📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
ஸரஸ்வதீ ஸ்தோத்ரம் (யாஜ்ஞவல்க்ய க்ரு'தம்)
Sarasvati Stotram (yajnavalkya Kritam)
Saraswati Stotram Yagnavalkya Tamil
நாராயண உவாச ।
வாக்தேவதாயாஃ ஸ்தவநம் ஶ்ரூயதாம் ஸர்வகாமதம் ।
மஹாமுநிர்யாஜ்ஞவல்க்யோ யேந துஷ்டாவ தாம் புரா ॥ 1 ॥
குருஶாபாச்ச ஸ முநிர்ஹதவித்யோ பபூவ ஹ ।
ததா ஜகாம துஃகார்தோ ரவிஸ்தாநம் ச புண்யதம் ॥ 2 ॥
ஸம்ப்ராப்யதபஸா ஸூர்யம் கோணார்கே த்ரு'ஷ்டிகோசரே ।
துஷ்டாவ ஸூர்யம் ஶோகேந ருரோத ச புநஃ புநஃ ॥ 3 ॥
ஸூர்யஸ்தம் பாடயாமாஸ வேதவேதாங்கமீஶ்வரஃ ।
உவாச ஸ்துஹி வாக்தேவீம் பக்த்யா ச ஸ்ம்ரு'திஹேதவே ॥ 4 ॥
தமித்யுக்த்வா தீநநாதோ ஹ்யந்தர்தாநம் ஜகாம ஸஃ ।
முநிஃ ஸ்நாத்வா ச துஷ்டாவ பக்திநம்ராத்மகந்தரஃ ॥ 5 ॥
யாஜ்ஞவல்க்ய உவாச ।
க்ரு'பாம் குரு ஜகந்மாதர்மாமேவம் ஹததேஜஸம் ।
குருஶாபாத்ஸ்ம்ரு'திப்ரஷ்டம் வித்யாஹீநம் ச துஃகிதம் ॥ 6 ॥
ஜ்ஞாநம் தேஹி ஸ்ம்ரு'திம் தேஹி வித்யாம் வித்யாதிதேவதே ।
ப்ரதிஷ்டாம் கவிதாம் தேஹி ஶக்திம் ஶிஷ்யப்ரபோதிகாம் ॥ 7 ॥
க்ரந்தநிர்மிதிஶக்திம் ச ஸச்சிஷ்யம் ஸுப்ரதிஷ்டிதம் ।
ப்ரதிபாம் ஸத்ஸபாயாம் ச விசாரக்ஷமதாம் ஶுபாம் ॥ 8 ॥
லுப்தாம் ஸர்வாம் தைவவஶாந்நவம் குரு புநஃ புநஃ ।
யதாங்குரம் ஜநயதி பகவாந்யோகமாயயா ॥ 9 ॥
ப்ரஹ்மஸ்வரூபா பரமா ஜ்யோதிரூபா ஸநாதநீ ।
ஸர்வவித்யாதிதேவீ யா தஸ்யை வாண்யை நமோ நமஃ ॥ 10 ॥
யயா விநா ஜகத்ஸர்வம் ஶஶ்வஜ்ஜீவந்ம்ரு'தம் ஸதா ।
ஜ்ஞாநாதிதேவீ யா தஸ்யை ஸரஸ்வத்யை நமோ நமஃ ॥ 11 ॥
யயா விநா ஜகத்ஸர்வம் மூகமுந்மத்தவத்ஸதா ।
வாகதிஷ்டாத்ரு'தேவீ யா தஸ்யை வாண்யை நமோ நமஃ ॥ 12 ॥
ஹிமசந்தநகுந்தேந்துகுமுதாம்போஜஸந்நிபா ।
வர்ணாதிதேவீ யா தஸ்யை சாக்ஷராயை நமோ நமஃ ॥ 13 ॥
விஸர்க பிந்துமாத்ராணாம் யததிஷ்டாநமேவ ச ।
இத்தம் த்வம் கீயஸே ஸத்பிர்பாரத்யை தே நமோ நமஃ ॥ 14 ॥
யயா விநாऽத்ர ஸங்க்யாக்ரு'த்ஸங்க்யாம் கர்தும் ந ஶக்நுதே ।
காலஸங்க்யாஸ்வரூபா யா தஸ்யை தேவ்யை நமோ நமஃ ॥ 15 ॥
வ்யாக்யாஸ்வரூபா யா தேவீ வ்யாக்யாதிஷ்டாத்ரு'தேவதா ।
ப்ரமஸித்தாந்தரூபா யா தஸ்யை தேவ்யை நமோ நமஃ ॥ 16 ॥
ஸ்ம்ரு'திஶக்திர்ஜ்ஞாநஶக்திர்புத்திஶக்திஸ்வரூபிணீ ।
ப்ரதிபா கல்பநாஶக்திர்யா ச தஸ்யை நமோ நமஃ ॥ 17 ॥
ஸநத்குமாரோ ப்ரஹ்மாணம் ஜ்ஞாநம் பப்ரச்ச யத்ர வை ।
பபூவ ஜடவத்ஸோऽபி ஸித்தாந்தம் கர்துமக்ஷமஃ ॥ 18 ॥
ததாஜகாம பகவாநாத்மா ஶ்ரீக்ரு'ஷ்ண ஈஶ்வரஃ ।
உவாச ஸத்தமம் ஸ்தோத்ரம் வாண்யா இதி விதிம் ததா ॥ 19 ॥
