Shrimadbhagavadgita Mulam - Ekadasho'dhyayah

ॐ

ஶ்ரீமத்பகவத்கீதா மூலம் - ஏகாதஶோऽத்யாயஃ

Gita Vyasa Tamil

ௐ ஶ்ரீ பரமாத்மநே நமஃ

அத ஏகாதஶோऽத்யாயஃ ।

விஶ்வரூபஸந்தர்ஶநயோகஃ

அர்ஜுந உவாச

மதநுக்ரஹாய பரமம் குஹ்யமத்யாத்மஸஞ்ஜ்ஞிதம் ।

யத்த்வயோக்தம் வசஸ்தேந மோஹோऽயம் விகதோ மம ॥ 1 ॥

பவாப்யயௌ ஹி பூதாநாம் ஶ்ருதௌ விஸ்தரஶோ மயா ।

த்வத்தஃ கமலபத்ராக்ஷ மாஹாத்ம்யமபி சாவ்யயம் ॥ 2 ॥

ஏவமேதத்யதாத்த த்வமாத்மாநம் பரமேஶ்வர ।

த்ரஷ்டுமிச்சாமி தே ரூபமைஶ்வரம் புருஷோத்தம ॥ 3 ॥

மந்யஸே யதி தச்சக்யம் மயா த்ரஷ்டுமிதி ப்ரபோ ।

யோகேஶ்வர ததோ மே த்வம் தர்ஶயாத்மாநமவ்யயம் ॥ 4 ॥

ஶ்ரீபகவாநுவாச

பஶ்ய மே பார்த ரூபாணி ஶதஶோऽத ஸஹஸ்ரஶஃ ।

நாநாவிதாநி திவ்யாநி நாநாவர்ணாக்ரு'தீநி ச ॥ 5 ॥

பஶ்யாதித்யாந்வஸூந்ருத்ராநஶ்விநௌ மருதஸ்ததா ।

பஹூந்யத்ரு'ஷ்டபூர்வாணி பஶ்யாஶ்சர்யாணி பாரத ॥ 6 ॥

இஹைகஸ்தம் ஜகத்க்ரு'த்ஸ்நம் பஶ்யாத்ய ஸசராசரம் ।

மம தேஹே குடாகேஶ யச்சாந்யத்த்ரஷ்டுமிச்சஸி ॥ 7 ॥

ந து மாம் ஶக்யஸே த்ரஷ்டுமநேநைவ ஸ்வசக்ஷுஷா ।

திவ்யம் ததாமி தே சக்ஷுஃ பஶ்ய மே யோகமைஶ்வரம் ॥ 8 ॥

ஸஞ்ஜய உவாச

ஏவமுக்த்வா ததோ ராஜந்மஹாயோகேஶ்வரோ ஹரிஃ ।

தர்ஶயாமாஸ பார்தாய பரமம் ரூபமைஶ்வரம் ॥ 9 ॥

அநேகவக்த்ரநயந-மநேகாத்புததர்ஶநம் ।

அநேகதிவ்யாபரணம் திவ்யாநேகோத்யதாயுதம் ॥ 10 ॥

திவ்யமால்யாம்பரதரம் திவ்யகந்தாநுலேபநம் ।

ஸர்வாஶ்சர்யமயம் தேவமநந்தம் விஶ்வதோமுகம் ॥ 11 ॥

திவி ஸூர்யஸஹஸ்ரஸ்ய பவேத்யுகபதுத்திதா ।

யதி பாஃ ஸத்ரு'ஶீ ஸா ஸ்யாத்பாஸஸ்தஸ்ய மஹாத்மநஃ ॥ 12 ॥

தத்ரைகஸ்தம் ஜகத்க்ரு'த்ஸ்நம் ப்ரவிபக்தமநேகதா ।

அபஶ்யத்தேவதேவஸ்ய ஶரீரே பாண்டவஸ்ததா ॥ 13 ॥

ததஃ ஸ விஸ்மயாவிஷ்டோ ஹ்ரு'ஷ்டரோமா தநஞ்ஜயஃ ।

ப்ரணம்ய ஶிரஸா தேவம் க்ரு'தாஞ்ஜலிரபாஷத ॥ 14 ॥

அர்ஜுந உவாச

பஶ்யாமி தேவாம்ஸ்தவ தேவ தேஹே ஸர்வாம்ஸ்ததா பூதவிஶேஷஸங்காந்।

ப்ரஹ்மாணமீஶம் கமலாஸநஸ்த-ம்ரு'ஷீம்ஶ்ச ஸர்வாநுரகாம்ஶ்ச திவ்யாந் ॥ 15 ॥

அநேகபாஹூதரவக்த்ரநேத்ரம் பஶ்யாமி த்வாம் ஸர்வதோऽநந்தரூபம்।

நாந்தம் ந மத்யம் ந புநஸ்தவாதிம் பஶ்யாமி விஶ்வேஶ்வர விஶ்வரூப ॥ 16 ॥

கிரீடிநம் கதிநம் சக்ரிணம் ச தேஜோராஶிம் ஸர்வதோ தீப்திமந்தம்।

பஶ்யாமி த்வாம் துர்நிரீக்ஷ்யம் ஸமந்தாத்தீப்தாநலார்கத்யுதிமப்ரமேயம் ॥ 17 ॥

த்வமக்ஷரம் பரமம் வேதிதவ்யம் த்வமஸ்ய விஶ்வஸ்ய பரம் நிதாநம்।

த்வமவ்யயஃ ஶாஶ்வததர்மகோப்தா ஸநாதநஸ்த்வம் புருஷோ மதோ மே ॥ 18 ॥

அநாதிமத்யாந்தமநந்தவீர்ய-மநந்தபாஹும் ஶஶிஸூர்யநேத்ரம்।

பஶ்யாமி த்வாம் தீப்தஹுதாஶவக்த்ரம் ஸ்வதேஜஸா விஶ்வமிதம் தபந்தம் ॥ 19 ॥

த்யாவாப்ரு'திவ்யோரிதமந்தரம் ஹி வ்யாப்தம் த்வயைகேந திஶஶ்ச ஸர்வாஃ।

த்ரு'ஷ்ட்வாத்புதம் ரூபமுக்ரம் தவேதம் லோகத்ரயம் ப்ரவ்யதிதம் மஹாத்மந் ॥ 20 ॥

அமீ ஹி த்வாம் ஸுரஸங்கா விஶந்தி கேசித்பீதாஃ ப்ராஞ்ஜலயோ க்ரு'ணந்தி।

ஸ்வஸ்தீத்யுக்த்வா மஹர்ஷிஸித்தஸங்காஃ ஸ்துவந்தி த்வாம் ஸ்துதிபிஃ புஷ்கலாபிஃ ॥ 21 ॥

ருத்ராதித்யா வஸவோ யே ச ஸாத்யா விஶ்வேऽஶ்விநௌ மருதஶ்சோஷ்மபாஶ்ச।

கந்தர்வயக்ஷாஸுரஸித்தஸங்கா வீக்ஷந்தே த்வாம் விஸ்மிதாஶ்சைவ ஸர்வே ॥ 22 ॥

ரூபம் மஹத்தே பஹுவக்த்ரநேத்ரம் மஹாபாஹோ பஹுபாஹூருபாதம்।

பஹூதரம் பஹுதம்ஷ்ட்ராகராலம் த்ரு'ஷ்ட்வா லோகாஃ ப்ரவ்யதிதாஸ்ததாஹம் ॥ 23 ॥

நபஃஸ்ப்ரு'ஶம் தீப்தமநேகவர்ணம் வ்யாத்தாநநம் தீப்தவிஶாலநேத்ரம்।

த்ரு'ஷ்ட்வா ஹி த்வாம் ப்ரவ்யதிதாந்தராத்மா த்ரு'திம் ந விந்தாமி ஶமம் ச விஷ்ணோ ॥ 24 ॥

தம்ஷ்ட்ராகராலாநி ச தே முகாநி த்ரு'ஷ்ட்வைவ காலாநலஸந்நிபாநி।

திஶோ ந ஜாநே ந லபே ச ஶர்ம ப்ரஸீத தேவேஶ ஜகந்நிவாஸ ॥ 25 ॥

அமீ ச த்வாம் த்ரு'தராஷ்ட்ரஸ்ய புத்ராஃ ஸர்வே ஸஹைவாவநிபாலஸங்கைஃ।

பீஷ்மோ த்ரோணஃ ஸூதபுத்ரஸ்ததாஸௌ ஸஹாஸ்மதீயைரபி யோதமுக்யைஃ ॥ 26 ॥

வக்த்ராணி தே த்வரமாணா விஶந்தி தம்ஷ்ட்ராகராலாநி பயாநகாநி।

கேசித்விலக்நா தஶநாந்தரேஷு ஸந்த்ரு'ஶ்யந்தே சூர்ணிதைருத்தமாங்கைஃ ॥ 27 ॥

யதா நதீநாம் பஹவோऽம்புவேகாஃ ஸமுத்ரமேவாபிமுகா த்ரவந்தி।

ததா தவாமீ நரலோகவீரா விஶந்தி வக்த்ராண்யபிவிஜ்வலந்தி ॥ 28 ॥

யதா ப்ரதீப்தம் ஜ்வலநம் பதங்கா விஶந்தி நாஶாய ஸம்ரு'த்தவேகாஃ।

ததைவ நாஶாய விஶந்தி லோகாஸ்தவாபி வக்த்ராணி ஸம்ரு'த்தவேகாஃ ॥ 29 ॥

லேலிஹ்யஸே க்ரஸமாநஃ ஸமந்தால்லோகாந்ஸமக்ரா-ந்வதநைர்ஜ்வலத்பிஃ।

தேஜோபிராபூர்ய ஜகத்ஸமக்ரம் பாஸஸ்தவோக்ராஃ ப்ரதபந்தி விஷ்ணோ ॥ 30 ॥

ஆக்யாஹி மே கோ பவாநுக்ரரூபோ நமோऽஸ்து தே தேவவர ப்ரஸீத।

விஜ்ஞாதுமிச்சாமி பவந்தமாத்யம் ந ஹி ப்ரஜாநாமி தவ ப்ரவ்ரு'த்திம் ॥ 31 ॥

ஶ்ரீபகவாநுவாச

காலோऽஸ்மி லோகக்ஷயக்ரு'த்ப்ரவ்ரு'த்தோ லோகாந்ஸமாஹர்துமிஹ ப்ரவ்ரு'த்தஃ।

ரு'தேऽபி த்வாம் ந பவிஷ்யந்தி ஸர்வே யேऽவஸ்திதாஃ ப்ரத்யநீகேஷு யோதாஃ ॥ 32 ॥

தஸ்மாத்த்வமுத்திஷ்ட யஶோ லபஸ்வ ஜித்வா ஶத்ரூந்புங்க்ஷ்வ ராஜ்யம் ஸம்ரு'த்தம்।

மயைவைதே நிஹதாஃ பூர்வமேவ நிமித்தமாத்ரம் பவ ஸவ்யஸாசிந் ॥ 33 ॥

த்ரோணம் ச பீஷ்மம் ச ஜயத்ரதம் ச கர்ணம் ததாந்யாநபி யோதவீராந்।

மயா ஹதாம்ஸ்த்வம் ஜஹி மா வ்யதிஷ்டா யுத்யஸ்வ ஜேதாஸி ரணே ஸபத்நாந் ॥ 34 ॥

ஸஞ்ஜய உவாச

ஏதச்ச்ருத்வா வசநம் கேஶவஸ்ய க்ரு'தாஞ்ஜலிர்வேபமாநஃ கிரீடீ।

நமஸ்க்ரு'த்வா பூய ஏவாஹ க்ரு'ஷ்ணம் ஸகத்கதம் பீதபீதஃ ப்ரணம்ய ॥ 35 ॥

அர்ஜுந உவாச

ஸ்தாநே ஹ்ரு'ஷீகேஶ தவ ப்ரகீர்த்யா ஜகத்ப்ரஹ்ரு'ஷ்யத்யநுரஜ்யதே ச।

ரக்ஷாம்ஸி பீதாநி திஶோ த்ரவந்தி ஸர்வே நமஸ்யந்தி ச ஸித்தஸங்காஃ ॥ 36 ॥

கஸ்மாச்ச தே ந நமேரந்மஹாத்மந்கரீயஸே ப்ரஹ்மணோऽப்யாதிகர்த்ரே।

அநந்த தேவேஶ ஜகந்நிவாஸ த்வமக்ஷரம் ஸதஸத்தத்பரம் யத் ॥ 37 ॥

த்வமாதிதேவஃ புருஷஃ புராணஸ்த்வமஸ்ய விஶ்வஸ்ய பரம் நிதாநம்।

வேத்தாஸி வேத்யம் ச பரம் ச தாம த்வயா ததம் விஶ்வமநந்தரூப ॥ 38 ॥

வாயுர்யமோऽக்நிர்வருணஃ ஶஶாங்கஃ ப்ரஜாபதிஸ்த்வம் ப்ரபிதாமஹஶ்ச।

