6.91 Yuddhakanda - Ekanavatitama Sargah

ॐ

6.91 யுத்தகாண்ட - ஏகநவதிதம ஸர்கஃ

Valmiki Tamil

ஶ்ரீமத்வால்மீகீய ராமாயணே யுத்தகாண்டம் ।

அத ஏகநவதிதமஸ்ஸர்கஃ ।

ஸ ஹதாஶ்வோமஹாதேஜாபூமௌதிஷ்டந்நிஶாசரஃ ।

இந்த்ரஜித்பரமக்ருத்தஸ்ஸஜஜ்வாலதேஜஸா ॥ 1 ॥

தௌதவநிநௌஜிகாம்ஸந்தவந்யோந்யமிஷுபிர்ப்ரு'ஶம் ।

விஜயேநாபிநிஷ்க்ராந்தௌவநேகஜவ்ரு'ஷாவிவ ॥ 2 ॥

நிபர்ஹயந்தஶ்சாந்யோந்யந்தேராக்ஷ்வநௌகஸஃ ।

பர்தாரம் ந ஜஹுர்யுத்தேஸம்பதந்தஸ்ததஸ்ததஃ ॥ 3 ॥

ததஸ்தாந் ராக்ஷஸாந் ஸர்வாந் ஹர்ஷயந் ராவணாத்மஜஃ ।

ஸ்துவாநோஹர்ஷமாணஶ்சைதம்வசநமப்ரவீத் ॥ 4 ॥

தமஸாபஹுலேநேமாஸ்ஸம்ஸக்தாம்ஸர்வதோதிஶஃ ।

நேஹவிஜ்ஞாயதேஸ்வோவாபரோவாரக்ஷஸோத்தமாஃ ॥ 5 ॥

த்ரு'ஷ்டம்பவந்தோயுத்யந்துஹரீணாம்மோஹநாயவை ।

அஹந்துரதமாஸ்தாயஆகமிஷ்யாமிஸம்யுகே ॥ 6 ॥

ததாபவந்தஃகுர்வந்துயதேமேஹிவநௌகஸஃ ।

ந யுத்யேயுர்துராத்மாநஃப்ரவிஷ்டேநகரம்மயி ॥ 7 ॥

இத்யுக்த்வாராவணஸுதோவஞ்சயித்வாவநௌகஸஃ ।

ப்ரவிவேஶபுரீம்லங்காம்ரதஹேதோரமித்ரஹா ॥ 8 ॥

ஸ ரதம்பூஷயித்வாதருசிரம்ஹேமபூஷிதம் ।

ப்ராஸாஸிஶரஸம்யுக்தம்யுக்தம்பரமவாஜிபிஃ ॥ 9 ॥

அதிஷ்டிதம்ஹயஜ்ஞேநஸூதேநாப்தோபதேஶிநா ।

ஆருரோஹமஹாதேஜாராவணிஃஸமதிஞ்ஜியஃ ॥ 10 ॥

ஸ ராக்ஷஸகணைர்முக்யைர்வ்ரு'தோமந்தோதரீஸுதஃ ।

நிர்யயௌநகராவதீரஃக்ரு'தாந்தபலசோதிதஃ ॥ 11 ॥

ஸோऽபிநிஷ்க்ரம்யநகராதிந்த்ரஜித்பரவீரஹா ।

அப்யயாஜ்ஞவநைரஶ்வைர்லக்ஷ்மணம்ஸவிபீஷணம் ॥ 12 ॥

ததோரதஸ்தமாலோக்யஸௌமத்ரீராவணாத்மஜம் ।

வாநராஶ்சமஹாவீர்யாராக்ஷஸஶ்சவிபீஷணஃ ॥ 13 ॥

விஸ்மயம்பரமஞ்ஜக்முர்லாகவாத்தஸ்யதீமதஃ ।

ராவணிஶ்சாபிஸங்க்ருத்தோரணேவாநரயூதபாந் ॥ 14 ॥

பாதயாமாஸபாணௌகைஃஶதஶோऽதஸஹஸ்ரஶஃ ।

மண்டலீக்ரு'ததநூராவணிஃஸமதிஞ்ஜயஃ ॥ 15 ॥

ஹரீநப்யஹநத்க்ரு'த்தஃபரம்லாகவமாஸ்திதஃ ।

தேவத்யமாநாஹரயோநாராசைர்பீமவிக்ரமைஃ ॥ 16 ॥

ஸௌமித்ரிம்ஶரணம்ப்ராப்தாஃப்ரஜாபதிமிவப்ரஜாஃ ।

ததஃஸமரகோபேநஜ்வலிதோரகுநந்தநஃ ॥ 17 ॥

சிச்சேதகார்முகந்தஸ்யதர்ஶயந் பாணிலாகவம் ।

ஸோந்யऽத்கார்முகம் மாதாயஸஜ்ஜஞ்சக்ரேத்வரந்நிவ ॥ 18 ॥

ததப்யஸ்யத்ரிபிர்பாணைர்லக்ஷ்மணோநிரக்ரு'ந்தத ।

அதைவஞ்சிந்நதந்வாநமாஶீவிஷவிஷோபமைஃ ॥ 19 ॥

