📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
2.54 அயோத்யாகாண்ட - சதுஃபஞ்சாஶ ஸர்கஃ
2.54 Ayodhyakanda - Chatuhpanchasha Sargah
Valmiki Tamil
ஶ்ரீமத்வால்மீகீய ராமாயணே அயோத்யாகாண்டம் ।
அத சதுஃபஞ்சாஶஸ்ஸர்கஃ ।
தே து தஸ்மிந்மஹாவ்ரு'க்ஷே உஷித்வா ரஜநீம் ஶிவாம் ।
விமலேऽப்யுதிதே ஸூர்யே தஸ்மாத்தேஶாத்ப்ரதஸ்திரே ॥ 1 ॥
யத்ர பாகீரதீம் கங்காம் யமுநாபிப்ரவர்ததே ।
ஜக்முஸ்தம் தேஶமுத்திஶ்ய விகாஹ்ய ஸுமஹத்வநம் ॥ 2 ॥
தே பூமிபாகாந்விவிதாந் தேஶாம்ஶ்சாபி மநோரமாந் ।
அத்ரு'ஷ்டபூர்வாந் பஶ்யந்தஸ்தத்ர தத்ர யஶஶ்விநஃ ॥ 3 ॥
யதா க்ஷேமேண கச்சந் ஸ பஶ்யம்ஶ்ச விவிதாந் த்ருமாந் ।
நிவ்ரு'த்தமாத்ரே திவஸே ராமஃ ஸௌமித்ரிமப்ரவீத் ॥ 4 ॥
ப்ரயாகமபிதஃ பஶ்ய ஸௌமித்ரே தூமமுந்நதம் ।
அக்நேர்பகவதஃ கேதும் மந்யே ஸந்நிஹிதோ முநிஃ ॥ 5 ॥
நூநம் ப்ராப்தாஃ ஸ்ம ஸம்பேதம் கங்காயமுநயோர்வயம் ।
ததா ஹி ஶ்ரூயதே ஶப்தோ வாரிணோ வாரிகட்டிதஃ ॥ 6 ॥
தாரூணி பரிபிந்நாநி வநஜைருபஜீவிபிஃ ।
பரத்வாஜாஶ்ரமே சைதே த்ரு'ஶ்யந்தே விவிதா த்ருமாஃ ॥ 7 ॥
தந்விநௌ தௌ ஸுகம் கத்வா லம்பமாநே திவாகரே ।
கங்காயமுநயோஸ்ஸந்தௌ ப்ராபதுர்நிலயம் முநேஃ ॥ 8 ॥
ராமஸ்த்வாஶ்ரமமாஸாத்ய த்ராஸயந்ம்ரு'கபக்ஷிணஃ ।
கத்வா முஹூர்தமத்வாநம் பரத்வாஜமுபாகமத் ॥ 9 ॥
ததஸ்த்வாஶ்ரமாஸாத்ய முநேர்தர்ஶநகாங்க்ஷிணௌ ।
ஸீதயாநுகதௌ வீரௌ தூராதேவாவதஸ்ததுஃ ॥ 10 ॥
ஸ ப்ரவிஶ்ய மஹாத்மாநம்ரு'ஷிம் ஶிஷ்யகணைர்வ்ரு'தம் ।
ஸம்ஶிதவ்ரதமேகாக்ரம் தபஸா லப்தசக்ஷுஷம் ॥ 11 ॥
ஹுதாக்நிஹோத்ரம் த்ரு'ஷ்ட்வைவ மஹாபாகம் க்ரு'தாஞ்ஜலிஃ ।
ராமஃ ஸௌமித்ரிணா ஸார்தம் ஸீதயா சாப்யவாதயத் ॥ 12 ॥
ந்யவேதயத சாத்மாநம் தஸ்மை லக்ஷ்மணபூர்வஜஃ ।
புத்ரௌ தஶரதஸ்யாவாம் பகவந் ராமலக்ஷ்மணௌ ॥ 13 ॥
பார்யா மமேயம் வைதேஹீ கல்யாணீ ஜநகாத்மஜா ।
மாம் சாநுயாதா விஜநம் தபோவநமநிந்திதா ॥ 14 ॥
பித்ரா ப்ரவ்ராஜ்யமாநம் மாம் ஸௌமித்ரிரநுஜ ப்ரியஃ ।
அயமந்வகமத்ப்ராதா வநமேவ த்ரு'டவ்ரதஃ ॥ 15 ॥
பித்ரா நியுக்தா பகவந் ப்ரவேக்ஷ்யாமஸ்தபோவநம் ।
தர்மமேவ சரிஷ்யாம ஸ்தத்ர மூலபலாஶநாஃ ॥ 16 ॥
தஸ்ய தத்வசநம் ஶ்ருத்வா ராஜபுத்ரஸ்ய தீமதஃ ।
