📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
2.22 அயோத்யாகாண்ட - த்வாவிம்ஶ ஸர்கஃ
2.22 Ayodhyakanda - Dvavimsha Sargah
Valmiki Tamil
ஶ்ரீமத்வால்மீகீய ராமாயணே அயோத்யாகாண்டம் ।
அத த்வாவிம்ஶஸ்ஸர்கஃ ।
அத தம் வ்யதயா தீநம் ஸவிஶேஷமமர்ஷிதம் ।
ஶ்வஸந்தமிவ நாகேந்த்ரம் ரோஷவிஸ்பாரிதேக்ஷணம் ॥ 1 ॥
ஆஸாத்ய ராமஸ்ஸௌமித்ரிம் ஸுஹ்ரு'தம் ப்ராதரம் ப்ரியம் ।
உவாசேதம் ஸ தைர்யேண தாரயந்ஸத்த்வமாத்மவாந் ॥ 2 ॥
அத தம் வ்யதயா தீநம் ஸவிஶேஷமமர்ஷிதம் ।
ஶ்வஸந்தமிவ நாகேந்த்ரம் ரோஷவிஸ்பாரிதேக்ஷணம் ॥ 3 ॥
ஆஸாத்ய ராமஸ்ஸௌமித்ரிம் ஸுஹ்ரு'தம் ப்ராதரம் ப்ரியம் ।
உவாசேதம் ஸ தைர்யேண தாரயந்ஸத்த்வமாத்மவாந் ॥ 4 ॥
நிக்ரு'ஹ்ய ரோஷம் ஶோகம் ச தைர்யமாஶ்ரித்ய கேவலம் ।
அவமாநம் நிரஸ்யேமம் க்ரு'ஹீத்வா ஹர்ஷமுத்தமம் ॥ 5 ॥
உபக்ல்ரு'ப்தம் ஹி யத்கிஞ்சிதபிஷேகார்தமத்ய மே ஸர்வம் விஸர்ஜய க்ஷிப்ரம் குரு கார்யம் நிரத்யயம் ॥ 6 ॥
ஸௌமித்ரே யோऽபிஷேகார்தே மம ஸம்பார ஸம்ப்ரமஃ ।
அபிஷேகநிவ்ரு'த்த்யர்தே ஸோऽஸ்து ஸம்பாரஸம்ப்ரமஃ ॥ 7 ॥
யஸ்யா மதபிஷேகார்தே மாநஸம் பரிதப்யதே ।
மாதா மே ஸா யதா ந ஸ்யாத்ஸவிஶங்கா ததா குரு ॥ 8 ॥
தஸ்யாஶ்ஶங்காமயம் துஃகம் முஹூர்தமபி நோத்ஸஹே ।
மநஸி ப்ரதிஸஞ்ஜாதம் ஸௌமித்ரேऽஹமுபேக்ஷிதும் ॥ 9 ॥
ந புத்திபூர்வம் நாபுத்தம் ஸ்மராமீஹ கதாசந ।
மாத்ரு'ணாம் வா பிதுர்வாऽஹம் க்ரு'தமல்பம் ச விப்ரியம் ॥ 10 ॥
ஸத்யஸ்ஸத்யாபிஸந்தஶ்ச நித்யம் ஸத்யபராக்ரமஃ ।
பரலோகபயாத்பீதோ நிர்பயோऽஸ்து பிதா மம ॥ 11 ॥
தஸ்யாऽபி ஹி பவேதஸ்மிந்கர்மண்யப்ரதிஸம்ஹ்ரு'தே ।
ஸத்யம் நேதி மநஸ்தாபஸ்தஸ்ய தாபஸ்தபேச்ச மாம் ॥ 12 ॥
அபிஷேகவிதாநம் து தஸ்மாத்ஸம்ஹ்ரு'த்ய லக்ஷ்மண ।
அந்வகேவாஹமிச்சாமி வநம் கந்துமிதஃபுநஃ ॥ 13 ॥
மம ப்ரவ்ராஜநாதத்ய க்ரு'தக்ரு'த்யா ந்ரு'பாத்மஜா ।
ஸுதம் பரதமவ்யக்ரமபிஷேசயிதா ததஃ ॥ 14 ॥
மயி சீராஜிநதரே ஜடாமண்டலதாரிணி ।
கதேऽரண்யம் ச கைகேய்யா பவிஷ்யதி மநஸ்ஸுகம் ॥ 15 ॥
புத்திஃ ப்ரணீதா யேநேயம் மநஶ்ச ஸுஸமாஹிதம் ।
தம் து நார்ஹாமி ஸங்க்லேஷ்டும் ப்ரவ்ரஜிஷ்யாமி மா சிரம் ॥ 16 ॥
க்ரு'தாந்தஸ்த்வேவ ஸௌமித்ரே த்ரஷ்டவ்யோ மத்ப்ரவாஸநே ।
ராஜ்யஸ்ய ச விதீர்ணஸ்ய புநரேவ நிவர்தநே ॥ 17 ॥
கைகேய்யாஃ ப்ரதிபத்திர்ஹி கதம் ஸ்யாந்மம பீடநே ।
யதி பாவோ ந தைவோऽயம் க்ரு'தாந்தவிஹிதோ பவேத் ॥ 18 ॥
ஜாநாஸி ஹி யதா ஸௌம்ய ந மாத்ரு'ஷு மமாந்தரம் ।
பூதபூர்வம் விஶேஷோ வா தஸ்யா மயி ஸுதேऽபி வா ॥ 19 ॥
ஸோऽபிஷேகநிவ்ரு'த்த்யர்தைப்ரவாஸார்தைஶ்ச துர்வசைஃ ।
உக்ரைர்வாக்யைரஹம் தஸ்யா நாந்யத்தைவாத்ஸமர்தயே ॥ 20 ॥
கதம் ப்ரக்ரு'திஸம்பந்நா ராஜபுத்ரீ ததாகுணா ।
ப்ரூயாத்ஸா ப்ராக்ரு'தேவ ஸ்த்ரீ மத்பீடாம் பர்த்ரு'ஸந்நிதௌ ॥ 21 ॥
யதசிந்த்யந்து தத்தைவம் பூதேஷ்வபி ந விஹந்யதே ।
