2.68 Ayodhyakanda - Ashtashashtitama Sargah

ॐ

2.68 அயோத்யாகாண்ட - அஷ்டஷஷ்டிதம ஸர்கஃ

Valmiki Tamil

ஶ்ரீமத்வால்மீகீய ராமாயணே அயோத்யாகாண்டம் ।

அத அஷ்டஷஷ்டிதமஸ்ஸர்கஃ ।

தேஷாம் ஹி வசநம் ஶ்ருத்வா வஸிஷ்டஃ ப்ரத்யுவாச ஹ ।

மித்ராமாத்யகணாந்ஸர்வாந்ப்ராஹ்மணாம்ஸ்தாநிதம் வசஃ ॥ 1 ॥

யதஸௌ மாதுலகுலே தத்தராஜ்யம் பரம் ஸுகீ ।

பரதோ வஸதி ப்ராத்ரா ஶத்ருக்நேந ஸமந்விதஃ ॥ 2 ॥

தச்சீக்ரம் ஜவநா தூதா கச்சந்து த்வரிதைர்ஹயைஃ ।

ஆநேதும் ப்ராதரௌ வீரௌ கிம் ஸமீக்ஷாமஹே வயம் ॥ 3 ॥

கச்சந்த்விதி தத ஸ்ஸர்வே வஸிஷ்டம் வாக்யமப்ருவந் ।

தேஷாம் தத்வசநம் ஶ்ரூத்வா வஸிஷ்டோ வாக்யமப்ரவீத் ॥ 4 ॥

ஏஹி ஸித்தார்த விஜய ஜயந்தாஶோக நந்தந ।

ஶ்ரூயதாமிதி கர்தவ்யம் ஸர்வாநேவ ப்ரவீமி வஃ ॥ 5 ॥

புரம் ராஜக்ரு'ஹம் கத்வா ஶீக்ரம் ஶீக்ரஜவை ர்ஹயைஃ ।

த்யக்தஶோகைரிதம் வாச்ய ஶ்ஶாஸநாத்பரதோ மம ॥ 6 ॥

புரோஹித ஸ்த்வாம் குஶலம் ப்ராஹ ஸர்வே ச மந்த்ரிணஃ ।

த்வரமாணஶ்ச நிர்யாஹி க்ரு'த்யமாத்யயிகம் த்வயா ॥ 7 ॥

மா சாஸ்மை ப்ரோஷிதம் ராமம் மா சாஸ்மை பிதரம் ம்ரு'தம் ।

பவந்த ஶ்ஶம்ஸிஷுர்கத்வா ராகவாணாமிமம் க்ஷயம் ॥ 8 ॥

கௌஶேயாநி ச வஸ்த்ராணி பூஷணாநி வராணி ச ।

க்ஷிப்ரமாதய ராஜ்ஞஶ்ச பரதஸ்ய ச கச்சத ॥ 9 ॥

தத்தபத்யஶநா தூதா ஜக்முஸ்ஸ்வம் ஸ்வம் நிவேஶநம் ।

கேகயாம் ஸ்தே கமிஷ்யந்தோ ஹயாநாருஹ்ய ஸம்மதாந் ॥ 10 ॥

ததஃ ப்ராஸ்தாநிகம் க்ரு'த்வா கார்யஶேஷமநந்தரம் ।

வஸிஷ்டேநாப்யநுஜ்ஞாதா தூதா ஸ்ஸந்த்வரிதா யயுஃ ॥ 11 ॥

ந்யந்தேநாபரதாலஸ்ய ப்ரலம்பஸ்யோத்தரம் ப்ரதி ।

நிஷேவமாணா ஸ்தே ஜக்முர்நதீம் மத்யேந மாலிநீம் ॥ 12 ॥

தே ஹஸ்திநாபுரே கங்காம் தீர்த்வா ப்ரத்யங்முகா யயுஃ ।

பாஞ்சாலதேஶமாஸாத்ய மத்யேந குருஜாங்கலம் ॥ 13 ॥

ஸராம்ஸி ச ஸுபூர்ணாநி நதீஶ்ச விமலோதகாஃ ।

நிரீக்ஷமாணா ஸ்தே ஜக்முர்தூதாஃ கார்யவஶாத்த்ருதம் ॥ 14 ॥

தே ப்ரஸந்நோதகாம் திவ்யாம் நாநாவிஹகஸேவிதாம் ।

உபாதிஜக்முர்வேகேந ஶரதண்டாம் ஜநாகுலாம் ॥ 15 ॥

நிகூலவ்ரு'க்ஷமாஸாத்ய திவ்யம் ஸத்யோபயாசநம் ।

அபிகம்யாபிவாத்யம் தம் குலிங்காம் ப்ராவிஶந்புரீம் ॥ 16 ॥

ஆபிகாலம் ததஃ ப்ராப்ய தே போதிபவநாச்ச்யுதாம் ।

பித்ரு'பைதாமஹீம் புண்யாம் தேருரிக்ஷுமதீம் நதீம் ॥ 17 ॥

அவேக்ஷ்யாஞ்ஜலிபாநாம்ஶ்ச ப்ராஹ்மணாந்வேதபாரகாந் ।

யயுர்மத்யேந பாஹ்லீகாந் ஸுதாமாநம் ச பர்வதம் ॥ 18 ॥

விஷ்ணோஃ பதம் ப்ரேக்ஷமாணா விபாஶாஞ்சாபி ஶால்மலீம் ।

நதீர்வாபீ ஸ்தடாகாநி பல்வலாநி ஸராம்ஸி ச ॥ 19 ॥

பஶ்யந்தோ விவிதாம்ஶ்சாபி ஸிம்ஹாவ்யாக்ரம்ரு'க த்விபாந் ।

யயுஃ பதாऽதிமஹதா ஶாஸநம் பர்துரீப்ஸவஃ ॥ 20 ॥

தே ஶ்ராந்தவாஹநா தூதா விக்ரு'ஷ்ணேந பதா ததஃ ।

கிரிவ்ரஜம் புரவரம் ஶீக்ரமாஸேதுரஞ்ஜஸா ॥ 21 ॥

பர்துஃ ப்ரியார்தம் குலரக்ஷணார்தம் பர்துஶ்ச வம்ஶஸ்ய பரிக்ரஹார்தம் ।

அஹேடமாநா ஸ்த்வரயா ஸ்ம தூதா ராத்ர்யாந்து தே தத்புரமேவ யாதாஃ ॥ 22 ॥

இத்யார்ஷே ஶ்ரீமத்ராமாயணே வால்மீகீய ஆதிகாவ்யே அயோத்யாகாண்டே அஷ்டஷஷ்டிதமஸ்ஸர்கஃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |

atha aṣṭaṣaṣṭitamassargaḥ |

teṣāṃ hi vacanaṃ śrutvā vasiṣṭhaḥ pratyuvāca ha |

mitrāmātyagaṇānsarvānbrāhmaṇāṃstānidaṃ vacaḥ || 1 ||

yadasau mātulakule dattarājyaṃ paraṃ sukhī |

bharato vasati bhrātrā śatrughnena samanvitaḥ || 2 ||

tacchīghraṃ javanā dūtā gacchantu tvaritairhayaiḥ |

ānetuṃ bhrātarau vīrau kiṃ samīkṣāmahe vayam || 3 ||

gacchantviti tata ssarve vasiṣṭhaṃ vākyamabruvan |

teṣāṃ tadvacanaṃ śrūtvā vasiṣṭho vākyamabravīt || 4 ||

ehi siddhārtha vijaya jayantāśoka nandana |

śrūyatāmiti kartavyaṃ sarvāneva bravīmi vaḥ || 5 ||

puraṃ rājagṛhaṃ gatvā śīghraṃ śīghrajavai rhayaiḥ |

tyaktaśokairidaṃ vācya śśāsanādbharato mama || 6 ||

purohita stvāṃ kuśalaṃ prāha sarve ca mantriṇaḥ |

tvaramāṇaśca niryāhi kṛtyamātyayikaṃ tvayā || 7 ||

mā cāsmai proṣitaṃ rāmaṃ mā cāsmai pitaraṃ mṛtam |

bhavanta śśaṃsiṣurgatvā rāghavāṇāmimaṃ kṣayam || 8 ||

kauśeyāni ca vastrāṇi bhūṣaṇāni varāṇi ca |

kṣipramādaya rājñaśca bharatasya ca gacchata || 9 ||

dattapathyaśanā dūtā jagmussvaṃ svaṃ niveśanam |

kekayāṃ ste gamiṣyanto hayānāruhya sammatān || 10 ||

tataḥ prāsthānikaṃ kṛtvā kāryaśeṣamanantaram |

vasiṣṭhenābhyanujñātā dūtā ssantvaritā yayuḥ || 11 ||

nyantenāparatālasya pralambasyottaraṃ prati |

niṣevamāṇā ste jagmurnadīṃ madhyena mālinīm || 12 ||

te hastināpure gaṅgāṃ tīrtvā pratyaṅmukhā yayuḥ |

pāñcāladeśamāsādya madhyena kurujāṅgalam || 13 ||

sarāṃsi ca supūrṇāni nadīśca vimalodakāḥ |

nirīkṣamāṇā ste jagmurdūtāḥ kāryavaśāddrutam || 14 ||

te prasannodakāṃ divyāṃ nānāvihagasevitām |

upātijagmurvegena śaradaṇḍāṃ janākulām || 15 ||

nikūlavṛkṣamāsādya divyaṃ satyopayācanam |

abhigamyābhivādyaṃ taṃ kuliṅgāṃ prāviśanpurīm || 16 ||

ābhikālaṃ tataḥ prāpya te bodhibhavanāccyutām |

pitṛpaitāmahīṃ puṇyāṃ terurikṣumatīṃ nadīm || 17 ||

avekṣyāñjalipānāṃśca brāhmaṇānvedapāragān |

yayurmadhyena bāhlīkān sudāmānaṃ ca parvatam || 18 ||

viṣṇoḥ padaṃ prekṣamāṇā vipāśāñcāpi śālmalīm |

nadīrvāpī staṭākāni palvalāni sarāṃsi ca || 19 ||

paśyanto vividhāṃścāpi siṃhāvyāghramṛga dvipān |

yayuḥ pathā'timahatā śāsanaṃ bharturīpsavaḥ || 20 ||

te śrāntavāhanā dūtā vikṛṣṇena pathā tataḥ |

girivrajaṃ puravaraṃ śīghramāsedurañjasā || 21 ||

bhartuḥ priyārthaṃ kularakṣaṇārthaṃ bhartuśca vaṃśasya parigrahārtham |

aheḍamānā stvarayā sma dūtā rātryāntu te tatpurameva yātāḥ || 22 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe aṣṭaṣaṣṭitamassargaḥ ||