உபாநயத தர்மாத்மா காமர்க்யமுதகம் ததஃ ॥ 17 ॥
நாநாவிதாநந்நரஸாந் வந்யமூலபலாஶ்ரயாந் ।
தேப்யோ ததௌ தப்ததபா வாஸம் சைவாப்யகல்பயத் ॥ 18 ॥
ம்ரு'கபக்ஷிபிராஸீநோ முநிபிஶ்ச ஸமந்ததஃ ।
ராமமாகதமப்யர்ச்ய ஸ்வாகதேநாஹதம் முநிஃ ॥ 19 ॥
ப்ரதிக்ரு'ஹ்ய ச தாமர்சாமுபவிஷ்டம் ஸ ராகவம் ।
பரத்வாஜோऽப்ரவீத்வாக்யம் தர்மயுக்தமிதம் ததா ॥ 20 ॥
சிரஸ்ய கலு காகுத்ஸ்த பஶ்யாமி த்வாமிஹாகதம் ।
ஶ்ருதம் தவ மயா சேதம் விவாஸநமகாரணம் ॥ 21 ॥
அவகாஶோ விவிக்தோऽயம் மஹாநத்யோஸ்ஸமாகமே ।
புண்யஶ்ச ரமணீயஶ்ச வஸத்விஹ பவாந் ஸுகம் ॥ 22 ॥
ஏவமுக்தஸ்து வசநம் பரத்வாஜேந ராகவஃ ।
ப்ரத்யுவாச ஶுபம் வாக்யம் ராமஃ ஸர்வஹிதே ரதஃ ॥ 23 ॥
பகவந்நித ஆஸந்நஃ பௌரஜாநபதோ ஜநஃ ।
ஸுதர்ஶமிஹ மாம் ப்ரேக்ஷ்ய மந்யேऽஹமிமமாஶ்ரமம் ॥ 24 ॥
ஆகமிஷ்யதி வைதேஹீம் மாம் சாபி ப்ரேக்ஷகோ ஜநஃ ।
அநேந காரணேநாஹமிஹ வாஸம் ந ரோசயே ॥ 25 ॥
ஏகாந்தே பஶ்ய பகவந்நாஶ்ரமஸ்தாநமுத்தமம் ।
ரமேத யத்ர வைதேஹீ ஸுகார்ஹா ஜநகாத்மஜா ॥ 26 ॥
ஏதச்ருத்வா ஶுபம் வாக்யம் பரத்வாஜோ மஹாமுநிஃ ।
ராகவஸ்ய ததோ வாக்யமர்தக்ராஹகமப்ரவீத் ॥ 27 ॥
தஶக்ரோஶ இதஸ்தாத கிரிர்யத்ரநிவத்ஸ்யஸி ।
மஹர்ஷிஸேவிதஃ புண்யஃ ஸர்வதஃ ஸுகதர்ஶநஃ ॥ 28 ॥
கோலாங்கூலாநுசரிதோ வாநரர்க்ஷநிஷேவிதஃ ।
சித்ரகூட இதி க்யாதோ கந்தமாதநஸந்நிபஃ ॥ 29 ॥
யாவதா சித்ரகூடஸ்ய நரஶ்ரு'ங்காந்யவேக்ஷதே ।
கல்யாணாநி ஸமாதத்தே ந பாபே குருதே மநஃ ॥ 30 ॥
ரு'ஷயஸ்தத்ர பஹவோ விஹ்ரு'த்ய ஶரதாம் ஶதம் ।
தபஸா திவமாரூடாஃ கபாலஶிரஸா ஸஹ ॥ 31 ॥
ப்ரவிவிக்தமஹம் மந்யே தம் வாஸம் பவதஸ்ஸுகம் ।
இஹ வா வநவாஸாய வஸ ராம மயா ஸஹ ॥ 32 ॥
ஸ ராமம் ஸர்வகாமைஸ்தம் பரத்வாஜஃ ப்ரியாதிதிம் ।
ஸபார்யம் ஸஹ ச ப்ராத்ரா ப்ரதிஜக்ராஹ தர்மவித் ॥ 33 ॥
தஸ்ய ப்ரயாகே ராமஸ்ய தம் மஹர்ஷிமுபேயுஷஃ ।
ப்ரபந்நா ரஜநீ புண்யாஃ சித்ராஃ கதயதஃ கதாஃ ॥ 34 ॥
ஸீதாத்ரு'தீயஃ காகுத்ஸ்தஃ பரிஶ்ராந்தஃ ஸுகோசிதஃ ।
பரத்வாஜாஶ்ரமே ரம்யே தாம் ராத்ரிமவஸத்ஸுகம் ॥ 35 ॥
ப்ரபாதாயாம் ரஜந்யாம் து பரத்வாஜமுபாகமத் ।
உவாச நரஶார்தூலோ முநிம் ஜ்வலிததேஜஸம் ॥ 36 ॥
ஶர்வரீம் பகவந்நத்ய ஸத்யஶீல தவாஶ்ரமே ।
உஷிதாஃ ஸ்மேஹ வஸதிமநுஜாநாது நோ பவாந் ॥ 37 ॥
ராத்ர்யாம் து தஸ்யாம் வ்யுஷ்டாயாம் பரத்வாஜோऽப்ரவீதிதம் ।
மதுமூலபலோபேதம் சித்ரகூடம் வ்ரஜேதி ஹ ॥ 38 ॥
வாஸமௌபயிகம் மந்யே தவ ராம மஹாபல நாநாநககணோபேதஃ கிந்நரோரகஸேவிதஃ ।
மயூரநாதாபிருதோ கஜராஜநிஷேவிதஃ ॥ 39 ॥
கம்யதாம் பவதா ஶைல ஶ்சித்ரகூடஃ ஸ விஶ்ருதஃ ।
புண்யஶ்ச ரமணீயஶ்ச பஹுமூலபலாயுதஃ ॥ 40 ॥
தத்ர குஞ்ஜரயூதாநி ம்ரு'கயூதாநி சாபிதஃ ।
விசரந்தி வநாந்தேஸ்மிந் தாநி த்ரக்ஷ்யஸி ராகவ ॥ 41 ॥
ஸரித்ப்ரஸ்ரவணப்ரஸ்தாந் தரீகந்தரநிர்சராந் ।
சரதஃ ஸீதயா ஸார்தம் நந்திஷ்யதி மநஸ்தவ ॥ 42 ॥
ப்ரஹ்ரு'ஷ்டகோயஷ்டிககோகிலஸ்வநைர்விநாதிதம் தம் வஸுதாதரம் ஶிவம் ।
ம்ரு'கைஶ்ச மத்தைர்பஹுபிஶ்ச குஞ்ஜரைஃ ஸுரம்யமாஸாத்ய ஸமாவஸாஶ்ரமம் ॥ 43 ॥
இத்யார்ஷே ஶ்ரீமத்ராமாயணே வால்மீகீய ஆதிகாவ்யே அயோத்யாகாண்டே சதுஃபஞ்சாஶஸ்ஸர்கஃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha catuḥpañcāśassargaḥ |
te tu tasminmahāvṛkṣe uṣitvā rajanīṃ śivām |
vimale'bhyudite sūrye tasmāddeśātpratasthire || 1 ||
yatra bhāgīrathīṃ gaṅgāṃ yamunābhipravartate |
jagmustaṃ deśamuddiśya vigāhya sumahadvanam || 2 ||
te bhūmibhāgānvividhān deśāṃścāpi manoramān |
adṛṣṭapūrvān paśyantastatra tatra yaśaśvinaḥ || 3 ||
yathā kṣemeṇa gacchan sa paśyaṃśca vividhān drumān |
nivṛttamātre divase rāmaḥ saumitrimabravīt || 4 ||
prayāgamabhitaḥ paśya saumitre dhūmamunnatam |
agnerbhagavataḥ ketuṃ manye sannihito muniḥ || 5 ||
nūnaṃ prāptāḥ sma sambhedaṃ gaṅgāyamunayorvayam |
tathā hi śrūyate śabdo vāriṇo vārighaṭṭitaḥ || 6 ||
dārūṇi paribhinnāni vanajairupajīvibhiḥ |
bharadvājāśrame caite dṛśyante vividhā drumāḥ || 7 ||
dhanvinau tau sukhaṃ gatvā lambamāne divākare |
gaṅgāyamunayossandhau prāpaturnilayaṃ muneḥ || 8 ||
rāmastvāśramamāsādya trāsayanmṛgapakṣiṇaḥ |
gatvā muhūrtamadhvānaṃ bharadvājamupāgamat || 9 ||
tatastvāśramāsādya munerdarśanakāṅkṣiṇau |
sītayānugatau vīrau dūrādevāvatasthatuḥ || 10 ||
sa praviśya mahātmānamṛṣiṃ śiṣyagaṇairvṛtam |
saṃśitavratamekāgraṃ tapasā labdhacakṣuṣam || 11 ||
hutāgnihotraṃ dṛṣṭvaiva mahābhāgaṃ kṛtāñjaliḥ |
rāmaḥ saumitriṇā sārdhaṃ sītayā cābhyavādayat || 12 ||
nyavedayata cātmānaṃ tasmai lakṣmaṇapūrvajaḥ |
putrau daśarathasyāvāṃ bhagavan rāmalakṣmaṇau || 13 ||
bhāryā mameyaṃ vaidehī kalyāṇī janakātmajā |
māṃ cānuyātā vijanaṃ tapovanamaninditā || 14 ||
pitrā pravrājyamānaṃ māṃ saumitriranuja priyaḥ |
ayamanvagamadbhrātā vanameva dṛḍhavrataḥ || 15 ||
pitrā niyuktā bhagavan pravekṣyāmastapovanam |
dharmameva cariṣyāma statra mūlaphalāśanāḥ || 16 ||
tasya tadvacanaṃ śrutvā rājaputrasya dhīmataḥ |
upānayata dharmātmā gāmarghyamudakaṃ tataḥ || 17 ||
nānāvidhānannarasān vanyamūlaphalāśrayān |
tebhyo dadau taptatapā vāsaṃ caivābhyakalpayat || 18 ||
mṛgapakṣibhirāsīno munibhiśca samantataḥ |
rāmamāgatamabhyarcya svāgatenāhataṃ muniḥ || 19 ||
pratigṛhya ca tāmarcāmupaviṣṭaṃ sa rāghavam |
bharadvājo'bravīdvākyaṃ dharmayuktamidaṃ tadā || 20 ||
cirasya khalu kākutstha paśyāmi tvāmihāgatam |
śrutaṃ tava mayā cedaṃ vivāsanamakāraṇam || 21 ||
avakāśo vivikto'yaṃ mahānadyossamāgame |
puṇyaśca ramaṇīyaśca vasatviha bhavān sukham || 22 ||
evamuktastu vacanaṃ bharadvājena rāghavaḥ |
pratyuvāca śubhaṃ vākyaṃ rāmaḥ sarvahite rataḥ || 23 ||
bhagavannita āsannaḥ paurajānapado janaḥ |
sudarśamiha māṃ prekṣya manye'hamimamāśramam || 24 ||
āgamiṣyati vaidehīṃ māṃ cāpi prekṣako janaḥ |
anena kāraṇenāhamiha vāsaṃ na rocaye || 25 ||
ekānte paśya bhagavannāśramasthānamuttamam |
rameta yatra vaidehī sukhārhā janakātmajā || 26 ||
etachrutvā śubhaṃ vākyaṃ bharadvājo mahāmuniḥ |
rāghavasya tato vākyamarthagrāhakamabravīt || 27 ||
daśakrośa itastāta giriryatranivatsyasi |
maharṣisevitaḥ puṇyaḥ sarvataḥ sukhadarśanaḥ || 28 ||
golāṅgūlānucarito vānararkṣaniṣevitaḥ |
citrakūṭa iti khyāto gandhamādanasannibhaḥ || 29 ||
yāvatā citrakūṭasya naraśṛṅgānyavekṣate |
kalyāṇāni samādhatte na pāpe kurute manaḥ || 30 ||
ṛṣayastatra bahavo vihṛtya śaradāṃ śatam |
tapasā divamārūḍhāḥ kapālaśirasā saha || 31 ||
praviviktamahaṃ manye taṃ vāsaṃ bhavatassukham |
iha vā vanavāsāya vasa rāma mayā saha || 32 ||
sa rāmaṃ sarvakāmaistaṃ bharadvājaḥ priyātithim |
sabhāryaṃ saha ca bhrātrā pratijagrāha dharmavit || 33 ||
tasya prayāge rāmasya taṃ maharṣimupeyuṣaḥ |
prapannā rajanī puṇyāḥ citrāḥ kathayataḥ kathāḥ || 34 ||
sītātṛtīyaḥ kākutsthaḥ pariśrāntaḥ sukhocitaḥ |
bharadvājāśrame ramye tāṃ rātrimavasatsukham || 35 ||
prabhātāyāṃ rajanyāṃ tu bharadvājamupāgamat |
uvāca naraśārdūlo muniṃ jvalitatejasam || 36 ||
śarvarīṃ bhagavannadya satyaśīla tavāśrame |
uṣitāḥ smeha vasatimanujānātu no bhavān || 37 ||
rātryāṃ tu tasyāṃ vyuṣṭāyāṃ bharadvājo'bravīdidam |
madhumūlaphalopetaṃ citrakūṭaṃ vrajeti ha || 38 ||
vāsamaupayikaṃ manye tava rāma mahābala nānānagagaṇopetaḥ kinnaroragasevitaḥ |
mayūranādābhiruto gajarājaniṣevitaḥ || 39 ||
gamyatāṃ bhavatā śaila ścitrakūṭaḥ sa viśrutaḥ |
puṇyaśca ramaṇīyaśca bahumūlaphalāyutaḥ || 40 ||
tatra kuñjarayūthāni mṛgayūthāni cābhitaḥ |
vicaranti vanāntesmin tāni drakṣyasi rāghava || 41 ||
saritprasravaṇaprasthān darīkandaranirjharān |
carataḥ sītayā sārdhaṃ nandiṣyati manastava || 42 ||
prahṛṣṭakoyaṣṭikakokilasvanairvināditaṃ taṃ vasudhādharaṃ śivam |
mṛgaiśca mattairbahubhiśca kuñjaraiḥ suramyamāsādya samāvasāśramam || 43 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe catuḥpañcāśassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever