6.131 Yuddhakanda - Shrirama Pattabhishekam - Ekatrimshadadhikashatatama Sargah

ॐ

6.131 யுத்தகாண்ட - ஶ்ரீராம பட்டாபிஷேகம் - ஏகத்ரிம்ஶததிகஶததம ஸர்கஃ

Rama Valmiki Tamil

ஶ்ரீமத்வால்மீகீய ராமாயணே யுத்தகாண்டம் ।

அத ஏகத்ரிம்ஶததிகஶததமஸ்ஸர்கஃ ।

ஶிரஸ்யஞ்ஜலிமாதாயகைகேய்யாநந்தவர்தநஃ ।

பபாஷேபரதோஜ்யேஷ்டம்ராமம்ஸத்யபராக்ரமம் ॥ 1 ॥

பூஜிதாமாமிகாமாதாதத்தம்ராஜ்யமிதம்மம ।

தத்ததாமிபுநஸ்துப்யம்யதாத்வமததாமம ॥ 2 ॥

துரமேகாகிநாந்யஸ்தாம்வ்ரு'ஷபேணபலீயஸா ।

கிஶோரவத்குரும்பாரம் ந வோடுமஹமுத்ஸஹே ॥ 3 ॥

வாரிவேகேநமஹதாபிந்நஸ்ஸேதுரிவக்ஷரந் ।

துர்பந்தநமிதம்மந்யேராஜ்யச்ச்ரிதமஸம்வ்ரு'தம் ॥ 4 ॥

கதிங்கரைவாஶ்வஸ்யஹம்ஸஸ்யேவ ச வாயஸஃ ।

நாந்வேதுமுத்ஸஹேராம தவமார்கமரிந்தம ॥ 5 ॥

யதாசாரோபிதோவ்ரு'க்ஷோஜாதஶ்சார்ந்ந்திவேஶநே ।

மஹாம்ஶ்சஸுதுராரோஹோமஹாஸ்கந்தஃப்ரஶாகவாந் ॥ 6 ॥

ஶீர்யேதபுஷ்பிதோபூத்வா ந பலாநிப்ரதர்ஶயந் ।

தஸ்யநாநுபவேதர்தம்யஸ்யஹேதோஸ்ஸரோபிதஃ ॥ 7 ॥

ஏஷோபமாமஹாபாஹோத்வமர்தம்வேத்துமர்ஹஸி ।

யத்யஸ்மாந்மநுஜேந்த்ரத்வம்பர்தாப்ரு'த்யாந்நஶாதிஹி ॥ 8 ॥

ஜகதத்யாபிஷிக்தந்த்வாமநுபஶ்யதுராகவ ।

ப்ரதபந்தமிவாதித்யம்மத்யாஹ்நேதீப்ததேஜஸம் ॥ 9 ॥

தூர்யஸங்காந்திர்கோஷைஃகாஞ்சீநூபுரநிஃஸ்வநைஃ ।

மதுரைர்கீதஶப்தைஶ்சப்ரதிபுத்யஸ்வஶேஷ்வ ச ॥ 10 ॥

யாவதாவர்ததேசக்ரம்யாவதீ ச வஸுந்தரா ।

தாவத்த்வமிஹலோகஸ்யஸ்வாமித்வமநுவர்தய ॥ 11 ॥

பரதஸ்யவச்ஶ்ருத்வாராமஃபரபுரஞ்ஜயஃ ।

ததேதிப்ரதிஜக்ராஹநிஷஸாதாஸநேஶுபே ॥ 12 ॥

ததஶ்ஶத்ருக்நவசநாந்நிபுணாஃஶ்மஶ்ருவர்தநாஃ ।

ஸுகஹஸ்தாஃஸுஶீக்ராஶ்சராகவம்பர்யவாரயந் ॥ 13 ॥

பூர்வந்துபரதேஸ்நாதேலக்ஷ்மணே ச மஹாபலே ।

ஸுக்ரீவேவாநரேந்த்ரே ச ராக்ஷஸேந்த்ரேவிபீஷணே ॥ 14 ॥

விஶோதிதஜடஸ்ஸ்நாதஶ்சித்ரமால்யாநுலேபநஃ ।

மஹார்ஹவஸநோபேதஸ்தஸ்தௌதத்ரஶ்ரியாஜ்வலந் ॥ 15 ॥

ப்ரதிகர்ம ச ராமஸ்யகாரயாமாஸவீர்யவாந ।

லக்ஷ்மணஸ்ய ச லக்ஷ்மீவாநிக்ஷ்வாகுகுலவர்தநஃ ॥ 16 ॥

ப்ரதிகர்மசஸீதாயாஸ்ஸர்வாதஶரதஸ்த்ரியஃ ।

ஆத்மநைவததாசக்ருர்மநஸ்விந்யோமநோஹரம் ॥ 17 ॥

ததோவாநரபத்நீநாம்ஸர்வாஸாமேவஶோபநம் ।

சகாரயத்நாத்கௌஸல்யாப்ரஹ்ரு'ஷ்டாபுத்ரவத்ஸலா ॥ 18 ॥

ததஃ ஶ்ஶத்ருக்நவசநாத்ஸுமந்த்ரோநாமஸாரதிஃ ।

யோஜயித்வாபிசக்ராமரதம்ஸர்வாங்கஶோபநம் ॥ 19 ॥

அர்கமண்டலஸங்காஶந்திவ்யந்த்ரு'ஷ்டவாரதம்ஸ்திதம் ।

ஆருரோஹமஹாபாஹூராமஃபரபுரம்ஞ்ஜயஃ ॥ 20 ॥

ஸுக்ரீவோஹநுமாம்ஶ்சைவமஹேந்த்ரஸத்ரு'ஶத்யுதீ ।

ஸ்நாதௌதிவ்யநிபைர்வஸ்த்ரைர்ஜக்மதுஶ்ஶுபகுண்டலௌ ॥ 21 ॥

ஸர்வாபரணஜுஷ்டாஶ்சயுயுஸ்தஶ்ஶுபகுண்டலாஃ ।

ஸுக்ரீவபத்நயஃஸீதா ச த்ரஷ்டுந்நகரமுத்ஸுகாஃ ॥ 22 ॥

அயோத்யாயாந்துஸசிவாராஜ்ஞோதஶரதஸ்ய ச ।

புரோஹிதம்புரஸ்க்ரு'த்யமந்த்ரயாமாஸுரர்தவத் ॥ 23 ॥

அஶோகோவிஜயஶ்சைவஸித்தார்தஶ்சஸமாஹிதாஃ ।

மந்த்ரயந்ராமவ்ரு'த்யர்தம்புத்யர்தந்நகரஸ்ய ச ॥ 24 ॥

ஸர்வமேவாபிஷேகார்தஞ்ஜயார்ஹஸ்யமஹாத்மநஃ ।

கர்துமர்ஹதராமஸ்யயத்யந்மங்கலபூர்வகம் ॥ 25 ॥

இதிதேமந்த்ரிணஸ்ஸர்வேஸந்திஶ்ய ச புரோஹிதம் ।

நகராந்நிர்யயுஸ்தூர்ணம்ராமதர்ஶநபுத்தயஃ ॥ 26 ॥

ஹரியுக்தம்ஸஹஸ்ராக்ஷோரதமிந்த்ரைவாநகஃ ।

ப்ரயயௌரதமாஸ்தாயராமோநகரமுத்தமம் ॥ 27 ॥

ஜக்ராஹபரதோரமஶீந்ஶத்ருக்நஶ்சத்ரமாததே ।

லக்ஷ்மணோவ்யஜநந்தஸ்யமூர்த்நிஸம்பர்யவீஜயத் ॥ 28 ॥

ஶ்வேதம் ச வாலவ்யஜநஞ்ஜக்ரு'ஹேபரிதஸ்ஸ்திதஃ ।

அபரஞ்சந்த்ரஸங்காஶம்ராக்ஷஸேந்த்ரோவிபீஷணஃ ॥ 29 ॥

ரு'ஷிஸங்கைஸ்ததாகாஶேதேவைஶ்சஸமருத்கணைஃ ।

ஸ்தூயமாஸ்யராமஸ்யஶுஶ்ருவமதுரத்வநிஃ ॥ 30 ॥

ததஃஶத்ருஞ்ஜயந்நாமகுஞ்ஜரம்பர்வதோபமம் ।

ஆருரோஹமஹாதேஜாஸ்ஸுக்ரீவஃப்லவகர்ஷபஃ ॥ 31 ॥

நவநாகஸஹஸ்ராணியயுராஸ்தாயவாநராஃ ।

மாநுஷம்விக்ரஹங்க்ரு'த்வாஸர்வாபரணபூஷிதாஃ ॥ 32 ॥

ஶங்கஶப்தப்ரணாதைஶ்சதுந்துபீநாம் ச நிஸ்ஸ்வநைஃ ।

ப்ரயயௌபுருஷவ்யாக்ரஸ்தாம்புரீம்ஹர்ம்யமாலிநீம் ॥ 33 ॥

தத்ரு'ஶுஸ்தேஸமாயாந்தம்ராகவம்ஸபுரஸ்ஸரம் ।

விராஜமாநம்வபுஷாரதேநாதிரதந்ததா ॥ 34 ॥

தேவர்தயித்வாகாகுத்ஸ்தம்ராமேணப்ரதிநந்திதாஃ ।

அநுஜக்முர்மஹாத்மாநம்ப்ராத்ரு'பிஃபரிவாரிதம் ॥ 35 ॥

அமாத்யைர்ப்ராஹ்மணைஶ்சைவததாப்ரக்ரு'திபிர்வவ்ரு'தஃ ।

ஶ்ரியாவிருருசேராமோநக்ஷத்ரரிவசந்த்ரமாஃ ॥ 36 ॥

ஸ புரோகாமிபிஸ்தூர்யைஸ்தாலஸ்வஸ்திகபாணிபிஃ ।

ப்ரவ்யாஹரத்பிர்முதிதைர்மங்கலாநிவ்ரு'தோயயௌ ॥ 37 ॥

அக்ஷதஞ்ஜாதரூபம் ச காவஃகந்யாஸ்ஸஹத்விஜாஃ ।

நராமோதகஹஸ்தாஶ்சராமஸ்யபுரதோயயுஃ ॥ 38 ॥

ஸக்யம் ச ராமஸ்ஸுக்ரீவேப்ரபாவஞ்சாநிலாத்மஜே ।

வாநராணாம் ச தத்கர்மஹ்யாசசக்ஷேऽऽதமந்த்ரிணாம் ॥ 39 ॥

ஶ்ருத்வா ச விஸ்மயஞ்ஜக்முரயோத்யாபுரவாஸிநஃ ।

வாநராணாம் ச ததகர்மராக்ஷஸாநாம் ச தத்பலம் ॥ 40 ॥

விபீஷணஸ்யஸம்யோகமாசசக்ஷேऽதமந்த்ரிணாம் ।

த்யுதிமாநேததாக்யாயராமோவாநரஸம்யுதஃ ॥ 41 ॥

ஹ்ரு'ஷ்டபுஷ்டஜநாகீர்ணமயோத்யாம்ப்ரவிவேஶஸஃ ।

ததோஹ்யப்யுச்ச்ரயந்பௌராஃபதாகாஶ்சக்ரு'ஹேக்ரு'ஹே ॥ 42 ॥

ஐக்ஷ்வாகுத்யுஷிதம்ரம்யமாஸஸாதபிதுர்க்ரு'ஹம் ।

அதாப்ரவீத்ராஜபுத்ரோபரதந்தர்மிணாம்வரம் ॥ 43 ॥

அர்தோபஹிதயாவாசாமதுரம்ரகுநந்தநஃ ।

பிதுர்பவநமாஸாத்யப்ரவிஶ்ய ச மஹாத்மநஃ ॥ 44 ॥

கௌஸல்யாம் ச ஸுமித்ராம் ச கைகேயீமபிவாத்ய ச ।

யச்சமத்பவநம்ஶ்ரேஷ்டம்ஸாஶோகவநிகம்மஹத் ॥ 45 ॥

முக்தாவைதூர்யஸங்கீர்ணம்ஸுக்ரீவாயநிவேதய ।

தஸ்யதத்வசநம்ஶ்ருத்வாபரதஸ்ஸத்யவிக்ரமஃ ॥ 46 ॥

ஹஸ்தேக்ரு'ஹீத்வாஸுக்ரீவம்ப்ரவிவேஶதமாலயம் ।

ததஃ ஸ்ஸ்ஸைலப்ரதீபாம்ஶ்சபர்யங்காஸ்தரணாநி ச ॥ 47 ॥

க்ரு'ஹீத்வாவிவிஶுஃக்ஷிப்ரம்ஶத்ருக்நேப்ரசோதிதாஃ ।

உவாச ச மஹாதேஜாஸ்ஸுக்ரீவம்ராகவாநுஜஃ ॥ 48 ॥

அபிஷேகாயராமஸ்யதூதாநாஜ்ஞாபயப்ரபோ ।

ஸௌவர்ணாந்வாநரேந்த்ராணாஞ்சதுர்ணாஞ்சதுரோகடாந் ॥ 49 ॥

ததௌக்ஷிப்ரம்ஸஸுக்ரீவஸ்ஸர்வரத்நவிபூஷிதாந் ।

யதாப்ரத்யூஷஸமயேசதுர்ணாம்ஸாகராம்பஸாம் ॥ 50 ॥

பூர்ணகடைஃப்ரதீக்ஷத்வந்ததாகுருதவாநராஃ ।

ஏவமுக்தாமஹாத்மாநோவாநராவாரணோபமாஃ ॥ 51 ॥

உத்பேதுர்ககநம்ஶீக்ரங்கருடாஇவஶீக்ரகாஃ ।

ஜாம்பவாம்ஶ்சஹநூமாம்ஶ்சவேகதர்ஶீ ச வாநரஃ ॥ 52 ॥

ரு'ஷபஶ்சைவகலஶாந்ஜலபூர்ணாநதாநயந் ।

நதீஶதாநாம்பஞ்சாநாஞ்ஜலங்கும்பைருபாஹரந் ॥ 53 ॥

பூர்வாத்ஸமுத்ராத்கலஶஞ்ஜலபூர்ணமதாநயத் ।

ஸுஷேணஸ்ஸத்த்வஸம்பந்நஸ்ஸர்வரத்நவிபூஷிதம் ॥ 54 ॥

ரு'ஷபோதக்ஷிணாத்தூர்ணம்ஸமுத்ராஜ்ஜலமாநயத் ।

ரக்தசந்தநஶாகாபிஸ்ஸம்வ்ரு'தங்காஞ்சநங்கடம் ॥ 55 ॥

கவயஃபஶ்சிமாத்தோயமாஜஹாரமஹார்ணவாத் ।

ரத்நகும்பேநமஹதாஶீதம்மாருதவிக்ரமஃ ॥ 56 ॥

உத்தராச்சஜலம்ஶீக்ரங்கருடாநிலவிக்ரமஃ ।

ஆஜஹார ஸ தர்மாத்மாநலஃஸர்வகுணாந்விதஃ ॥ 57 ॥

ததஸ்தைர்வாநரஶ்ரேஷ்டைராநீதம்ப்ரேக்ஷ்யதஜ்ஜலம் ।

அபிஷேகாயராமஸ்யஶத்ருக்நஸ்ஸசிவைஸ்ஸஹ ॥ 58 ॥

புரோஹிதாயஶ்ரேஷ்டாயஸுஹ்ரு'த்ப்யஶ்சந்யவேதயத் ।

ததஸ்ஸப்ரயதோவ்ரு'த்தோவஸிஷ்டோப்ராஹ்மணைஃஸஹ ॥ 59 ॥

ராமம்ரத்நமயேபீடேஸஸீதம்ஸந்நயவேஶயத் ।

வஸிஷ்டோவாமதேவஶ்சஜாபாலிரதகாஶ்யபஃ ॥ 60 ॥

காத்யாயநோஸுயஜ்ஞஶ்சகௌதமோவிஜயஸ்ததா ।

அப்யஷிஞ்சந்நரவ்யாக்ரம்ப்ரஸந்நேநஸுகந்திநா ॥ 61 ॥

ஸலிலேநஸஹஸ்ராக்ஷம்வஸவோவாஸவம்யதா ।

ரு'க்பிர்ப்ராஹ்மணைஃபூர்வங்கந்யாபிர்மந்த்ரிபிஸ்ததா ॥ 62 ॥

யோதௌஶ்சைவாப்யஷிஞ்சம்ஸ்தேஸம்ப்ரஹ்ரு'ஷ்டாஸ்ஸநைகமைஃ ।

ஸர்வௌஷதீநஸைஶ்சாபிதைவதைர்நபஸிஸ்திதைஃ ॥ 63 ॥

சதுர்பிர்லோகபாலைஶ்சஸர்வைர்தேவைஶ்சஸங்கதைஃ ।

ப்ரஹ்மணாநிர்மிதம்பூர்வங்கிரீடம்ரத்நஶோபிதம் ॥ 64 ॥

அபிஷிக்தஃபுராயேவமநுஸ்தந்தீப்ததேஜஸம் ।

தஸ்யாந்வவாயேராஜாநஃக்ரமாத்யேநாபிஷேசிதாஃ ॥ 65 ॥

ஸபாயாம்ஹேமக்லுப்தாயாம்ஶோபிதாயாம்மஹாதநைஃ ।

ரத்நைர்நாநாவிதைஶ்சவசித்ரிதாயாம்ஸுஶோபநைஃ ॥ 66 ॥

நாநாரத்நமயேபீடேகல்பயித்வாயதாவிதி ।

கிரீடேநததஃபஶ்சாத்வஸிஷ்டேநமஹாத்மநா ॥ 67 ॥

ரு'த்விகிமபகிர்பூஷணைஶ்சைவஸமயோக்ஷ்யதராகவஃ ।

சத்ரந்தஸ்ய ச ஜக்ராஹஶத்ரக்நஃபாண்டுரம்ஶுபம் ॥ 68 ॥

ஶ்வேதம் ச வாலவ்யஜநம்ஸுக்ரீவோவாநரேஶ்வரஃ ।

அபரஞ்சந்த்ரஸங்காஶம்ராக்ஷஸேந்த்ரோவிபீஷணஃ ॥ 69 ॥

மாலாஞ்ஜ்வலந்தீம்வபுஷாகாஞ்சநீம்ஶதபுஷ்கராம் ।

ராகவாயததௌவாயுர்வாஸவேநப்ரசோதிதஃ ॥ 70 ॥

ஸர்வரத்நஸமாயுக்தம்மணிபிஶ்சவிபூஷிதம் ।

முக்தாஹாரந்நரேந்த்ராயததௌஶக்ரப்ரசோதிதஃ ॥ 71 ॥

ப்ரஜகுர்தேவகந்தர்வாநந்ரு'துஶ்சாப்ஸரோகணாஃ ।

அபிஷேகேததர்ஹஸ்யததாராமஸ்யதீமதஃ ॥ 72 ॥

பூமிஃஸஸ்யவதீசைவபலவந்தஶ்சபாதபாஃ ।

கந்தவந்தி ச புஷ்பாணிபபூவூராகவோத்ஸவே ॥ 73 ॥

ஸஹஸ்ரஶதமஶ்வாநாந்தேநூநாம் ச கவாந்ததா ।

ததௌஶதவ்ரு'ஷாந்பூர்வந்த்விஜேப்யோமநுஜர்ஷபஃ ॥ 74 ॥

த்ரிம்ஶத்கோடீர்ஹிரண்யஸ்யப்ராஹ்மணேப்யோததௌபுநஃ ।

நாநாபரணவஸ்த்ராணிமஹார்ஹாணி ச ராகவஃ ॥ 75 ॥

அர்கரஶ்மிப்ரதீகாஶாங்காஞ்சநீம்மணிவிக்ரஹாம் ।

ஸுக்ரீவாயஸ்ரஜந்திவ்யாம்ப்ராயச்சந்மநுஜாதிபஃ ॥ 76 ॥

வைதூர்யமயசித்ரே ச மணிரத்நவிபூஷிதே ।

வாலிபுத்ராயத்ரு'திமாநங்கதாயாங்கதேததௌ ॥ 77 ॥

மணிப்ரவரஜுஷ்டந்துமுக்தாஹாரமநுத்தமம் ।

ஸீதாயைப்ரததௌராமஶ்சந்த்ரரஶ்மிஸமப்ரபம் ॥ 78 ॥

அரஜேவாஸஸீதிவ்யேஶுபாந்யாபரணாநி ச ।

அவேக்ஷமாணாவைதேஹீப்ரததௌவாயுஸூநவே ॥ 79 ॥

அவமுச்யாத்மநஃகண்டாத்தாரஞ்ஜநகநந்திநீ ।

அவைக்ஷதஹரீந்ஸர்வாந்பர்தாரம் ச முஹுர்முஹுஃ ॥ 80 ॥

தாமிங்கிதஜ்ஞஸ்ஸம்ப்ரேக்ஷ்ய பபாஷே ஜநகாத்மஜாம் ।

ப்ரதேஹிஸுபகேஹாரம்யஸ்யதுஷ்டாஸிபாமிநி ॥ 81 ॥

தேஜோத்ரு'திர்யஶோதாக்ஷ்யம்ஸாமர்த்யம்விநயோநயஃ ।

பௌருஷம்விக்ரமோபுத்திர்யஸ்மிந்நேதாநிஸர்வதா ॥ 82 ॥

ததௌஸாவாயுபுத்ராயதம்ஹாரமஸிதேக்ஷணா ।

ஹநூமாம்ஸ்தேநஹாரேணஶுஶுபேவாநரர்ஷபஃ ॥ 83 ॥

சந்ராம்ஶுசயகௌரேணஶ்வேதாப்ரேணயதாசலஃ ।

தோத்விவிதமைந்தாப்யாந்நீலாய ச பரந்தபஃ ஸர்வேவாநரவ்ரு'த்தாஶ்சயேசாந்யேவாநரோத்தமாஃ ॥ 84 ॥

