3.45 Aranyakanda - Panchachatvarimsha Sargah

ॐ

3.45 அரண்யகாண்ட - பஞ்சசத்வாரிம்ஶ ஸர்கஃ

Valmiki Tamil

ஶ்ரீமத்வால்மீகீய ராமாயணே அரண்யகாண்டம் ।

அத பஞ்சசத்வாரிம்ஶஸ்ஸர்கஃ ।

ஆர்தஸ்வரம் து தம் பர்துர்விஜ்ஞாய ஸத்ரு'ஶம் வநே ।

உவாச லக்ஷ்மணம் ஸீதா கச்ச ஜீநீஹி ராகவம் ॥ 1 ॥

ந ஹி மே ஹ்ரு'தயம் ஸ்தாநே ஜீவிதம் வாऽவதிஷ்டதி ।

க்ரோஶதஃ பரமார்தஸ்ய ஶ்ருதஶ்ஶப்தோ மயா ப்ரு'ஶம் ॥ 2 ॥

ஆக்ரந்தமாநம் து வநே ப்ராதரம் த்ராதுமர்ஹஸி ।

தம் க்ஷிப்ரமபிதாவ த்வம் ப்ராதரம் ஶரணைஷிணம் ॥ 3 ॥

ரக்ஷஸாம் வஶமாபந்நம் ஸிம்ஹாநாமிவ கோவ்ரு'ஷம் ।

ந ஜகாம ததோக்தஸ்து ப்ராதுராஜ்ஞாய ஶாஸநம் ॥ 4 ॥

தமுவாச ததஸ்தத்ர குபிதா ஜநகாத்மஜா ।

ஸௌமித்ரே மித்ரரூபேண ப்ராதுஸ்த்வமஸி ஶத்ருவத் ॥ 5 ॥

யஸ்த்வமஸ்யாமவஸ்தாயாம் ப்ராதரம் நாபிபத்ஸ்யஸே ।

இச்சஸி த்வம் விநஶ்யந்தம் ராமம் லக்ஷ்மண மத்க்ரு'தே ॥ 6 ॥

லோபாத்த்வம் மத்க்ரு'தே நூநம் நாநுகச்சஸி ராகவம் ।

வ்யஸநம் தே ப்ரியம் மந்யே ஸ்நேஹோ ப்ராதரிநாஸ்திதே ॥ 7 ॥

தேந திஷ்டஸி விஶ்ரப்தந்தமபஶ்யந்மஹாத்யுதிம் ।

கிம் ஹி ஸம்ஶயமாபந்நே தஸ்மிந்நிஹ மயா பவேத் ॥ 8 ॥

கர்தவ்யமிஹ திஷ்டந்த்யா யத்ப்ரதாநஸ்த்வமாகதஃ ।

இதி ப்ருவாணாம் வைதேஹீம் பாஷ்பஶோகபரிப்லுதாம் ॥ 9 ॥

அப்ரவீல்லக்ஷ்மணஸ்த்ரஸ்தாம் ஸீதாம் ம்ரு'கவதூமிவ ।

பந்நகாஸுரகந்தர்வதேவமாநுஷராக்ஷஸைஃ ॥ 10 ॥

அஶக்யஸ்தவ வைதேஹி பர்தா ஜேதும் ந ஸம்ஶயஃ ।

தேவி தேவமநுஷ்யேஷு கந்தர்வேஷு பதத்ரிஷு ॥ 11 ॥

ராக்ஷஸேஷு பிஶாசேஷு கிந்நரேஷு ம்ரு'கேஷு ச ।

தாநவேஷு ச கோரேஷு ஸ ந வித்யேத ஶோபநே ॥ 12 ॥

யோ ராமம் ப்ரதியுத்யேத ஸமரே வாஸவோபமம் ।

அவத்யஸ்ஸமரே ராமோ நைவம் த்வம் வக்துமர்ஹஸி ॥ 13 ॥

ந த்வாமஸ்மிந்வநே ஹாதுமுத்ஸஹே ராகவம் விநா ।

