3.42 Aranyakanda - Dvichatvarimsha Sargah

ॐ

3.42 அரண்யகாண்ட - த்விசத்வாரிம்ஶ ஸர்கஃ

Valmiki Tamil

ஶ்ரீமத்வால்மீகீய ராமாயணே அரண்யகாண்டம் ।

அத த்விசத்வாரிம்ஶஸ்ஸர்கஃ ।

ஏவமுக்த்வா து வசநம் மாரீசோ ராவணம் ததஃ ।

கச்சாவேத்யப்ரவீத்தீநோ பயாத்ராத்ரிஞ்சரப்ரபோஃ ॥ 1 ॥

த்ரு'ஷ்டஶ்சாஹம் புநஸ்தேந ஶரசாபாஸிதாரிணா ।

மத்வதோத்யதஶஸ்த்ரேऽண விநஷ்டம் ஜீவிதம் ச மே ॥ 2 ॥

ந ஹி ராமம் பராக்ரம்ய ஜீவந்ப்ரதிநிவர்ததே ।

வர்ததே ப்ரதிரூபோऽஸௌ யமதண்டஹதஸ்ய தே ॥ 3 ॥

கிம் நு ஶக்யம் மயா கர்துமேவம் த்வயி துராத்மநி ।

ஏஷ கச்சாம்யஹம் தாத ஸ்வஸ்தி தேऽஸ்து நிஶாசர ॥ 4 ॥

ப்ரஹ்ரு'ஷ்டஸ்த்வபவத்தேந வசநேந ஸ ராவணஃ ।

பரிஷ்வஜ்ய ஸுஸம்ஶ்லிஷ்டமிதம் வசநமப்ரவீத் ॥ 5 ॥

ஏதச்சௌண்டீர்யயுக்தம் தே மச்சந்தவஶவர்திநஃ ।

இதாநீமஸி மாரீசஃ பூர்வமந்யோ நிஶாசரஃ ॥ 6 ॥

ஆருஹ்யதாமயம் ஶீக்ரம் ரதோ ரத்நவிபூஷிதஃ ।

மயா ஸஹ ததா யுக்தஃ பிஶாசவதநைஃ கரைஃ ॥ 7 ॥

ப்ரலோபயித்வா வைதேஹீம் யதேஷ்டம் கந்துமர்ஹஸி ।

தாம் ஶூந்யே ப்ரஸபம் ஸீதாமாநயிஷ்யாமி மைதிலீம் ॥ 8 ॥

ததோ ராவணமாரீசௌ விமாநமிவ தம் ரதம் ।

ஆருஹ்ய யயதுஶ்ஶீக்ரம் தஸ்மாதாஶ்ரமமண்டலாத் ॥ 9 ॥

ததைவ தத்ர பஶ்யந்தௌ பத்தநாநி வநாநி ச ।

கீரீம்ஶ்ச ஸரிதஸ்ஸர்வா ராஷ்ட்ராணி நகராணி ச ॥ 10 ॥

ஸமேத்ய தண்டகாரண்யம் ராகவஸ்யாஶ்ரமம் ததஃ ।

ததர்ஶ ஸஹ மாரீசோ ராவணோ ராக்ஷஸாதிபஃ ॥ 11 ॥

அவதீர்ய ரதாத்தஸ்மாத்ததஃ காஞ்சநபூஷணாத் ।

ஹஸ்தே க்ரு'ஹீத்வா மாரீசம் ராவணோ வாக்யமப்ரவீத் ॥ 12 ॥

ஏததாஶ்ரமபதம் த்ரு'ஶ்யதே கதலீவ்ரு'தம் ।

க்ரியதாம் தத்ஸகே ஶீக்ரம் யதர்தம் வயமாகதாஃ ॥ 13 ॥

ஸ ராவணவசஶ்ஶ்ருத்வா மாரீசோ ராக்ஷஸஸ்ததா ।

ம்ரு'கோ பூத்வாऽஶ்ரமத்வாரி ராமஸ்ய விசசார ஹ ॥ 14 ॥

ஸ து தத்ரூபமாஸ்தாய மஹதத்புததர்ஶநம் ।

மணிப்ரவரஶ்ரு'ங்காக்ரஸ்ஸிதாஸிதமுகாக்ரு'திஃ ॥ 15 ॥

ரக்தபத்மோத்பலமுக இந்த்ரநீலோத்பலஶ்ரவாஃ ।

கிஞ்சிதப்யுந்நதக்ரீவ இந்த்ரநீலதலாதரஃ ॥ 16 ॥

குந்தேந்துவஜ்ரஸங்காஶமுதரம் சாஸ்ய பாஸ்வரம் ।

மதூகநிபபார்ஶ்வஶ்ச பத்மகிஞ்ஜல்கஸந்நிபஃ ॥ 17 ॥

வைடூர்யஸங்காஶகுரஸ்தநுஜங்கஸ்ஸுஸம்ஹதஃ ।