விவ்யாதோரஸிஸௌமித்ரீராவணிம்பஞ்சபிஃஶரைஃ ।

தேதஸ்யகாயந்நிர்பித்யமஹாகார்முகநிஸ்ஸ்ரு'தாஃ ॥ 20 ॥

நிபேதுர்தரணீம்பாணாரக்தாஇவமஹோரகாஃ ।

பிந்நவர்மாருதிரம்வமந்வக்த்ரேணராவணிஃ ॥ 21 ॥

ஜக்ராஹகார்முகஶ்ரேஷ்டந்த்ரு'டஜ்யம்பலவத்தரம் ।

ஸஃலக்ஷ்மணம்ஸமுத்திஶ்யபரம்லாகவமாஶ்ரிதஃ ॥ 22 ॥

வவர்ஷஶரவர்ஷாணிவர்ஷாணீவபுரந்தரஃ ।

முக்தமிந்த்ரஜிதாதத்துஶரவர்ஷமரிந்தமஃ ॥ 23 ॥

அவாரயதஸம்ப்ராந்தோலக்ஷ்மணஃஸுதுராஸதம் ।

ஸந்தர்ஶயாமாஸததாராவணிம்ரகுநந்தநஃ ॥ 24 ॥

அஸம்ப்ராந்தோமஹாதேஜேஸ்ததத்புதமிவாபவத் ।

தஸ்தாந் ராக்ஷஸாந் ஸர்வாம்ஸ்த்ரிபிரேகைகமாஹவே ॥ 25 ॥

அவித்யத்பரமக்ருத்தஶ்ஶீக்ராஸ்த்ரம்ஸம்ப்ரதர்ஶயந் ।

ராக்ஷஸேந்த்ரஸுதஞ்சாபிபாணௌகைஸ்ஸமதாடயத் ॥ 26 ॥

ஸோऽதிவித்தோபலவதாஶத்ருணாஶத்ருகாதிநா ।

அஸக்தம்ப்ரேஷயாமாஸலக்ஷ்மணாயபஹூந் ஶராந் ॥ 27 ॥

தாநப்ராப்தாந் ஶிதைர்பாணைஶ்சிச்சேதபரவீரஹா ।

ஸாரதேரஸ்ய ச ரணேரதிவோரகுஸத்தமஃ ॥ 28 ॥

ஶிரோஜஹாரதர்மாத்மாபல்லேநாநதபர்வணா ।

ஸூதாஸ்தேஹயாஸ்தத்ரரதமூஹுரவிக்லபாஃ ॥ 29 ॥

மண்டலாந்யபிதாவந்தஸ்ததத்புதமிவாபவத் ।

அமர்ஷவஶமாபந்நஃஸௌமித்ரிர்த்ரு'டவிக்ரமஃ ॥ 30 ॥

ப்ரத்யவித்த்யத்தயாம்ஸ்தஸ்யஶரைர்வித்ராஸயந் ரணே ।

அமர்ஷமாணஸ்தத்கர்மராவணஸ்யஸுதோபலீ ॥ 31 ॥

விவ்யாததஶபிர்பாணைஸ்ஸௌமித்ரிந்தமமர்ஷணம் ।

தேதஸ்யவஜ்ரப்ரதிமாஃஶராஸ்ஸர்பவிஷோபமாஃ ॥ 32 ॥

விலயஞ்ஜக்முராகத்யகவசங்காஞ்சநப்ரபம் ।

அப்யேத்யகவசம்மத்வாலக்ஷ்மணம்ராவணாத்மஜஃ ॥ 33 ॥

லலாடேலக்ஷ்மணம்பாணைஸ்ஸுபுங்கைஸ்த்ரிபிரிந்த்ரஜித் ।

அவித்யத்பரமக்ருத்தஃஶீக்ரமஸ்த்ரம்ப்ரதர்ஶயந் ॥ 34 ॥

தைஃப்ரு'ஷத்கைர்லலாடஸ்தைஶ்ஶுஶுபேரகுநந்தநஃ ।

ரணாக்ரேஸமரஶ்லாகீத்ரிஶ்ரு'ங்கைவபர்வதஃ ॥ 35 ॥

ஸ ததாஹ்யர்திதோபாணைராக்ஷஸேநததாம்ரு'தே ।

தமாஶுப்ரதிவிவ்யாதலக்ஷ்மணஃபஞ்சபிஃஶரைஃ ॥ 36 ॥

விக்ரு'ஷ்வேந்த்ரஜிதோயுத்தேவதநேஶுபகுண்டலே ।

லக்ஷ்மணேந்த்ரஜிதௌவீரௌமஹாபலஶராஸநௌ ॥ 37 ॥

அந்யோந்யஞ்ஜக்நதுர்பாணைர்விஶிகைர்மீவிக்ரமௌ ।

ததஃஶோணிததிக்தாங்கௌலக்ஷ்மணேந்தஜிதாவுபௌ ॥ 38 ॥

ரணேதௌராஜதுர்வீரௌபுஷ்பிதாவிவகிம்ஶுகௌ ।

தௌபரஸ்பரமப்யேத்யஸர்வகாத்ரேஷுதவநிநௌ ॥ 39 ॥

கோரைர்விவ்யததுர்பாணைஃக்ரு'தபாவாவுபௌஜயே ।