அநிவார்யம் பலம் தஸ்ய பலைர்பலவதாமபி ॥ 14 ॥

த்ரிபிர்லோகைஸ்ஸமுத்யுக்தைஸ்ஸேஶ்வரைரபி ஸாமரைஃ ।

ஹ்ரு'தயம் நிர்வ்ரு'தம் தேऽஸ்துஸந்தாபஸ்த்யஜ்யதாமயம் ॥ 15 ॥

ஆகமிஷ்யதி தே பர்தா ஶ்ரீக்ரம் ஹத்வா ம்ரு'கோத்தமம் ।

ந ச தஸ்ய ஸ்வரோ வ்யக்தம் மாயயா கேந சித்க்ரு'தஃ ।

கந்தர்வநகரப்ரக்யா மாயா ஸா தஸ்ய ரக்ஷஸஃ ॥ 16 ॥

ந்யாஸபூதாஸி வைதேஹி ந்யஸ்தா மயி மஹாத்மநா ॥ 17 ॥

ராமேண த்வம் வராரோஹே ந த்வாம் த்யக்துமிஹோத்ஸஹே ।

க்ரு'தவைராஶ்ச வைதேஹி வயமேதைர்நிஶாசரைஃ ॥ 18 ॥

கரஸ்ய நிதநாதேவ ஜநஸ்தாநவதம் ப்ரதி ।

ராக்ஷஸா விவிதா வாசோ விஸ்ரு'ஜந்தி மஹாவநே ॥ 19 ॥

ஹிம்ஸாவிஹாரா வைதேஹி ந சிந்தயிதுமர்ஹஸி ।

லக்ஷ்மணேநைவமுக்தா ஸா க்ருத்தா ஸம்ரக்தலோசநா ॥ 20 ॥

அப்ரவீத்பருஷம் வாக்யம் லக்ஷ்மணம் ஸத்யவாதிநம் ।

அநார்யாகரணாரம்ப ந்ரு'ஶம்ஸ குலபாம்ஸந ॥ 21 ॥

அஹம் தவ ப்ரியம் மந்யே ராமஸ்ய வ்யஸநம் மஹத் ।

ராமஸ்ய வ்யஸநம் த்ரு'ஷ்ட்வா தேநைதாநி ப்ரபாஷஸே ॥ 22 ॥

நைதச்சித்ரம் ஸபத்நேஷு பாபம் லக்ஷ்மண யத்பவேத் ।

த்வத்விதேஷு ந்ரு'ஶம்ஸேஷு நித்யம் ப்ரச்சந்நசாரிஷு ॥ 23 ॥

ஸுதுஷ்டஸ்த்வம் வநே ராமமேகமேகோऽநுகச்சஸி ।

மம ஹேதோஃ ப்ரதிச்சந்நஃ ப்ரயுக்தோபரதேந வா ॥ 24 ॥

தந்நஸித்யதி ஸௌமித்ரே தவ வா பரதஸ்ய வா ।

கதமிந்தீவரஶ்யாமம் பத்மபத்ரநிபேக்ஷணம் ॥ 25 ॥

உபஸம்ஶ்ரித்ய பர்தாரம் காமயேயம் ப்ரு'தக்ஜநம் ।

ஸமக்ஷம் தவ ஸௌமித்ரே ப்ராணாம்ஸ்த்யக்ஷே ந ஸம்ஶயஃ ।

ராமம் விநா க்ஷணமபி ந ஹி ஜீவாமி பூதலே ॥ 26 ॥

இத்யுக்தஃ பருஷம் வாக்யம் ஸீதயா ரோமஹர்ஷணம் ॥ 27 ॥

அப்ரவீல்லக்ஷ்மணஸ்ஸீதாம் ப்ராஞ்ஜலிர்விஜிதேந்த்ரியஃ ।

உத்தரம் நோத்ஸஹே வக்தும் தைவதம் பவதீ மம ॥ 28 ॥

வாக்யமப்ரதிரூபம் து ந சித்ரம் ஸ்த்ரீஷு மைதிலி ।

ஸ்வபாவஸ்த்வேஷ நாரீணாமேவம் லோகேஷு த்ரு'ஶ்யதே ॥ 29 ॥

விமுக்ததர்மாஶ்சபலாஸ்தீக்ஷ்ணா பேதகராஃ ஸ்த்ரியஃ ।

ந ஸஹே ஹீத்ரு'ஶம் வாக்யம் வைதேஹி ஜநகாத்மஜே ॥ 30 ॥

ஶ்ரோத்ரயோருபயோர்மேத்ய தப்தநாராசஸந்நிபம் ।

உபஶ்ரு'ண்வந்து மே ஸர்வே ஸாக்ஷிபூதா வநேசராஃ ॥ 31 ॥

ந்யாயவாதீ யதாந்யாயமுக்தோऽஹம் பருஷம் த்வயா ।

திக்த்வாமத்ய ப்ரணஶ்ய த்வம் யந்மாமேவம் விஶங்கஸே ।

ஸ்த்ரீத்வலதுஷ்டம் ஸ்வபாவேந குருவாக்யே வ்யவஸ்திதம் ॥ 32 ॥

கமிஷ்யே யத்ர காகுத்ஸ்த ஸ்வஸ்தி தேऽஸ்து வராநநே ॥ 33 ॥

ரக்ஷந்து த்வாம் விஶாலாக்ஷி ஸமக்ரா வநதேவதாஃ ।

நிமித்தாநி ச கோராணி யாநி ப்ராதுர்பவந்தி மே ॥ 34 ॥

அபி த்வாம் ஸஹ ராமேண பஶ்யேயம் புநராகதஃ ।

ந வேத்யேதந்ந ஜாநாமி வைதேஹி ஜநகாத்மஜே ॥ 35 ॥

லக்ஷ்மணேநைவமுக்தா ஸா ருதந்தீ ஜநகாத்மஜா ।

ப்ரத்யுவாச ததோ வாக்யம் தீவ்ரம் பாஷ்பபரிப்லுதா ॥ 36 ॥

கோதாவரீம் ப்ரவேக்ஷ்யாமி விநா ராமேண லக்ஷ்மண ।

அபந்திஷ்யேऽதவா த்யக்ஷ்யே விஷமே தேஹமாத்மநஃ ॥ 37 ॥

பிபாம்யஹம் விஷம் தீக்ஷ்ணம் ப்ரவேக்ஷ்யாமி ஹுதாஶநம் ।

ந த்வஹம் ராகவாதந்யம் பதாபி புருஷம் ஸ்ப்ரு'ஶே ॥ 38 ॥

இதி லக்ஷ்மணமாக்ருஶ்ய ஸீதா துஃகஸமந்விதா ।

பாணிப்யாம் ருததீ துஃகாதுதரம் ப்ரஜகாந ஹ ॥ 39 ॥

தாமார்தரூபாம் விமநா ருதந்தீம் ஸௌமித்ரிராலோக்ய விஶாலநேத்ராம் ।

ஆஶ்வாஸயாமாஸ ந சைவ பர்து ஸ்தம் ப்ராதரங்கிஞ்சிதுவாச ஸீதா ॥ 40 ॥

ததஸ்து ஸீதாமபிவாத்ய லக்ஷ்மணஃ க்ரு'தாஞ்ஜலிஃ கிஞ்சிதபிப்ரணம்ய ச ।

அந்வீக்ஷமாணோ பஹுஶஶ்ச மைதிலீம் ஜகாம ராமஸ்ய ஸமீபமாத்மவாந் ॥ 41 ॥

இத்யார்ஷே ஶ்ரீமத்ராமாயணே வால்மீகீய ஆதிகாவ்யே அரண்யகாண்டே பஞ்சசத்வாரிம்ஶஸ்ஸர்கஃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |

atha pañcacatvāriṃśassargaḥ |

ārtasvaraṃ tu taṃ bharturvijñāya sadṛśaṃ vane |

uvāca lakṣmaṇaṃ sītā gaccha jīnīhi rāghavam || 1 ||

na hi me hṛdayaṃ sthāne jīvitaṃ vā'vatiṣṭhati |

krośataḥ paramārtasya śrutaśśabdo mayā bhṛśam || 2 ||

ākrandamānaṃ tu vane bhrātaraṃ trātumarhasi |

taṃ kṣipramabhidhāva tvaṃ bhrātaraṃ śaraṇaiṣiṇam || 3 ||

rakṣasāṃ vaśamāpannaṃ siṃhānāmiva govṛṣam |

na jagāma tathoktastu bhrāturājñāya śāsanam || 4 ||

tamuvāca tatastatra kupitā janakātmajā |

saumitre mitrarūpeṇa bhrātustvamasi śatruvat || 5 ||

yastvamasyāmavasthāyāṃ bhrātaraṃ nābhipatsyase |

icchasi tvaṃ vinaśyantaṃ rāmaṃ lakṣmaṇa matkṛte || 6 ||

lobhāttvaṃ matkṛte nūnaṃ nānugacchasi rāghavam |

vyasanaṃ te priyaṃ manye sneho bhrātarināstite || 7 ||

tena tiṣṭhasi viśrabdhantamapaśyanmahādyutim |

kiṃ hi saṃśayamāpanne tasminniha mayā bhavet || 8 ||

kartavyamiha tiṣṭhantyā yatpradhānastvamāgataḥ |

iti bruvāṇāṃ vaidehīṃ bāṣpaśokapariplutām || 9 ||

abravīllakṣmaṇastrastāṃ sītāṃ mṛgavadhūmiva |

pannagāsuragandharvadevamānuṣarākṣasaiḥ || 10 ||

aśakyastava vaidehi bhartā jetuṃ na saṃśayaḥ |

devi devamanuṣyeṣu gandharveṣu patatriṣu || 11 ||

rākṣaseṣu piśāceṣu kinnareṣu mṛgeṣu ca |

dānaveṣu ca ghoreṣu sa na vidyeta śobhane || 12 ||

yo rāmaṃ pratiyudhyeta samare vāsavopamam |

avadhyassamare rāmo naivaṃ tvaṃ vaktumarhasi || 13 ||

na tvāmasminvane hātumutsahe rāghavaṃ vinā |

anivāryaṃ balaṃ tasya balairbalavatāmapi || 14 ||

tribhirlokaissamudyuktaisseśvarairapi sāmaraiḥ |

hṛdayaṃ nirvṛtaṃ te'stusantāpastyajyatāmayam || 15 ||

āgamiṣyati te bhartā śrīghraṃ hatvā mṛgottamam |

na ca tasya svaro vyaktaṃ māyayā kena citkṛtaḥ |

gandharvanagaraprakhyā māyā sā tasya rakṣasaḥ || 16 ||

nyāsabhūtāsi vaidehi nyastā mayi mahātmanā || 17 ||

rāmeṇa tvaṃ varārohe na tvāṃ tyaktumihotsahe |

kṛtavairāśca vaidehi vayametairniśācaraiḥ || 18 ||

kharasya nidhanādeva janasthānavadhaṃ prati |

rākṣasā vividhā vāco visṛjanti mahāvane || 19 ||

hiṃsāvihārā vaidehi na cintayitumarhasi |

lakṣmaṇenaivamuktā sā kruddhā saṃraktalocanā || 20 ||

abravītparuṣaṃ vākyaṃ lakṣmaṇaṃ satyavādinam |

anāryākaraṇārambha nṛśaṃsa kulapāṃsana || 21 ||