வ்யக்தம் மயி ச தஸ்யாம் ச பதிதோ ஹி விபர்யயஃ ॥ 22 ॥
கஶ்சித்தைவேந ஸௌமித்ரே யோத்துமுத்ஸஹதே புமாந் ।
யஸ்ய ந க்ரஹணம் கிஞ்சித்கர்மணோऽந்யத்ர த்ரு'ஶ்யதே ॥ 23 ॥
ஸுகதுஃகே பயக்ரோதௌ லாபாலாபௌ பவாபவௌ ।
யச்ச கிஞ்சித்ததாபூதம் நநு தைவஸ்ய கர்ம தத் ॥ 24 ॥
ரு'ஷயோऽப்யுக்ரதபஸோ தைவேநாபிப்ரபீடிதாஃ ।
உத்ஸ்ரு'ஜ்ய நியமாம்ஸ்தீவ்ராந்ப்ரஶ்யந்தே காமமந்யுபிஃ ॥ 25 ॥
அஸங்கல்பிதமேவேஹ யதகஸ்மாத்ப்ரவர்ததே ।
நிவர்த்யாரம்பமாரப்தம் நநு தைவஸ்ய கர்ம தத் ॥ 26 ॥
ஏதயா தத்த்வயா புத்த்யா ஸம்ஸ்தப்யாத்மாநமாத்மநா ।
வ்யாஹதேऽப்யபிஷேகே மே பரிதாபோ ந வித்யதே ॥ 27 ॥
தஸ்மாதபரிதாபஸ்ஸம்ஸ்த்வமப்யநுவிதாய மாம் ।
ப்ரதிஸம்ஹாரய க்ஷிப்ரமாபிஷேசநிகீம் க்ரியாம் ॥ 28 ॥
ஏபிரேவ கடை ஸ்ஸர்வைரபிஷேசநஸம்ப்ரு'தைஃ ।
மம லக்ஷ்மண தாபஸ்யே வ்ரதஸ்நாநம் பவிஷ்யதி ॥ 29 ॥
அதவா கிம் மமைதேந ராஜத்ரவ்யமயேந து ।
உத்த்ரு'தம் மே ஸ்வயம் தோயம் வ்ரதாதேஶம் கரிஷ்யதி ॥ 30 ॥
மா ச லக்ஷ்மண ஸந்தாபம் கார்ஷீர்லக்ஷ்ம்யா விபர்யயே ।
ராஜ்யம் வா வநவாஸோ வா வநவாஸோ மஹோதயஃ ॥ 31 ॥
ந லக்ஷ்மணாஸ்மிந்கலு கர்மவிக்நே மாதா யவீயஸ்யதிஶங்கநீயா ।
தைவாபிபந்நா ஹி வதத்யநிஷ்டம் ஜாநாஸி தைவம் ச ததா ப்ரபாவம் ॥ 32 ॥
இத்யார்ஷே ஶ்ரீமத்ராமாயணே வால்மீகீய ஆதிகாவ்யே அயோத்யாகாண்டே த்வாவிம்ஶஸ்ஸர்கஃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha dvāviṃśassargaḥ |
atha taṃ vyathayā dīnaṃ saviśeṣamamarṣitam |
śvasantamiva nāgendraṃ roṣavisphāritekṣaṇam || 1 ||
āsādya rāmassaumitriṃ suhṛdaṃ bhrātaraṃ priyam |
uvācedaṃ sa dhairyeṇa dhārayansattvamātmavān || 2 ||
atha taṃ vyathayā dīnaṃ saviśeṣamamarṣitam |
śvasantamiva nāgendraṃ roṣavisphāritekṣaṇam || 3 ||
āsādya rāmassaumitriṃ suhṛdaṃ bhrātaraṃ priyam |
uvācedaṃ sa dhairyeṇa dhārayansattvamātmavān || 4 ||
nigṛhya roṣaṃ śokaṃ ca dhairyamāśritya kevalam |
avamānaṃ nirasyemaṃ gṛhītvā harṣamuttamam || 5 ||
upaklṛptaṃ hi yatkiñcidabhiṣekārthamadya me sarvaṃ visarjaya kṣipraṃ kuru kāryaṃ niratyayam || 6 ||
saumitre yo'bhiṣekārthe mama sambhāra sambhramaḥ |
abhiṣekanivṛttyarthe so'stu sambhārasambhramaḥ || 7 ||
yasyā madabhiṣekārthe mānasaṃ paritapyate |
mātā me sā yathā na syātsaviśaṅkā tathā kuru || 8 ||
tasyāśśaṅkāmayaṃ duḥkhaṃ muhūrtamapi notsahe |
manasi pratisañjātaṃ saumitre'hamupekṣitum || 9 ||
na buddhipūrvaṃ nābuddhaṃ smarāmīha kadācana |
mātṛṇāṃ vā piturvā'haṃ kṛtamalpaṃ ca vipriyam || 10 ||
satyassatyābhisandhaśca nityaṃ satyaparākramaḥ |
paralokabhayādbhīto nirbhayo'stu pitā mama || 11 ||