ததஃஸமரகோபேநஸம்வ்ரு'தோராவணாத்மஜஃ ॥ 40 ॥

விபீஷணந்த்ரிபிர்பாணைர்விவ்யாதவதநேஶுபே ।

அயோமுகைஸ்த்ரிபிர்வித்த்வாராக்ஷஸேந்த்ரம்விபீஷணம் ॥ 41 ॥

ஏகைகேநாபிவிவ்யாததாந்ஸர்வாந் ஹரியூதபாந் ।

தஸ்மைத்ரு'டதரங்க்ருத்தோஜகாநகதயாஹயாந் ॥ 42 ॥

விபீஷணோமஹாதேஜாராவணேஸ்ஸதுராத்மநஃ ।

பஹதாஶ்வாதவாப்லுத்யரதாந்நிஹதஸாரதேஃ ॥ 43 ॥

ரதஶக்திம்மஹாதேஜாஃபித்ரு'வ்யாயமுமோச ஹ ।

தாமாபததநீம்ஸம்ப்ரேக்ஷ்யஸுமித்ராநந்தவர்தநஃ ॥ 44 ॥

சிச்சேதநிஶிதைர்பாணைர்தஶதாபாதயத்புவி ।

தஸ்மைத்ரு'டதநுஃக்ருத்தோஹதாஶ்வாயவிபீஷணஃ ॥ 45 ॥

வஜ்ரஸ்பர்ஶஸமாந் பஞ்சஸஸர்ஜோரஸிஸாயகாந் ।

தேதஸ்யகாயம்பித்வாதுருக்மபுங்காநிமித்தகாஃ ॥ 46 ॥

பபூவுர்லோஹிதாதிக்தாரக்தாஇவமஹோரகாஃ ।

ஸஃபித்ரு'வ்யஸ்யஸங்க்ருத்தஃஇந்த்ரஜிச்சரமாததே ॥ 47 ॥

உத்தமம்ரக்ஷஸாம்மத்யேயமதத்தம்மஹாபலம் ।

தம்ஸமீக்ஷ்யமஹாதேஜாமஹேஷுந்தேநஸம்ஹிதம் ॥ 48 ॥

லக்ஷ்மணோऽப்யாததேபாணமத்யபதீமபராக்ரமஃ ।

குபேரேணஸ்வயம்ஸ்வப்நேயத்தத்தமமிதாத்மநா ॥ 49 ॥

துர்ஜயந்துர்விஷஹ்யம் ச ஸேந்த்ரைரபிஸுராஸுரைஃ ।

தயோஸ்துதநுஷீஶ்ரேஷ்டேபாஹுபிஃபரிகோபமைஃ ॥ 50 ॥

விக்ரு'ஷ்யமாணேபலவத் க்ரௌஞ்சவிவசுகூஜதுஃ ।

தாப்யாந்துதநுஷிஶ்ரேஷ்டேஸம்ஸிதௌஸாயகோத்தமௌ ॥ 51 ॥

விக்ரு'ஷ்யமாணேவீராப்யாம்ப்ரு'ஶஞ்ஜஜ்வலதுஃஶ்ரியா ।

தௌபாஸயந்தாவாகாஶந்தநுர்ப்யாம்விஶிகௌச்யுதௌ ॥ 52 ॥

முகேநமுகமாஹத்யஸந்நிபேததுரோஜஸா ।

ஸந்நிபாதஸ்தயோஶ்சாஸீச்சரயோர்கோரரூபயோஃ ॥ 53 ॥

ஸதூமவிஸ்புலிங்கஶ்சதஜ்ஜோऽநகிர்தாருணோऽபவத் ।

தௌமஹாக்ரஹஸங்காஶாவந்யோந்யம்ஸந்நிபத்ய ச ॥ 54 ॥

ஸங்க்ராமேஶததாயாதௌமேதிந்யாஞ்சைவபேததுஃ ।

ஶரௌப்ரதிஹதௌத்ரு'ஷ்டவாதாவுபௌரணமூர்தநி ॥ 55 ॥

வ்ரீடிதௌஜாதரோஷௌ ச லக்ஷ்மணேந்த்ரஜிதௌததா ।

ஸுஸம்ரர்ப்தஸ்துஸௌமித்ரிரஸ்த்ரம்வாருமாததே ॥ 56 ॥

ரௌத்ரம்மஹேந்த்ரஜித்யுத்தேऽப்யஸ்ரு'ஜத்யுத்தநிஷ்டிதஃ ।

தேநதத்விஹதம்ஶஸ்த்ரம்வாருணம்பரமாத்புதம் ॥ 57 ॥

ததஃக்ருத்தோமஹாதேஜாஇந்த்ரஜித்ஸமிதிஞ்ஜயஃ ।

ஆக்நேயம்ஸந்ததேதீப்தம் ஸ லோகம்ஸங்க்ஷிபந்நிவ ॥ 58 ॥

ஸௌரேணாஸ்த்ரணதவதீரோலக்ஷ்மணஃபர்யவாரயத் ।

அஸ்த்ரந்நிவாரிதந்த்ரு'ஷ்டவாராவணிஃக்ரோதமூர்சிதஃ ॥ 59 ॥