ahaṃ tava priyaṃ manye rāmasya vyasanaṃ mahat |

rāmasya vyasanaṃ dṛṣṭvā tenaitāni prabhāṣase || 22 ||

naitaccitraṃ sapatneṣu pāpaṃ lakṣmaṇa yadbhavet |

tvadvidheṣu nṛśaṃseṣu nityaṃ pracchannacāriṣu || 23 ||

suduṣṭastvaṃ vane rāmamekameko'nugacchasi |

mama hetoḥ praticchannaḥ prayuktobharatena vā || 24 ||

tannasidhyati saumitre tava vā bharatasya vā |

kathamindīvaraśyāmaṃ padmapatranibhekṣaṇam || 25 ||

upasaṃśritya bhartāraṃ kāmayeyaṃ pṛthagjanam |

samakṣaṃ tava saumitre prāṇāṃstyakṣe na saṃśayaḥ |

rāmaṃ vinā kṣaṇamapi na hi jīvāmi bhūtale || 26 ||

ityuktaḥ paruṣaṃ vākyaṃ sītayā romaharṣaṇam || 27 ||

abravīllakṣmaṇassītāṃ prāñjalirvijitendriyaḥ |

uttaraṃ notsahe vaktuṃ daivataṃ bhavatī mama || 28 ||

vākyamapratirūpaṃ tu na citraṃ strīṣu maithili |

svabhāvastveṣa nārīṇāmevaṃ lokeṣu dṛśyate || 29 ||

vimuktadharmāścapalāstīkṣṇā bhedakarāḥ striyaḥ |

na sahe hīdṛśaṃ vākyaṃ vaidehi janakātmaje || 30 ||

śrotrayorubhayormedya taptanārācasannibham |

upaśṛṇvantu me sarve sākṣibhūtā vanecarāḥ || 31 ||

nyāyavādī yathānyāyamukto'haṃ paruṣaṃ tvayā |

dhiktvāmadya praṇaśya tvaṃ yanmāmevaṃ viśaṅkase |

strītvaladuṣṭaṃ svabhāvena guruvākye vyavasthitam || 32 ||

gamiṣye yatra kākutstha svasti te'stu varānane || 33 ||

rakṣantu tvāṃ viśālākṣi samagrā vanadevatāḥ |

nimittāni ca ghorāṇi yāni prādurbhavanti me || 34 ||

api tvāṃ saha rāmeṇa paśyeyaṃ punarāgataḥ |

na vetyetanna jānāmi vaidehi janakātmaje || 35 ||

lakṣmaṇenaivamuktā sā rudantī janakātmajā |

pratyuvāca tato vākyaṃ tīvraṃ bāṣpapariplutā || 36 ||

godāvarīṃ pravekṣyāmi vinā rāmeṇa lakṣmaṇa |

abandhiṣye'thavā tyakṣye viṣame dehamātmanaḥ || 37 ||

pibāmyahaṃ viṣaṃ tīkṣṇaṃ pravekṣyāmi hutāśanam |

na tvahaṃ rāghavādanyaṃ padāpi puruṣaṃ spṛśe || 38 ||

iti lakṣmaṇamākruśya sītā duḥkhasamanvitā |

pāṇibhyāṃ rudatī duḥkhādudaraṃ prajaghāna ha || 39 ||

tāmārtarūpāṃ vimanā rudantīṃ saumitrirālokya viśālanetrām |

āśvāsayāmāsa na caiva bhartu staṃ bhrātaraṅkiñciduvāca sītā || 40 ||

tatastu sītāmabhivādya lakṣmaṇaḥ kṛtāñjaliḥ kiñcidabhipraṇamya ca |

anvīkṣamāṇo bahuśaśca maithilīṃ jagāma rāmasya samīpamātmavān || 41 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe pañcacatvāriṃśassargaḥ ||