3.69 Aranyakanda - Ekonasaptatitama Sargah

ॐ

3.69 அரண்யகாண்ட - ஏகோநஸப்ததிதம ஸர்கஃ

Valmiki Tamil

ஶ்ரீமத்வால்மீகீய ராமாயணே அரண்யகாண்டம் ।

அத ஏகோநஸப்ததிதமஸ்ஸர்கஃ ।

க்ரு'த்வைவமுதகம் தஸ்மை ப்ரஸ்திதௌ ராமலக்ஷ்மணௌ ।

அவேக்ஷந்தௌ வநே ஸீதாம் பஶ்சிமாம் ஜக்மதுர்திஶம் ॥ 1 ॥

தௌ திஶம் தக்ஷிணாம் கத்வா ஶரசாபாஸிதாரிணௌ ।

அவிப்ரஹதமைக்ஷ்வாகௌ பந்தாநம் ப்ரதிபேததுஃ ॥ 2 ॥

குல்மைர்வ்ரு'க்ஷைஶ்ச பஹுபிர்லதாபிஶ்ச ப்ரவேஷ்டிதம் ।

ஆவ்ரு'தம் ஸர்வதோ துர்கம் கஹநம் கோரதர்ஶநம் ॥ 3 ॥

வ்யதிக்ரம்ய து வேகேந வ்யாலஸிம்ஹநிஷேவிதம் ।

ஸுபீமம் தந்மஹாரண்யம் வ்யதியாதௌ மஹாபலௌ ॥ 4 ॥

ததஃ பரம் ஜநஸ்தாநாதத்ரிக்ரோஶம் கம்ய ராகவௌ ।

க்ரௌஞ்சாரண்யம் விவிஶதுர்கஹநம் தௌ மஹௌஜஸௌ ॥ 5 ॥

நாநாமேககநப்ரக்யம் ப்ரஹ்ரு'ஷ்டமிவ ஸர்வதஃ ।

நாநாபக்ஷிகணைர்யுக்தம் நாநாவ்யாலம்ரு'கைர்யுதம் ॥ 6 ॥

தித்ரு'க்ஷமாணௌ வைதேஹீம் தத்வநம் தௌ விசிக்யதுஃ ।

தத்ர தத்ராவதிஷ்டந்தௌ ஸீதாஹரணகர்ஶிதௌ ॥ 7 ॥

ததஃ பூர்வேண தௌ கத்வா த்ரிக்ரோஶம் ப்ராதரௌ ததா ।

க்ரௌஞ்சாரண்யமதிக்ரம்ய மதங்காஶ்ரமமந்தரா ॥ 8 ॥

த்ரு'ஷ்ட்வா து தத்வநம் கோரம் பஹுபீமம்ரு'கத்விஜம் ।

நநாஸத்த்வஸமாகீர்ணம் ஸர்வம் கஹநபாதபம் ॥ 9 ॥

தத்ரு'ஶாதே து தௌ தத்ர தரீம் தஶரதாத்மஜௌ ।

பாதாலஸமகம்பீராம் தமஸா நித்யஸம்வ்ரு'தாம் ॥ 10 ॥

ஆஸாத்ய தௌ நரவ்யாக்ரௌ தர்யாஸ்தஸ்யாவிதூரதஃ ।

தத்ரு'ஶாதே மஹாரூபாம் ராக்ஷஸீம் விக்ரு'தாநநாம் ॥ 11 ॥

பயதாமல்பஸத்த்வாநாம் பீபத்ஸாம் ரௌத்ரதர்ஶநாம் ।

லம்போதரீம் தீக்ஷ்ணதம்ஷ்ட்ராம் கராலீம் பருஷத்வசம் ॥ 12 ॥