இந்த்ராயுதஸவர்ணேந புச்சேநோர்த்வம் விராஜதா ॥ 18 ॥

மநோஹரஸ்ஸ்நிக்தவர்ணோ ரத்நைர்நாநாவிதைர்வ்ரு'தஃ ।

க்ஷணேந ராக்ஷஸோ ஜாதோ ம்ரு'கஃ பரமஶோபநஃ ॥ 19 ॥

வநம் ப்ரஜ்வலயந்ரம்யம் ராமாஶ்ரமபதம் ச தத் ।

மநோஹரம் தர்ஶநீயம் ரூபம் க்ரு'த்வா ஸ ராக்ஷஸஃ ॥ 20 ॥

ப்ரலோபநார்தம் வைதேஹ்யா நாநாதாதுவிசித்ரிதம் ।

விசரந்கச்சதே தஸ்மாச்சாத்வலாநி ஸமந்ததஃ ॥ 21 ॥

ரூப்யைர்பிந்துஶதைஶ்சித்ரோ பூத்வா ஸ ப்ரியதர்ஶநஃ ।

விடபீநாம் கிஸலயாந்பங்த்க்வாऽதந்விசசார ஹ ॥ 22 ॥

கதலீக்ரு'ஹகம் கத்வா கர்ணிகாராநிதஸ்ததஃ ।

ஸமாஶ்ரயந்மந்தகதிஸ்ஸீதாஸந்தர்ஶநம் ததா ॥ 23 ॥

ராஜீவசித்ரப்ரு'ஷ்டஸ்ஸ விரராஜ மஹாம்ரு'கஃ ।

ராமாஶ்ரமபதாப்யாஶே விசசார யதாஸுகம் ॥ 24 ॥

புநர்கத்வா நிவ்ரு'த்தஶ்ச விசசார ம்ரு'கோத்தமஃ ।

கத்வா முஹூர்தம் த்வரயா புநஃ ப்ரதிநிவர்ததே ॥ 25 ॥

விக்ரீடம்ஶ்ச க்வசித்பூமௌ புநரேவ நிஷீததி ।

ஆஶ்ரமத்வாரமாகம்ய ம்ரு'கயூதாநி கச்சதி ॥ 26 ॥

ம்ரு'கயூதைரநுகதஃ புநரேவ நிவர்ததே ।

ஸீதாதர்ஶநமாகாங்க்ஷந்ராக்ஷஸோ ம்ரு'கதாம் கதஃ ॥ 27 ॥

பரிப்ரமதி சித்ராணி மண்டலாநி விநிஷ்பதந் ।

ஸமுத்வீக்ஷ்ய ச தே ஸர்வே ம்ரு'கா ஹ்யந்யே வநேசராஃ ॥ 28 ॥

உபாகம்ய ஸமாக்ராய வித்ரவந்தி திஶோ தஶ ।

ராக்ஷஸஸ்ஸோऽபி தாந்வந்யாந்ம்ரு'காந்ம்ரு'கவதே ரதஃ ॥ 29 ॥

ப்ரச்சாதநார்தம் பாவஸ்ய ந பக்ஷயதி ஸம்ஸ்ப்ரு'ஶந் ।

தஸ்மிந்நேவ ததஃ காலே வைதேஹீ ஶுபலோசநா ॥ 30 ॥

குஸுமாவசயவ்யக்ரா பாதபாநப்யவர்தத ।

கர்ணிகாராநஶோகாம்ஶ்ச சூதாம்ஶ்ச மதிரேக்ஷணா ॥ 31 ॥

குஸுமாந்யவசிந்வந்தீ சசார ருசிராநநா ।

அநர்ஹாऽரண்யவாஸஸ்ய ஸா தம் ரத்நமயம் ம்ரு'கம் ॥ 32 ॥

முக்தாமணி விசித்ராங்கம் ததர்ஶ பரமாங்கநா ।

ஸா தம் ருசிரதந்தோஷ்டீ ரூப்யதாதுதநூருஹம் ॥ 33 ॥

விஸ்மயோத்புல்லநயநா ஸஸ்நேஹம் ஸமுதைக்ஷத ।

ஸ ச தாம் ராமதயிதாம் பஶ்யந்மாயாமயோ ம்ரு'கஃ ॥ 34 ॥

விசசார புநஶ்சித்ரம் தீபயந்நிவ தத்வநம் ।

அத்ரு'ஷ்டபூர்வம் தம் த்ரு'ஷ்ட்வா நாநாரத்நமயம் ம்ரு'கம் ॥ 35 ॥

இத்யார்ஷே ஶ்ரீமத்ராமாயணே வால்மீகீய ஆதிகாவ்யே அரண்யகாண்டே த்விசத்வாரிம்ஶஸ்ஸர்கஃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |

atha dvicatvāriṃśassargaḥ |

evamuktvā tu vacanaṃ mārīco rāvaṇaṃ tataḥ |

gacchāvetyabravīddīno bhayādrātriñcaraprabhoḥ || 1 ||

dṛṣṭaścāhaṃ punastena śaracāpāsidhāriṇā |

madvadhodyataśastre'ṇa vinaṣṭaṃ jīvitaṃ ca me || 2 ||

na hi rāmaṃ parākramya jīvanpratinivartate |

vartate pratirūpo'sau yamadaṇḍahatasya te || 3 ||

kiṃ nu śakyaṃ mayā kartumevaṃ tvayi durātmani |

eṣa gacchāmyahaṃ tāta svasti te'stu niśācara || 4 ||

prahṛṣṭastvabhavattena vacanena sa rāvaṇaḥ |

pariṣvajya susaṃśliṣṭamidaṃ vacanamabravīt || 5 ||

etacchauṇḍīryayuktaṃ te macchandavaśavartinaḥ |

idānīmasi mārīcaḥ pūrvamanyo niśācaraḥ || 6 ||

āruhyatāmayaṃ śīghraṃ ratho ratnavibhūṣitaḥ |

mayā saha tathā yuktaḥ piśācavadanaiḥ kharaiḥ || 7 ||

pralobhayitvā vaidehīṃ yatheṣṭaṃ gantumarhasi |

tāṃ śūnye prasabhaṃ sītāmānayiṣyāmi maithilīm || 8 ||

tato rāvaṇamārīcau vimānamiva taṃ ratham |

āruhya yayatuśśīghraṃ tasmādāśramamaṇḍalāt || 9 ||

tathaiva tatra paśyantau pattanāni vanāni ca |

gīrīṃśca saritassarvā rāṣṭrāṇi nagarāṇi ca || 10 ||

sametya daṇḍakāraṇyaṃ rāghavasyāśramaṃ tataḥ |

dadarśa saha mārīco rāvaṇo rākṣasādhipaḥ || 11 ||

avatīrya rathāttasmāttataḥ kāñcanabhūṣaṇāt |

haste gṛhītvā mārīcaṃ rāvaṇo vākyamabravīt || 12 ||

etadāśramapadaṃ dṛśyate kadalīvṛtam |

kriyatāṃ tatsakhe śīghraṃ yadarthaṃ vayamāgatāḥ || 13 ||

sa rāvaṇavacaśśrutvā mārīco rākṣasastadā |

mṛgo bhūtvā'śramadvāri rāmasya vicacāra ha || 14 ||

sa tu tadrūpamāsthāya mahadadbhutadarśanam |

maṇipravaraśṛṅgāgrassitāsitamukhākṛtiḥ || 15 ||

raktapadmotpalamukha indranīlotpalaśravāḥ |

kiñcidabhyunnatagrīva indranīladalādharaḥ || 16 ||

kundenduvajrasaṅkāśamudaraṃ cāsya bhāsvaram |

madhūkanibhapārśvaśca padmakiñjalkasannibhaḥ || 17 ||

vaiḍūryasaṅkāśakhurastanujaṅghassusaṃhataḥ |

indrāyudhasavarṇena pucchenordhvaṃ virājatā || 18 ||

manoharassnigdhavarṇo ratnairnānāvidhairvṛtaḥ |

kṣaṇena rākṣaso jāto mṛgaḥ paramaśobhanaḥ || 19 ||

vanaṃ prajvalayanramyaṃ rāmāśramapadaṃ ca tat |

manoharaṃ darśanīyaṃ rūpaṃ kṛtvā sa rākṣasaḥ || 20 ||

pralobhanārthaṃ vaidehyā nānādhātuvicitritam |

vicarangacchate tasmācchādvalāni samantataḥ || 21 ||

rūpyairbinduśataiścitro bhūtvā sa priyadarśanaḥ |

viṭapīnāṃ kisalayānbhaṅtkvā'danvicacāra ha || 22 ||

kadalīgṛhakaṃ gatvā karṇikārānitastataḥ |

samāśrayanmandagatissītāsandarśanaṃ tathā || 23 ||

rājīvacitrapṛṣṭhassa virarāja mahāmṛgaḥ |

rāmāśramapadābhyāśe vicacāra yathāsukham || 24 ||

punargatvā nivṛttaśca vicacāra mṛgottamaḥ |

gatvā muhūrtaṃ tvarayā punaḥ pratinivartate || 25 ||

vikrīḍaṃśca kvacidbhūmau punareva niṣīdati |

āśramadvāramāgamya mṛgayūthāni gacchati || 26 ||

mṛgayūthairanugataḥ punareva nivartate |

sītādarśanamākāṅkṣanrākṣaso mṛgatāṃ gataḥ || 27 ||

paribhramati citrāṇi maṇḍalāni viniṣpatan |

samudvīkṣya ca te sarve mṛgā hyanye vanecarāḥ || 28 ||

upāgamya samāghrāya vidravanti diśo daśa |

rākṣasasso'pi tānvanyānmṛgānmṛgavadhe rataḥ || 29 ||

pracchādanārthaṃ bhāvasya na bhakṣayati saṃspṛśan |

tasminneva tataḥ kāle vaidehī śubhalocanā || 30 ||

kusumāvacayavyagrā pādapānabhyavartata |

karṇikārānaśokāṃśca cūtāṃśca madirekṣaṇā || 31 ||

kusumānyavacinvantī cacāra rucirānanā |

anarhā'raṇyavāsasya sā taṃ ratnamayaṃ mṛgam || 32 ||

muktāmaṇi vicitrāṅgaṃ dadarśa paramāṅganā |

sā taṃ ruciradantoṣṭhī rūpyadhātutanūruham || 33 ||

vismayotphullanayanā sasnehaṃ samudaikṣata |

sa ca tāṃ rāmadayitāṃ paśyanmāyāmayo mṛgaḥ || 34 ||

vicacāra punaścitraṃ dīpayanniva tadvanam |

adṛṣṭapūrvaṃ taṃ dṛṣṭvā nānāratnamayaṃ mṛgam || 35 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe dvicatvāriṃśassargaḥ ||