நமோ நமஸ்தேऽஸ்து ஸஹஸ்ரக்ரு'த்வஃ புநஶ்ச பூயோऽபி நமோ நமஸ்தே ॥ 39 ॥

நமஃ புரஸ்தாதத ப்ரு'ஷ்டதஸ்தே நமோऽஸ்து தே ஸர்வத ஏவ ஸர்வ।

அநந்தவீர்யாமிதவிக்ரமஸ்த்வம் ஸர்வம் ஸமாப்நோஷி ததோऽஸி ஸர்வஃ ॥ 40 ॥

ஸகேதி மத்வா ப்ரஸபம் யதுக்தம் ஹே க்ரு'ஷ்ண ஹே யாதவ ஹே ஸகேதி।

அஜாநதா மஹிமாநம் தவேதம் மயா ப்ரமாதாத்ப்ரணயேந வாபி ॥ 41 ॥

யச்சாவஹாஸார்தமஸத்க்ரு'தோऽஸி விஹாரஶய்யாஸநபோஜநேஷு।

ஏகோऽதவாப்யச்யுத தத்ஸமக்ஷம் தத்க்ஷாமயே த்வாமஹமப்ரமேயம் ॥ 42 ॥

பிதாஸி லோகஸ்ய சராசரஸ்ய த்வமஸ்ய பூஜ்யஶ்ச குருர்கரீயாந்।

ந த்வத்ஸமோऽஸ்த்யப்யதிகஃ குதோऽந்யோ லோகத்ரயேऽப்யப்ரதிமப்ரபாவ ॥ 43 ॥

தஸ்மாத்ப்ரணம்ய ப்ரணிதாய காயம் ப்ரஸாதயே த்வாமஹமீஶமீட்யம்।

பிதேவ புத்ரஸ்ய ஸகேவ ஸக்யுஃ ப்ரியஃ ப்ரியாயார்ஹஸி தேவ ஸோடும் ॥ 44 ॥

அத்ரு'ஷ்டபூர்வம் ஹ்ரு'ஷிதோऽஸ்மி த்ரு'ஷ்ட்வா பயேந ச ப்ரவ்யதிதம் மநோ மே।

ததேவ மே தர்ஶய தேவரூபம் ப்ரஸீத தேவேஶ ஜகந்நிவாஸ ॥ 45 ॥

கிரீடிநம் கதிநம் சக்ரஹஸ்தமிச்சாமி த்வாம் த்ரஷ்டுமஹம் ததைவ।

தேநைவ ரூபேண சதுர்புஜேந ஸஹஸ்ரபாஹோ பவ விஶ்வமூர்தே ॥ 46 ॥

ஶ்ரீபகவாநுவாச

மயா ப்ரஸந்நேந தவார்ஜுநேதம் ரூபம் பரம் தர்ஶிதமாத்மயோகாத்।

தேஜோமயம் விஶ்வமநந்தமாத்யம் யந்மே த்வதந்யேந ந த்ரு'ஷ்டபூர்வம் ॥ 47 ॥

ந வேதயஜ்ஞாத்யயநைர்ந தாநைர்ந ச க்ரியாபிர்ந தபோபிருக்ரைஃ।

ஏவம்ரூபஃ ஶக்ய அஹம் ந்ரு'லோகே த்ரஷ்டும் த்வதந்யேந குருப்ரவீர ॥ 48 ॥

மா தே வ்யதா மா ச விமூடபாவோ த்ரு'ஷ்ட்வா ரூபம் கோரமீத்ரு'ங்மமேதம்।

வ்யபேதபீஃ ப்ரீதமநாஃ புநஸ்த்வம் ததேவ மே ரூபமிதம் ப்ரபஶ்ய ॥ 49 ॥

ஸஞ்ஜய உவாச

இத்யர்ஜுநம் வாஸுதேவஸ்ததோக்த்வா ஸ்வகம் ரூபம் தர்ஶயாமாஸ பூயஃ।

ஆஶ்வாஸயாமாஸ ச பீதமேநம் பூத்வா புநஃ ஸௌம்யவபுர்மஹாத்மா ॥ 50 ॥

அர்ஜுந உவாச

த்ரு'ஷ்ட்வேதம் மாநுஷம் ரூபம் தவ ஸௌம்யம் ஜநார்தந ।

இதாநீமஸ்மி ஸம்வ்ரு'த்தஃ ஸசேதாஃ ப்ரக்ரு'திம் கதஃ ॥ 51 ॥

ஶ்ரீபகவாநுவாச

ஸுதுர்தர்ஶமிதம் ரூபம் த்ரு'ஷ்டவாநஸி யந்மம ।

தேவா அப்யஸ்ய ரூபஸ்ய நித்யம் தர்ஶநகாங்க்ஷிணஃ ॥ 52 ॥

நாஹம் வேதைர்ந தபஸா ந தாநேந ந சேஜ்யயா ।

ஶக்ய ஏவம்விதோ த்ரஷ்டும் த்ரு'ஷ்டவாநஸி மாம் யதா ॥ 53 ॥

பக்த்யா த்வநந்யயா ஶக்ய அஹமேவம்விதோऽர்ஜுந ।

ஜ்ஞாதும் த்ரஷ்டும் ச தத்த்வேந ப்ரவேஷ்டும் ச பரந்தப ॥ 54 ॥