பக்ஷயந்தீம் ம்ரு'காந்பீமாந்விகடாம் முக்தமூர்தஜாம் ।

ப்ரைக்ஷேதாம் தௌ ததஸ்தத்ர ப்ராதரௌ ராமலக்ஷ்மணௌ ॥ 13 ॥

ஸா ஸமாஸாத்ய தௌ வீரௌ வ்ரஜந்தம் ப்ராதுரக்ரதஃ ।

ஏஹி ரம்ஸ்யாவஹேத்யுக்த்வா ஸமாலம்பத லக்ஷ்மணம் ॥ 14 ॥

உவாச சைநம் வசநம் ஸௌமித்ரிமுபகூஹ்ய ஸா ।

அஹம் த்வயோமுகீ நாம லப்தா தே த்வமஸி ப்ரியஃ ॥ 15 ॥

நாத பர்வதகூடேஷு நதீநாம் புலிநேஷு ச ।

ஆயுஶ்ஶேஷமிமம் வீர த்வம் மயா ஸஹ ரம்ஸ்யஸே ॥ 16 ॥

ஏவமுக்தஸ்து குபிதஃ கட்கமுத்த்ரு'த்ய லக்ஷ்மணஃ ।

கர்ணநாஸாஸ்தநம் தஸ்யா நிசகர்தாரிஸூதநஃ ॥ 17 ॥

கர்ணநாஸே நிக்ரு'த்தே து விஸ்வரம் ஸா விநத்ய ச ।

யதாகதம் ப்ரதுத்ராவ ராக்ஷஸீ பீமதர்ஶநா ॥ 18 ॥

தஸ்யாம் கதாயாம் கஹநம் வ்ரஜந்தௌ வநமோஜஸா ।

ஆஸேததுரமித்ரக்நௌ ப்ராதரௌ ராமலக்ஷ்மணௌ ॥ 19 ॥

லக்ஷ்மணஸ்து மஹாதேஜாஸ்ஸத்த்வவாந் ஶீலவாந் ஶுசிஃ ।

அப்ரவீத்ப்ராஞ்ஜலிர்வாக்யம் ப்ராதரம் தீப்ததேஜஸம் ॥ 20 ॥

ஸ்பந்ததே ச த்ரு'டம் பாஹுருத்விக்நமிவ மே மநஃ ।

ப்ராயஶஶ்சாப்யநிஷ்டாநி நிமித்தாந்யுபலக்ஷயே ॥ 21 ॥

தஸ்மாத்ஸஜ்ஜீபவார்ய த்வம் குருஷ்வ வசநம் ஹிதம் ।

மமைவ ஹி நிமித்தாநி ஸத்யஶ்ஶம்ஸந்தி ஸம்ப்ரமம் ॥ 22 ॥

ஏஷ வஞ்சுலகோ நாம பக்ஷீ பரமதாருணஃ ।

ஆவயோர்விஜயம் யுத்தே ஶம்ஸந்நிவ விநர்ததி ॥ 23 ॥

தயோரந்வேஷதோரேவம் ஸர்வம் தத்வநமோஜஸா ।

ஸஞ்ஜஜ்ஞே விபுலஃ ஶப்தோ ப்ரபஞ்ஜந்நிவ தத்வநம் ॥ 24 ॥

ஸம்வேஷ்டிதமிவாத்யர்தம் ககநம் மாதரிஶ்வநா ।

வநஸ்ய தஸ்ய ஶப்தோऽபூத்திவமாபூரயந்நிவ ॥ 25 ॥

தம் ஶப்தம் காங்க்ஷமாணஸ்து ராமஃ கக்ஷே ஸஹாநுஜஃ ।