வாஸோபிர்பூஷணைஶ்சைவயதார்ஹம்ப்ரதிபூஜிதாஃ ।

ஸர்வாந்காமகுணாவநீக்ஷ்யப்ரததௌவஸுதாதிபஃ ॥ 85 ॥

விபீஷணோऽதஸுக்ரீவோஹநுமாந்ஜாம்பவாம்ஸ்ததா ॥ 86 ॥

ஸர்வேவாநரமுக்யாஶ்சராமேணாக்லிஷ்டகர்மணா ।

யதார்ஹம்பூஜிதாஃஸர்வேகாமைரத்நைஶ்சபுஷ்கலைஃ ॥ 87 ॥

ப்ரஹ்ரு'ஷ்டமாநஸஃஸர்வேஜக்முரேவயதாகதம் ।

த்ரு'ஷ்ட்வாஸர்வேமஹாத்மாநஸ்ததஸ்தேவாநரர்ஷபாஃ ॥ 88 ॥

விஸ்ரு'ஷ்டாஃபார்திவேந்த்ரேணகிஷ்கிந்தாம்ஸமுபாகமந் ।

ஸுக்ரீவோவாநரஶ்ரேஷ்டோ த்ரு'ஷ்டவாராமபிஷேசநம் ॥ 89 ॥

பூஜிதஶ்சைவராமேயகிஷ்கிந்தாம்ப்ராவிஶத்புரீம் ।

விபீஷணோऽபிதர்மாத்மாஸஹதைர்நைர்ரு'தர்ஷபைஃ ॥ 90 ॥

லப்த்வாகுலதநம்ராஜாலங்காம்ப்ராயாந் மஹாயஶாஃ ।

ஸராஜ்யமகிலம்ஶாஸந்நிஹதாரிர்மஹாயஶாஃ ॥ 91 ॥

ராகவஃபரமோதாரஶ்ஶஶாஸபரயாமுதா ।

உவாசலக்ஷ்மணம்ராமோதர்மஜ்ஞந்தர்மவத்ஸலஃ ॥ 92 ॥

ஆதிஷ்டதர்மஜ்ஞ மயாஸஹேமாங்காம்பூர்வராஜாத்யுஷிதாம்பலேந ।

துல்யம்மயாத்வம்பித்ரு'பிர்த்ரு'தாயாதாம்யௌவராஜ்யேதுரமுத்வஹஸ்வ ॥ 93 ॥

ஸர்வாத்மநாபர்யநுநீயமாநோயதா ந ஸௌமித்ரிருபைதியோகம் ।

நியுஜ்யமாநோऽபி ச யௌவராஜ்யேததோऽப்யஷிஞ்சத்பரதம்மஹாத்மா ॥ 94 ॥

பௌண்டரீகாஶ்வமேதாப்யாம்வாஜபேயேநசாஸக்ரு'த் ।

அந்யைஶ்சவிவிதைர்யஜ்ஞைரயஜத்பார்திவாத்மஜஃ ॥ 95 ॥

ராஜ்யந்தஶஸஹஸ்ராணிப்ராப்யவர்ஷாணிராகவஃ ।

ஶதாஶ்வமேதாநாஜஹ்ரேஸதஶ்வாந் பூரிதக்ஷிணாந் ॥ 96 ॥

ஆஜாநுலம்பிபாஹுஸ்ஸமஹாவக்ஷாஃப்ரதாபவாந் ।

லக்ஷ்மணாநுசரோராமஃஶஶாஸப்ரு'திவீமிமாம் ॥ 97 ॥

ராகவஶ்சாபிதர்மாத்மாப்ராப்யராஜ்யமநுத்தமம் ।

ஈஜேபஹுவிதைர்யஜ்ஞைஸஸுதப்ராத்ரு'பாந்தவஃ ॥ 98 ॥

ஸ பர்யதேவந்விதவா ந ச வ்யாலக்ரு'தம்பயம் ।

ந வ்யாதிஜம்பயஞ்சாஸீத்ராமேராஜ்யம்ப்ரஶாஸதி ॥ 99 ॥

நிர்தஸ்யுரபவல்லோகோநாநர்தங்கஶ்சிதஸ்ப்ரு'ஶத் ।

ந ச ஸ்மவ்ரு'த்தாபாலாநாம்ப்ரேதகார்யாணிகுர்வதே ॥ 100 ॥

ஸர்வம்முதிதமேவாஸீத்ஸர்வோதர்மபரோऽபவத் ।

ராமமேவாநுபஶ்யந்தோநாப்யஹிம்ஸந் பரஸ்பரம் ॥ 101 ॥

ஆஸந்வர்ஷஸஹஸ்ராணிததாபுத்ரஸஹஸ்ரிணஃ ।

நிராமயாவிஶோகாஶ்சராமேராஜ்யம்ப்ரஶாஸதி ॥ 102 ॥

ராமோராமோராமஃ இதிப்ரஜாநாமபவந்கதாஃ ।

ராமபூதஞ்ஜகதபூத்ராமேராஜ்யம்ப்ரஶாஸதி ॥ 103 ॥

நித்யபுஷ்பாநித்யபலாந்தரவஸ்தத்ரநிர்வ்ரணாஃ ।

காமவர்ஷீ ச பர்ஜந்யஸ்ஸுகஸ்பர்ஶஶ்சமாருதஃ ॥ 104 ॥

ப்ராஹ்மணாஃக்ஷத்ரியாவைஶ்யாஶ்ஶூத்ராலோபவிவர்ஜிதாஃ ।

ஸ்வகர்மஸுப்ரவர்தந்தேதுஷ்டாஸ்ஸ்வைரேவகர்மபிஃ ॥ 105 ॥

ஆஸந்ப்ரஜாதர்மபராராமேஶாஸதிநாந்ரு'தாஃ ।

ஸர்வேலக்ஷணஸம்பந்நாஸ்ஸர்வேதர்மபராயணாஃ ॥ 106 ॥

தஶவர்ஷஸஹஸ்ராணிதஶவர்ஷஶதாநி ச ப்ராத்ரு'பிஃ ஸஹிதஃஶ்ரீமாநராமோராஜ்யமகாரயத் ।

தந்யம்யஶஸ்யமாயுஷ்யம்ராஜ்ஞாம் ச வியாவஹம் ॥ 107 ॥

ஆதிகாவ்யமிதஞ்சார்ஷம்புராவால்மீகிநாக்ரு'தம் ।

படேத்யஃஶ்ரு'ணுயால்லோகேநரஃபாபாத்ப்ரமுச்யதே ॥ 108 ॥

புத்ரகாமஶ்சபுத்ராந்வைதநகாமோதநாநி ச ।

லபதேமநுஜோலோகேஶ்ருத்வாராமாபிஷேசநம் ॥ 109 ॥

மஹீம்விஜயதேராஜாரிபூம்ஶ்சாப்யதிதிஷ்டதி ।

ராகவேணயதாமாதாஸுமித்ராலக்ஷ்மணேந ச ॥ 110 ॥

பரதேந ச கைகேயீஜீவபுத்ராஸ்ததாஸ்த்ரியஃ ।

பவிஷ்யந்திஸதாநந்தாஃபுத்ரபௌத்ரஸமந்விதாஃ ॥ 111 ॥

ஶ்ருத்வாராமாயணமிதந்தீர்கமாயுஶ்சவிந்ததி ।

ராமஸ்யவிஜயஞ்சைவஸர்வமக்லிஷ்டகர்மணஃ ॥ 112 ॥

ஶ்ரு'ணோதி ய இதங்காவ்யம்புராவால்மீகிநாக்ரு'தம் ।

ஶ்ரத்ததாநோஜிதக்ரோதோதுர்காண்யதிதரத்யஸௌ ॥ 113 ॥

ஸமாகம்யப்ரவாஸாந்தேரமந்தேஸஹபாந்தவைஃ ।

ஶ்ரு'ண்வந்தி ய இதங்காவ்யம்புராவால்மீகிநாக்ரு'தம் ॥ 114 ॥

தேப்ரார்திதாந்வராந்ஸர்வாந்ப்ராப்நுவந்தீஹராகவாத் ।

ஶ்ரவணேநஸுராஸ்ஸர்வேப்ரீயந்தேஸம்ப்ரஶ்ரு'ண்வதாம் ॥ 115 ॥

விநாயகாஶ்சஶாம்யந்திக்ரு'ஹேதிஷ்டந்தியஸ்யவை ।

விஜயேதமஹீம்ராஜாப்ரவாஸீஸ்வஸ்திமாந்பவேத் ॥ 116 ॥

ஸ்த்ரியோரஜஸ்வலாஶ்ருத்வாபுத்ராந்ஸூயுரநுத்தமாந் ।

பூஜயம்ஶ்சபடம்ஶ்சைவமிதிஹாஸம்புராதநம் ॥ 117 ॥

ஸர்வபாபைஃப்ரமுச்யேததீர்கமாயுரவாப்நுயாத் ।

ப்ரணம்யஶிரஸாநித்யம்ஶ்ரோதவ்யங்க்ஷத்ரியைர்த்விஜாத் ॥ 118 ॥

ஐஶ்வர்யம்புத்ரலாபாஶ்சபவிஷ்யதி ந ஸம்ஶயஃ ।

ராமாயணமிதங்க்ரு'த்ஸ்நம்ஶ்ரு'ண்வதஃபடதஸ்ஸதா ॥ 119 ॥

ப்ரீயதேஸததம்ராமஸ்ஸஹிவிஷ்ணுஸ்ஸநாதநஃ ।

ஆதிதேவோமஹாபாஹுர்ஹரிந்நாராயணஃப்ரபுஃ ॥ 120 ॥

ஸாக்ஷாத்ராமோரகுஶ்ரேஷ்டஶ்ஶேஷோலக்ஷ்மணௌச்யதே ।

ஏவமேதத்புராவ்ரு'த்தமாக்யாநம்பத்ரமஸ்துவஃ ॥ 121 ॥

ப்ரவ்யாஹரதவிஸ்ரப்தம்பலம்விஷ்ணோஃப்ரவர்ததாம் ।

தேவாஶ்சஸர்வேதுஷ்யந்திக்ரஹணாச்ச்ரவணாத்ததா ॥ 122 ॥

ராமாயணஸ்யஶ்ரவணேதுஷ்யந்திபிதஸ்ஸதா ।

பக்த்யாராமஸ்யயேசேமாம்ஸம்ஸிதாம்ரு'ஷிணாக்ரு'தாம் ॥ 123 ॥

யேலிகந்தீ ஹ ச நராஸ்தேஷாம்வாஸஸ்த்ரிவிஷ்டபே ।

குடும்பவ்ரு'த்திந்தநதாந்யவ்ரு'த்திம்ஸ்த்ரியஶ்சமுக்யாஸ்ஸுகமுத்தமம் ச ।

ஶ்ருத்வாஶுபங்காவ்யமிதம்மஹார்தம்ப்ராப்நோதிஸர்வாம்புவிசார்தஸித்தம் ॥ 124 ॥

ஆயுஷ்யமாரோக்யகரம்யஶஸ்யம்ஸௌப்ராத்ரு'கம்புத்திகரம்ஶுபம் ச ।

ஶ்ரோதவ்யமேதந்நியமேநஸத்பிராக்யாநமோஜஸ்கரம்ரு'த்திகாமைஃ ॥ 125 ॥

இத்யார்ஷே ஶ்ரீமத்ராமாயணே வால்மீகீய ஆதிகாவ்யே யுத்தகாண்டே ஏகத்ரிம்ஶததிகஶததமஸ்ஸர்கஃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |

atha ekatriṃśadadhikaśatatamassargaḥ |

śirasyañjalimādhāyakaikeyyānandavardhanaḥ |

babhāṣebharatojyeṣṭhaṃrāmaṃsatyaparākramam || 1 ||

pūjitāmāmikāmātādattaṃrājyamidammama |

taddadāmipunastubhyaṃyathātvamadadāmama || 2 ||

dhuramekākinānyastāṃvṛṣabheṇabalīyasā |

kiśoravadgurumbhāraṃ na voḍhumahamutsahe || 3 ||

vārivegenamahatābhinnasseturivakṣaran |

durbandhanamidammanyerājyacchridamasamvṛtam || 4 ||

gatiṅkharaivāśvasyahaṃsasyeva ca vāyasaḥ |

nānvetumutsaherāma tavamārgamarindama || 5 ||

yathācāropitovṛkṣojātaścārnntiveśane |

mahāṃścasudurārohomahāskandaḥpraśākhavān || 6 ||

śīryetapuṣpitobhūtvā na phalānipradarśayan |

tasyanānubhavedarthaṃyasyahetossaropitaḥ || 7 ||

eṣopamāmahābāhotvamarthaṃvettumarhasi |

yadyasmānmanujendratvambhartābhṛtyānnaśādhihi || 8 ||

jagadadyābhiṣiktantvāmanupaśyaturāghava |

pratapantamivādityammadhyāhnedīptatejasam || 9 ||

tūryasaṅghāntirghoṣaiḥkāñcīnūpuraniḥsvanaiḥ |

madhurairgītaśabdaiścapratibudhyasvaśeṣva ca || 10 ||

yāvadāvartatecakraṃyāvatī ca vasundharā |

tāvattvamihalokasyasvāmitvamanuvartaya || 11 ||

bharatasyavacśrutvārāmaḥparapurañjayaḥ |

tathetipratijagrāhaniṣasādāsaneśubhe || 12 ||

tataśśatrughnavacanānnipuṇāḥśmaśruvardhanāḥ |

sukhahastāḥsuśīghrāścarāghavamparyavārayan || 13 ||

pūrvantubharatesnātelakṣmaṇe ca mahābale |

sugrīvevānarendre ca rākṣasendrevibhīṣaṇe || 14 ||

viśodhitajaṭassnātaścitramālyānulepanaḥ |

mahārhavasanopetastasthautatraśriyājvalan || 15 ||

pratikarma ca rāmasyakārayāmāsavīryavāna |

lakṣmaṇasya ca lakṣmīvānikṣvākukulavardhanaḥ || 16 ||

pratikarmacasītāyāssarvādaśarathastriyaḥ |

ātmanaivatadācakrurmanasvinyomanoharam || 17 ||

tatovānarapatnīnāṃsarvāsāmevaśobhanam |

cakārayatnātkausalyāprahṛṣṭāputravatsalā || 18 ||

tataḥ śśatrughnavacanātsumantronāmasārathiḥ |

yojayitvābhicakrāmarathaṃsarvāṅgaśobhanam || 19 ||

arkamaṇḍalasaṅkāśandivyandṛṣṭavārathaṃsthitam |

ārurohamahābāhūrāmaḥparapuraṃñjayaḥ || 20 ||

sugrīvohanumāṃścaivamahendrasadṛśadyutī |

snātaudivyanibhairvastrairjagmatuśśubhakuṇḍalau || 21 ||

sarvābharaṇajuṣṭāścayuyustaśśubhakuṇḍalāḥ |

sugrīvapatnayaḥsītā ca draṣṭunnagaramutsukāḥ || 22 ||

ayodhyāyāntusacivārājñodaśarathasya ca |

purohitampuraskṛtyamantrayāmāsurarthavat || 23 ||

aśokovijayaścaivasiddhārthaścasamāhitāḥ |

mantrayanrāmavṛdhyarthambudhyarthannagarasya ca || 24 ||

sarvamevābhiṣekārthañjayārhasyamahātmanaḥ |

kartumarhatharāmasyayadyanmaṅgalapūrvakam || 25 ||

ititemantriṇassarvesandiśya ca purohitam |

nagarānniryayustūrṇaṃrāmadarśanabuddhayaḥ || 26 ||

hariyuktaṃsahasrākṣorathamindraivānaghaḥ |

prayayaurathamāsthāyarāmonagaramuttamam || 27 ||

jagrāhabharatoramaśīnśatrughnaścatramādade |

lakṣmaṇovyajanantasyamūrdhnisamparyavījayat || 28 ||

śvetaṃ ca vālavyajanañjagṛheparitassthitaḥ |

aparañcandrasaṅkāśaṃrākṣasendrovibhīṣaṇaḥ || 29 ||

ṛṣisaṅghaistadākāśedevaiścasamarudgaṇaiḥ |

stūyamāsyarāmasyaśuśruvamadhuradhvaniḥ || 30 ||

tataḥśatruñjayannāmakuñjaramparvatopamam |

ārurohamahātejāssugrīvaḥplavagarṣabhaḥ || 31 ||

navanāgasahasrāṇiyayurāsthāyavānarāḥ |

mānuṣaṃvigrahaṅkṛtvāsarvābharaṇabhūṣitāḥ || 32 ||

śaṅkhaśabdapraṇādaiścadundubhīnāṃ ca nissvanaiḥ |

prayayaupuruṣavyāghrastāmpurīṃharmyamālinīm || 33 ||

dadṛśustesamāyāntaṃrāghavaṃsapurassaram |

virājamānaṃvapuṣārathenātirathantadā || 34 ||

tevarthayitvākākutsthaṃrāmeṇapratinanditāḥ |

anujagmurmahātmānambhrātṛbhiḥparivāritam || 35 ||

amātyairbrāhmaṇaiścaivatathāprakṛtibhirvavṛtaḥ |

śriyāvirurucerāmonakṣatrarivacandramāḥ || 36 ||

sa purogāmibhistūryaistālasvastikapāṇibhiḥ |

pravyāharadbhirmuditairmaṅgalānivṛtoyayau || 37 ||

akṣatañjātarūpaṃ ca gāvaḥkanyāssahadvijāḥ |

narāmodakahastāścarāmasyapuratoyayuḥ || 38 ||

sakhyaṃ ca rāmassugrīveprabhāvañcānilātmaje |

vānarāṇāṃ ca tatkarmahyācacakṣe''thamantriṇām || 39 ||

śrutvā ca vismayañjagmurayodhyāpuravāsinaḥ |

vānarāṇāṃ ca tatakarmarākṣasānāṃ ca tadbalam || 40 ||

vibhīṣaṇasyasamyogamācacakṣe'thamantriṇām |

dyutimānetadākhyāyarāmovānarasamyutaḥ || 41 ||

hṛṣṭapuṣṭajanākīrṇamayodhyāmpraviveśasaḥ |

tatohyabhyucchrayanpaurāḥpatākāścagṛhegṛhe || 42 ||

aikṣvākudhyuṣitaṃramyamāsasādapiturgṛham |

athābravīdrājaputrobharatandharmiṇāṃvaram || 43 ||

ardhopahitayāvācāmadhuraṃraghunandanaḥ |

piturbhavanamāsādyapraviśya ca mahātmanaḥ || 44 ||

kausalyāṃ ca sumitrāṃ ca kaikeyīmabhivādya ca |

yacchamadbhavanaṃśreṣṭhaṃsāśokavanikammahat || 45 ||

muktāvaidūryasaṅkīrṇaṃsugrīvāyanivedaya |

tasyatadvacanaṃśrutvābharatassatyavikramaḥ || 46 ||

hastegṛhītvāsugrīvampraviveśatamālayam |

tataḥ sssailapradīpāṃścaparyaṅkāstaraṇāni ca || 47 ||

gṛhītvāviviśuḥkṣipraṃśatrughnepracoditāḥ |

uvāca ca mahātejāssugrīvaṃrāghavānujaḥ || 48 ||

abhiṣekāyarāmasyadūtānājñāpayaprabho |

sauvarṇānvānarendrāṇāñcaturṇāñcaturoghaṭān || 49 ||

dadaukṣipraṃsasugrīvassarvaratnavibhūṣitān |

yathāpratyūṣasamayecaturṇāṃsāgarāmbasām || 50 ||

pūrṇaghaṭaiḥpratīkṣadhvantathākurutavānarāḥ |

evamuktāmahātmānovānarāvāraṇopamāḥ || 51 ||

utpeturgaganaṃśīghraṅgaruḍāivaśīghragāḥ |

jāmbavāṃścahanūmāṃścavegadarśī ca vānaraḥ || 52 ||

ṛṣabhaścaivakalaśānjalapūrṇānathānayan |

nadīśatānāmpañcānāñjalaṅkumbhairupāharan || 53 ||

pūrvātsamudrātkalaśañjalapūrṇamathānayat |

suṣeṇassattvasampannassarvaratnavibhūṣitam || 54 ||

ṛṣabhodakṣiṇāttūrṇaṃsamudrājjalamānayat |

raktacandanaśākhābhissamvṛtaṅkāñcanaṅghaṭam || 55 ||

gavayaḥpaścimāttoyamājahāramahārṇavāt |

ratnakumbhenamahatāśītammārutavikramaḥ || 56 ||

uttarāccajalaṃśīghraṅgaruḍānilavikramaḥ |

ājahāra sa dharmātmānalaḥsarvaguṇānvitaḥ || 57 ||

tatastairvānaraśreṣṭhairānītamprekṣyatajjalam |

abhiṣekāyarāmasyaśatrughnassacivaissaha || 58 ||

purohitāyaśreṣṭhāyasuhṛdbhyaścanyavedayat |

tatassaprayatovṛddhovasiṣṭhobrāhmaṇaiḥsaha || 59 ||

rāmaṃratnamayepīṭhesasītaṃsannayaveśayat |

vasiṣṭhovāmadevaścajābālirathakāśyapaḥ || 60 ||

kātyāyanosuyajñaścagautamovijayastathā |

abhyaṣiñcannaravyāghramprasannenasugandhinā || 61 ||

salilenasahasrākṣaṃvasavovāsavaṃyathā |

ṛgbhirbhrāhmaṇaiḥpūrvaṅkanyābhirmantribhistathā || 62 ||

yothauścaivābhyaṣiñcaṃstesamprahṛṣṭāssanaigamaiḥ |

sarvauṣadhīnasaiścāpidaivatairnabhasisthitaiḥ || 63 ||

caturbhirlokapālaiścasarvairdevaiścasaṅgataiḥ |

brahmaṇānirmitampūrvaṅkirīṭaṃratnaśobhitam || 64 ||

abhiṣiktaḥpurāyevamanustandīptatejasam |

tasyānvavāyerājānaḥkramādyenābhiṣecitāḥ || 65 ||

sabhāyāṃhemakluptāyāṃśobhitāyāmmahādhanaiḥ |

ratnairnānāvidhaiścavacitritāyāṃsuśobhanaiḥ || 66 ||

nānāratnamayepīṭhekalpayitvāyathāvidhi |

kirīṭenatataḥpaścādvasiṣṭhenamahātmanā || 67 ||

ṛtvigimabhagirbhūṣaṇaiścaivasamayokṣyatarāghavaḥ |

chatrantasya ca jagrāhaśatraghnaḥpāṇḍuraṃśubham || 68 ||

śvetaṃ ca vālavyajanaṃsugrīvovānareśvaraḥ |

aparañcandrasaṅkāśaṃrākṣasendrovibhīṣaṇaḥ || 69 ||

mālāñjvalantīṃvapuṣākāñcanīṃśatapuṣkarām |

rāghavāyadadauvāyurvāsavenapracoditaḥ || 70 ||

sarvaratnasamāyuktammaṇibhiścavibhūṣitam |

muktāhārannarendrāyadadauśakrapracoditaḥ || 71 ||

prajagurdhevagandharvānanṛtuścāpsarogaṇāḥ |

abhiṣeketadarhasyatadārāmasyadhīmataḥ || 72 ||

bhūmiḥsasyavatīcaivaphalavantaścapādapāḥ |

gandhavanti ca puṣpāṇibabhūvūrāghavotsave || 73 ||

sahasraśatamaśvānāndhenūnāṃ ca gavāntathā |

dadauśatavṛṣānpūrvandvijebhyomanujarṣabhaḥ || 74 ||

triṃśatkoṭīrhiraṇyasyabrāhmaṇebhyodadaupunaḥ |

nānābharaṇavastrāṇimahārhāṇi ca rāghavaḥ || 75 ||

arkaraśmipratīkāśāṅkāñcanīmmaṇivigrahām |

sugrīvāyasrajandivyāmprāyacchanmanujādhipaḥ || 76 ||

vaidūryamayacitre ca maṇiratnavibhūṣite |

vāliputrāyadhṛtimānaṅgadāyāṅgadedadau || 77 ||

maṇipravarajuṣṭantumuktāhāramanuttamam |

sītāyaipradadaurāmaścandraraśmisamaprabham || 78 ||

arajevāsasīdivyeśubhānyābharaṇāni ca |

avekṣamāṇāvaidehīpradadauvāyusūnave || 79 ||

avamucyātmanaḥkaṇṭhāddārañjanakanandinī |

avaikṣataharīnsarvānbhartāraṃ ca muhurmuhuḥ || 80 ||

tāmiṅgitajñassamprekṣya babhāṣe janakātmajām |

pradehisubhagehāraṃyasyatuṣṭāsibhāmini || 81 ||

tejodhṛtiryaśodākṣyaṃsāmarthyaṃvinayonayaḥ |

pauruṣaṃvikramobuddhiryasminnetānisarvadā || 82 ||

dadausāvāyuputrāyataṃhāramasitekṣaṇā |

hanūmāṃstenahāreṇaśuśubhevānararṣabhaḥ || 83 ||

canrāṃśucayagaureṇaśvetābhreṇayathācalaḥ |

todvividamaindhābhyānnīlāya ca parantapaḥ sarvevānaravṛddhāścayecānyevānarottamāḥ || 84 ||

vāsobhirbhūṣaṇaiścaivayathārhampratipūjitāḥ |

sarvānkāmaguṇāvanīkṣyapradadauvasudhādhipaḥ || 85 ||

vibhīṣaṇo'thasugrīvohanumānjāmbavāṃstathā || 86 ||

sarvevānaramukhyāścarāmeṇākliṣṭakarmaṇā |

yathārhampūjitāḥsarvekāmairatnaiścapuṣkalaiḥ || 87 ||

prahṛṣṭamānasaḥsarvejagmurevayathāgatam |

dṛṣṭvāsarvemahātmānastatastevānararṣabhāḥ || 88 ||

visṛṣṭāḥpārthivendreṇakiṣkindhāṃsamupāgaman |

sugrīvovānaraśreṣṭho dṛṣṭavārāmabhiṣecanam || 89 ||

pūjitaścaivarāmeyakiṣkindhāmprāviśatpurīm |

vibhīṣaṇo'pidharmātmāsahatairnairṛtarṣabhaiḥ || 90 ||

labdhvākuladhanaṃrājālaṅkāmprāyān mahāyaśāḥ |

sarājyamakhilaṃśāsannihatārirmahāyaśāḥ || 91 ||

rāghavaḥparamodāraśśaśāsaparayāmudā |

uvācalakṣmaṇaṃrāmodharmajñandharmavatsalaḥ || 92 ||

ātiṣṭhadharmajña mayāsahemāṅgāmpūrvarājādhyuṣitāmbalena |

tulyammayātvampitṛbhirdhṛtāyātāṃyauvarājyedhuramudvahasva || 93 ||

sarvātmanāparyanunīyamānoyadā na saumitrirupaitiyogam |

niyujyamāno'pi ca yauvarājyetato'bhyaṣiñcadbharatammahātmā || 94 ||

pauṇḍarīkāśvamedhābhyāṃvājapeyenacāsakṛt |

anyaiścavividhairyajñairayajatpārthivātmajaḥ || 95 ||

rājyandaśasahasrāṇiprāpyavarṣāṇirāghavaḥ |

śatāśvamedhānājahresadaśvān bhūridakṣiṇān || 96 ||

ājānulambibāhussamahāvakṣāḥpratāpavān |

lakṣmaṇānucarorāmaḥśaśāsapṛthivīmimām || 97 ||

rāghavaścāpidharmātmāprāpyarājyamanuttamam |

ījebahuvidhairyajñaisasutabhrātṛbāndhavaḥ || 98 ||

sa paryadevanvidhavā na ca vyālakṛtambhayam |

na vyādhijambhayañcāsīdrāmerājyampraśāsati || 99 ||

nirdasyurabhavallokonānarthaṅkaścidaspṛśat |

na ca smavṛddhābālānāmpretakāryāṇikurvate || 100 ||

sarvammuditamevāsītsarvodharmaparo'bhavat |

rāmamevānupaśyantonābhyahiṃsan parasparam || 101 ||

āsanvarṣasahasrāṇitathāputrasahasriṇaḥ |

nirāmayāviśokāścarāmerājyampraśāsati || 102 ||

rāmorāmorāmaḥ itiprajānāmabhavankathāḥ |

rāmabhūtañjagadabhūdrāmerājyampraśāsati || 103 ||

nityapuṣpānityaphalāntaravastatranirvraṇāḥ |

kāmavarṣī ca parjanyassukhasparśaścamārutaḥ || 104 ||

brāhmaṇāḥkṣatriyāvaiśyāśśūdrālobhavivarjitāḥ |

svakarmasupravartantetuṣṭāssvairevakarmabhiḥ || 105 ||

āsanprajādharmaparārāmeśāsatinānṛtāḥ |

sarvelakṣaṇasampannāssarvedharmaparāyaṇāḥ || 106 ||

daśavarṣasahasrāṇidaśavarṣaśatāni ca bhrātṛbhiḥ sahitaḥśrīmānarāmorājyamakārayat |

dhanyaṃyaśasyamāyuṣyaṃrājñāṃ ca viyāvaham || 107 ||

ādikāvyamidañcārṣampurāvālmīkinākṛtam |

paṭhedhyaḥśṛṇuyāllokenaraḥpāpātpramucyate || 108 ||

putrakāmaścaputrānvaidhanakāmodhanāni ca |

labhatemanujolokeśrutvārāmābhiṣecanam || 109 ||

mahīṃvijayaterājāripūṃścāpyadhitiṣṭhati |

rāghaveṇayathāmātāsumitrālakṣmaṇena ca || 110 ||

bharatena ca kaikeyījīvaputrāstathāstriyaḥ |

bhaviṣyantisadānandāḥputrapautrasamanvitāḥ || 111 ||

śrutvārāmāyaṇamidandīrghamāyuścavindati |

rāmasyavijayañcaivasarvamakliṣṭakarmaṇaḥ || 112 ||

śṛṇoti ya idaṅkāvyampurāvālmīkinākṛtam |

śraddhadhānojitakrodhodurgāṇyatitaratyasau || 113 ||

samāgamyapravāsānteramantesahabāndhavaiḥ |

śṛṇvanti ya idaṅkāvyampurāvālmīkinākṛtam || 114 ||

teprārthitānvarānsarvānprāpnuvantīharāghavāt |

śravaṇenasurāssarveprīyantesampraśṛṇvatām || 115 ||

vināyakāścaśāmyantigṛhetiṣṭhantiyasyavai |

vijayetamahīṃrājāpravāsīsvastimānbhavet || 116 ||

striyorajasvalāśrutvāputrānsūyuranuttamān |

pūjayaṃścapaṭhaṃścaivamitihāsampurātanam || 117 ||

sarvapāpaiḥpramucyetadīrghamāyuravāpnuyāt |

praṇamyaśirasānityaṃśrotavyaṅkṣatriyairdvijāt || 118 ||

aiśvaryamputralābhāścabhaviṣyati na saṃśayaḥ |

rāmāyaṇamidaṅkṛtsnaṃśṛṇvataḥpaṭhatassadā || 119 ||

prīyatesatataṃrāmassahiviṣṇussanātanaḥ |

ādidevomahābāhurharinnārāyaṇaḥprabhuḥ || 120 ||

sākṣādrāmoraghuśreṣṭhaśśeṣolakṣmaṇaucyate |

evametatpurāvṛttamākhyānambhadramastuvaḥ || 121 ||

pravyāharatavisrabdhambalaṃviṣṇoḥpravarthatām |

devāścasarvetuṣyantigrahaṇācchravaṇāttathā || 122 ||

rāmāyaṇasyaśravaṇetuṣyantipitassadā |

bhaktyārāmasyayecemāṃsaṃsitāmṛṣiṇākṛtām || 123 ||

yelikhantī ha ca narāsteṣāṃvāsastriviṣṭape |

kuṭumbavṛddhindhanadhānyavṛddhiṃstriyaścamukhyāssukhamuttamaṃ ca |

śrutvāśubhaṅkāvyamidammahārthamprāpnotisarvāmbhuvicārthasiddham || 124 ||

āyuṣyamārogyakaraṃyaśasyaṃsaubhrātṛkambuddhikaraṃśubhaṃ ca |

śrotavyametanniyamenasadbhirākhyānamojaskaramṛddhikāmaiḥ || 125 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe ekatriṃśadadhikaśatatamassargaḥ ||