ஆததேநிஶிதம்பாணமாஸுரம்ஶத்ருதாருணம் ।

தஸ்மாச்சாபாத்விநிஷ்பேதுர்பாஸ்வராஃகூடமுத்கராஃ ॥ 60 ॥

ஶூலாநி ச முஶுண்ட்யஶ்சகதாஃகங்காஃ பரஶ்வதாஃ ।

தத்த்ரு'ஷ்டவாலக்ஷ்மணஃஸங்க்யேகோரமஸ்த்ரம்ஸுதாருணம் ॥ 61 ॥

அவார்யம்ஸர்வபூதாநாம்ஸர்வஶஸ்த்ரவிதாரணம் ।

மஹேஶ்வரேணத்யுதிமாம்ஸ்ததஸ்த்ரம்ப்ரத்யவாரயத் ॥ 62 ॥

தயோஃஸமுதுலம்யுத்தம்ஸம்பபூவாரோமஹர்ஷணம் ।

ககநஸ்தாநிபூதாநிலக்ஷ்மணம்பர்யவாரயந் ॥ 63 ॥

பைரவாபிருதேபீமேயுத்தேவாநரக்ஷஸாம் ।

பூதைர்பஹுபிராகாஶம்விஸ்மிதைராவ்ரு'தம்பபௌ ॥ 64 ॥

ரு'ஷயஃபிதரோதேவாகந்தர்வகருடோரகாஃ ।

ஶதக்ரதும்புரஸ்க்ரு'த்யரரக்ஷுர்லக்ஷ்மணம்ரணே ॥ 65 ॥

அதாந்யம்மார்கணஶ்ரேஷ்டம்ஸந்ததேராகவாநுஜஃ ।

ஹுதாஶநஸமஸ்பர்ஶம்ராவணாத்மஜதாரணம் ॥ 66 ॥

ஸுபத்ரமநுவ்ரு'த்தாங்கம்ஸுபர்வாணம்ஸுஸம்ஸ்திதம் ।

ஸுவர்ணவிக்ரு'தம்வீரஶ்ஶரீராந்தகரம்ஶரம் ॥ 67 ॥

துராவாரந்துர்விஷஹம்ராக்ஷஸாநாம்பயாவஹம் ।

ஆஶீவிஷவிஷப்ரக்யந்தேவஸங்கைஃஸமர்சிதம் ॥ 68 ॥

யேநஶக்ரோமஹாதேஜாதாநவாநஜத்ப்ரபுஃ ।

புராதேவாஸுரேயுத்தேவீர்யவாந் ஹரிவாஹநஃ ॥ 69 ॥

ததைந்த்ரமஸ்த்ரம்ஸௌமித்ரிஃஸம்யுகேஷ்வபராஜிதம் ।

ஶரஶ்ரேஷ்டந்தநுஃ ஶ்ரேஷ்டேவிகர்ஷந்நிதமிப்ரவீத் ॥ 70 ॥

லக்ஷ்மீவாந் லக்ஷ்மணோவாக்யமர்தஸாதகமாத்மநஃ ।

தர்மாத்மாஸத்யஸந்தஶ்சராமோதாஶரதிர்யதி ॥ 71 ॥

பௌருஷேசாப்ரதித்வந்த்வஃஶரைநஞ்ஜஸிராவணிம் ।

இத்யுக்த்வாபாணமாகர்ணம்விக்ரு'ஷ்யதமஜிஹ்மகம் ॥ 72 ॥

லக்ஷ்மணஃஸமரேவீரஃஸஸர்ஜேந்த்ரஜிதம்ப்ரதி ।

ஐந்த்ராஸ்த்ரேணஸமாயுஜ்யலக்ஷ்மணஃபரவீரஹா ॥ 73 ॥

ததஶிரஃஸஶிரஸ்த்ராணம்ஶ்ரீமஜ்ஜ்வலிதகுண்டலம் ।

ப்ரமத்யேந்த்ரஜிதஃகாயாத்பாதயாமாஸபூதலே ॥ 74 ॥

தத்ராக்ஷஸதநூஜஸ்யபிந்நஸ்கந்தம்ஶிரோமஹத் ।

தபநீயநிபம்பூமௌதத்ரு'ஶேருதிரோக்ஷிதம் ॥ 75 ॥

ஹதஃ ஸ நிபபாதாததரண்யாம்ராவணாத்மஜஃ ।

கவசீஸஶிரஸ்த்ராணோவித்தஸ்தஶராஸநஃ ॥ 76 ॥

சுக்ருஶுஸ்தேததஃஸர்வேவாநராஃஸவிபீஷணாஃ ।

ஹ்ரு'ஷ்யந்தோநிஹதேதஸ்மிந் தேவாவ்ரு'த்ரவதேயதா ॥ 77 ॥

அதாந்தரிக்ஷேபூதாநாம்ரு'ஷீணாம் ச மஹாத்மநாம் ।

ஜஜ்ஞேऽதஜயஸந்நாதோகந்தர்வாப்ஸரஸாமபி ॥ 78 ॥

பதிதந்தமபிஜ்ஞாயராக்ஷஸீஸாமஹாசமூஃ ।

வத்யமாநாதிஶோபேஜேஹரிபிர்ஜிதகாஶிபிஃ ॥ 79 ॥

