4.19 Kishkindhakanda - Ekonavimsha Sargah

ॐ

4.19 கிஷ்கிந்தாகாண்ட - ஏகோநவிம்ஶ ஸர்கஃ

Valmiki Tamil

ஶ்ரீமத்வால்மீகீய ராமாயணே கிஷ்கிந்தாகாண்டம் ।

அத ஏகோநவிம்ஶஸ்ஸர்கஃ ।

ஸ வாநரமஹாராஜஶ்ஶயாநஶ்ஶரவிக்ஷதஃ ।

ப்ரத்யுக்தோ ஹேதுமத்வாக்யைர்நோத்தரம் ப்ரத்யபத்யத ॥ 1 ॥

அஶ்மபிஃ ப்ரவிபிந்நாங்கஃ பாதபைராஹதோ ப்ரு'ஶம் ।

ராமபாணேந சாக்ராந்தோ ஜீவிதாந்தே முமோஹ ஸஃ ॥ 2 ॥

தம் பார்யா பாணமோக்ஷேண ராமதத்தேந ஸம்யுகே ।

ஹதம் ப்லவகஶார்தூலம் தாரா ஶுஶ்ராவ வாலிநம் ॥ 3 ॥

ஸா ஸபுத்ராப்ரியம் ஶ்ருத்வா வதம் பர்துஸ்ஸுதாருணம் ।

நிஷ்பபாத ப்ரு'ஶம் தஸ்மாத்விவிதா கிரிகஹ்வராத் ॥ 4 ॥

யே த்வங்கதபரீவாரா வாநரா பீமவிக்ரமாஃ ।

தே ஸகார்முகமாலோக்ய ராமம் த்ரஸ்தாஃ ப்ரதுத்ருவுஃ ॥ 5 ॥

ஸா ததர்ஶ ததஸ்த்ரஸ்தாந்ஹரீநாபததோ ப்ரு'ஶம் ।

யூதாதிவ பரிப்ரஷ்டாந்ம்ரு'காந்நிஹதயூதபாந் ॥ 6 ॥

தாநுவாச ஸமாஸாத்ய துஃகிதாந்துகிதா ஸதீ ।

ராமவித்ராஸிதாந்ஸர்வாநநுபத்தாநிவேஷுபிஃ ॥ 7 ॥

வாநராஃ ராஜஸிம்ஹஸ்ய யஸ்ய யூயம் புரஸ்ஸராஃ ।

தம் விஹாய ஸுஸந்த்ரஸ்தாஃ கஸ்மாத்த்ரவத துர்கதாஃ ॥ 8 ॥

ராஜ்யஹேதோஸ்ஸ சேத்ப்ராதா ப்ராத்ரா ரௌத்ரேண பாதிதஃ ।

ராமேண ப்ரஹிதைரௌத்ரைர்மார்கணைர்தூரபாதிபிஃ ॥ 9 ॥

கபிபத்ந்யா வசஶ்ஶ்ருத்வா கபயஃ காமரூபிணஃ ।

ப்ராப்தகாலமவிக்லிஷ்டமூசுர்வசநமங்கநாம் ॥ 10 ॥

ஜீவபுத்ரே நிவர்தஸ்வ புத்ரம் ரக்ஷஸ்வ சாங்கதம் ।

அந்தகோ ராமரூபேண ஹத்வா நயதி வாலிநம் ॥ 11 ॥

க்ஷிப்தாந் வ்ரு'க்ஷாந்ஸமாவித்ய விபுலாஶ்ச ஶிலாஸ்ததா ।

வாலீ வஜ்ரஸமைர்பாணை ராமேண விநிபாதிதஃ ॥ 12 ॥

அபித்ருதமிதம் ஸர்வம் வித்ருதம் ப்ரஸ்ரு'தம் பலம் ।

அஸ்மிந் ப்லவகஶார்தூலே ஹதே ஶக்ரஸமப்ரபே ॥ 13 ॥

ரக்ஷ்யதாம் நகரத்வாரமங்கதஶ்சாபிஷிச்யதாம் ।

பதஸ்தம் வாலிநஃ புத்ரம் பஜிஷ்யந்தி ப்லவங்கமாஃ ॥ 14 ॥

அதவாऽருசிதம் ஸ்தாநமிஹ தே ருசிராநநே ।

ஆவிஶந்தி ஹி துர்காணி க்ஷிப்ரமந்யாநி வாநராஃ ॥ 15 ॥

அபார்யாஶ்ச ஸபார்யாஶ்ச ஸந்த்யத்ர வநசாரிணஃ ।

லுப்தேப்யோ விப்ரயுக்தேப்யஸ்தேப்யோ நஸ்துமுலம் பயம் ॥ 16 ॥

அல்பாந்தரகதாநாம் து ஶ்ருத்வா வசநமங்கநா ।

ஆத்மநஃ ப்ரதிரூபம் ஸா பபாஷே சாருஹாஸிநீ ॥ 17 ॥

புத்ரேண மம கிம் கார்யம் ராஜ்யேநச கிமாத்மநா ।

கபிஸிம்ஹே மஹாபாகே தஸ்மிந்பர்தரி நஶ்யதி ॥ 18 ॥

பாதமூலம் கமிஷ்யாமி தஸ்யைவாஹம் மஹாத்மநஃ ।

யோऽஸௌ ராமப்ரயுக்தேந ஶரேண விநிபாதிதஃ ॥ 19 ॥

ஏவமுக்த்வா ப்ரதுத்ராவ ருதந்தீ ஶோககர்ஶிதா ।

ஶிரஶ்சோரஶ்ச பாஹுப்யாம் துஃகேந ஸமபித்நதீ ॥ 20 ॥

ஆவ்ரஜந்தீ ததர்ஶாத பதிம் நிபதிதம் புவி ।

ஹந்தாரம் தாநவேந்த்ராணாம் ஸமரேஷ்வநிவர்திநம் ॥ 21 ॥

க்ஷேப்தாரம் பர்வதேந்த்ராணாம் வஜ்ராணாமிவ வாஸவம் ।

மஹாவாதஸமாவிஷ்டம் மஹாமேகௌகநிஸ்ஸ்வநம் ॥ 22 ॥

க்ரதுல்யபராக்ராந்தம் வ்ரு'ஷ்டவேவோபரதம் கநம் ।

நர்தந்தம் நர்ததாம் பீமம் ஶூரம் ஶூரேண பாதிதம் ॥ 23 ॥

ஶார்தூலேநாமிஷஸ்யார்தே ம்ரு'கராஜம் யதாஹதம் ।

அர்சிதம் ஸர்வலோகஸ்ய ஸபதாகம் ஸவேதிகம் ॥ 24 ॥

நாகஹேதோஸ்ஸுபர்ணேந சைத்யமுந்மதிதம் யதா ।

அவஷ்டப்ய ச திஷ்டந்தம் ததர்ஶ தநுருத்தம் ॥ 25 ॥

ராமம் ராமாநுஜம் சைவ பர்துஶ்சைவாநுஜம் ஶுபா ।

தாவதீத்ய ஸமாஸாத்ய பர்தாரம் நிஹதம் ரணே ॥ 26 ॥

ஸமீக்ஷ்ய வ்யதிதா பூமௌ ஸம்ப்ராந்தா நிபபாத ஹ ।

ஸுப்த்வேவ புநருத்தாய ஆர்யபுத்ரேதி ஶோசதீ ॥ 27 ॥

ருரோத ஸா பதிம் த்ரு'ஷ்ட்வா ஸம்வீதம் ம்ரு'த்யுதாமபிஃ ।

தாமவேக்ஷ்ய து ஸுக்ரீவஃ க்ரோஶந்தீம் குரரீமிவ ।

விஷாதமகமத்கஷ்டம் த்ரு'ஷ்ட்வா சாங்கதமாகதம் ॥ 28 ॥

இத்யார்ஷே ஶ்ரீமத்ராமாயணே வால்மீகீய ஆதிகாவ்யே கிஷ்கிந்தாகாண்டே ஏகோநவிம்ஶஸ்ஸர்கஃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe kiṣkindhākāṇḍam |

atha ekonaviṃśassargaḥ |

sa vānaramahārājaśśayānaśśaravikṣataḥ |

pratyukto hetumadvākyairnottaraṃ pratyapadyata || 1 ||

aśmabhiḥ pravibhinnāṅgaḥ pādapairāhato bhṛśam |

rāmabāṇena cākrānto jīvitānte mumoha saḥ || 2 ||

taṃ bhāryā bāṇamokṣeṇa rāmadattena saṃyuge |

hataṃ plavagaśārdūlaṃ tārā śuśrāva vālinam || 3 ||

sā saputrāpriyaṃ śrutvā vadhaṃ bhartussudāruṇam |

niṣpapāta bhṛśaṃ tasmādvividhā girigahvarāt || 4 ||

ye tvaṅgadaparīvārā vānarā bhīmavikramāḥ |

te sakārmukamālokya rāmaṃ trastāḥ pradudruvuḥ || 5 ||

sā dadarśa tatastrastānharīnāpatato bhṛśam |

yūthādiva paribhraṣṭānmṛgānnihatayūthapān || 6 ||

tānuvāca samāsādya duḥkhitāndukhitā satī |

rāmavitrāsitānsarvānanubaddhāniveṣubhiḥ || 7 ||

vānarāḥ rājasiṃhasya yasya yūyaṃ purassarāḥ |

taṃ vihāya susantrastāḥ kasmāddravatha durgatāḥ || 8 ||

rājyahetossa cedbhrātā bhrātrā raudreṇa pātitaḥ |

rāmeṇa prahitairaudrairmārgaṇairdūrapātibhiḥ || 9 ||

kapipatnyā vacaśśrutvā kapayaḥ kāmarūpiṇaḥ |

prāptakālamavikliṣṭamūcurvacanamaṅganām || 10 ||

jīvaputre nivartasva putraṃ rakṣasva cāṅgadam |

antako rāmarūpeṇa hatvā nayati vālinam || 11 ||

kṣiptān vṛkṣānsamāvidhya vipulāśca śilāstathā |

vālī vajrasamairbāṇai rāmeṇa vinipātitaḥ || 12 ||

abhidrutamidaṃ sarvaṃ vidrutaṃ prasṛtaṃ balam |

asmin plavagaśārdūle hate śakrasamaprabhe || 13 ||

rakṣyatāṃ nagaradvāramaṅgadaścābhiṣicyatām |

padasthaṃ vālinaḥ putraṃ bhajiṣyanti plavaṅgamāḥ || 14 ||

athavā'rucitaṃ sthānamiha te rucirānane |

āviśanti hi durgāṇi kṣipramanyāni vānarāḥ || 15 ||

abhāryāśca sabhāryāśca santyatra vanacāriṇaḥ |

lubdhebhyo viprayuktebhyastebhyo nastumulaṃ bhayam || 16 ||

alpāntaragatānāṃ tu śrutvā vacanamaṅganā |

ātmanaḥ pratirūpaṃ sā babhāṣe cāruhāsinī || 17 ||

putreṇa mama kiṃ kāryaṃ rājyenaca kimātmanā |

kapisiṃhe mahābhāge tasminbhartari naśyati || 18 ||

pādamūlaṃ gamiṣyāmi tasyaivāhaṃ mahātmanaḥ |

yo'sau rāmaprayuktena śareṇa vinipātitaḥ || 19 ||

evamuktvā pradudrāva rudantī śokakarśitā |

śiraścoraśca bāhubhyāṃ duḥkhena samabhidhnatī || 20 ||

āvrajantī dadarśātha patiṃ nipatitaṃ bhuvi |

hantāraṃ dānavendrāṇāṃ samareṣvanivartinam || 21 ||

kṣeptāraṃ parvatendrāṇāṃ vajrāṇāmiva vāsavam |

mahāvātasamāviṣṭaṃ mahāmeghaughanissvanam || 22 ||

kratulyaparākrāntaṃ vṛṣṭavevoparataṃ ghanam |

nardantaṃ nardatāṃ bhīmaṃ śūraṃ śūreṇa pātitam || 23 ||

śārdūlenāmiṣasyārthe mṛgarājaṃ yathāhatam |

arcitaṃ sarvalokasya sapatākaṃ savedikam || 24 ||

nāgahetossuparṇena caityamunmathitaṃ yathā |

avaṣṭabhya ca tiṣṭhantaṃ dadarśa dhanuruttam || 25 ||

rāmaṃ rāmānujaṃ caiva bhartuścaivānujaṃ śubhā |

tāvatītya samāsādya bhartāraṃ nihataṃ raṇe || 26 ||

samīkṣya vyathitā bhūmau sambhrāntā nipapāta ha |

suptveva punarutthāya āryaputreti śocatī || 27 ||

ruroda sā patiṃ dṛṣṭvā saṃvītaṃ mṛtyudāmabhiḥ |

tāmavekṣya tu sugrīvaḥ krośantīṃ kurarīmiva |

viṣādamagamatkaṣṭaṃ dṛṣṭvā cāṅgadamāgatam || 28 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye kiṣkindhākāṇḍe ekonaviṃśassargaḥ ||