4.29 Kishkindhakanda - Ekonatrimsha Sargah

ॐ

4.29 கிஷ்கிந்தாகாண்ட - ஏகோநத்ரிம்ஶ ஸர்கஃ

Valmiki Tamil

ஶ்ரீமத்வால்மீகீய ராமாயணே கிஷ்கிந்தாகாண்டம் ।

அத ஏகோநத்ரிம்ஶஸ்ஸர்கஃ ।

ஸமீக்ஷ்ய விமலம் வ்யோம கதவித்யுத்வலாஹகம் ।

ஸாரஸாகுலஸங்குஷ்டம் ரம்யஜ்யோத்ஸ்நாநுலேபநம் ॥ 1 ॥

ஸம்ரு'த்தார்தம் ச ஸுக்ரீவம் மந்ததர்மார்தஸங்க்ரஹம் ।

அத்யர்தமஸதாம் மார்கமேகாந்தகதமாநஸம் ॥ 2 ॥

நிர்வ்ரு'த்தகார்யம் ஸித்தார்தம் ப்ரமதாபிரதம் ஸதா ।

ப்ராப்தவந்தமபிப்ரேதாந்ஸர்வாநேவ மநோரதாந் ॥ 3 ॥

ஸ்வாம் ச பத்நீமபிப்ரேதாம் தாராம் சாபி ஸமீப்ஸிதாம் ।

விஹரந்தமஹோராத்ரம் க்ரு'தார்தம் விகதஜ்வரம் ॥ 4 ॥

க்ரீடந்தமிவ தேவேஶம் நந்தநேऽப்ஸரஸாம் கணைஃ ।

மந்த்ரிஷு ந்யஸ்தகார்யம் ச மந்த்ரிணாமநவேக்ஷகம் ॥ 5 ॥

உத்ஸந்நராஜ்யஸந்தேஶம் காமவ்ரு'த்தமவஸ்திதம் ।

நிஶ்சிதார்தோऽர்ததத்த்வஜ்ஞஃ காலதர்மவிஶேஷவித் ॥ 6 ॥

ப்ரஸாத்ய வாக்யைர்மதுரைர்ஹேதுமத்பிர்மநோரமைஃ ।

வாக்யவித்வாக்ய தத்த்வஜ்ஞம் ஹரீஶம் மாருதாத்மஜஃ ॥ 7 ॥

ஹிதம் தத்த்வம் ச பத்யம் ச ஸாமதர்மார்தநீதிமத் ।

ப்ரணயப்ரீதிஸம்யுக்தம் விஶ்வாஸக்ரு'தநிஶ்சயம் ।

ஹரீஶ்வரமுபாகம்ய ஹநூமாந்வாக்யமப்ரவீத் ॥ 8 ॥

ராஜ்யம் ப்ராப்தம் யஶஶ்சைவ கௌலீ ஶ்ரீரபிவர்திதா ।

மித்ராணாம் ஸங்க்ரஹஶ்ஶேஷஸ்தம் பவாந்கர்துமர்ஹதி ॥ 9 ॥

யோ ஹி மித்ரேஷு காலஜ்ஞஸ்ஸததம் ஸாது வர்ததே ॥ 10 ॥

தஸ்ய ராஜ்யம் ச கீர்திஶ்ச ப்ரதாபஶ்சாபி வர்ததே ।

யஸ்ய கோஶஶ்ச தண்டஶ்ச மித்ராண்யாத்மா ச பூமிப ॥ 11 ॥

ஸமவேதாநி ஸர்வாணி ஸ ராஜ்யம் மஹதஶ்நுதே ।

தத்பவாந்வ்ரு'த்தஸம்பந்நஃ ஸ்திதஃ பதி நிரத்யயே ॥ 12 ॥

மித்ரார்தமபிநீதார்தம் யதாவத்கர்துமர்ஹதி ।

ஸந்த்யஜ்ய ஸர்வகர்மாணி மித்ரார்தே யோऽநுவர்ததே ॥ 13 ॥

ஸம்ப்ரமாத்தி க்ரு'தோத்ஸாஹஸ்ஸோऽநர்தைர்நாவருத்யதே ।

யஸ்து காலவ்யதீதேஷு மித்ரகார்யேஷு வர்ததே ॥ 14 ॥

ஸ க்ரு'த்வா மஹதோऽப்யர்தாந்ந மித்ரார்தேந யுஜ்யதே ।

யதிதம் மித்ரகார்யம் வீர நோமித்ரகார்யமரிந்தம ॥ 15 ॥

க்ரியதாம் ராகவஸ்யைதத்வைதேஹ்யாஃ பரிமார்கணம் ।

ததிதம் வீர கார்யம் தே காலாதீதமரிந்தம ॥ 16 ॥

ந ச காலமதீதம் தே நிவேதயதி காலவித் ।

த்வரமாணோऽபி ஸந்ப்ராஜ்ஞஸ்தவ ராஜந்வஶாநுகஃ ॥ 17 ॥

குலஸ்ய ஹேதுஃ ஸ்பீதஸ்ய தீர்கபந்துஶ்ச ராகவஃ ।

அப்ரமேயப்ரபாவஶ்ச ஸ்வயம் சாப்ரதிமோ குணைஃ ॥ 18 ॥

தஸ்ய த்வம் குரு வை கார்யம் பூர்வம் தேந க்ரு'தம் தவ ।

ஹரீஶ்வர கபிஶ்ரேஷ்டாநாஜ்ஞாபயிதுமர்ஹஸி ॥ 19 ॥

ந ஹி தாவத்பவேத்காலோ வ்யதீதஶ்சோதநாத்ரு'தே ।

சோதிதஸ்ய ஹி கார்யஸ்ய பவேத்காலவ்யதிக்ரமஃ ॥ 20 ॥

அகர்துரபி கார்யஸ்ய பவாந்கர்தா ஹரீஶ்வர கிம் புநஃ ப்ரதிகர்துஸ்தே ராஜ்யேந ச தநேந ச ॥ 21 ॥

ஶக்திமாநபிவிக்ராந்தோ வாநரர்க்ஷகணேஶ்வர ।

கர்தும் தாஶரதேஃ ப்ரீதிமாஜ்ஞாயாம் கிந்ந ஸஜ்ஜஸே ॥ 22 ॥

காமம் கலு ஶரைஶ்ஶக்தஸ்ஸுராஸுரமஹோரகாந் ।

வஶே தாஶரதிஃ கர்தும் த்வத்ப்ரதிஜ்ஞாம் ஹி காங்க்ஷதே ॥ 23 ॥

ப்ராணத்யாகாவிஶங்கேந க்ரு'தம் தேந தவப்ரியம் ।

தஸ்ய மார்காம வைதேஹீம் ப்ரு'திவ்யாமபி சாம்பரே ॥ 24 ॥

தேவதாநவ கந்தர்வா நஸுராஸ்ஸமருத்கணாஃ ।

ந ச யக்ஷா பயம் தஸ்ய குர்யுஃ கிமுத ராக்ஷஸாஃ ॥ 25 ॥

ததேவம் ஶக்தியுக்தஸ்ய பூர்வம் ப்ரியக்ரு'தஸ்தவ ।

ராமஸ்யார்ஹஸி பிங்கேஶ கர்தும் ஸர்வாத்மநா ப்ரியம் ॥ 26 ॥

நாதஸ்தாதவநௌ நாப்ஸு கதிர்நோபரி சாம்பரே ।

கஸ்யசித்ஸஜ்ஜதேऽஸ்மாகம் கபீஶ்வர தவாஜ்ஞயா ॥ 27 ॥

ததாஜ்ஞாபய கஃ கிம் தே குதோ வாபி வ்யவஸ்யது ।

ஹரயோऽஹ்யப்ரத்ரு'ஷ்யாஸ்தே ஸந்தி கோட்யக்ரதோऽநக ॥ 28 ॥

தஸ்ய தத்வசநம் ஶ்ருத்வா காலே ஸாது நிவேதநம் ।

ஸுக்ரீவஸ்ஸத்த்வஸம்பந்நஶ்சகார மதிமுத்தமாம் ॥ 29 ॥

ஸ ஸந்திதேஶாபிமதம் நீலம் நித்யக்ரு'தோத்யமம் ।

திக்ஷு ஸர்வாஸு ஸர்வேஷாம் ஸைந்யாநாமுபஸங்க்ரஹே ॥ 30 ॥

யதா ஸேநா ஸமக்ரா மே யூதபாலாஶ்ச ஸர்வஶஃ ।

ஸமாகச்சந்த்யஸங்கேந ஸேநாக்ராணி ததா குரு ॥ 31 ॥

யே த்வந்தபாலாஃ ப்லவகாஶ்ஶீக்ரகா வ்யவஸாயிநஃ ।

ஸமாநயந்து தே ஸைந்யம் த்வரிதாஶ்ஶாஸநாந்மம ॥ 32 ॥

ஸ்வயம் சாநந்தரம் ஸைந்யம் பவாநேவாநுபஶ்யது ।

த்ரிபஞ்சராத்ராதூர்த்வம் யஃ ப்ராப்நுயாந்நேஹ வாநரஃ ।

தஸ்ய ப்ராணாந்திகோ தண்டோ நாத்ர கார்யா விசாரணா ॥ 33 ॥

ஹரீம்ஶ்ச வ்ரு'த்தாநுபயாது ஸாங்கதோ பவாந்மமாஜ்ஞாமதிக்ரு'த்ய நிஶ்சிதாம் ।

இதி வ்யவஸ்தாம் ஹரிபுங்கவேஶ்வரோ விதாய வேஶ்ம ப்ரவிவேஶ வீர்யவாந் ॥ 34 ॥

இத்யார்ஷே ஶ்ரீமத்ராமாயணே வால்மீகீய ஆதிகாவ்யே கிஷ்கிந்தாகாண்டே ஏகோநத்ரிம்ஶஸ்ஸர்கஃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe kiṣkindhākāṇḍam |

atha ekonatriṃśassargaḥ |

samīkṣya vimalaṃ vyoma gatavidyudvalāhakam |

sārasākulasaṅghuṣṭaṃ ramyajyotsnānulepanam || 1 ||

samṛddhārthaṃ ca sugrīvaṃ mandadharmārthasaṅgraham |

atyarthamasatāṃ mārgamekāntagatamānasam || 2 ||

nirvṛttakāryaṃ siddhārthaṃ pramadābhirataṃ sadā |

prāptavantamabhipretānsarvāneva manorathān || 3 ||

svāṃ ca patnīmabhipretāṃ tārāṃ cāpi samīpsitām |

viharantamahorātraṃ kṛtārthaṃ vigatajvaram || 4 ||

krīḍantamiva deveśaṃ nandane'psarasāṃ gaṇaiḥ |

mantriṣu nyastakāryaṃ ca mantriṇāmanavekṣakam || 5 ||

utsannarājyasandeśaṃ kāmavṛttamavasthitam |

niścitārtho'rthatattvajñaḥ kāladharmaviśeṣavit || 6 ||

prasādya vākyairmadhurairhetumadbhirmanoramaiḥ |

vākyavidvākya tattvajñaṃ harīśaṃ mārutātmajaḥ || 7 ||

hitaṃ tattvaṃ ca pathyaṃ ca sāmadharmārthanītimat |

praṇayaprītisaṃyuktaṃ viśvāsakṛtaniścayam |

harīśvaramupāgamya hanūmānvākyamabravīt || 8 ||

rājyaṃ prāptaṃ yaśaścaiva kaulī śrīrabhivardhitā |

mitrāṇāṃ saṅgrahaśśeṣastaṃ bhavānkartumarhati || 9 ||

yo hi mitreṣu kālajñassatataṃ sādhu vartate || 10 ||

tasya rājyaṃ ca kīrtiśca pratāpaścābhi vardhate |

yasya kośaśca daṇḍaśca mitrāṇyātmā ca bhūmipa || 11 ||

samavetāni sarvāṇi sa rājyaṃ mahadaśnute |

tadbhavānvṛttasampannaḥ sthitaḥ pathi niratyaye || 12 ||

mitrārthamabhinītārthaṃ yathāvatkartumarhati |

santyajya sarvakarmāṇi mitrārthe yo'nuvartate || 13 ||

sambhramāddhi kṛtotsāhasso'narthairnāvarudhyate |

yastu kālavyatīteṣu mitrakāryeṣu vartate || 14 ||

sa kṛtvā mahato'pyarthānna mitrārthena yujyate |

yadidaṃ mitrakāryaṃ vīra nomitrakāryamarindama || 15 ||

kriyatāṃ rāghavasyaitadvaidehyāḥ parimārgaṇam |

tadidaṃ vīra kāryaṃ te kālātītamarindama || 16 ||

na ca kālamatītaṃ te nivedayati kālavit |

tvaramāṇo'pi sanprājñastava rājanvaśānugaḥ || 17 ||

kulasya hetuḥ sphītasya dīrghabandhuśca rāghavaḥ |

aprameyaprabhāvaśca svayaṃ cāpratimo guṇaiḥ || 18 ||

tasya tvaṃ kuru vai kāryaṃ pūrvaṃ tena kṛtaṃ tava |

harīśvara kapiśreṣṭhānājñāpayitumarhasi || 19 ||

na hi tāvadbhavetkālo vyatītaścodanādṛte |

coditasya hi kāryasya bhavetkālavyatikramaḥ || 20 ||

akarturapi kāryasya bhavānkartā harīśvara kiṃ punaḥ pratikartuste rājyena ca dhanena ca || 21 ||

śaktimānapivikrānto vānararkṣagaṇeśvara |

kartuṃ dāśaratheḥ prītimājñāyāṃ kinna sajjase || 22 ||

kāmaṃ khalu śaraiśśaktassurāsuramahoragān |

vaśe dāśarathiḥ kartuṃ tvatpratijñāṃ hi kāṅkṣate || 23 ||

prāṇatyāgāviśaṅkena kṛtaṃ tena tavapriyam |

tasya mārgāma vaidehīṃ pṛthivyāmapi cāmbare || 24 ||

devadānava gandharvā nasurāssamarudgaṇāḥ |

na ca yakṣā bhayaṃ tasya kuryuḥ kimuta rākṣasāḥ || 25 ||

tadevaṃ śaktiyuktasya pūrvaṃ priyakṛtastava |

rāmasyārhasi piṅgeśa kartuṃ sarvātmanā priyam || 26 ||

nādhastādavanau nāpsu gatirnopari cāmbare |

kasyacitsajjate'smākaṃ kapīśvara tavājñayā || 27 ||

tadājñāpaya kaḥ kiṃ te kuto vāpi vyavasyatu |

harayo'hyapradhṛṣyāste santi koṭyagrato'nagha || 28 ||

tasya tadvacanaṃ śrutvā kāle sādhu nivedanam |

sugrīvassattvasampannaścakāra matimuttamām || 29 ||

sa sandideśābhimataṃ nīlaṃ nityakṛtodyamam |

dikṣu sarvāsu sarveṣāṃ sainyānāmupasaṅgrahe || 30 ||

yathā senā samagrā me yūthapālāśca sarvaśaḥ |

samāgacchantyasaṅgena senāgrāṇi tathā kuru || 31 ||

ye tvantapālāḥ plavagāśśīghragā vyavasāyinaḥ |

samānayantu te sainyaṃ tvaritāśśāsanānmama || 32 ||

svayaṃ cānantaraṃ sainyaṃ bhavānevānupaśyatu |

tripañcarātrādūrdhvaṃ yaḥ prāpnuyānneha vānaraḥ |

tasya prāṇāntiko daṇḍo nātra kāryā vicāraṇā || 33 ||

harīṃśca vṛddhānupayātu sāṅgado bhavānmamājñāmadhikṛtya niścitām |

iti vyavasthāṃ haripuṅgaveśvaro vidhāya veśma praviveśa vīryavān || 34 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye kiṣkindhākāṇḍe ekonatriṃśassargaḥ ||