வாநரைர்வத்யமாநாஸ்தேஶஸ்த்ராநுத்ஸ்ரு'ஜ்யராக்ஷஸாஃ ।

லங்காமபிமுகாஸ்ஸஸ்ருர்ப்ரஷ்டஸஞ்ஜ்ஞாஃப்ரதாவிதாஃ ॥ 80 ॥

துத்ருவுர்பஹுதாபீதாராக்ஷஸாஶ்ஶதஶோதிஶஃ ।

த்யக்த்வாப்ரஹரணாந்ஸர்வேபட்டஸாஸிபரஶ்வதாந் ॥ 81 ॥

கேசில்லங்காம்பரித்ரஸ்தாஃவிஷ்டாவாநரார்திதாஃ ।

ஸமுத்ரேபதிதாஃகேசித்கேசித்பர்வதமாஶ்ரிதாஃ ॥ 82 ॥

ஹதமிந்த்ரஜிதந்த்ரு'ஷ்டவாஶயாநம் ச ரணக்ஷிதௌ ।

ராக்ஷஸாநாம்ஸஹஸ்ரேஷு ந கஶ்சித்ப்ரத்யத்ரு'ஶ்யத ॥ 83 ॥

யதாஸ்தங்கதஆதித்யேநாவதிஷ்டந்திரஶ்மயஃ ।

ததாதஸ்மிந்நிபதிதேராக்ஷஸாஸ்தேகதாதிஶஃ ॥ 84 ॥

ஶாந்தரஶ்மிரிவாதித்யோநிர்வாணைவபாவகஃ ।

பபூவ ஸ மஹாபாஹுர்வ்யபாஸ்தகதஜீவிதஃ ॥ 85 ॥

ப்ரஶாந்தபீடாபஹுலோவிநஷ்டாரிஃப்ரஹர்ஷவாந் ।

பபூவலோகஃபதிதேராக்ஷஸேந்த்ரஸுதோததா ॥ 86 ॥

ஹர்ஷம் ச ஶக்ரோபகவாந் ஸஹஸர்வைர்மஹர்ஷிபிஃ ।

ஜகாமநிஹதேதஸ்மிந்ராக்ஷஸேபாபகர்மணி ॥ 87 ॥

ஆகாஶேசாபிதேவாநாம்ஶுஶ்ருவேதுந்துபிஸ்வநஃ ।

ந்ரு'த்யத்பிரப்ஸரோபிஶ்சகந்தர்வைஶ்சமஹாத்மபிஃ ॥ 88 ॥

வவர்ஷுஃபுஷ்பவர்ஷாணிததத்புதமிவாபவத் ।

ப்ரஶஶம்ஸுர்ஹதேதஸ்மிந்ராக்ஷஸேக்ரூரகர்மணி ॥ 89 ॥

ஶுத்தாஆபோநபஶ்சைவஜஹ்ரு'ஷுர்தேவதாநவாஃ ।

ஆஜக்முஃபதிதேதஸ்மிந்ஸர்வலோகபயாவஹே ॥ 90 ॥

ஊசுஶ்சஸஹிதாஸ்துஷ்டாதேவகந்தர்வதாநவாஃ ।

விஜ்வராஶ்ஶாந்தகலுஷாப்ராஹ்மணாவிசரந்த்விதி ॥ 91 ॥

ததோऽப்யநந்தந்ஸம்ஹ்ரு'ஷ்டாஸ்ஸமரேஹரியூதபாஃ ।

தமப்ரதிபலந்த்ரு'ஷ்டவாஹதந்நைர்ரு'தபுங்கவம் ॥ 92 ॥

விபீஷணோஹநூமாம்ஶ்சஜாம்பவாம்ஶ்சர்க்ஷயூதபஃ ।

விஜயேநாபிநந்தந்தஸுஷ்டுவுஶ்சாபிலக்ஷ்மணம் ॥ 93 ॥

க்ஷ்வேலந்தஶ்சப்லவந்தஶ்சகர்ஜந்தஶ்சப்லவங்கமாஃ ।

லப்தலக்ஷாரகுஸுதம்பரிவார்யோபதஸ்திரே ॥ 94 ॥

லாங்கூலாநிப்ரவித்யந்தஸ்ஸ்போடயந்தஶ்சவாநராஃ ।

லக்ஷ்மணோஜயதீத்யேவம்வாக்யம்விஶ்ராவயம்ஸ்ததா ॥ 95 ॥

அந்யோந்யம் ச ஸமாலஶிஷ்யஹரயோஹ்ரு'ஷ்டமாநஸாஃ ।

சக்ருருச்சாவகுணாராகவாஶ்ரயஸஜாஃ கதாஃ ॥ 96 ॥

ததஸுகரமதாபிவீக்ஷ்யஹ்ரு'ஷ்டாஃப்ரியஸுஹ்ரு'தோயுதிலக்ஷ்மணஸ்யகர்ம ।

பரமமுபலபந்மநஃப்ரஹர்ஷம்விநிஹதமிந்த்ரரிபுந்நிஶம்யதேவாஃ ॥ 97 ॥

இத்யார்ஷே ஶ்ரீமத்ராமாயணே வால்மீகீய ஆதிகாவ்யே யுத்தகாண்டே ஏகநவதிதமஸ்ஸர்கஃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |

atha ekanavatitamassargaḥ |

sa hatāśvomahātejābhūmautiṣṭhanniśācaraḥ |

indrajitparamakruddhassajajvālatejasā || 1 ||

taudhavaninaujighāṃsantavanyonyamiṣubhirbhṛśam |

vijayenābhiniṣkrāntauvanegajavṛṣāviva || 2 ||

nibarhayantaścānyonyanterākṣvanaukasaḥ |

bhartāraṃ na jahuryuddhesampatantastatastataḥ || 3 ||

tatastān rākṣasān sarvān harṣayan rāvaṇātmajaḥ |

stuvānoharṣamāṇaścaidaṃvacanamabravīt || 4 ||

tamasābahulenemāssamsaktāṃsarvatodiśaḥ |

nehavijñāyatesvovāparovārakṣasottamāḥ || 5 ||

dhṛṣṭambhavantoyudhyantuharīṇāmmohanāyavai |

ahanturathamāsthāyaāgamiṣyāmisaṃyuge || 6 ||

tathābhavantaḥkurvantuyathemehivanaukasaḥ |

na yudhyeyurdurātmānaḥpraviṣṭenagarammayi || 7 ||

ityuktvārāvaṇasutovañcayitvāvanaukasaḥ |

praviveśapurīṃlaṅkāṃrathahetoramitrahā || 8 ||

sa rathambhūṣayitvātharuciraṃhemabhūṣitam |

prāsāsiśarasaṃyuktaṃyuktamparamavājibhiḥ || 9 ||

adhiṣṭhitaṃhayajñenasūtenāptopadeśinā |

ārurohamahātejārāvaṇiḥsamatiñjiyaḥ || 10 ||

sa rākṣasagaṇairmukhyairvṛtomandodarīsutaḥ |

niryayaunagarāvadīraḥkṛtāntabalacoditaḥ || 11 ||

so'bhiniṣkramyanagarādindrajitparavīrahā |

abhyayājñavanairaśvairlakṣmaṇaṃsavibhīṣaṇam || 12 ||

tatorathasthamālokyasaumatrīrāvaṇātmajam |

vānarāścamahāvīryārākṣasaścavibhīṣaṇaḥ || 13 ||

vismayamparamañjagmurlāghavāttasyadhīmataḥ |

rāvaṇiścāpisaṅkruddhoraṇevānarayūthapān || 14 ||

pātayāmāsabāṇaughaiḥśataśo'thasahasraśaḥ |

maṇḍalīkṛtadhanūrāvaṇiḥsamatiñjayaḥ || 15 ||

harīnabhyahanatkṛddhaḥparaṃlāghavamāsthitaḥ |

tevadhyamānāharayonārācairbhīmavikramaiḥ || 16 ||

saumitriṃśaraṇamprāptāḥprajāpatimivaprajāḥ |

tataḥsamarakopenajvalitoraghunandanaḥ || 17 ||

cicchedakārmukantasyadarśayan pāṇilāghavam |

sonya'tkārmukaṃ mādāyasajjañcakretvaranniva || 18 ||

tadapyasyatribhirbāṇairlakṣmaṇonirakṛntata |

athaivañchinnadhanvānamāśīviṣaviṣopamaiḥ || 19 ||

vivyādhorasisaumitrīrāvaṇimpañcabhiḥśaraiḥ |

tetasyakāyannirbhidyamahākārmukanissṛtāḥ || 20 ||

nipeturdharaṇīmbāṇāraktāivamahoragāḥ |

bhinnavarmārudhiraṃvamanvaktreṇarāvaṇiḥ || 21 ||

jagrāhakārmukaśreṣṭhandṛḍhajyambalavattaram |

saḥlakṣmaṇaṃsamuddhiśyaparaṃlāghavamāśritaḥ || 22 ||

vavarṣaśaravarṣāṇivarṣāṇīvapurandaraḥ |

muktamindrajitātattuśaravarṣamarindamaḥ || 23 ||

avārayadasambhrāntolakṣmaṇaḥsudurāsadam |

sandarśayāmāsatadārāvaṇiṃraghunandanaḥ || 24 ||

asambrāntomahātejestadadbhutamivābhavat |

tastān rākṣasān sarvāṃstribhirekaikamāhave || 25 ||

avidhyatparamakruddhaśśīghrāstraṃsampradarśayan |

rākṣasendrasutañcāpibāṇaughaissamatāḍayat || 26 ||

so'tividdhobalavatāśatruṇāśatrughātinā |

asaktampreṣayāmāsalakṣmaṇāyabahūn śarān || 27 ||

tānaprāptān śitairbhāṇaiścicchedaparavīrahā |

sāratherasya ca raṇerathivoraghusattamaḥ || 28 ||

śirojahāradharmātmābhallenānataparvaṇā |

sūtāstehayāstatrarathamūhuraviklabāḥ || 29 ||

maṇḍalānyabhidhāvantastadadbhutamivābhavat |

amarṣavaśamāpannaḥsaumitrirdṛḍhavikramaḥ || 30 ||

pratyaviddhyaddhayāṃstasyaśarairvitrāsayan raṇe |

amarṣamāṇastatkarmarāvaṇasyasutobalī || 31 ||

vivyāthadaśabhirbāṇaissaumitrintamamarṣaṇam |

tetasyavajrapratimāḥśarāssarpaviṣopamāḥ || 32 ||

vilayañjagmurāgatyakavacaṅkāñcanaprabham |

abhyedyakavacammatvālakṣmaṇaṃrāvaṇātmajaḥ || 33 ||