tasyā'pi hi bhavedasminkarmaṇyapratisaṃhṛte |
satyaṃ neti manastāpastasya tāpastapecca mām || 12 ||
abhiṣekavidhānaṃ tu tasmātsaṃhṛtya lakṣmaṇa |
anvagevāhamicchāmi vanaṃ gantumitaḥpunaḥ || 13 ||
mama pravrājanādadya kṛtakṛtyā nṛpātmajā |
sutaṃ bharatamavyagramabhiṣecayitā tataḥ || 14 ||
mayi cīrājinadhare jaṭāmaṇḍaladhāriṇi |
gate'raṇyaṃ ca kaikeyyā bhaviṣyati manassukham || 15 ||
buddhiḥ praṇītā yeneyaṃ manaśca susamāhitam |
taṃ tu nārhāmi saṅkleṣṭuṃ pravrajiṣyāmi mā ciram || 16 ||
kṛtāntastveva saumitre draṣṭavyo matpravāsane |
rājyasya ca vitīrṇasya punareva nivartane || 17 ||
kaikeyyāḥ pratipattirhi kathaṃ syānmama pīḍane |
yadi bhāvo na daivo'yaṃ kṛtāntavihito bhavet || 18 ||
jānāsi hi yathā saumya na mātṛṣu mamāntaram |
bhūtapūrvaṃ viśeṣo vā tasyā mayi sute'pi vā || 19 ||
so'bhiṣekanivṛttyarthaipravāsārthaiśca durvacaiḥ |
ugrairvākyairahaṃ tasyā nānyaddaivātsamarthaye || 20 ||
kathaṃ prakṛtisampannā rājaputrī tathāguṇā |
brūyātsā prākṛteva strī matpīḍāṃ bhartṛsannidhau || 21 ||
yadacintyantu taddaivaṃ bhūteṣvapi na vihanyate |
vyaktaṃ mayi ca tasyāṃ ca patito hi viparyayaḥ || 22 ||
kaściddaivena saumitre yoddhumutsahate pumān |
yasya na grahaṇaṃ kiñcitkarmaṇo'nyatra dṛśyate || 23 ||
sukhaduḥkhe bhayakrodhau lābhālābhau bhavābhavau |
yacca kiñcittathābhūtaṃ nanu daivasya karma tat || 24 ||
ṛṣayo'pyugratapaso daivenābhiprapīḍitāḥ |
utsṛjya niyamāṃstīvrānbhraśyante kāmamanyubhiḥ || 25 ||
asaṅkalpitameveha yadakasmātpravartate |
nivartyārambhamārabdhaṃ nanu daivasya karma tat || 26 ||
etayā tattvayā buddhyā saṃstabhyātmānamātmanā |
vyāhate'pyabhiṣeke me paritāpo na vidyate || 27 ||
tasmādaparitāpassaṃstvamapyanuvidhāya mām |
pratisaṃhāraya kṣipramābhiṣecanikīṃ kriyām || 28 ||
ebhireva ghaṭai ssarvairabhiṣecanasambhṛtaiḥ |
mama lakṣmaṇa tāpasye vratasnānaṃ bhaviṣyati || 29 ||
athavā kiṃ mamaitena rājadravyamayena tu |
uddhṛtaṃ me svayaṃ toyaṃ vratādeśaṃ kariṣyati || 30 ||
mā ca lakṣmaṇa santāpaṃ kārṣīrlakṣmyā viparyaye |
rājyaṃ vā vanavāso vā vanavāso mahodayaḥ || 31 ||
na lakṣmaṇāsminkhalu karmavighne mātā yavīyasyatiśaṅkanīyā |
daivābhipannā hi vadatyaniṣṭaṃ jānāsi daivaṃ ca tathā prabhāvam || 32 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe dvāviṃśassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever