6.93 Yuddhakanda - Trinavatitama Sargah

ॐ

6.93 யுத்தகாண்ட - த்ரிநவதிதம ஸர்கஃ

Valmiki Tamil

ஶ்ரீமத்வால்மீகீய ராமாயணே யுத்தகாண்டம் ।

அத த்ரிநவதிதமஸ்ஸர்கஃ ।

ததஃபௌலஸ்த்யஸசிவாஶ்ருத்வாசேந்த்ரஜிதோவதம் ।

ஆசசக்ஷுரபிஜ்ஞாயதஶக்ரீவாயஸவ்யதாஃ ॥ 1 ॥

யுத்தேஹதோமஹாராஜலக்ஷ்மணேநதவாத்மஜஃ ।

விபீஷணஸஹாயேநமிஷதாந்நோமஹாத்யுதிஃ ॥ 2 ॥

ஶூரம்ஶூரேணஸம்கம்யஸம்யுகேஷ்வபராஜிதஃ ।

லக்ஷ்மணேநஹதஶ்ஶூரஃபுத்ரஸ்தேமஹேந்த்ரஜித் ॥ 3 ॥

கதஸ்ஸபரமாந்லோகாந்ஶரைஸ்ஸந்தாப்யலக்ஷ்மணம் ।

ஸ தம்ப்ரதிபயம்ஶ்ருத்வாவதம்புத்ரஸ்யதாருணம் ॥ 4 ॥

கோரமிந்த்ரஜிதஃஸங்க்யேகஶ்மலம்ப்ராவிஶந்மஹத் ।

உபலப்யசிராத்ஸஞ்ஜ்ஞாம் ராஜாராக்ஷஸபுங்கவ ॥ 5 ॥

புத்ரஶோகாகுலோதீநோவிலலாபாகுலேந்த்ரியஃ ।

ஹாராக்ஷஸசமூமுக்யமமவத்ஸமஹாபல ॥ 6 ॥

ஜித்வேந்த்ரங்கதமத்யத்வம்லக்ஷ்மணஸ்யவஶங்கதஃ ।

நநுத்வமிஷுபிஃக்ருத்தோபிந்த்யாஃகாலாந்தகாவபி ॥ 7 ॥

மந்தரஸ்யாபிஶ்ரு'ங்காணிகிம்புநர்லக்ஷ்மணம்யுதி ।

அத்யவைநஸ்வதோராஜாபூயோபஹுமதோமம ॥ 8 ॥

யேநாத்யத்வம்மஹாபாஹோ ஸம்யுக்தஃகாலதர்மணா ।

ஏஷபந்தாஃஸுயோதாநாம்ஸர்வாமரகணேஷ்வபி ॥ 9 ॥

யஃக்ரு'தேஹந்யதேபர்துஸ்ஸபுமாந்ஸ்வர்கம்ரு'ச்சதி ।

அத்யதேவகணாஸ்ஸர்வேலோகபாலாமஹர்ஷயஃ ॥ 10 ॥

ஹதமிந்த்ரஜிதந்த்ரு'ஷ்டவாஸுகம்ஸ்வப்ஸ்யந்திநிர்பயாஃ ।

அத்யலோகாஸ்த்ரயஃ க்ரு'த்ஸ்நாப்ரு'திவீ ச ஸகாநநா ॥ 11 ॥

ஏகேநேந்த்ரஜிதாஹீநாஶூந்யேவப்ரதிபாதிமே ।

அத்யநைர்ரு'தகந்யாநாம்ஶ்ரோஷ்யாம்யந்தஃபுரேரவம் ॥ 12 ॥

கரேணுஸங்கஸ்யயதாநிநாதங்கிரிகஹ்வரே ।

யௌவராஜ்யம் ச லங்காம் ச ரக்ஷாம்ஸி ச பரந்தப ॥ 13 ॥

மாதரம்மாம் ச பார்யாஶ்சக்வகதோऽஸிவிஹாயநஃ ।

மமநாமத்வயாவீரகதஸ்யயமஸாதநம் ॥ 14 ॥

ப்ரேதகார்யாணிகார்யாணிவிபரீதேஹிவர்தஸே ।

ஸ த்வஞ்ஜீவதிஸுக்ரீவேலக்ஷ்மணேந ச ராகவே ॥ 15 ॥

மமஶல்யமநுத்த்ரு'த்யக்வகதோऽஸிவிஹாயநஃ ।

ஏவமாதிவிலாபார்தம்ராவணம்ராக்ஷஸாதிபம் ॥ 16 ॥

ஆவிவேஶமஹாந் கோபஃபுத்ரவ்யஸநஸம்பவஃ ।