மத்கர்மக்ரு'ந்மத்பரமோ மத்பக்தஃ ஸங்கவர்ஜிதஃ ।

நிர்வைரஃ ஸர்வபூதேஷு யஃ ஸ மாமேதி பாண்டவ ॥ 55 ॥

ௐ தத்ஸதிதி ஶ்ரீமத்பகவத்கீதாஸூபநிஷத்ஸு ப்ரஹ்மவித்யாயாம் யோகஶாஸ்த்ரே

ஶ்ரீக்ரு'ஷ்ணார்ஜுநஸம்வாதே விஶ்வரூபதர்ஶநயோகோ நாமைகாதஶோऽத்யாயஃ ॥11 ॥

Roman (IAST) Transliteration

oṃ śrī paramātmane namaḥ

atha ekādaśo'dhyāyaḥ |

viśvarūpasandarśanayogaḥ

arjuna uvāca

madanugrahāya paramaṃ guhyamadhyātmasañjñitam |

yattvayoktaṃ vacastena moho'yaṃ vigato mama || 1 ||

bhavāpyayau hi bhūtānāṃ śrutau vistaraśo mayā |

tvattaḥ kamalapatrākṣa māhātmyamapi cāvyayam || 2 ||

evametadyathāttha tvamātmānaṃ parameśvara |

draṣṭumicchāmi te rūpamaiśvaraṃ puruṣottama || 3 ||

manyase yadi tacchakyaṃ mayā draṣṭumiti prabho |

yogeśvara tato me tvaṃ darśayātmānamavyayam || 4 ||

śrībhagavānuvāca

paśya me pārtha rūpāṇi śataśo'tha sahasraśaḥ |

nānāvidhāni divyāni nānāvarṇākṛtīni ca || 5 ||

paśyādityānvasūnrudrānaśvinau marutastathā |

bahūnyadṛṣṭapūrvāṇi paśyāścaryāṇi bhārata || 6 ||

ihaikasthaṃ jagatkṛtsnaṃ paśyādya sacarācaram |

mama dehe guḍākeśa yaccānyaddraṣṭumicchasi || 7 ||

na tu māṃ śakyase draṣṭumanenaiva svacakṣuṣā |

divyaṃ dadāmi te cakṣuḥ paśya me yogamaiśvaram || 8 ||

sañjaya uvāca

evamuktvā tato rājanmahāyogeśvaro hariḥ |

darśayāmāsa pārthāya paramaṃ rūpamaiśvaram || 9 ||

anekavaktranayana-manekādbhutadarśanam |

anekadivyābharaṇaṃ divyānekodyatāyudham || 10 ||

divyamālyāmbaradharaṃ divyagandhānulepanam |

sarvāścaryamayaṃ devamanantaṃ viśvatomukham || 11 ||

divi sūryasahasrasya bhavedyugapadutthitā |

yadi bhāḥ sadṛśī sā syādbhāsastasya mahātmanaḥ || 12 ||

tatraikasthaṃ jagatkṛtsnaṃ pravibhaktamanekadhā |

apaśyaddevadevasya śarīre pāṇḍavastadā || 13 ||

tataḥ sa vismayāviṣṭo hṛṣṭaromā dhanañjayaḥ |

praṇamya śirasā devaṃ kṛtāñjalirabhāṣata || 14 ||

arjuna uvāca

paśyāmi devāṃstava deva dehe sarvāṃstathā bhūtaviśeṣasaṅghān|

brahmāṇamīśaṃ kamalāsanastha-mṛṣīṃśca sarvānuragāṃśca divyān || 15 ||

anekabāhūdaravaktranetraṃ paśyāmi tvāṃ sarvato'nantarūpam|

nāntaṃ na madhyaṃ na punastavādiṃ paśyāmi viśveśvara viśvarūpa || 16 ||

kirīṭinaṃ gadinaṃ cakriṇaṃ ca tejorāśiṃ sarvato dīptimantam|

paśyāmi tvāṃ durnirīkṣyaṃ samantāddīptānalārkadyutimaprameyam || 17 ||

tvamakṣaraṃ paramaṃ veditavyaṃ tvamasya viśvasya paraṃ nidhānam|

tvamavyayaḥ śāśvatadharmagoptā sanātanastvaṃ puruṣo mato me || 18 ||

anādimadhyāntamanantavīrya-manantabāhuṃ śaśisūryanetram|

paśyāmi tvāṃ dīptahutāśavaktraṃ svatejasā viśvamidaṃ tapantam || 19 ||

dyāvāpṛthivyoridamantaraṃ hi vyāptaṃ tvayaikena diśaśca sarvāḥ|

dṛṣṭvādbhutaṃ rūpamugraṃ tavedaṃ lokatrayaṃ pravyathitaṃ mahātman || 20 ||

amī hi tvāṃ surasaṅghā viśanti kecidbhītāḥ prāñjalayo gṛṇanti|

svastītyuktvā maharṣisiddhasaṅghāḥ stuvanti tvāṃ stutibhiḥ puṣkalābhiḥ || 21 ||

rudrādityā vasavo ye ca sādhyā viśve'śvinau marutaścoṣmapāśca|

gandharvayakṣāsurasiddhasaṅghā vīkṣante tvāṃ vismitāścaiva sarve || 22 ||

rūpaṃ mahatte bahuvaktranetraṃ mahābāho bahubāhūrupādam|

bahūdaraṃ bahudaṃṣṭrākarālaṃ dṛṣṭvā lokāḥ pravyathitāstathāham || 23 ||

nabhaḥspṛśaṃ dīptamanekavarṇaṃ vyāttānanaṃ dīptaviśālanetram|

dṛṣṭvā hi tvāṃ pravyathitāntarātmā dhṛtiṃ na vindāmi śamaṃ ca viṣṇo || 24 ||

daṃṣṭrākarālāni ca te mukhāni dṛṣṭvaiva kālānalasannibhāni|

diśo na jāne na labhe ca śarma prasīda deveśa jagannivāsa || 25 ||

amī ca tvāṃ dhṛtarāṣṭrasya putrāḥ sarve sahaivāvanipālasaṅghaiḥ|

bhīṣmo droṇaḥ sūtaputrastathāsau sahāsmadīyairapi yodhamukhyaiḥ || 26 ||

vaktrāṇi te tvaramāṇā viśanti daṃṣṭrākarālāni bhayānakāni|

kecidvilagnā daśanāntareṣu sandṛśyante cūrṇitairuttamāṅgaiḥ || 27 ||

yathā nadīnāṃ bahavo'mbuvegāḥ samudramevābhimukhā dravanti|

tathā tavāmī naralokavīrā viśanti vaktrāṇyabhivijvalanti || 28 ||

yathā pradīptaṃ jvalanaṃ pataṅgā viśanti nāśāya samṛddhavegāḥ|

tathaiva nāśāya viśanti lokāstavāpi vaktrāṇi samṛddhavegāḥ || 29 ||

lelihyase grasamānaḥ samantāllokānsamagrā-nvadanairjvaladbhiḥ|

tejobhirāpūrya jagatsamagraṃ bhāsastavogrāḥ pratapanti viṣṇo || 30 ||

ākhyāhi me ko bhavānugrarūpo namo'stu te devavara prasīda|

vijñātumicchāmi bhavantamādyaṃ na hi prajānāmi tava pravṛttim || 31 ||

śrībhagavānuvāca

kālo'smi lokakṣayakṛtpravṛddho lokānsamāhartumiha pravṛttaḥ|

ṛte'pi tvāṃ na bhaviṣyanti sarve ye'vasthitāḥ pratyanīkeṣu yodhāḥ || 32 ||

tasmāttvamuttiṣṭha yaśo labhasva jitvā śatrūnbhuṅkṣva rājyaṃ samṛddham|

mayaivaite nihatāḥ pūrvameva nimittamātraṃ bhava savyasācin || 33 ||

droṇaṃ ca bhīṣmaṃ ca jayadrathaṃ ca karṇaṃ tathānyānapi yodhavīrān|

mayā hatāṃstvaṃ jahi mā vyathiṣṭhā yudhyasva jetāsi raṇe sapatnān || 34 ||

sañjaya uvāca

etacchrutvā vacanaṃ keśavasya kṛtāñjalirvepamānaḥ kirīṭī|

namaskṛtvā bhūya evāha kṛṣṇaṃ sagadgadaṃ bhītabhītaḥ praṇamya || 35 ||

arjuna uvāca

sthāne hṛṣīkeśa tava prakīrtyā jagatprahṛṣyatyanurajyate ca|

rakṣāṃsi bhītāni diśo dravanti sarve namasyanti ca siddhasaṅghāḥ || 36 ||

kasmācca te na nameranmahātmangarīyase brahmaṇo'pyādikartre|

ananta deveśa jagannivāsa tvamakṣaraṃ sadasattatparaṃ yat || 37 ||

tvamādidevaḥ puruṣaḥ purāṇastvamasya viśvasya paraṃ nidhānam|

vettāsi vedyaṃ ca paraṃ ca dhāma tvayā tataṃ viśvamanantarūpa || 38 ||

vāyuryamo'gnirvaruṇaḥ śaśāṅkaḥ prajāpatistvaṃ prapitāmahaśca|

namo namaste'stu sahasrakṛtvaḥ punaśca bhūyo'pi namo namaste || 39 ||

namaḥ purastādatha pṛṣṭhataste namo'stu te sarvata eva sarva|

anantavīryāmitavikramastvaṃ sarvaṃ samāpnoṣi tato'si sarvaḥ || 40 ||

sakheti matvā prasabhaṃ yaduktaṃ he kṛṣṇa he yādava he sakheti|

ajānatā mahimānaṃ tavedaṃ mayā pramādātpraṇayena vāpi || 41 ||

yaccāvahāsārthamasatkṛto'si vihāraśayyāsanabhojaneṣu|