lalāṭelakṣmaṇambāṇaissupuṅkhaistribhirindrajit |

avidhyatparamakruddhaḥśīghramastrampradarśayan || 34 ||

taiḥpṛṣatkairlalāṭasthaiśśuśubheraghunandanaḥ |

raṇāgresamaraślāghītriśṛṅgaivaparvataḥ || 35 ||

sa tathāhyarditobāṇairākṣasenatadāmṛdhe |

tamāśuprativivyādhalakṣmaṇaḥpañcabhiḥśaraiḥ || 36 ||

vikṛṣvendrajitoyuddhevadaneśubhakuṇḍale |

lakṣmaṇendrajitauvīraumahābalaśarāsanau || 37 ||

anyonyañjaghnaturbāṇairviśikhairmīvikramau |

tataḥśoṇitadigdhāṅgaulakṣmaṇendajitāvubhau || 38 ||

raṇetaurājaturvīraupuṣpitāvivakiṃśukau |

tauparasparamabhyetyasarvagātreṣudhavaninau || 39 ||

ghorairvivyadhaturbhāṇaiḥkṛtabhāvāvubhaujaye |

tataḥsamarakopenasamvṛtorāvaṇātmajaḥ || 40 ||

vibhīṣaṇantribhirbāṇairvivyāthavadaneśubhe |

ayomukhaistribhirviddhvārākṣasendraṃvibhīṣaṇam || 41 ||

ekaikenābhivivyāthatānsarvān hariyūthapān |

tasmaidṛḍhataraṅkruddhojaghānagadayāhayān || 42 ||

vibhīṣaṇomahātejārāvaṇessadurātmanaḥ |

pahatāśvādavāplutyarathānnihatasāratheḥ || 43 ||

rathaśaktimmahātejāḥpitṛvyāyamumoca ha |

tāmāpatatanīṃsamprekṣyasumitrānandavardhanaḥ || 44 ||

cicchedaniśitairbāṇairdhaśathāpātayadbhuvi |

tasmaidṛḍhatanuḥkruddhohatāśvāyavibhīṣaṇaḥ || 45 ||

vajrasparśasamān pañcasasarjorasisāyakān |

tetasyakāyambhitvāturukmapuṅkhānimittagāḥ || 46 ||

babhūvurlohitādigdhāraktāivamahoragāḥ |

saḥpitṛvyasyasaṅkruddhaḥindrajiccharamādade || 47 ||

uttamaṃrakṣasāmmadhyeyamadattammahābalam |

taṃsamīkṣyamahātejāmaheṣuntenasaṃhitam || 48 ||

lakṣmaṇo'pyādadebāṇamadyabhadīmaparākramaḥ |

kubereṇasvayaṃsvapneyaddattamamitātmanā || 49 ||

durjayandurviṣahyaṃ ca sendrairapisurāsuraiḥ |

tayostudhanuṣīśreṣṭhebāhubhiḥparighopamaiḥ || 50 ||

vikṛṣyamāṇebalavat krauñcavivacukūjatuḥ |

tābhyāntudhanuṣiśreṣṭhesaṃsitausāyakottamau || 51 ||

vikṛṣyamāṇevīrābhyāmbhṛśañjajvalatuḥśriyā |

taubhāsayantāvākāśandhanurbhyāṃviśikhaucyutau || 52 ||

mukhenamukhamāhatyasannipetaturojasā |

sannipātastayoścāsīccharayorghorarūpayoḥ || 53 ||

sadhūmavisphuliṅgaścatajjo'nagirdāruṇo'bhavat |

taumahāgrahasaṅkāśāvanyonyaṃsannipatya ca || 54 ||

saṅgrāmeśatadhāyātaumedinyāñcaivapetatuḥ |

śaraupratihataudṛṣṭavātāvubhauraṇamūrdhani || 55 ||

vrīḍitaujātaroṣau ca lakṣmaṇendrajitautadā |

susaṃrarbdhastusaumitrirastraṃvārumādade || 56 ||

raudrammahendrajidyuddhe'pyasṛjadyuddhaniṣṭhitaḥ |

tenatadvihataṃśastraṃvāruṇamparamādbhutam || 57 ||

tataḥkruddhomahātejāindrajitsamitiñjayaḥ |

āgneyaṃsandadhedīptaṃ sa lokaṃsaṅkṣipanniva || 58 ||

saureṇāstraṇatavadīrolakṣmaṇaḥparyavārayat |

astrannivāritandṛṣṭavārāvaṇiḥkrothamūrchitaḥ || 59 ||

ādadeniśitambāṇamāsuraṃśatrudāruṇam |

tasmāccāpādviniṣpeturbhāsvarāḥkūṭamudgarāḥ || 60 ||

śūlāni ca muśuṇḍyaścagadāḥkhaṅgāḥ paraśvathāḥ |

taddṛṣṭavālakṣmaṇaḥsaṅkhyeghoramastraṃsudāruṇam || 61 ||

avāryaṃsarvabhūtānāṃsarvaśastravidāraṇam |

maheśvareṇadyutimāṃstadastrampratyavārayat || 62 ||

tayoḥsamutulaṃyuddhaṃsambabhūvāromaharṣaṇam |

gaganasthānibhūtānilakṣmaṇamparyavārayan || 63 ||

bhairavābhirutebhīmeyuddhevānarakṣasām |

bhūtairbahubhirākāśaṃvismitairāvṛtambabhau || 64 ||

ṛṣayaḥpitarodevāgandharvagaruḍoragāḥ |

śatakratumpuraskṛtyararakṣurlakṣmaṇaṃraṇe || 65 ||

athānyammārgaṇaśreṣṭhaṃsandadherāghavānujaḥ |