ப்ரக்ரு'த்யாகோபநம்ஹ்யேநம்புத்ரஸ்யபுநராதயஃ ॥ 17 ॥

தீப்தம்ஸந்தீபயாமாஸுர்கர்மேऽர்கமிவரஶ்மயஃ ।

லலாடேப்ருகுடீபிஶ்சஸங்கதாபிர்வ்யரோசத ॥ 18 ॥

யுகாந்தேஸஹநக்ரைஸ்துமஹோர்மிபிரிவோததிஃ ।

கோபாத்விஜ்ரு'ம்பமாணஸ்யவக்த்ராத்வ்யக்தமிவஜ்வலந் ॥ 19 ॥

உத்பபாதஸதூமாநகிர்வ்ரு'த்ரஸ்யவதநாதிவ ।

ஸ புத்ரவதஸந்தப்தஶ்ஶூரஃக்ரோதவஶங்கதஃ ॥ 20 ॥

ஸமீக்ஷ்யராவணோபுத்த்யாவைதேஹ்யாரோசயத்வதம் ।

தஸ்யப்ரக்ரு'த்யாரக்தே ச ரக்தேக்ரோதாநகிநாபி ச ॥ 21 ॥

ராவணஸ்யமஹாகோரேதீப்தேநேத்ரேபபூவதுஃ ।

கோரம்ப்ரக்ரு'த்யாரூபந்தத்தஸ்யக்ரோதாக்நிமூர்சிதம் ॥ 22 ॥

பபூவரூபங்க்ருத்தஸ்யருத்ரஸ்யேவதுராஸதம் ।

தஸ்யக்ருத்தஸ்யநேத்ராப்யாம்ப்ராபதந்நாஶ்ர்ரு'பிந்தவஃ ॥ 23 ॥

தீபாப்யாமிவதீப்தாப்யாம்ஸார்சிஷஸ்ஸ்நேஹபிந்தவஃ ।

தந்தாவநிதஶதஸ்தஸ்யஶ்ரூயதேதஶநஸ்வநஃ ॥ 24 ॥

யந்த்ரஸ்யாவேஷ்ட்யமாணஸ்ய மஹதோ தாநவைரிவ ।

காலாநகிரிவஸங்க்ருத்தோயாம்யாந்திஶமவைக்ஷத ॥ 25 ॥

தஸ்யாந்தஸ்யாம்பயத்ரஸ்தாராக்ஷஸாஸ்ஸந்விலியலிரே ।

தமந்தகமிவக்ருத்தஞ்சராசரசிகாதிஷும் ॥ 26 ॥

வீக்ஷமாணந்திஶஸ்ஸர்வாராக்ஷஸாநோபசக்ரமுஃ ।

ததஃபரமஸங்க்ருத்தோராவணோராக்ஷஸாதிபஃ ॥ 27 ॥

அப்ரவீத்ரக்ஷஸாம்மத்யேஸம்ஸ்தம்பயிஷுராஹவே ।

மயாவர்ஷஸஹஸ்ராணிசரித்வாபரமந்தபஃ ॥ 28 ॥

தேஷுதேஷ்வவகாஶேஷுஸ்வயம்பூஃபரிதோஷிதஃ ।

தஸ்யைவதபஸோவ்யுஷ்ட்யாப்ரஸாதாச்சஸ்வயம்புவஃ ॥ 29 ॥

நாஸுரேப்யோ ந தேவேப்யோபயம்மமகதாசந ।

கவசம்ப்ரஹ்மதத்தம்மேயதாதித்யஸமப்ரபம் ॥ 30 ॥

தேவாஸுரவிமர்தேஷு ந பிந்நம்வஜ்ரமுஷ்டிபிஃ ।

தேநமாமத்யஸம்யுக்தம்ரதஸ்தமிஹஸம்யுகே ॥ 31 ॥

ப்ரதீயாத்கோऽத்யமாமாஜௌஸாக்ஷாதபிபுரந்தரஃ ।

த்ததாதிப்ரஸந்நேநஸஶரங்கார்முகம்மஹத் ॥ 32 ॥

தேவாஸுரவிமர்தேஷுமமதத்தம்ஸ்வயம்புவா ।

அத்யதூர்யஶதைர்பீமந்தநுருத்தாப்யதாம்மம ॥ 33 ॥

ராமலக்ஷ்மணயோரேவவதாயபரமாஹவே ।

ஸ புத்ரவதஸந்தப்தஃக்ரூரஃக்ரோதவஶங்கதஃ ॥ 34 ॥

ஸமீக்ஷ்யராவணோபுத்த்யாஸீதாம்ஹந்தும்வ்யவஸ்யத ।