eko'thavāpyacyuta tatsamakṣaṃ tatkṣāmaye tvāmahamaprameyam || 42 ||

pitāsi lokasya carācarasya tvamasya pūjyaśca gururgarīyān|

na tvatsamo'styabhyadhikaḥ kuto'nyo lokatraye'pyapratimaprabhāva || 43 ||

tasmātpraṇamya praṇidhāya kāyaṃ prasādaye tvāmahamīśamīḍyam|

piteva putrasya sakheva sakhyuḥ priyaḥ priyāyārhasi deva soḍhum || 44 ||

adṛṣṭapūrvaṃ hṛṣito'smi dṛṣṭvā bhayena ca pravyathitaṃ mano me|

tadeva me darśaya devarūpaṃ prasīda deveśa jagannivāsa || 45 ||

kirīṭinaṃ gadinaṃ cakrahastamicchāmi tvāṃ draṣṭumahaṃ tathaiva|

tenaiva rūpeṇa caturbhujena sahasrabāho bhava viśvamūrte || 46 ||

śrībhagavānuvāca

mayā prasannena tavārjunedaṃ rūpaṃ paraṃ darśitamātmayogāt|

tejomayaṃ viśvamanantamādyaṃ yanme tvadanyena na dṛṣṭapūrvam || 47 ||

na vedayajñādhyayanairna dānairna ca kriyābhirna tapobhirugraiḥ|

evaṃrūpaḥ śakya ahaṃ nṛloke draṣṭuṃ tvadanyena kurupravīra || 48 ||

mā te vyathā mā ca vimūḍhabhāvo dṛṣṭvā rūpaṃ ghoramīdṛṅmamedam|

vyapetabhīḥ prītamanāḥ punastvaṃ tadeva me rūpamidaṃ prapaśya || 49 ||

sañjaya uvāca

ityarjunaṃ vāsudevastathoktvā svakaṃ rūpaṃ darśayāmāsa bhūyaḥ|

āśvāsayāmāsa ca bhītamenaṃ bhūtvā punaḥ saumyavapurmahātmā || 50 ||

arjuna uvāca

dṛṣṭvedaṃ mānuṣaṃ rūpaṃ tava saumyaṃ janārdana |

idānīmasmi saṃvṛttaḥ sacetāḥ prakṛtiṃ gataḥ || 51 ||

śrībhagavānuvāca

sudurdarśamidaṃ rūpaṃ dṛṣṭavānasi yanmama |

devā apyasya rūpasya nityaṃ darśanakāṅkṣiṇaḥ || 52 ||

nāhaṃ vedairna tapasā na dānena na cejyayā |

śakya evaṃvidho draṣṭuṃ dṛṣṭavānasi māṃ yathā || 53 ||

bhaktyā tvananyayā śakya ahamevaṃvidho'rjuna |

jñātuṃ draṣṭuṃ ca tattvena praveṣṭuṃ ca parantapa || 54 ||

matkarmakṛnmatparamo madbhaktaḥ saṅgavarjitaḥ |

nirvairaḥ sarvabhūteṣu yaḥ sa māmeti pāṇḍava || 55 ||

oṃ tatsaditi śrīmadbhagavadgītāsūpaniṣatsu brahmavidyāyāṃ yogaśāstre

śrīkṛṣṇārjunasaṃvāde viśvarūpadarśanayogo nāmaikādaśo'dhyāyaḥ ||11 ||