hutāśanasamasparśaṃrāvaṇātmajadāraṇam || 66 ||

supatramanuvṛttāṅgaṃsuparvāṇaṃsusaṃsthitam |

suvarṇavikṛtaṃvīraśśarīrāntakaraṃśaram || 67 ||

durāvārandurviṣahaṃrākṣasānāmbhayāvaham |

āśīviṣaviṣaprakhyandevasaṅghaiḥsamarcitam || 68 ||

yenaśakromahātejādānavānajatprabhuḥ |

purādevāsureyuddhevīryavān harivāhanaḥ || 69 ||

tadaindramastraṃsaumitriḥsamyugeṣvaparājitam |

śaraśreṣṭhandhanuḥ śreṣṭhevikarṣannidamibravīt || 70 ||

lakṣmīvān lakṣmaṇovākyamarthasādhakamātmanaḥ |

dharmātmāsatyasandhaścarāmodāśarathiryati || 71 ||

pauruṣecāpratidvandvaḥśarainañjasirāvaṇim |

ityuktvābāṇamākarṇaṃvikṛṣyatamajihmagam || 72 ||

lakṣmaṇaḥsamarevīraḥsasarjendrajitamprati |

aindrāstreṇasamāyujyalakṣmaṇaḥparavīrahā || 73 ||

tataśiraḥsaśirastrāṇaṃśrīmajjvalitakuṇḍalam |

pramathyendrajitaḥkāyātpātayāmāsabhūtale || 74 ||

tadrākṣasatanūjasyabhinnaskandhaṃśiromahat |

tapanīyanibhambhūmaudadṛśerudhirokṣitam || 75 ||

hataḥ sa nipapātāthadharaṇyāṃrāvaṇātmajaḥ |

kavacīsaśirastrāṇoviddhasthaśarāsanaḥ || 76 ||

cukruśustetataḥsarvevānarāḥsavibhīṣaṇāḥ |

hṛṣyantonihatetasmin devāvṛtravadheyathā || 77 ||

athāntarikṣebhūtānāmṛṣīṇāṃ ca mahātmanām |

jajñe'thajayasannādogandharvāpsarasāmapi || 78 ||

patitantamabhijñāyarākṣasīsāmahācamūḥ |

vadhyamānādiśobhejeharibhirjitakāśibhiḥ || 79 ||

vānarairvadhyamānāsteśastrānutsṛjyarākṣasāḥ |

laṅkāmabhimukhāssasrurbhraṣṭasañjñāḥpradhāvitāḥ || 80 ||

dudruvurbhahudhābhītārākṣasāśśataśodiśaḥ |

tyaktvāpraharaṇānsarvepaṭṭasāsiparaśvadhān || 81 ||

kecillaṅkāmparitrastāḥviṣṭāvānarārditāḥ |

samudrepatitāḥkecitkecitparvatamāśritāḥ || 82 ||

hatamindrajitandṛṣṭavāśayānaṃ ca raṇakṣitau |

rākṣasānāṃsahasreṣu na kaścitpratyadṛśyata || 83 ||

yathāstaṅgataādityenāvatiṣṭhantiraśmayaḥ |

tathātasminnipatiterākṣasāstegatādiśaḥ || 84 ||

śāntaraśmirivādityonirvāṇaivapāvakaḥ |

babhūva sa mahābāhurvyapāstagatajīvitaḥ || 85 ||

praśāntapīḍābahulovinaṣṭāriḥpraharṣavān |

babhūvalokaḥpatiterākṣasendrasutotadā || 86 ||

harṣaṃ ca śakrobhagavān sahasarvairmaharṣibhiḥ |

jagāmanihatetasminrākṣasepāpakarmaṇi || 87 ||

ākāśecāpidevānāṃśuśruvedundubhisvanaḥ |

nṛtyadbhirapsarobhiścagandharvaiścamahātmabhiḥ || 88 ||

vavarṣuḥpuṣpavarṣāṇitadadbhutamivābhavat |

praśaśaṃsurhatetasminrākṣasekrūrakarmaṇi || 89 ||

śuddhāāponabhaścaivajahṛṣurdevadānavāḥ |

ājagmuḥpatitetasminsarvalokabhayāvahe || 90 ||

ūcuścasahitāstuṣṭādevagandharvadānavāḥ |

vijvarāśśāntakaluṣābrāhmaṇāvicarantviti || 91 ||

tato'bhyanandansamhṛṣṭāssamarehariyūthapāḥ |

tamapratibalandṛṣṭavāhatannairṛtapuṅgavam || 92 ||

vibhīṣaṇohanūmāṃścajāmbavāṃścarkṣayūthapaḥ |

vijayenābhinandantasuṣṭuvuścāpilakṣmaṇam || 93 ||

kṣvelantaścaplavantaścagarjantaścaplavaṅgamāḥ |

labdalakṣāraghusutamparivāryopatasthire || 94 ||

lāṅgūlānipravidhyantassphoṭayantaścavānarāḥ |

lakṣmaṇojayatītyevaṃvākyaṃviśrāvayaṃstadā || 95 ||

anyonyaṃ ca samālaśiṣyaharayohṛṣṭamānasāḥ |

cakruruccāvaguṇārāghavāśrayasajāḥ kathāḥ || 96 ||

tadasukaramathābhivīkṣyahṛṣṭāḥpriyasuhṛdoyudhilakṣmaṇasyakarma |

paramamupalabhanmanaḥpraharṣaṃvinihatamindraripunniśamyadevāḥ || 97 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe ekanavatitamassargaḥ ||