ப்ரத்யவேக்ஷ்யதாம்ராக்ஷஸ்ஸுகோரோகோரதர்ஶநஃ ॥ 35 ॥

தீநோதீநஸ்வராந்ஸர்வாம்ஸ்தாநுவாசநிஶாசராந் ।

மாயயாமமவத்ஸேநவஞ்சநார்தம்வநௌகஸாம் ॥ 36 ॥

கிஞ்சிதேவஹதந்தத்ரஸீதேயமிதிதர்ஶிதம் ।

ததிதந்தத்யமேவாஹங்கரிஷ்யேப்ரியமாத்மநஃ ॥ 37 ॥

வைதேஹீந்நாஶயிஷ்யாமிக்ஷத்ரபந்துமநுவ்ரதாம் ।

இத்யேவமுக்த்வாஸசிவாந்கங்கமாஶுபராம்ரு'ஶத் ॥ 38 ॥

உத்ப்லுத்யகுணஸம்பந்நம்விமலாம்பரவர்சஸம் ।

நிஷ்பபாத ஸ வேகேநஸபார்யஃஸசிவைர்வ்ரு'தஃ ॥ 39 ॥

ராவணஃபுத்ரஶோகேநப்ரு'ஶமாகுலசேதநஃ ।

ஸங்க்ருத்தஃகடகமாதாயஸஹஸாயத்ரமைதிலீ ॥ 40 ॥

வ்ரஜந்தம்ராக்ஷஸம்ப்ரேக்ஷ்யஸிம்ஹநாதம்விசக்ருஶுஃ ।

ஊசுஶ்சாந்யோந்யமாலிங்க்யஸங்க்ருத்தம்ப்ரேக்ஷ்யராக்ஷஸம் ॥ 41 ॥

அத்யைநந்தாவுபௌத்ரு'ஷ்டவாப்ராதரௌப்ரவ்யதிஷ்யதஃ ।

லோகபாலாஹிசத்வாரஃக்ருத்தேநாநேநதர்ஜிதாஃ ॥ 42 ॥

பஹவஃஶத்ரவஶ்சாந்யேஸம்யுகேஷ்வபிபாதிதாஃ ।

த்ரிஷுலோகேஷுரத்நாநிபுஙக்தேசாஹ்ரு'த்யராவணஃ ॥ 43 ॥

விக்ரமே ச பலேசைவநாஸ்த்யஸ்யஸத்ரு'ஶோபுவி ।

தேஷாம்ஸஞ்ஜல்பமாநாமஶோகவநிகாங்கதாம் ॥ 44 ॥

அபிதுத்ராவவைதேஹீம்ராவணஃக்ரோதமூர்சிதஃ ।

வார்யமாணஃஸுஸங்க்ருத்தஃஸுஹ்ரு'த்பிர்ஹிதபுத்திபிஃ ॥ 45 ॥

அப்யதாவதஸங்க்ருத்தஃகேக்ரஹோரோஹிணீமிவ ।

மைதிலீரக்ஷ்யமாணாதுராக்ஷஸீரநிந்திதா ॥ 46 ॥

ததர்ஶராக்ஷஸங்க்ருத்தந்நிஸ்த்ரிம்ஶவரதாரிணம் ।

தந்நிஶாம்யஸவிஸ்த்ரிம்ஶம்வ்யதிதாஜநகாத்மஜா ॥ 47 ॥

நிவார்யமாணம்பஹுஶஃஸுஹ்ரு'த்பிரநிவர்திநம் ।

ஸீதாதுஃகஸமாவிஷ்டாவிலபந்தீதமப்ரவீத் ॥ 48 ॥

யதாயம்மாமபிக்ருத்தஃஸமபித்ரவதிஸ்வயம் ।

வதிஷ்யதிஸநாதாம்மாமநாதாமிவதுர்மதிஃ ॥ 49 ॥

பஹுஶஶ்சோதயாமாஸபர்தாரம்மாமநுவ்ரதாம் ।

பார்யாபவரமஸ்வேதிப்ரத்யாக்யாதோத்ருவம்மயா ॥ 50 ॥

ஸோऽயம்மாமநுபஸ்தாநேவ்யக்தந்நைராஶ்யமாகதஃ ।

க்ரோதமோஹஸமாவிஷ்டோநிஹந்தும்மாம்ஸமுத்யதஃ ॥ 51 ॥

அதவாதௌநரவ்யாக்ரௌப்ராதரௌராமலக்ஷ்மணௌ ।

மந்நிமித்தமநார்யேணஸமரேऽத்யநிபாதிதௌ ॥ 52 ॥

பைரவோஹிமஹாந்நாதோராக்ஷஸாநாம்ஶ்ருதோமயா ।

பஹூநாமிஹஹ்ரு'ஷ்டாநாந்ததாவிக்ரோஶதாம்ப்ரியம் ॥ 53 ॥

அஹோதிங்மந்நிமித்தோऽயம்விநாஶோராஜபுத்ரயோஃ ।

அதவாபுத்ரஶோகேநாஹத்யாராமலக்ஷ்மணௌ ॥ 54 ॥

விதமிஷ்யதிமாம்ரௌத்ரோராக்ஷஸஃபாபநிஶ்சயஃ ।

ஹநூமதஸ்துதத்வாக்யம் ந க்ரு'தங்க்ஷுத்ரயாமயா ॥ 55 ॥

யத்யஹந்தஸ்யப்ரு'ஷ்டேவததாயாஸமநிர்ஜிதா ।

நாத்யைவமநுஶோசேயம்பர்துரங்ககதாஸதீ ॥ 56 ॥

மந்யேதுஹ்ரு'தயந்தஸ்யாஃகௌஸல்யாயாஃபலிஷ்யதி ।

ஏகபுத்ராயதாபுத்ரம்விநஷ்டம்ஶ்ரோஷ்யதேயுதி ॥ 57 ॥

ஸாஹிஜந்ம ச பால்யம் ச யௌவநம் ச மஹாத்மநஃ ।

தர்மகார்யாணிரூபம் ச ருததீஸம்ஸ்மரிஷ்யதி ॥ 58 ॥

நிராஶாநிஹதேபுத்ரேதத்த்வாஶ்ராத்தமசேதநா ।

அக்நிமாவேக்ஷ்யதேநூநமாபோவாபிப்ரவேக்ஷ்யதி ॥ 59 ॥

திகஸ்துகுப்ஜாமஸதீம்மந்தராம்பாபநிஶ்சயாம் ।

யந்நிமித்தமிமம்ஶோகங்கௌஸல்யாப்ரதிபத்ஸ்யதே ॥ 60 ॥

இத்யேவம்மைதிலீந்த்ரு'ஷ்டவாவிலபந்தீந்தபஸ்விநீம் ।

ரோஹிணீமிவசந்த்ரேணவிநாக்ரஹவஶங்கதாம் ॥ 61 ॥

ஏதஸ்மிந்நந்தரேதஸ்யாமாத்யஃஶீலவாந் ஶுசிஃ ।

ஸுபார்ஶ்வோநாமமேதாவீராவணம்ரக்ஷஸேஶ்வரம் ॥ 62 ॥

நிவார்யமாணஃஸசிவைரிதம்வசநமப்ரவீத் ।

கதந்நாமதஶக்ரீவ ஸாக்ஷத்வைஶ்ரவணாநுஜ ॥ 63 ॥

ஹந்துமிச்சஸிவைதேஹீங்க்ரோதாத்தர்மமபாஸ்ய ச ।

வேதவித்யாவ்ரதஸ்நாதஃஸ்வகர்மநிரதஸ்ததா ॥ 64 ॥

ஸ்த்ரியஃகஸ்மாத்வதம்வீரமந்யஸேராக்ஷஸேஶ்வர ।

மைதிலீம்ரூபஸம்பந்நாம்ப்ரத்யவேக்ஷஸ்வபார்திவ ॥ 65 ॥

தஸ்மிந்நேவஸஹாஸ்மாபிராஹேவக்ரோதமுத்ஸ்ரு'ஜ ।

அப்யுத்தாநந்த்வமத்யைவக்ரு'ஷ்ணபக்ஷசதுர்தஶீம் ॥ 66 ॥

க்ரு'த்வாநிர்யாஹ்யமாவாஸ்யாம்விஜயாயபலைர்வ்ரு'தஃ ।

ஶூரஃதீமாந் ரதீகடகீரதப்ரவமாஸ்திதஃ ॥ 67 ॥

ஹத்வாதாஶரதிம்ராமம்பவாந் ப்ராப்ஸ்யஸிமைதிலீம் ।

ஸ தத்துராத்மாஸுஹ்ரு'தாநிவேதிதம்வசஃஸுதர்ம்யம்ப்ரதிக்ரு'ஹ்யராவணஃ ।

க்ரு'ஹஞ்ஜகாமதததஶ்சவீர்யவாந் புநஃஸபாம் ச ப்ரயயௌஸுஹ்ரு'த்வ்ரு'தஃ ॥ 68 ॥

இத்யார்ஷே ஶ்ரீமத்ராமாயணே வால்மீகீய ஆதிகாவ்யே யுத்தகாண்டே த்ரிநவதிதமஸ்ஸர்கஃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |

atha trinavatitamassargaḥ |

tataḥpaulastyasacivāśrutvācendrajitovadham |

ācacakṣurabhijñāyadaśagrīvāyasavyathāḥ || 1 ||

yuddhehatomahārājalakṣmaṇenatavātmajaḥ |

vibhīṣaṇasahāyenamiṣatānnomahādyutiḥ || 2 ||

śūraṃśūreṇasamgamyasamyugeṣvaparājitaḥ |

lakṣmaṇenahataśśūraḥputrastemahendrajit || 3 ||

gatassaparamānlokānśaraissantāpyalakṣmaṇam |

sa tampratibhayaṃśrutvāvadhamputrasyadāruṇam || 4 ||

ghoramindrajitaḥsaṅkhyekaśmalamprāviśanmahat |

upalabhyacirātsañjñāṃ rājārākṣasapuṅgava || 5 ||

putraśokākulodīnovilalāpākulendriyaḥ |

hārākṣasacamūmukhyamamavatsamahābala || 6 ||

jitvendraṅkathamadyatvaṃlakṣmaṇasyavaśaṅgataḥ |

nanutvamiṣubhiḥkruddhobhindyāḥkālāntakāvapi || 7 ||

mandarasyāpiśṛṅgāṇikimpunarlakṣmaṇaṃyudhi |

adyavainasvatorājābhūyobahumatomama || 8 ||

yenādyatvammahābāho saṃyuktaḥkāladharmaṇā |

eṣapanthāḥsuyodhānāṃsarvāmaragaṇeṣvapi || 9 ||

yaḥkṛtehanyatebhartussapumānsvargamṛcchati |

adyadevagaṇāssarvelokapālāmaharṣayaḥ || 10 ||

hatamindrajitandṛṣṭavāsukhaṃsvapsyantinirbhayāḥ |

adyalokāstrayaḥ kṛtsnāpṛthivī ca sakānanā || 11 ||

ekenendrajitāhīnāśūnyevapratibhātime |

adyanairṛtakanyānāṃśroṣyāmyantaḥpureravam || 12 ||

kareṇusaṅghasyayathāninādaṅgirigahvare |

yauvarājyaṃ ca laṅkāṃ ca rakṣāṃsi ca parantapa || 13 ||

mātarammāṃ ca bhāryāścakvagato'sivihāyanaḥ |

mamanāmatvayāvīragatasyayamasādanam || 14 ||

pretakāryāṇikāryāṇiviparītehivartase |

sa tvañjīvatisugrīvelakṣmaṇena ca rāghave || 15 ||

mamaśalyamanuddhṛtyakvagato'sivihāyanaḥ |

evamādivilāpārtaṃrāvaṇaṃrākṣasādhipam || 16 ||

āviveśamahān kopaḥputravyasanasambhavaḥ |

prakṛtyākopanaṃhyenamputrasyapunarādhayaḥ || 17 ||

dīptaṃsandīpayāmāsurgharme'rkamivaraśmayaḥ |

lalāṭebhrukuṭībhiścasaṅgatābhirvyarocata || 18 ||

yugāntesahanakraistumahormibhirivodadhiḥ |

kopādvijṛmbhamāṇasyavaktrādvyaktamivajvalan || 19 ||

utpapātasadhūmānagirvṛtrasyavadanādiva |

sa putravadhasantaptaśśūraḥkrodhavaśaṅgataḥ || 20 ||

samīkṣyarāvaṇobuddhyāvaidehyārocayadvadham |

tasyaprakṛtyārakte ca raktekrothānagināpi ca || 21 ||

rāvaṇasyamahāghoredīptenetrebabhūvatuḥ |

ghoramprakṛtyārūpantattasyakrodhāgnimūrchitam || 22 ||

babhūvarūpaṅkruddhasyarudrasyevadurāsadam |

tasyakruddhasyanetrābhyāmprāpatannāśrṛbindavaḥ || 23 ||

dīpābhyāmivadīptābhyāṃsārciṣassnehabindavaḥ |

dantāvanidaśatastasyaśrūyatedaśanasvanaḥ || 24 ||

yantrasyāveṣṭyamāṇasya mahato dānavairiva |

kālānagirivasaṅkruddhoyāṃyāndiśamavaikṣata || 25 ||

tasyāntasyāmbhayatrastārākṣasāssanviliyalire |

tamantakamivakruddhañcarācaracikhādiṣum || 26 ||

vīkṣamāṇandiśassarvārākṣasānopacakramuḥ |

tataḥparamasaṅkruddhorāvaṇorākṣasādhipaḥ || 27 ||

abravīdrakṣasāmmadhyesaṃstambhayiṣurāhave |

mayāvarṣasahasrāṇicaritvāparamantapaḥ || 28 ||

teṣuteṣvavakāśeṣusvayambhūḥparitoṣitaḥ |

tasyaivatapasovyuṣṭyāprasādācchasvayambhuvaḥ || 29 ||

nāsurebhyo na devebhyobhayammamakadācana |

kavacambrahmadattammeyadādityasamaprabham || 30 ||

devāsuravimardheṣu na bhinnaṃvajramuṣṭibhiḥ |

tenamāmadyasamyuktaṃrathasthamihasamyuge || 31 ||

pratīyātko'dyamāmājausākṣādapipurandaraḥ |

ttadātiprasannenasaśaraṅkārmukammahat || 32 ||

devāsuravimardheṣumamadattaṃsvayambhuvā |

adyatūryaśatairbhīmandhanurutthāpyatāmmama || 33 ||

rāmalakṣmaṇayorevavadhāyaparamāhave |

sa putravadhasantaptaḥkrūraḥkrodhavaśaṅgataḥ || 34 ||

samīkṣyarāvaṇobuddhyāsītāṃhantuṃvyavasyata |

pratyavekṣyatāmrākṣassughoroghoradarśanaḥ || 35 ||

dīnodīnasvarānsarvāṃstānuvācaniśācarān |

māyayāmamavatsenavañcanārthaṃvanaukasām || 36 ||

kiñcidevahatantatrasīteyamitidarśitam |

tadidantathyamevāhaṅkariṣyepriyamātmanaḥ || 37 ||

vaidehīnnāśayiṣyāmikṣatrabandhumanuvratām |

ityevamuktvāsacivānkhaṅgamāśuparāmṛśat || 38 ||

utplutyaguṇasampannaṃvimalāmbaravarcasam |

niṣpapāta sa vegenasabhāryaḥsacivairvṛtaḥ || 39 ||

rāvaṇaḥputraśokenabhṛśamākulacetanaḥ |

saṅkruddhaḥkhaḍagamādāyasahasāyatramaithilī || 40 ||

vrajantaṃrākṣasamprekṣyasiṃhanādaṃvicakruśuḥ |

ūcuścānyonyamāliṅgyasaṅkruddhamprekṣyarākṣasam || 41 ||

adyainantāvubhaudṛṣṭavābhrātaraupravyadhiṣyataḥ |

lokapālāhicatvāraḥkruddhenānenatarjitāḥ || 42 ||

bahavaḥśatravaścānyesamyugeṣvabhipātitāḥ |

triṣulokeṣuratnānibhuṅaktecāhṛtyarāvaṇaḥ || 43 ||

vikrame ca balecaivanāstyasyasadṛśobhuvi |

teṣāṃsañjalpamānāmaśokavanikāṅgatām || 44 ||

abhidudrāvavaidehīṃrāvaṇaḥkrodhamūrchitaḥ |

vāryamāṇaḥsusaṅkruddhaḥsuhṛdbhirhitabuddhibhiḥ || 45 ||

abhyadhāvatasaṅkruddhaḥkhegrahorohiṇīmiva |

maithilīrakṣyamāṇāturākṣasīraninditā || 46 ||

dadarśarākṣasaṅkruddhannistriṃśavaradhāriṇam |

tanniśāmyasavistriṃśaṃvyathitājanakātmajā || 47 ||

nivāryamāṇambahuśaḥsuhṛdbhiranivartinam |

sītāduḥkhasamāviṣṭāvilapantīdamabravīt || 48 ||

yathāyammāmabhikruddhaḥsamabhidravatisvayam |

vadhiṣyatisanāthāmmāmanāthāmivadurmatiḥ || 49 ||

bahuśaścodayāmāsabhartārammāmanuvratām |

bhāryābhavaramasvetipratyākhyātodhruvammayā || 50 ||

so'yammāmanupasthānevyaktannairāśyamāgataḥ |

krodhamohasamāviṣṭonihantummāṃsamudyataḥ || 51 ||

athavātaunaravyāghraubhrātaraurāmalakṣmaṇau |

mannimittamanāryeṇasamare'dyanipātitau || 52 ||

bhairavohimahānnādorākṣasānāṃśrutomayā |

bahūnāmihahṛṣṭānāntathāvikrośatāmpriyam || 53 ||

ahodhiṅmannimitto'yaṃvināśorājaputrayoḥ |

athavāputraśokenāhatyārāmalakṣmaṇau || 54 ||

vidhamiṣyatimāṃraudrorākṣasaḥpāpaniścayaḥ |

hanūmatastutadvākyaṃ na kṛtaṅkṣudrayāmayā || 55 ||

yadyahantasyapṛṣṭhevatadāyāsamanirjitā |

nādyaivamanuśoceyambharturaṅkagatāsatī || 56 ||

manyetuhṛdayantasyāḥkausalyāyāḥphaliṣyati |

ekaputrāyadāputraṃvinaṣṭaṃśroṣyateyudhi || 57 ||

sāhijanma ca bālyaṃ ca yauvanaṃ ca mahātmanaḥ |

dharmakāryāṇirūpaṃ ca rudatīsaṃsmariṣyati || 58 ||

nirāśānihateputredattvāśrāddhamacetanā |

agnimāvekṣyatenūnamāpovāpipravekṣyati || 59 ||

dhigastukubjāmasatīmmantharāmpāpaniścayām |

yannimittamimaṃśokaṅkausalyāpratipatsyate || 60 ||

ityevammaithilīndṛṣṭavāvilapantīntapasvinīm |

rohiṇīmivacandreṇavināgrahavaśaṅgatām || 61 ||

etasminnantaretasyāmātyaḥśīlavān śuciḥ |

supārśvonāmamedhāvīrāvaṇaṃrakṣaseśvaram || 62 ||

nivāryamāṇaḥsacivairidaṃvacanamabravīt |

kathannāmadaśagrīva sākṣadvaiśravaṇānuja || 63 ||

hantumicchasivaidehīṅkrodhāddharmamapāsya ca |

vedavidyāvratasnātaḥsvakarmaniratastathā || 64 ||

striyaḥkasmādvadhaṃvīramanyaserākṣaseśvara |

maithilīṃrūpasampannāmpratyavekṣasvapārthiva || 65 ||

tasminnevasahāsmābhirāhevakrodhamutsṛja |

abhyutthānantvamadyaivakṛṣṇapakṣacaturdhaśīm || 66 ||

kṛtvāniryāhyamāvāsyāṃvijayāyabalairvṛtaḥ |

śūraḥdhīmān rathīkhaḍagīrathapravamāsthitaḥ || 67 ||

hatvādāśarathiṃrāmambhavān prāpsyasimaithilīm |

sa taddurātmāsuhṛdāniveditaṃvacaḥsudharmyampratigṛhyarāvaṇaḥ |

gṛhañjagāmathatataścavīryavān punaḥsabhāṃ ca prayayausuhṛdvṛtaḥ || 68 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe trinavatitamassargaḥ ||