭-ndu॒he | ya-tpū॒rṇam | ta-nma̭nu॒ṣyā̭ṇām | u॒pa॒rya॒rdho de॒vānā᳚m | a॒rdhaḥ pi̭tṛ॒ṇām | a॒rdha upa̭manthati | a॒rdho hi pi̭tṛ॒ṇām | eka॒yopa̭manthati || 55 ||

ekā॒ hi pi̭tṛ॒ṇām | da॒kṣi॒ṇopa̭manthati | da॒kṣi॒ṇā vṛ॒ddhi pi̭tṛ॒ṇām | anā̭ra॒bhyopa̭manthati | taddhi pi॒tṝn-gaccha̭ti | i॒mā-ndiśaṃ॒-ve~di॒muddha̭nti | u॒bhaye॒ hi de॒vāśca̭ pi॒tara̭śce॒jyante᳚ | catuḥ̭ sraktirbhavati | sarvā॒ hyanu॒ diśaḥ̭ pi॒taraḥ̭ | akhā̭tā bhavati || 56 ||

khā॒tā hi de॒vānā᳚m | ma॒ddhya॒to᳚ 'gnirādhī̭yate | a॒nta॒to hi de॒vānā̭-mādhī॒yate᳚ | varṣī̭yāni॒ddhma i॒ddhmā-dbha̭vati॒ vyāvṛ̭ttyai | pari̭ śrayati | a॒ntarhi̭to॒ hi pi̭tṛlo॒ko ma̭nuṣyalo॒kāt | yat-parṷṣi di॒nam | ta-dde॒vānā᳚m | yada̭nta॒rā | ta-nma̭nu॒ṣyā̭ṇām || 57 ||

ya-thsamṷ̄lam | ta-tpi̭tṛ॒ṇām | samṷ̄la-mba॒r॒hi-rbha̭vati॒ vyāvṛ̭ttyai | da॒kṣi॒ṇā stṛ̭ṇāti | da॒kṣi॒ṇā vṛ॒ddhi pi̭tṛ॒ṇām | triḥ paryḙti | tṛ॒tīye॒ vā i॒to lo॒ke pi॒taraḥ̭ | tāne॒va prī̭ṇāti | triḥ punaḥ॒ paryḙti | ṣaṭthsampa̭dyante || 58 ||

ṣaḍvā ṛ॒tavaḥ̭ | ṛ॒tūne॒va prī̭ṇāti | ya-tpra̭sta॒raṃ-ya~jṷṣā gṛhṇī॒yāt | pra॒māyṷko॒ yaja̭māna-ssyāt | yanna gṛ̭hṇī॒yāt | a॒nā॒ya॒ta॒na-ssyā᳚t | tū॒ṣṇīme॒va nya̭syet | na pra॒māyṷko॒ bhava̭ti | nānā̭yata॒naḥ | yat-trīn-pa̭ri॒dhī-npa̭rida॒ddhyāt || 59 ||

mṛ॒tyunā॒ yaja̭māna॒-mpari̭ gṛhṇīyāt | yanna pa̭ri-da॒ddhyāt | rakṣāgṃ̭si ya॒jñagṃ ha̭nyuḥ | dvau pa̭ri॒dhī pari̭dadhāti | rakṣa̭sā॒-mapa̭hatyai | atho̭ mṛ॒tyore॒va yaja̭māna॒-muthsṛ̭jati | ya-ttrīṇi̭ trīṇi ha॒vīgṣyṷdā॒harḙyuḥ | traya̭straya eṣāgṃ sā॒ka-mpramī̭yerann | ekai̭ka-manū॒cīnā᳚-nyu॒dāha̭ranti | ekai̭ka e॒vaiṣā̭ma॒nvañcaḥ॒ pramī̭yate | ka॒śipṷ kaśipa॒vyā̭ya | u॒pa॒barha̭ṇa-mupabarha॒ṇyā̭ya | āñja̭na-māñja॒nyā̭ya | a॒bhyañja̭na-mabhyañja॒nyā̭ya | ya॒thā॒bhā॒game॒vainā᳚-nprīṇāti || 60 ||

(ni॒rava̭dayate - pitṛ॒mā - na̭gniṣvā॒ttā - eka॒yopa̭ mantha॒ - tyakhā̭tā bhavati-manu॒ṣyā̭ṇāṃ - padyante - parida॒ddhyān - mī̭yate॒ pañca̭ ca) (a. 8)

anuvākaṃ 9 - taccheṣaḥ

a॒gnayḙ de॒vebhyaḥ̭ pi॒tṛbhyaḥ̭ sami॒ddhyamā̭nā॒yānṷbrū॒hītyā̭ha |

u॒bhaye॒ hi de॒vāśca̭ pi॒tara̭śce॒jyante᳚ | ekā॒manvā̭ha | ekā॒ hi pi̭tṛ॒ṇām | triranvā̭ha | trirhi de॒vānā᳚m | ā॒ghā॒rāvāghā̭rayati | ya॒jña॒ pa॒ruṣo॒rana̭ntarityai | nārṣe॒yaṃ-vṛ~̭ṇīte | na hotā̭ram || 61 ||

yadā̭rṣe॒yaṃ-vṛ~̭ṇī॒ta | yaddhotā̭ram | pra॒māyṷko॒ yaja̭māna-ssyāt | pra॒māyṷko॒ hotā᳚ | tasmā॒nna vṛ̭ṇīte | yaja̭mānasya॒ hotṷ-rgopī॒thāya̭ | apa̭barhiṣaḥ prayā॒jān.-ya̭jati | pra॒jā vai ba॒r॒hiḥ | pra॒jā e॒va mṛ॒tyoruthsṛ̭jati | ājya̭bhāgau yajati || 62 ||

ya॒jñasyai॒va cakṣṷṣī॒ nāntarḙti | prā॒cī॒nā॒vī॒tī somaṃ̭-ya~jati | pi॒tṛ॒de॒va॒tyā̭ hi | e॒ṣā ''hṷtiḥ | pañca॒ kṛtvo-'va̭dyati | pañca॒ hyḙtā de॒vatāḥ᳚ | dve pṷro-'nuvā॒kye᳚ | yā॒jyā̭ de॒vatā̭ vaṣaṭkā॒raḥ | tā e॒va prī̭ṇāti | santa̭ta॒mava̭ dyati || 63 ||

ṛ॒tū॒nāgṃ santa̭tyai | praivaibhyaḥ॒ pūrva̭yā puro-'nuvā॒kya̭yā ''ha | praṇa̭yati dvi॒tīya̭yā | ga॒maya̭ti yā॒jya̭yā | tṛ॒tīye॒ vā i॒to lo॒ke pi॒taraḥ̭ | ahna̭ e॒vainā॒-npūrva̭yā puro-'nuvā॒kya̭yā॒ 'tyāna̭yati | rātri̭yai dvi॒tīya̭yā | aivaināṋ. yā॒jya̭yā gamayati | da॒kṣi॒ṇa॒to̭-'va॒dāya̭ | uda॒ṅṅati̭ krāmati॒ vyāvṛ̭ttyai || 64 ||

ā sva॒dhetyā-śrā̭vayati | astṷ sva॒dheti̭ pra॒tyāśrā̭vayati | sva॒dhā nama॒ iti॒ vaṣa̭ṭkaroti | sva॒dhā॒kā॒ro hi pi̭tṛ॒ṇām | soma॒magrḙ yajati | soma̭ prayājā॒ hi pi॒taraḥ̭ | soma̭-mpitṛ॒mantaṃ̭-ya~jati | saṃ॒va~॒thsa॒ro vai somaḥ̭ pitṛ॒mān | saṃ॒va~॒thsa॒rame॒va ta-dya̭jati | pi॒tṝn-ba̭rhi॒ṣado̭ yajati || 65 ||

ye vai yajvā̭naḥ | te pi॒taro̭ barhi॒ṣadaḥ̭ | tāne॒va ta-dya̭jati | pi॒tṝna̭gniṣvā॒ttān. ya̭jati | ye vā aya̭jvāno gṛhame॒dhinaḥ̭ | te pi॒taro᳚-'gniṣvā॒ttāḥ | tāne॒va ta-dya̭jati | a॒gni-ṅka̭vya॒vāha̭naṃ-ya~jati | ya e॒va pi̭tṛ॒ṇāma॒gniḥ | tame॒va ta-dya̭jati || 66 ||

atho॒ yathā॒-'gnigg svi̭ṣṭa॒kṛtaṃ॒-ya~ja̭ti | tā॒dṛge॒va tat | e॒tattḙ tata॒ ye ca॒ tvāmanviti̭ ti॒sṛṣṷ sra॒ktīṣu॒ nida̭dhāti | tasmā॒dā tṛ॒tīyā॒-tpurṷṣā॒nnāma॒ na gṛ̭hṇanti | e॒tāva̭nto॒ hījyante᳚ | atra̭ pitaro yathābhā॒ga-mma̭ndaddhva॒mityā̭ha | hlīkā॒ hi pi॒taraḥ̭ | uda̭ñco॒ niṣkrā̭manti | e॒ṣā vai ma̭nu॒ṣyā̭ṇā॒-ndik | svāme॒va ta-ddiśa॒manu॒ niṣkrā̭manti || 67 ||

ā॒ha॒va॒nīya॒-mupa̭tiṣṭhante | nyḙvāsmai॒ taddhnṷvate | yathsa॒tyā̭hava॒nīye᳚ | athā॒nyatra॒ cara̭nti | ātami̭to॒rupa̭tiṣṭhante | a॒gnime॒vopa̭dra॒ṣṭāra̭-ṅkṛ॒tvā | pi॒tṝ-nni॒rava̭dayante | antaṃ॒-vā~ e॒te prā॒ṇānā᳚-ṅgacchanti | ya ātami̭torupa॒tiṣṭha̭nte | su॒sa॒ndṛśa̭-ntvā va॒yamityā̭ha || 68 ||

prā॒ṇo vai sṷsa॒ndṛk | prā॒ṇame॒vātman-da̭dhate | yojā॒ nvi̭ndra te॒ harī॒ ityā̭ha | prā॒ṇame॒va puna̭rayukta | akṣa॒nnamī̭madanta॒ hīti॒ gārha̭patya॒-mupa̭tiṣṭhante | akṣa॒nnamī̭mada॒ntātha॒ tvopa̭tiṣṭhāmaha॒ iti॒ vāvaitadā̭ha | amī̭madanta pi॒taraḥ̭ so॒myā itya॒bhi prapa̭dyante | amī̭madanta pi॒taro-'tha̭ tvā॒-'bhi prapa̭dyāmaha॒ iti॒ vāvaitadā̭ha | a॒paḥ pari̭ṣiñcati | mā॒rjaya̭tye॒vaināṋ || 69 ||

atho̭ ta॒rpaya̭tye॒va | tṛpya̭ti pra॒jayā̭ pa॒śubhiḥ̭ | ya e॒vaṃ-ve~da̭ | apa̭ barhiṣāvanūyā॒jau ya̭jati | pra॒jā vai ba॒r॒hiḥ | pra॒jā e॒va mṛ॒tyoruthsṛ̭jati | ca॒turaḥ̭ prayā॒jān. ya̭jati | dvāva̭nūyā॒jau | ṣaṭthsampa̭dyante | ṣaḍvā ṛ॒tavaḥ̭ || 70 ||

ṛ॒tūne॒va prī̭ṇāti | na patnyanvā᳚ste | na saṃyā~̭jayanti | yatpatnya॒nvāsī̭ta | yathsaṃ̭yā~॒jayḙyuḥ | pra॒māyṷkā syāt | tasmā॒nnānvā᳚ste | na saṃyā~̭jayanti | patni̭yai gopī॒thāya̭ || 71 ||

(hotā̭ra॒ - mājya̭bhāgau yajati॒ - santa̭ta॒mava̭dyati॒ - vyāvṛ̭ttyai - barhi॒ṣado̭ yajati॒ - tame॒va ta-dya̭ja॒- tyanu॒ niṣkrā̭mantyā - hai - nān - ṛ॒tavo॒ - +nava̭ ca) (a. 9)

anuvākaṃ 10 - tryambakahavīṃṣi

pra॒ti॒pū॒ru॒ṣameka̭kapālā॒-nnirva̭pati | jā॒tā e॒va pra॒jā ru॒drānni॒rava̭dayate | eka॒mati̭riktam | ja॒ni॒ṣyamā̭ṇā e॒va pra॒jā ru॒drānni॒rava̭dayate | eka̭kapālā bhavanti | e॒ka॒dhaiva ru॒dra-nni॒rava̭dayate | nābhighā̭rayati | yada̭bhighā॒raye᳚t | a॒nta॒ra॒va॒cā॒riṇagṃ̭ ru॒dra-ṅkṷryāt | e॒ko॒lmu॒kena̭ yanti || 72 ||

taddhi ru॒drasya̭ bhāga॒dheya᳚m | i॒mā-ndiśaṃ̭-ya~nti | e॒ṣā vai ru॒drasya॒ dik | svāyā̭me॒va di॒śi ru॒dra-nni॒rava̭dayate | ru॒dro vā a̭pa॒śukā̭yā॒ āhṷtyai॒ nāti̭ṣṭhata | a॒sau tḙ pa॒śuriti॒ nirdi̭śe॒dya-ndvi॒ṣyāt | yame॒va dveṣṭi̭ | tama̭smai pa॒śu-nnirdi̭śati | yadi॒ na dvi॒ṣyāt | ā॒khustḙ pa॒śuriti̭ brūyāt || 73 ||

na grā॒myā-npa॒śūn. hi॒nasti̭ | nāra॒ṇyān | ca॒tu॒ṣpa॒the jṷhoti | e॒ṣa vā a̭gnī॒nā-mpaḍbī̭śo॒ nāma̭ | a॒gni॒vatye॒va jṷhoti | ma॒ddhya॒mena̭ pa॒rṇena̭ juhoti | srugghyḙṣā | atho॒ khalṷ | a॒nta॒menai॒va ho̭ta॒vya᳚m | a॒nta॒ta e॒va ru॒dra-nni॒rava̭dayate || 74 ||

e॒ṣa tḙ rudra bhā॒ga-ssa॒ha svasrā-'mbi̭ka॒yetyā̭ha | śa॒radvā a॒syāmbi̭kā॒ svasā᳚ | tayā॒ vā e॒ṣa hi̭nasti | yagṃ hi॒nasti̭ | tayai॒vainagṃ̭ sa॒ha śa̭mayati | bhe॒ṣa॒ja-ṅgava॒ ityā̭ha | yāva̭nta e॒va grā॒myāḥ pa॒śavaḥ̭ | tebhyo̭ bheṣa॒ja-ṅka̭roti | avā᳚mba ru॒drama̭dima॒hītyā̭ha | ā॒śiṣa̭me॒vaitāmāśā᳚ste || 75 ||

trya̭mbakaṃ-ya~jāmaha॒ ityā̭ha | mṛ॒tyo-rmṷkṣīya॒ mā 'mṛtā॒diti॒ vāvaitadā̭ha | utki̭ranti | bhaga̭sya līphsante | mūtḙ kṛ॒tvā-''sa̭janti | yathā॒ janaṃ̭-ya~॒tḙ-'va॒sa-ṅka॒roti̭ | tā॒dṛge॒vatat | e॒ṣa tḙ rudra bhā॒ga ityā̭ha ni॒rava̭ttyai | apra̭tīkṣa॒māya̭nti | a॒paḥ pari̭ṣiñcati | ru॒drasyā॒ntarhi̭tyai | pra vā e॒te᳚-'smā-llo॒kāccya̭vante | ye trya̭mbakai॒ścara̭nti | ā॒di॒tya-ñca॒ru-mpuna॒retya॒ nirva̭pati | i॒yaṃ-vā~ adi̭tiḥ | a॒syāme॒va prati̭ tiṣṭhanti || 76 ||

(ya॒nti॒ - brū॒yā॒n - ni॒rava̭dayate - śāste - siñcati॒ ṣaṭca̭) (a. 10)

(anṷmatyai - vaiśvade॒vena॒ tā-ssṛ॒ṣṭā - stri॒vṛt - pra॒jāpa̭ti-ssavi॒ - totta̭rasyāṃ - devāsu॒rā-sso᳚-'gni--r ya-tpatnī̭ -vaiśvade॒vena॒ tā va̭ruṇapraghā॒sai - ra॒gnayḙ de॒vebhyaḥ̭ - pratipūru॒ṣa-ndaśa̭)

(anṷmatyai - prathama॒jo va॒thso - ba̭hurū॒pā hi pa॒śava॒ - stasmā᳚-tpṛthamā॒traṃ - ~yada॒gnaye-'nī̭kavata - uddhā॒raṃ-vā~ - a॒gnayḙ de॒vebhya̭ - ṛ॒tūne॒va ṣaṭthsa̭ptatiḥ)

(anṷmatyai॒ - prati̭ tiṣṭhanti)

|| hariḥ̭ om ||

|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe prathamāṣṭake ṣaṣṭhaḥ prapāṭhaka-ssamāptaḥ ||