📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
2.26 அயோத்யாகாண்ட - ஷட்விம்ஶ ஸர்கஃ
2.26 Ayodhyakanda - Shadvimsha Sargah
Valmiki Tamil
ஶ்ரீமத்வால்மீகீய ராமாயணே அயோத்யாகாண்டம் ।
அத ஷட்விம்ஶஸ்ஸர்கஃ ।
அபிவாத்ய ச கௌஸல்யாம் ராம ஸ்ஸம்ப்ரஸ்திதோ வநம் ।
க்ரு'தஸ்வஸ்த்யயநோ மாத்ரா தர்மிஷ்டே வர்த்மநி ஸ்திதஃ ॥ 1 ॥
விராஜயந்ராஜஸுதோ ராஜமார்கம் நரைர்வ்ரு'தம் ।
ஹ்ரு'தயாந்யாமமந்தேவ ஜநஸ்ய குணவத்தயா ॥ 2 ॥
அபிவாத்ய ச கௌஸல்யாம் ராம ஸ்ஸம்ப்ரஸ்திதோ வநம் ।
க்ரு'தஸ்வஸ்த்யயநோ மாத்ரா தர்மிஷ்டே வர்த்மநி ஸ்திதஃ ॥ 3 ॥
விராஜயந்ராஜஸுதோ ராஜமார்கம் நரைர்வ்ரு'தம் ।
ஹ்ரு'தயாந்யாமமந்தேவ ஜநஸ்ய குணவத்தயா ॥ 4 ॥
வைதேஹீ சாபி தத்ஸர்வம் ந ஶுஶ்ராவ தபஸ்விநீ ।
ததேவ ஹ்ரு'தி தஸ்யாஶ்ச யௌவராஜ்யாபிஷேசநம் ॥ 5 ॥
தேவகார்யம் ஸ்வயம் க்ரு'த்வா க்ரு'தஜ்ஞா ஹ்ரு'ஷ்டசேதநா ।
அபிஜ்ஞா ராஜதர்மாணாம் ராஜபுத்ரம் ப்ரதீக்ஷதே ॥ 6 ॥
ப்ரவிவேஶாத ராமஸ்து ஸ்வம் வேஶ்ம ஸுவிபூஷிதம் ।
ப்ரஹ்ரு'ஷ்டஜநஸம்பூர்ணம் ஹ்ரியா கிஞ்சிதவாங்முகஃ ॥ 7 ॥
அத ஸீதா ஸமுத்பத்ய வேபமாநா ச தம் பதிம் ।
அபஶ்யச்சோகஸந்தப்தம் சிந்தாவ்யாகுலிதேந்த்ரியம் ॥ 8 ॥
தாம் த்ரு'ஷ்ட்வா ஸ ஹி தர்மாத்மா ந ஶஶாக மநோகதம் ।
தம் ஶோகம் ராகவஃ ஸோடும் ததோ விவ்ரு'ததாம் கதஃ ॥ 9 ॥
விவர்ணவதநம் த்ரு'ஷ்ட்வா தம் ப்ரஸ்விந்நமமர்ஷணம் ।
ஆஹ துஃகாபிஸந்தப்தா கிமிதாநீமிதம் ப்ரபோ ॥ 10 ॥
அத்ய பார்ஹஸ்பத ஶ்ஶ்ரீமாந்யுக்தஃ புஷ்யோऽநு ராகவ ।
ப்ரோச்யதே ப்ராஹ்மணைஃ ப்ராஜ்ஞைஃ கேந த்வமஸி துர்மநாஃ ॥ 11 ॥
ந தே ஶதஶலாகேந ஜலபேநநிபேந ச ।
ஆவ்ரு'தம் வதநம் வல்கு சத்ரேணாபி விராஜதே ॥ 12 ॥
வ்யஜநாப்யாம் ச முக்யாப்யாம் ஶதபத்ரநிபேக்ஷணம் ।
சந்த்ரஹம்ஸப்ரகாஶாப்யாம் வீஜ்யதே ந தவாநநம் ॥ 13 ॥
வாக்மிநோ வந்திநஶ்சாபி ப்ரஹ்ரு'ஷ்டாஸ்த்வாம் நரர்ஷப ।
ஸ்துவந்தோ நாத்ர த்ரு'ஶ்யந்தே மங்கலைஃ ஸ்ஸூதமாகதாஃ ॥ 14 ॥
ந தே க்ஷௌத்ரம் ச ததி ச ப்ராஹ்மணா வேதபாரகாஃ ।
மூர்த்நி மூர்தாபிஷிக்தஸ்ய தததி ஸ்ம விதாநதஃ ॥ 15 ॥
ந த்வாம் ப்ரக்ரு'தய ஸ்ஸர்வா ஶ்ஶ்ரேணீமுக்யாஶ்ச பூஷிதாஃ ।
அநுவ்ரஜிதுமிச்சந்தி பௌரஜாநபதாஸ்ததா ॥ 16 ॥
சதுர்பிர்வேகஸம்பந்நைர்ஹயைஃ காஞ்சநபூஷிதைஃ ।
முக்யஃ புஷ்யரதோ யுக்தஃ கிம் ந கச்சதி தேऽக்ரதஃ ॥ 17 ॥
ஹஸ்தீ சாக்ரத ஶ்ஶ்ரீமாம் ஸ்தவ லக்ஷணபூஜிதஃ ।
ப்ரயாணே லக்ஷ்யதே வீர க்ரு'ஷ்ணமேககிரி ப்ரபஃ ॥ 18 ॥
ந ச காஞ்சநசித்ரம் தே பஶ்யாமி ப்ரியதர்ஶந ।
பத்ராஸநம் புரஸ்க்ரு'த்ய யாந்தம் வீர புரஸ்க்ரு'தம் ॥ 19 ॥
அபிஷேகோ யதா ஸஜ்ஜஃ கிமிதாநீமிதம் தவ ।
அபூர்வோ முகவர்ணஶ்ச ந ப்ரஹர்ஷஶ்ச லக்ஷ்யதே ॥ 20 ॥
இதீவ விலபந்தீம் தாம் ப்ரோவாச ரகுநந்தநஃ ।
ஸீதே தத்ர பவாம்ஸ்தாதஃ ப்ரவ்ராஜயதி மாம் வநம் ॥ 21 ॥
குலே மஹதி ஸம்பூதே தர்மஜ்ஞே தர்மசாரிணி ।
ஶ்ரு'ணு ஜாநகி யேநேதம் க்ரமேணாப்யாகதம் மம ॥ 22 ॥
ராஜ்ஞா ஸத்யப்ரதிஜ்ஞேந பித்ரா தஶரதேந ச ।
கைகேய்யை மம மாத்ரே து புரா தத்தௌ மஹாவரௌ ॥ 23 ॥
தயாऽத்ய மம ஸஜ்ஜேऽஸ்மிந்நபிஷேகே ந்ரு'போத்யதே ।
ப்ரசோதித ஸ்ஸ ஸமயோ தர்மேண ப்ரதிநிர்ஜிதஃ ॥ 24 ॥
சதுர்தஶ ஹி வர்ஷாணி வஸ்தவ்யம் தண்டகே மயா ।
பித்ரா மே பரதஶ்சாபி யௌவராஜ்யே நியோஜிதஃ ॥ 25 ॥
ஸோऽஹம் த்வாமாகதோ த்ரஷ்டும் ப்ரஸ்திதோ விஜநம் வநம் ।
பரதஸ்ய ஸமீபே து நாஹம் கத்யஃ கதாசந ॥ 26 ॥
புத்தியுக்தா ஹி புருஷா ந ஸஹந்தே பரஸ்தவம் ।
தஸ்மாந்நதே குணாஃ கத்யா பரதஸ்யாக்ரதோ மம ॥ 27 ॥
நாபி த்வம் தேந பர்தவ்யா விஶேஷேண கதாசந ।
அநுகூலதயா ஶக்யம் ஸமீபே த்வஸ்ய வர்திதும் ॥ 28 ॥
தஸ்மை தத்தம் ந்ரு'பதிநா யௌவராஜ்யம் ஸநாதநம் ।
ஸ ப்ரஸாத்யஸ்த்வயா ஸீதே ந்ரு'பதிஶ்ச விஶேஷதஃ ॥ 29 ॥
அஹம் சாபி ப்ரதிஜ்ஞாம் தாம் குரோஸ்ஸமநுபாலயந் ।
வநமத்யைவ யாஸ்யாமி ஸ்திரா பவ மநஸ்விநீ ॥ 30 ॥
யாதே ச மயி கல்யாணி வநம் முநிநிஷேவிதம் ।
வ்ரதோபவாஸபரயா பவிதவ்யம் த்வயாऽநகே ॥ 31 ॥
கால்யமுத்தாய தேவாநாம் க்ரு'த்வா பூஜாம் யதாவிதி ।
வந்திதவ்யோ தஶரதஃ பிதா மம நரேஶ்வரஃ ॥ 32 ॥
வந்திதவ்யாஶ்ச தே நித்யம் யா ஶ்ஶேஷா மம மாதரஃ ।
ஸ்நேஹ ப்ரணயஸம்போகை ஸ்ஸமா ஹி மம மாதரஃ ॥ 33 ॥
ப்ராத்ரு'புத்ரஸமௌ சாபி த்ரஷ்டவ்யௌ ச விஶேஷதஃ ।
த்வயா பரதஶத்ருக்நௌ ப்ராணைஃ ப்ரியதரௌ மம ॥ 34 ॥
விப்ரியம் ந ச கர்தவ்யம் பரதஸ்ய கதாசந ।
ஸ ஹி ராஜா ப்ரபுஶ்சைவ தேஶஸ்ய ச குலஸ்ய ச ॥ 35 ॥
ஆராதிதா ஹி ஶீலேந ப்ரயத்நைஶ்சோபஸேவிதாஃ ।
ராஜாந ஸ்ஸம்ப்ரஸீதந்தி குப்யந்திச விபர்யயே ॥ 36 ॥
ஔரஸாநபி புத்ராந்ஹி த்யஜந்த்யஹிதகாரிணஃ ।
ஸமர்தாந்ஸம்ப்ரக்ரு'ஹ்ணந்தி ஜநாநபி நராதிபாஃ ॥ 37 ॥
ஸா த்வம் வஸேஹ கல்யாணி ராஜ்ஞஸ்ஸமநுவர்திநீ ।
பரதஸ்ய ரதா தர்மே ஸத்யவ்ரதபராயணா ॥ 38 ॥
அஹம் கமிஷ்யாமி மஹாவநம் ப்ரியே த்வயா ஹி வஸ்தவ்யமிஹைவ பாமிநி ।
யதா வ்யலீகம் குருஷே ந கஸ்ய சி த்ததா த்வயா கார்யமிதம் வசோ மம ॥ 39 ॥
இத்யார்ஷே ஶ்ரீமத்ராமாயணே வால்மீகீய ஆதிகாவ்யே அயோத்யாகாண்டே ஷட்விம்ஶஸ்ஸர்கஃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha ṣaḍviṃśassargaḥ |
abhivādya ca kausalyāṃ rāma ssamprasthito vanam |
kṛtasvastyayano mātrā dharmiṣṭhe vartmani sthitaḥ || 1 ||
virājayanrājasuto rājamārgaṃ narairvṛtam |
hṛdayānyāmamantheva janasya guṇavattayā || 2 ||
abhivādya ca kausalyāṃ rāma ssamprasthito vanam |
kṛtasvastyayano mātrā dharmiṣṭhe vartmani sthitaḥ || 3 ||
virājayanrājasuto rājamārgaṃ narairvṛtam |
hṛdayānyāmamantheva janasya guṇavattayā || 4 ||
vaidehī cāpi tatsarvaṃ na śuśrāva tapasvinī |
tadeva hṛdi tasyāśca yauvarājyābhiṣecanam || 5 ||
devakāryaṃ svayaṃ kṛtvā kṛtajñā hṛṣṭacetanā |
abhijñā rājadharmāṇāṃ rājaputraṃ pratīkṣate || 6 ||
praviveśātha rāmastu svaṃ veśma suvibhūṣitam |
prahṛṣṭajanasampūrṇaṃ hriyā kiñcidavāṅmukhaḥ || 7 ||
atha sītā samutpatya vepamānā ca taṃ patim |
apaśyacchokasantaptaṃ cintāvyākulitendriyam || 8 ||
tāṃ dṛṣṭvā sa hi dharmātmā na śaśāka manogatam |
taṃ śokaṃ rāghavaḥ soḍhuṃ tato vivṛtatāṃ gataḥ || 9 ||
vivarṇavadanaṃ dṛṣṭvā taṃ prasvinnamamarṣaṇam |
āha duḥkhābhisantaptā kimidānīmidaṃ prabho || 10 ||
adya bārhaspata śśrīmānyuktaḥ puṣyo'nu rāghava |
procyate brāhmaṇaiḥ prājñaiḥ kena tvamasi durmanāḥ || 11 ||
na te śataśalākena jalaphenanibhena ca |
āvṛtaṃ vadanaṃ valgu chatreṇāpi virājate || 12 ||
vyajanābhyāṃ ca mukhyābhyāṃ śatapatranibhekṣaṇam |
candrahaṃsaprakāśābhyāṃ vījyate na tavānanam || 13 ||
vāgmino vandinaścāpi prahṛṣṭāstvāṃ nararṣabha |
stuvanto nātra dṛśyante maṅgalaiḥ ssūtamāgadhāḥ || 14 ||
na te kṣaudraṃ ca dadhi ca brāhmaṇā vedapāragāḥ |
mūrdhni mūrdhābhiṣiktasya dadati sma vidhānataḥ || 15 ||
na tvāṃ prakṛtaya ssarvā śśreṇīmukhyāśca bhūṣitāḥ |
anuvrajitumicchanti paurajānapadāstathā || 16 ||
caturbhirvegasampannairhayaiḥ kāñcanabhūṣitaiḥ |
mukhyaḥ puṣyaratho yuktaḥ kiṃ na gacchati te'grataḥ || 17 ||
hastī cāgrata śśrīmāṃ stava lakṣaṇapūjitaḥ |
prayāṇe lakṣyate vīra kṛṣṇameghagiri prabhaḥ || 18 ||
na ca kāñcanacitraṃ te paśyāmi priyadarśana |
bhadrāsanaṃ puraskṛtya yāntaṃ vīra puraskṛtam || 19 ||
abhiṣeko yathā sajjaḥ kimidānīmidaṃ tava |
apūrvo mukhavarṇaśca na praharṣaśca lakṣyate || 20 ||
itīva vilapantīṃ tāṃ provāca raghunandanaḥ |
sīte tatra bhavāṃstātaḥ pravrājayati māṃ vanam || 21 ||
kule mahati sambhūte dharmajñe dharmacāriṇi |
śṛṇu jānaki yenedaṃ krameṇābhyāgataṃ mama || 22 ||
rājñā satyapratijñena pitrā daśarathena ca |
kaikeyyai mama mātre tu purā dattau mahāvarau || 23 ||
tayā'dya mama sajje'sminnabhiṣeke nṛpodyate |
pracodita ssa samayo dharmeṇa pratinirjitaḥ || 24 ||
caturdaśa hi varṣāṇi vastavyaṃ daṇḍake mayā |
pitrā me bharataścāpi yauvarājye niyojitaḥ || 25 ||
so'haṃ tvāmāgato draṣṭuṃ prasthito vijanaṃ vanam |
bharatasya samīpe tu nāhaṃ kathyaḥ kadācana || 26 ||
buddhiyuktā hi puruṣā na sahante parastavam |
tasmānnate guṇāḥ kathyā bharatasyāgrato mama || 27 ||
nāpi tvaṃ tena bhartavyā viśeṣeṇa kadācana |
anukūlatayā śakyaṃ samīpe tvasya vartitum || 28 ||
tasmai dattaṃ nṛpatinā yauvarājyaṃ sanātanam |
sa prasādyastvayā sīte nṛpatiśca viśeṣataḥ || 29 ||
ahaṃ cāpi pratijñāṃ tāṃ gurossamanupālayan |
vanamadyaiva yāsyāmi sthirā bhava manasvinī || 30 ||
yāte ca mayi kalyāṇi vanaṃ muniniṣevitam |
vratopavāsaparayā bhavitavyaṃ tvayā'naghe || 31 ||
kālyamutthāya devānāṃ kṛtvā pūjāṃ yathāvidhi |
vanditavyo daśarathaḥ pitā mama nareśvaraḥ || 32 ||
vanditavyāśca te nityaṃ yā śśeṣā mama mātaraḥ |
sneha praṇayasambhogai ssamā hi mama mātaraḥ || 33 ||
bhrātṛputrasamau cāpi draṣṭavyau ca viśeṣataḥ |
tvayā bharataśatrughnau prāṇaiḥ priyatarau mama || 34 ||
vipriyaṃ na ca kartavyaṃ bharatasya kadācana |
sa hi rājā prabhuścaiva deśasya ca kulasya ca || 35 ||
ārādhitā hi śīlena prayatnaiścopasevitāḥ |
rājāna ssamprasīdanti kupyantica viparyaye || 36 ||
aurasānapi putrānhi tyajantyahitakāriṇaḥ |
samarthānsampragṛhṇanti janānapi narādhipāḥ || 37 ||
sā tvaṃ vaseha kalyāṇi rājñassamanuvartinī |
bharatasya ratā dharme satyavrataparāyaṇā || 38 ||
ahaṃ gamiṣyāmi mahāvanaṃ priye tvayā hi vastavyamihaiva bhāmini |
yathā vyalīkaṃ kuruṣe na kasya ci ttathā tvayā kāryamidaṃ vaco mama || 39 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe ṣaḍviṃśassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever