kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya āraṇyake aṣṭamaḥ prapāṭhakaḥ - brahmānandavallī
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
brahmānanda vallī
anuvākaṃ 13
sa॒ha nā̭ vavatu | sa॒ha naṷ bhunaktu | sa॒ha vī॒rya̭-ṅkaravāvahai | te॒ja॒svinā॒ vadhī̭tamastu॒ mā vi̭dviṣā॒vahai᳚ || oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ || 25 ||
(sa॒ha pañca̭) (a. 13)
anuvākaṃ 14
bra॒hma॒vidā᳚pnoti॒ para᳚m ||
tade॒ṣā-'bhyṷktā | sa॒tya-ñjñā॒na-ma̭na॒nta-mbrahma̭ |
yo veda॒ nihi̭ta॒-ṅguhā̭yā-mpara॒me vyo̭mann |
so᳚-'śnute॒ sarvā॒n kāmā᳚n-thsa॒ha | brahma̭ṇā vipa॒ściteti̭ ||
tasmā॒dvā e॒tasmā̭dā॒tmana̭ ākā॒śa-ssambhṷ̄taḥ | ā॒kā॒śā-dvā॒yuḥ | vā॒yora॒gniḥ | a॒gnerāpaḥ̭ | a॒dbhyaḥ pṛ̭thi॒vī | pṛ॒thi॒vyā oṣa̭dhayaḥ |
oṣa̭dhī॒bhyo-'nna᳚m | annā॒-tpurṷṣaḥ ||
sa vā eṣa puruṣo-'nna̭rasa॒mayaḥ || tasyeda̭meva॒ śiraḥ | aya-ndakṣi̭ṇaḥ pa॒kṣaḥ | ayamutta̭raḥ pa॒kṣaḥ | ayamātmā᳚ | ida-mpuccha̭-mprati॒ṣṭhā || tadapyeṣa ślo̭ko bha॒vati || 26 ||
annā॒dvai pra॒jāḥ pra॒jāya̭nte | yāḥ kāśca̭ pṛthi॒vīg śri॒tāḥ | atho॒ annḙnai॒va jī̭vanti | athai̭na॒dapi̭yantyanta॒taḥ | anna॒gṃ॒ hi bhū॒tānā॒-ñjyeṣṭha᳚m | tasmā᳚-thsarvauṣa॒dha mṷcyate |
sarvaṃ॒-vai~ te-'nna̭māpnuvanti | ye-'nna॒-mbrahmo॒pāsa̭te | anna॒gṃ॒ hi bhū॒tānā॒-ñjyeṣṭha᳚m | tasmā᳚-thsarvauṣa॒dha mṷcyate | annā᳚-dbhū॒tāni॒ jāya̭nte | jātā॒nyannḙna vardhante |
adyate-'tti ca̭ bhūtā॒ni | tasmādanna-ntaducya̭ta i॒ti ||
tasmādvā etasmā-danna̭rasa॒mayāt |
anyo-'ntara ātmā᳚ prāṇa॒ mayaḥ | tenai̭ṣa pū॒rṇaḥ ||
sa vā eṣa puruṣavi̭dha e॒va | tasya purṷṣa vi॒dhatām |
anvaya̭-mpuruṣa॒ vidhaḥ | tasya prāṇa̭ eva॒ śiraḥ ||
vyāno dakṣi̭ṇaḥ pa॒kṣaḥ | apāna utta̭raḥ pa॒kṣaḥ |
ākā̭śa ā॒tmā | pṛthivī puccha̭-mprati॒ṣṭhā ||
tadapyeṣa ślo̭ko bha॒vati || 27 ||
prā॒ṇa-nde॒vā anu॒prāṇa̭nti | ma॒nu॒ṣyāḥ᳚ pa॒śava̭śca॒ ye | prā॒ṇo hi bhū॒tānā॒māyuḥ̭ | tasmā᳚-thsarvāyu॒ṣa mṷcyate | sarva̭me॒va ta॒ āyṷryanti |
ye prā॒ṇa-mbrahmo॒pāsa̭te |
prāṇo hi bhūtā̭nāmā॒yuḥ | tasmā-thsarvāyuṣa-mucya̭ta i॒ti || tasyaiṣa eva śārī̭ra ā॒tmā | yaḥ̭ pūrva॒sya ||
tasmādvā etasmā᳚-tprāṇa॒mayāt | anyo-'ntara ātmā̭ mano॒mayaḥ | tenai̭ṣa pū॒rṇaḥ || sa vā eṣa puruṣavi̭dha e॒va | tasya purṷṣavi॒dhatām |
anvaya̭-mpuruṣa॒vidhaḥ | tasya yajṷreva॒ śiraḥ | ṛg dakṣi̭ṇaḥ pa॒kṣaḥ | sāmotta̭raḥ pa॒kṣaḥ | ādḙśa ā॒tmā | atharvāṅgirasaḥ puccha̭-mprati॒ṣṭhā ||
tadapyeṣa ślo̭ko bha॒vati || 28 ||
yato॒ vāco॒ niva̭rtante | aprā᳚pya॒ mana̭sā sa॒ha | ānanda-mbrahma̭ṇo vi॒dvān | na bibheti kadā̭cane॒ti || tasyaiṣa eva śārī̭ra ā॒tmā | yaḥ̭ pūrva॒sya ||
tasmādvā etasmā᳚-nmano॒mayāt | anyo-'ntara ātmā vi̭jñāna॒mayaḥ | tenai̭ṣa pū॒rṇaḥ || sa vā eṣa puruṣavi̭dha e॒va | tasya purṷṣa vi॒dhatām |
anvaya̭-mpuruṣa॒ vidhaḥ | tasya śra̭ddhaiva॒ śiraḥ | ṛta-ndakṣi̭ṇaḥ pa॒kṣaḥ | satyamutta̭raḥ pa॒kṣaḥ | yo̭ga ā॒tmā | mahaḥ puccha̭-mprati॒ṣṭhā || tadapyeṣa ślo̭ko bha॒vati || 29 ||
vi॒jñānaṃ̭-ya~॒jña-nta̭nute | karmā̭ṇi tanu॒te-'pi̭ ca | vi॒jñāna̭-nde॒vā-ssarve᳚ | brahma॒ jyeṣṭha॒-mupā̭sate | vi॒jñāna॒-mbrahma॒ ce-dveda̭ | tasmā॒ccenna pra॒mādya̭ti | śa॒rīrḙ pāpma̭no hi॒tvā | sarvān-kāmān-thsamaśnṷta i॒ti || tasyaiṣa eva śārī̭ra ā॒tmā | yaḥ̭ pūrva॒sya || tasmādvā etasmā-dvi̭jñāna॒mayāt | anyo-'ntara ātmā̭-''nanda॒mayaḥ | tenai̭ṣa pū॒rṇaḥ || sa vā eṣa puruṣavi̭dha e॒va | tasya purṷṣavi॒dhatām |
anvaya̭-mpuruṣa॒vidhaḥ | tasya priya̭-meva॒ śiraḥ |
modo dakṣi̭ṇaḥ pa॒kṣaḥ |
pramoda utta̭raḥ pa॒kṣaḥ | āna̭nda ā॒tmā |
brahma puccha̭-mprati॒ṣṭhā ||
tadapyeṣa ślo̭ko bha॒vati || 30 ||
asa̭nne॒va sa̭ bhavati | asa॒-dbrahmeti॒ veda॒ cet |
asti brahmeti̭ ce-dve॒da | santamena-ntato vi̭duri॒ti ||
tasyaiṣa eva śārī̭ra ā॒tmā | yaḥ̭ pūrva॒sya || athāto̭-'nu pra॒śnāḥ || u॒tā vi॒dvā na॒muṃ-lo~॒ka-mpretya̭ | kaśca॒na ga̭ccha॒tī(3) | āho̭ vi॒dvāna॒muṃ-lo~॒ka-mpretya̭ | kaści॒-thsama̭śnu॒tā(3) u॒ || so̭-'kāmayata |
ba॒husyā॒-mprajā̭ye॒yeti̭ | sa tapo̭-'tapyata | sa tapa̭sta॒ptvā | i॒dagṃ sarva̭-masṛjata || yadi॒da-ṅkiñca̭ | tathsṛ॒ṣṭvā | tade॒vānu॒ prāvi̭śat || tada̭nupra॒viśya̭ | sacca॒ tyaccā̭bhavat | ni॒rukta॒-ñcā ni̭rukta-ñca |
ni॒laya̭na॒-ñcā ni̭layana-ñca | vi॒jñāna॒-ñcā vi̭jñāna-ñca | satya-ñcānṛta-ñca sa̭tya-ma॒bhavat || yadi̭da-ṅki॒ñca |
tathsatya-mi̭tyā ca॒kṣate || tadapyeṣa ślo̭ko bha॒vati || 31 ||
asa॒dvā i॒damagra̭ āsīt | tato॒ vai sada̭jāyata |
tadātmānagg svaya̭-maku॒ruta | tasmā-tta-thsukṛtamucya̭ta i॒ti || yadvai̭ ta-thsu॒kṛtam | ra̭so vai॒ saḥ | rasagg hyevāyaṃ-la~bdhvā-''na̭ndī bha॒vati ||
ko hyevānyā᳚-tkaḥ prā॒ṇyāt | yadeṣa ākāśa āna̭ndo na॒ syāt | eṣa hyevāna̭ndayā॒ti || ya॒dā hyḙvaiṣa॒ etasmi-nnadṛśye 'nātmye 'nirukte 'nilayane 'bhayaṃ
prati̭ṣṭhāṃ-vi~॒ndate | atha so-'bhaya-ṅga̭to bha॒vati ||
ya॒dā hyḙvaiṣa॒ etasmi-nnudara-manta̭ra-ṅku॒rute |
atha tasya bha̭ya-mbha॒vati || tattveva bhayaṃ-vi~duṣo-'ma̭nvāna॒sya ||
tadapyeṣa ślo̭ko bha॒vati || 32 ||
bhī॒ṣā-'smā॒-dvātaḥ̭ pavate | bhī॒ṣodḙti॒ sūryaḥ̭ |
bhīṣā-'smā-dagni̭-ścendra॒śca | mṛtyu-rdhāvati pañca̭ma i॒ti || saiṣā-''nandasya mīmāgṃ̭sā bha॒vati || yuvā syā-thsādhu yṷvā-'ddhyā॒yakaḥ | āśiṣṭho dṛḍhiṣṭho̭ bali॒ṣṭhaḥ | tasyeya-mpṛthivī sarvā vittasya̭ pūrṇā॒ syāt |
sa eko mānuṣa̭ āna॒ndaḥ || te ye śata-mmānuṣā̭ āna॒ndāḥ | || 33-' ||
sa eko manuṣya-gandharvāṇā̭-māna॒ndaḥ | śrotriyasya cākāma̭hata॒sya || te ye śata-mmanuṣya-gandharvāṇā̭-māna॒ndāḥ | sa eko deva-gandharvāṇā̭-māna॒ndaḥ | śrotriyasya cākāma̭hata॒sya ||
te ye śata-ndeva-gandharvāṇā̭-māna॒ndāḥ |
sa ekaḥ pitṛṇā-ñciraloka-lokānā̭-māna॒ndaḥ |
śrotriyasya cākāma̭hata॒sya ||
te ye śata-mpitṛṇā-ñciraloka-lokānā̭-māna॒ndāḥ |
sa eka ājānajānā-ndevānā̭-māna॒ndaḥ | || 33.b ||
śrotriyasya cākāma̭hata॒sya ||
te ye śata-mājāna-jānā-ndevānā̭ māna॒ndāḥ |
sa ekaḥ karma-devānā-ndevānā̭-māna॒ndaḥ |
ye karmaṇā devāna̭pi ya॒nti | śrotriyasya cākāma̭hata॒sya || te ye śata-ṅkarmadevānā-ndevānā̭-māna॒ndāḥ | sa eko devānā̭-māna॒ndaḥ | śrotriyasya cākāma̭hata॒sya || te ye śata-ndevānā̭-māna॒ndāḥ | sa eka indra̭syāna॒ndaḥ | || 33.c ||
śrotriyasya cākāma̭hata॒sya || te ye śatamindra̭-syā-''na॒ndāḥ | sa eko bṛhaspatḙ-rāna॒ndaḥ | śrotriyasya cākāma̭hata॒sya ||
te ye śata-mbṛhaspatḙ rāna॒ndāḥ | sa ekaḥ prajāpatḙ-rāna॒ndaḥ | śrotriyasya cākāma̭hata॒sya || te ye śata-mprajāpatḙ-rāna॒ndāḥ | sa eko brahmaṇa̭ āna॒ndaḥ | śrotriyasya cākāma̭hata॒sya || 33.d ||
sa yaścā̭ya-mpu॒ruṣe | yaścāsā̭-vādi॒tye | sa ekaḥ̭ ||
sa ya̭ evaṃ॒-vi~t | asmāllo̭kā-tpre॒tya |
etamannamaya-mātmāna-mupa̭saṅkrā॒mati |
eta-mprāṇamaya-mātmāna-mupa̭saṅkrā॒mati |
eta-mmanomaya-mātmāna-mupa̭saṅkrā॒mati |
etaṃ-vi~jñānamaya-mātmāna-mupa̭saṅkrā॒mati |
etamānandamaya-mātmāna-mupa̭saṅkrā॒mati ||
tadapyeṣa ślo̭ko bha॒vati || 33è ||
yato॒ vāco॒ niva̭rtante | aprā᳚pya॒ mana̭sā sa॒ha | ānanda-mbrahma̭ṇo vi॒dvān | na bibheti kuta̭ścane॒ti || etagṃ ha vā va̭ na ta॒pati | kimahagṃ sādhṷ nāka॒ravam | kimaha-mpāpa-makara̭va-mi॒ti ||
sa ya evaṃ-vi~dvānete ātmā̭nagg spṛ॒ṇute ||
u॒bhe hyḙvaiṣa॒ ete ātmā̭nagg spṛ॒ṇute |
ya e॒vaṃ-ve~da̭ || ityṷpa॒niṣa̭t || 34 ||
sa॒ha nā̭ vavatu | sa॒ha naṷ bhunaktu | sa॒ha vī॒rya̭-ṅkaravāvahai | te॒ja॒svinā॒ vadhī̭tamastu॒ mā vi̭dviṣā॒vahai᳚ || oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ ||
(bra॒hma॒vididamayamidameka̭vigṃśatiḥ |
annā॒ danna̭rasa॒mayā-tprāṇo॒ vyāno-'pāna ākā̭śaḥ॒ pṛthivī puccha॒gṃ॒ ṣaḍvigṃ̭śatiḥ |
prā॒ṇa-mprā̭ṇa॒mayā-nma̭no॒ yaju॒r॒ ṛ-khsāmāde॒śo-'tharvāṅgirasaḥ puccha॒-ndvāvigṃ̭śatiḥ |
yataḥ̭ śra॒ddhartagṃ satyam ~yo̭go॒ maho̭-'ṣṭāda̭śa | vi॒jñāna॒-mpriya॒-mmodaḥ pramoda āna̭ndo॒ brahma puccha॒-ndvāvigṃ̭śatiḥ |
asa̭nne॒vāthāṣṭāvi gṃ̭śatiḥ | asa॒-thṣoḍa̭śa |
bhī॒ṣā-'smā॒-nmānuṣo॒ manuṣyagandharvāṇā॒-ndevagandharvāṇā॒-mpitṛṇāmciralokalokānā॒ mājānajānā-ṅkarmadevānām ~ye karmaṇā devānā॒mindra̭sya॒ bṛhaspateḥ॒ prajāpate॒-rbrahmaṇa॒-ssa yaśva̭ saṅkrā॒matyeka̭pañcā॒śat |
yataḥ॒ kuta̭śca॒ naitamekā̭daśa॒ nava̭) (a. 14)
|| iti brahmānandavallī samāptā ||
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya āraṇyake aṣṭamaḥ prapāṭhaka-ssamāptaḥ ||