mahiṣāsuravadho nāma tṛtīyo'dhyāyaḥ ||
dhyānaṃ
oṃ udyadbhānusahasrakāntiṃ aruṇakṣaumāṃ śiromālikāṃ
raktālipta payodharāṃ japavaṭīṃ vidyāmabhītiṃ varam |
hastābjairdhadhatīṃ trinetravaktrāravindaśriyaṃ
devīṃ baddhahimāṃśuratnamakuṭāṃ vande'ravindasthitām ||
ṛṣiruvāca ||1||
nihanyamānaṃ tatsainyaṃ avalokya mahāsuraḥ|
senānīścikṣuraḥ kopād dhyayau yoddhumathāmbikām ||2||
sa devīṃ śaravarṣeṇa vavarṣa samare'suraḥ|
yathā merugireḥśṛṅgaṃ toyavarṣeṇa toyadaḥ ||3||
tasya chitvā tato devī līlayaiva śarotkarān|
jaghāna turagānbāṇairyantāraṃ caiva vājinām ||4||
ciccheda ca dhanuḥsadhyo dhvajaṃ cātisamucchṛtam|
vivyādha caiva gātreṣu cinnadhanvānamāśugaiḥ ||5||
sacchinnadhanvā viratho hatāśvo hatasārathiḥ|
abhyadhāvata tāṃ devīṃ khaḍgacarmadharo'suraḥ ||6||
siṃhamāhatya khaḍgena tīkṣṇadhāreṇa mūrdhani|
ājaghāna bhuje savye devīṃ avyativegavān ||6||
tasyāḥ khaḍgo bhujaṃ prāpya paphāla nṛpanandana|
tato jagrāha śūlaṃ sa kopād aruṇalocanaḥ ||8||
cikṣepa ca tatastattu bhadrakālyāṃ mahāsuraḥ|
jājvalyamānaṃ tejobhī ravibimbamivāmbarāt ||9||
dṛṣṭvā tadāpatacchūlaṃ devī śūlamamuñcata|
tacchūlaṃśatadhā tena nītaṃ śūlaṃ sa ca mahāsuraḥ ||10||
hate tasminmahāvīrye mahiṣasya camūpatau|
ājagāma gajārūḍaḥ ścāmarastridaśārdanaḥ ||11||
so'pi śaktimmumocātha devyāstāṃ ambikā drutam|
huṅkārābhihatāṃ bhūmau pātayāmāsaniṣprabhām ||12||
bhagnāṃ śaktiṃ nipatitāṃ dṛṣṭvā krodhasamanvitaḥ
cikṣepa cāmaraḥ śūlaṃ bāṇaistadapi sācchinat ||13||
tataḥ siṃhaḥsamutpatya gajakuntare mbhāntaresthitaḥ|
bāhuyuddhena yuyudhe tenoccaistridaśāriṇā ||14||
yudhyamāna'u tatasta'u tu tasmānnāgānmahīṃ gata'u
yuyudhāte'tisaṃrabdhau prahārai atidāruṇaiḥ ||15||
tato vegāt khamutpatya nipatya ca mṛgāriṇā|
karaprahāreṇa śiraścāmarasya pṛthak kṛtam ||16||
udagraśca raṇe devyā śilāvṛkṣādibhirhataḥ|
danta muṣṭitalaiścaiva karālaśca nipātitaḥ ||17||
devī kṛddhā gadāpātaiḥ ścūrṇayāmāsa coddhatam|
bhāṣkalaṃ bhindipālena bāṇaistāmraṃ tathāndhakam ||18||
ugrāsyamugravīryaṃ ca tathaiva ca mahāhanum
trinetrā ca triśūlena jaghāna parameśvarī ||19||
biḍālasyāsinā kāyāt pātayāmāsa vai śiraḥ|
durdharaṃ durmukhaṃ cobhau śarairninye yamakṣayam ||20||
evaṃ saṅkṣīyamāṇe tu svasainye mahiṣāsuraḥ|
māhiṣeṇa svarūpeṇa trāsayāmāsatān gaṇān ||21||
kāṃścittuṇḍaprahāreṇa khurakṣepaistathāparān|
lāṅgūlatāḍitāṃścānyān śṛṅgābhyāṃ ca vidāritā ||22||
vegena kāṃścidaparānnādena bhramaṇena ca|
niḥ śvāsapavanenānyān pātayāmāsa bhūtale||23||
nipātya pramathānīkamabhyadhāvata so'suraḥ
siṃhaṃ hantuṃ mahādevyāḥ kopaṃ cakre tato'mbhikā ||24||
so'pi kopānmahāvīryaḥ khurakṣuṇṇamahītalaḥ|
śṛṅgābhyāṃ parvatānuccāṃścikṣepa ca nanāda ca ||25||
vega bhramaṇa vikṣuṇṇā mahī tasya vyaśīryata|
lāṅgūlenāhataścābdhiḥ plāvayāmāsa sarvataḥ ||26||
dhutaśṛṅgvibhinnāśca khaṇḍaṃ khaṇḍaṃ yayurghanāḥ|
śvāsānilāstāḥ śataśo nipeturnabhaso'calāḥ ||27||
itikrodhasamādhmātamāpatantaṃ mahāsuram|
dṛṣṭvā sā caṇḍikā kopaṃ tadvadhāya tadā'karot ||28||
sā kṣitpvā tasya vaipāśaṃ taṃ babandha mahāsuram|
tatyājamāhiṣaṃ rūpaṃ so'pi baddho mahāmṛdhe ||29||
tataḥ siṃho'bhavatsadhyo yāvattasyāmbikā śiraḥ|
chinatti tāvat puruṣaḥ khaḍgapāṇi radṛśyata ||30||
tata evāśu puruṣaṃ devī ciccheda sāyakaiḥ|
taṃ khaḍgacarmaṇā sārdhaṃ tataḥ so' bhūnmahā gajaḥ ||31||
kareṇa ca mahāsiṃhaṃ taṃ cakarṣa jagarjaca |
karṣatastu karaṃ devī khaḍgena nirakṛntata ||32||
tato mahāsuro bhūyo māhiṣaṃ vapurāsthitaḥ|
tathaiva kṣobhayāmāsa trailokyaṃ sacarācaram ||33||
tataḥ kruddhā jaganmātā caṇḍikā pāna muttamam|
papau punaḥ punaścaiva jahāsāruṇalocanā ||34||
nanarda cāsuraḥ so'pi balavīryamadoddhataḥ|
viṣāṇābhyāṃ ca cikṣepa caṇḍikāṃ pratibhūdharān||35||
sā ca tā nprahitāṃ stena cūrṇayantī śarotkaraiḥ|
uvāca taṃ madoddhūtamukharāgākulākṣaram ||36||
devyuuvāca||
garja garja kṣaṇaṃ mūḍha madhu yāvatpibāmyaham|
mayātvayi hate'traiva garjiṣyantyāśu devatāḥ ||37||
ṛṣiruvāca||
evamuktvā samutpatya sārūḍhā taṃ mahāsuram|
pādenā kramya kaṇṭhe ca śūlenaina matāḍayat ||38||
tataḥ so'pi padākrāntastayā nijamukhāttataḥ|
ardha niṣkrānta evāsīddevyā vīryeṇa saṃvṛtaḥ ||40||
ardha niṣkrānta evāsau yudhyamāno mahāsuraḥ |
tayā mahāsinā devyā śiraśchittvā nipātitaḥ ||41||
tato hāhākṛtaṃ sarvaṃ daityasainyaṃ nanāśa tat|
praharṣaṃ ca paraṃ jagmuḥ sakalā devatāgaṇāḥ ||42||
tuṣṭu vustāṃ surā devīṃ sahadivyairmaharṣibhiḥ|
jagurgundharvapatayo nanṛtuścāpsarogaṇāḥ ||43||
|| iti śrī mārkaṇḍeya purāṇe sāvarnike manvantare devi mahatmye mahiṣāsuravadho nāma tṛtīyo'dhyāyaṃ samāptam ||
āhuti
hrīṃ jayantī sāṅgāyai sāyudhāyai saśaktikāyai saparivārāyai savāhanāyai śrī mahālakṣmyai lakṣmī bījādiṣṭāyai mahāhutiṃ samarpayāmi namaḥ svāhā ||