ததர்ஶ ஸுமஹாகாயம் ராக்ஷஸம் விபுலோதரம் ॥ 26 ॥

ஆஸேததுஸ்ததஸ்தத்ர தாவுபௌ ப்ரமுகே ஸ்திதம் ।

விவ்ரு'த்தமஶிரோக்ரீவம் கபந்தமுதரே முகம் ॥ 27 ॥

ரோமபிர்நிசிதைஸ்தீக்ஷ்ணைர்மஹாகிரிமிவோச்ரிதம் ।

நீலமேகநிபம் ரௌத்ரம் மேகஸ்தநிதநிஸ்வநம் ॥ 28 ॥

அக்நிஜ்வாலாநிகாஶேந லலாடஸ்தேந தீப்யதா ।

மஹாபக்ஷ்மேண பிங்கேந விபுலேநாயதேந ச ॥ 29 ॥

ஏகேநோரஸி கோரேண நயநேநாஶுதர்ஶிநா ।

மஹாதம்ஷ்ட்ரோபபந்நம் தல்லேலிஹாநம் மஹாமுகம் ॥ 30 ॥

பக்ஷயந்தம் மஹாகோராந்ரு'க்ஷஸிம்ஹம்ரு'கத்விபாந் ।

கோரௌ புஜௌ விகுர்வாணமுபௌ யோஜநமாயதௌ ॥ 31 ॥

கராப்யாம் விவிதாந்க்ரு'ஹ்யரு'க்ஷாந்பக்ஷிகணாந்ம்ரு'காந் ।

ஆகர்ஷந்தம் விகர்ஷந்தமநேகாந்ம்ரு'கயூதபாந் ॥ 32 ॥

ஸ்திதமாவ்ரு'த்ய பந்தாநம் தயோர்ப்ராத்ரோஃ ப்ரபந்நயோஃ ।

அத தௌ ஸமபிக்ரம்ய க்ரோஶமாத்ரே ததர்ஶதுஃ ॥ 33 ॥

மஹாந்தம் தாருணம் பீமம் கபந்தம் புஜஸம்வ்ரு'ம் ।

கபந்தமிவ ஸம்ஸ்தாநாததிகோரப்ரதர்ஶநம் ॥ 34 ॥

ஸ மஹாபாஹுரத்யர்தம் ப்ரஸார்ய விபுலௌ புஜௌ ।

ஜக்ராஹ ஸஹிதாவேவ ராகவௌ பீடயந்பலாத் ॥ 35 ॥

கட்கிநௌ த்ரு'டதந்வாநௌ திக்மதேஜோவபுர்தரௌ ।

ப்ராதரௌ விவஶம் ப்ராப்தௌ க்ரு'ஷ்யமாணௌ மஹாபலௌ ॥ 36 ॥

தத்ர தைர்யேண ஶூரஸ்து ராகவோ நைவ விவ்யதே ।

பால்யாதநாஶ்ரயத்வாச்ச லக்ஷ்மணஸ்த்வதிவிவ்யதே ॥ 37 ॥

உவாச ஸ விஷண்ணஸ்ஸந்ராகவம் ராகவாநுஜஃ ।

பஶ்ய மாம் வீர விவஶம் ராக்ஷஸஸ்ய வஶம் கதம் ॥ 38 ॥

மயைகேந விநிர்யுக்தஃ பரிமுஞ்சஸ்வ ராகவ ।

மாம் ஹி பூதபலிம் தத்வா பலாயஸ்வ யதாஸுகம் ॥ 39 ॥

அதிகந்தாஸி வைதேஹீமசிரேணேதி மே மதிஃ ।

ப்ரதிலப்ய ச காகுத்ஸ்த பித்ரு'பைதாமஹீம் மஹீம் ॥ 40 ॥

தத்ர மாம் ராம ராஜ்யஸ்தஸ்ஸ்மர்துமர்ஹஸி ஸர்வதா ।

லக்ஷ்மணேநைவமுக்தஸ்து ராமஸ்ஸௌமித்ரிமப்ரவீத் ॥ 41 ॥

மா ஸ்ம த்ராஸம் க்ரு'தா வீர ந ஹி த்வாத்ரு'க்விஷீததி ।

ஏதஸ்மிந்நந்தரே க்ரூரோ ப்ராதரௌ ராமலக்ஷ்மணௌ ॥ 42 ॥

பப்ரச்ச கநநிர்கோஷஃ கபந்தோ தாநவோத்தமஃ ।

கௌ யுவாம் வ்ரு'ஷபஸ்கந்தௌ மஹாகட்கதநுர்தரௌ ॥ 43 ॥

கோரம் தேஶமிமம் ப்ராப்தௌ மம பக்ஷாவுபஸ்திதௌ ।

வததம் கார்யமிஹ வாம் கிமர்தம் சாகதௌ யுவாம் ॥ 44 ॥

இமம் தேஶமநுப்ராப்தௌ க்ஷுதார்தஸ்யேஹ திஷ்டதஃ ।

ஸபாணசாபகட்கௌ ச தீக்ஷ்ணஶ்ரு'ங்காவிவர்ஷபௌ ॥ 45 ॥

மமாஸ்யமநுஸம்ப்ராப்தௌ துர்லபம் ஜீவிதம் புநஃ ।

தஸ்ய தத்வசநம் ஶ்ருத்வா கபந்தஸ்ய துராத்மநஃ ॥ 46 ॥

உவாச லக்ஷ்மணம் ராமோ முகேந பரிஶுஷ்யதா ।

க்ரு'ச்ச்ராத் க்ரு'ச்ச்ரதரம் ப்ராப்ய தாருணம் ஸத்யவிக்ரமஃ ॥ 47 ॥

வ்யஸநம் ஜீவிதாந்தாய ப்ராப்தமப்ராப்ய தாம் ப்ரியாம் ।

காலஸ்ய ஸுமஹத்வீர்யம் ஸர்வபூதேஷு லக்ஷ்மண ॥ 48 ॥

த்வாம் ச மாம் ச நரவ்யாக்ர வ்யஸநைஃ பஶ்ய மோஹிதௌ ।

நாதிபாரோஸ்தி காலஸ்ய ஸர்வபூதேஷு லக்ஷ்மண ॥ 49 ॥

ஶூராஶ்ச பலவந்தஶ்ச க்ரு'தாஸ்த்ராஶ்ச ரணாஜிரே ।

காலாபிபந்நாஸ்ஸீதந்தி யதா வாலுகஸேதவஃ ॥ 50 ॥

இதி ப்ருவாணோ த்ரு'டஸத்யவிக்ரமோ மஹாயஶா தாஶரதிஃ ப்ரதாபவாந் ।

அவேக்ஷ்ய ஸௌமித்ரிமுதக்ரபௌருஷம் ஸ்திராம் ததா ஸ்வாம் மதிமாத்மநாऽகரோத் ॥ 51 ॥

இத்யார்ஷே ஶ்ரீமத்ராமாயணே வால்மீகீய ஆதிகாவ்யே அரண்யகாண்டே ஏகோநஸப்ததிதமஸ்ஸர்கஃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |

atha ekonasaptatitamassargaḥ |

kṛtvaivamudakaṃ tasmai prasthitau rāmalakṣmaṇau |

avekṣantau vane sītāṃ paścimāṃ jagmaturdiśam || 1 ||

tau diśaṃ dakṣiṇāṃ gatvā śaracāpāsidhāriṇau |

aviprahatamaikṣvākau panthānaṃ pratipedatuḥ || 2 ||

gulmairvṛkṣaiśca bahubhirlatābhiśca praveṣṭitam |

āvṛtaṃ sarvato durgaṃ gahanaṃ ghoradarśanam || 3 ||

vyatikramya tu vegena vyālasiṃhaniṣevitam |

subhīmaṃ tanmahāraṇyaṃ vyatiyātau mahābalau || 4 ||

tataḥ paraṃ janasthānātatrikrośaṃ gamya rāghavau |

krauñcāraṇyaṃ viviśaturgahanaṃ tau mahaujasau || 5 ||

nānāmeghaghanaprakhyaṃ prahṛṣṭamiva sarvataḥ |

nānāpakṣigaṇairyuktaṃ nānāvyālamṛgairyutam || 6 ||

didṛkṣamāṇau vaidehīṃ tadvanaṃ tau vicikyatuḥ |

tatra tatrāvatiṣṭhantau sītāharaṇakarśitau || 7 ||

tataḥ pūrveṇa tau gatvā trikrośaṃ bhrātarau tadā |

krauñcāraṇyamatikramya mataṅgāśramamantarā || 8 ||

dṛṣṭvā tu tadvanaṃ ghoraṃ bahubhīmamṛgadvijam |

nanāsattvasamākīrṇaṃ sarvaṃ gahanapādapam || 9 ||

dadṛśāte tu tau tatra darīṃ daśarathātmajau |

pātālasamagambhīrāṃ tamasā nityasaṃvṛtām || 10 ||

āsādya tau naravyāghrau daryāstasyāvidūrataḥ |

dadṛśāte mahārūpāṃ rākṣasīṃ vikṛtānanām || 11 ||

bhayadāmalpasattvānāṃ bībhatsāṃ raudradarśanām |

lambodarīṃ tīkṣṇadaṃṣṭrāṃ karālīṃ paruṣatvacam || 12 ||

bhakṣayantīṃ mṛgānbhīmānvikaṭāṃ muktamūrdhajām |

praikṣetāṃ tau tatastatra bhrātarau rāmalakṣmaṇau || 13 ||

sā samāsādya tau vīrau vrajantaṃ bhrāturagrataḥ |

ehi raṃsyāvahetyuktvā samālambata lakṣmaṇam || 14 ||

uvāca cainaṃ vacanaṃ saumitrimupagūhya sā |

ahaṃ tvayomukhī nāma labdhā te tvamasi priyaḥ || 15 ||

nātha parvatakūṭeṣu nadīnāṃ pulineṣu ca |

āyuśśeṣamimaṃ vīra tvaṃ mayā saha raṃsyase || 16 ||

evamuktastu kupitaḥ khaḍgamuddhṛtya lakṣmaṇaḥ |

karṇanāsāstanaṃ tasyā nicakartārisūdanaḥ || 17 ||

karṇanāse nikṛtte tu visvaraṃ sā vinadya ca |

yathāgataṃ pradudrāva rākṣasī bhīmadarśanā || 18 ||

tasyāṃ gatāyāṃ gahanaṃ vrajantau vanamojasā |

āsedaturamitraghnau bhrātarau rāmalakṣmaṇau || 19 ||

lakṣmaṇastu mahātejāssattvavān śīlavān śuciḥ |

abravītprāñjalirvākyaṃ bhrātaraṃ dīptatejasam || 20 ||

spandate ca dṛḍhaṃ bāhurudvignamiva me manaḥ |

prāyaśaścāpyaniṣṭāni nimittānyupalakṣaye || 21 ||

tasmātsajjībhavārya tvaṃ kuruṣva vacanaṃ hitam |

mamaiva hi nimittāni sadyaśśaṃsanti sambhramam || 22 ||

eṣa vañculako nāma pakṣī paramadāruṇaḥ |

āvayorvijayaṃ yuddhe śaṃsanniva vinardati || 23 ||

tayoranveṣatorevaṃ sarvaṃ tadvanamojasā |

sañjajñe vipulaḥ śabdo prabhañjanniva tadvanam || 24 ||

saṃveṣṭitamivātyarthaṃ gaganaṃ mātariśvanā |

vanasya tasya śabdo'bhūddivamāpūrayanniva || 25 ||

taṃ śabdaṃ kāṅkṣamāṇastu rāmaḥ kakṣe sahānujaḥ |

dadarśa sumahākāyaṃ rākṣasaṃ vipulodaram || 26 ||

āsedatustatastatra tāvubhau pramukhe sthitam |

vivṛddhamaśirogrīvaṃ kabandhamudare mukham || 27 ||

romabhirnicitaistīkṣṇairmahāgirimivochritam |

nīlameghanibhaṃ raudraṃ meghastanitanisvanam || 28 ||

agnijvālānikāśena lalāṭasthena dīpyatā |

mahāpakṣmeṇa piṅgena vipulenāyatena ca || 29 ||

ekenorasi ghoreṇa nayanenāśudarśinā |

mahādaṃṣṭropapannaṃ tallelihānaṃ mahāmukham || 30 ||

bhakṣayantaṃ mahāghorānṛkṣasiṃhamṛgadvipān |

ghorau bhujau vikurvāṇamubhau yojanamāyatau || 31 ||

karābhyāṃ vividhāngṛhyaṛkṣānpakṣigaṇānmṛgān |

ākarṣantaṃ vikarṣantamanekānmṛgayūthapān || 32 ||

sthitamāvṛtya panthānaṃ tayorbhrātroḥ prapannayoḥ |

atha tau samabhikramya krośamātre dadarśatuḥ || 33 ||

mahāntaṃ dāruṇaṃ bhīmaṃ kabandhaṃ bhujasaṃvṛm |

kabandhamiva saṃsthānādatighorapradarśanam || 34 ||

sa mahābāhuratyarthaṃ prasārya vipulau bhujau |

jagrāha sahitāveva rāghavau pīḍayanbalāt || 35 ||

khaḍginau dṛḍhadhanvānau tigmatejovapurdharau |

bhrātarau vivaśaṃ prāptau kṛṣyamāṇau mahābalau || 36 ||

tatra dhairyeṇa śūrastu rāghavo naiva vivyathe |

bālyādanāśrayatvācca lakṣmaṇastvativivyathe || 37 ||

uvāca sa viṣaṇṇassanrāghavaṃ rāghavānujaḥ |

paśya māṃ vīra vivaśaṃ rākṣasasya vaśaṃ gatam || 38 ||

mayaikena viniryuktaḥ parimuñcasva rāghava |

māṃ hi bhūtabaliṃ datvā palāyasva yathāsukham || 39 ||

adhigantāsi vaidehīmacireṇeti me matiḥ |

pratilabhya ca kākutstha pitṛpaitāmahīṃ mahīm || 40 ||

tatra māṃ rāma rājyasthassmartumarhasi sarvadā |

lakṣmaṇenaivamuktastu rāmassaumitrimabravīt || 41 ||

mā sma trāsaṃ kṛthā vīra na hi tvādṛgviṣīdati |

etasminnantare krūro bhrātarau rāmalakṣmaṇau || 42 ||

papraccha ghananirghoṣaḥ kabandho dānavottamaḥ |

kau yuvāṃ vṛṣabhaskandhau mahākhaḍgadhanurdharau || 43 ||

ghoraṃ deśamimaṃ prāptau mama bhakṣāvupasthitau |

vadataṃ kāryamiha vāṃ kimarthaṃ cāgatau yuvām || 44 ||

imaṃ deśamanuprāptau kṣudhārtasyeha tiṣṭhataḥ |

sabāṇacāpakhaḍgau ca tīkṣṇaśṛṅgāvivarṣabhau || 45 ||

mamāsyamanusamprāptau durlabhaṃ jīvitaṃ punaḥ |

tasya tadvacanaṃ śrutvā kabandhasya durātmanaḥ || 46 ||

uvāca lakṣmaṇaṃ rāmo mukhena pariśuṣyatā |

kṛcchrāt kṛcchrataraṃ prāpya dāruṇaṃ satyavikramaḥ || 47 ||

vyasanaṃ jīvitāntāya prāptamaprāpya tāṃ priyām |

kālasya sumahadvīryaṃ sarvabhūteṣu lakṣmaṇa || 48 ||

tvāṃ ca māṃ ca naravyāghra vyasanaiḥ paśya mohitau |

nātibhārosti kālasya sarvabhūteṣu lakṣmaṇa || 49 ||

śūrāśca balavantaśca kṛtāstrāśca raṇājire |

kālābhipannāssīdanti yathā vālukasetavaḥ || 50 ||

iti bruvāṇo dṛḍhasatyavikramo mahāyaśā dāśarathiḥ pratāpavān |

avekṣya saumitrimudagrapauruṣaṃ sthirāṃ tadā svāṃ matimātmanā'karot || 51 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe ekonasaptatitamassargaḥ ||