ஸ ச துஷ்டாவ தாம் ப்ரஹ்மா சாஜ்ஞயா பரமாத்மநஃ ।
சகார தத்ப்ரஸாதேந ததா ஸித்தாந்தமுத்தமம் ॥ 20 ॥
யதாப்யநந்தம் பப்ரச்ச ஜ்ஞாநமேகம் வஸுந்தரா ।
பபூவ மூகவத்ஸோऽபி ஸித்தாந்தம் கர்துமக்ஷமஃ ॥ 21 ॥
ததா த்வாம் ச ஸ துஷ்டாவ ஸந்த்ரஸ்தஃ கஶ்யபாஜ்ஞயா ।
ததஶ்சகார ஸித்தாந்தம் நிர்மலம் ப்ரமபஞ்ஜநம் ॥ 22 ॥
வ்யாஸஃ புராணஸூத்ரம் ச ஸமப்ரு'ச்சத வால்மிகிம் ।
மௌநீபூதஃ ஸ ஸஸ்மார த்வாமேவ ஜகதம்பிகாம் ॥ 23 ॥
ததா சகார ஸித்தாந்தம் த்வத்வரேண முநீஶ்வரஃ ।
ஸ ப்ராப நிர்மலம் ஜ்ஞாநம் ப்ரமாதத்வம்ஸகாரணம் ॥ 24 ॥
புராண ஸூத்ரம் ஶ்ருத்வா ஸ வ்யாஸஃ க்ரு'ஷ்ணகலோத்பவஃ ।
த்வாம் ஸிஷேவே ச தத்யௌ ச ஶதவர்ஷம் ச புஷ்கரே ॥ 25 ॥
ததா த்வத்தோ வரம் ப்ராப்ய ஸ கவீந்த்ரோ பபூவ ஹ ।
ததா வேதவிபாகம் ச புராணாநி சகார ஹ ॥ 26 ॥
யதா மஹேந்த்ரே பப்ரச்ச தத்த்வஜ்ஞாநம் ஶிவா ஶிவம் ।
க்ஷணம் த்வாமேவ ஸஞ்சிந்த்ய தஸ்யை ஜ்ஞாநம் ததௌ விபுஃ ॥ 27 ॥
பப்ரச்ச ஶப்தஶாஸ்த்ரம் ச மஹேந்த்ரஶ்ச ப்ரு'ஹஸ்பதிம் ।
திவ்யம் வர்ஷஸஹஸ்ரம் ச ஸ த்வாம் தத்யௌ ச புஷ்கரே ॥ 28 ॥
ததா த்வத்தோ வரம் ப்ராப்ய திவ்யம் வர்ஷஸஹஸ்ரகம் ।
உவாச ஶப்தஶாஸ்த்ரம் ச ததர்தம் ச ஸுரேஶ்வரம் ॥ 29 ॥
அத்யாபிதாஶ்ச யைஃ ஶிஷ்யாஃ யைரதீதம் முநீஶ்வரைஃ ।
தே ச த்வாம் பரிஸஞ்சிந்த்ய ப்ரவர்தந்தே ஸுரேஶ்வரி ॥ 30 ॥
த்வம் ஸம்ஸ்துதா பூஜிதா ச முநீந்த்ரமநுமாநவைஃ ।
தைத்யேந்த்ரைஶ்ச ஸுரைஶ்சாபி ப்ரஹ்மவிஷ்ணுஶிவாதிபிஃ ॥ 31 ॥
ஜடீபூதஃ ஸஹஸ்ராஸ்யஃ பஞ்சவக்த்ரஶ்சதுர்முகஃ ।
யாம் ஸ்தோதும் கிமஹம் ஸ்தௌமி தாமேகாஸ்யேந மாநவஃ ॥ 32 ॥
இத்யுக்த்வா யாஜ்ஞவல்க்யஶ்ச பக்திநம்ராத்மகந்தரஃ ।
ப்ரணநாம நிராஹாரோ ருரோத ச முஹுர்முஹுஃ ॥ 33 ॥
ததா ஜ்யோதிஸ்ஸ்வரூபா ஸா தேநாத்ரு'ஷ்டாப்யுவாச தம் ।
ஸுகவீந்த்ரோ பவேத்யுக்த்வா வைகுண்டம் ச ஜகாம ஹ ॥ 34 ॥
யாஜ்ஞவல்க்ய க்ரு'தம் வாணீஸ்தோத்ரம் யஃ ஸம்யதஃ படேத் ।
ஸ கவீந்த்ரோ மஹாவாக்மீ ப்ரு'ஹஸ்பதி ஸமோ பவேத் ॥ 35 ॥
மஹாமூர்கஶ்ச துர்மேதா வர்ஷமேகம் ச யஃ படேத் ।
ஸ பண்டிதஶ்ச மேதாவீ ஸுகவிஶ்ச பவேத்த்ருவம் ॥ 35 ॥
இதி ஶ்ரீ ப்ரஹ்மவைவர்தே மஹாபுராணே ப்ரக்ரு'தி கண்டே நாரத நாராயண ஸம்வாதே யாஜ்ஞவல்க்யோக்த வாணீ ஸ்தவநம் நாம பஞ்சமோऽத்யாயஃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
nārāyaṇa uvāca |
vāgdevatāyāḥ stavanaṃ śrūyatāṃ sarvakāmadam |
mahāmuniryājñavalkyo yena tuṣṭāva tāṃ purā || 1 ||
guruśāpācca sa munirhatavidyo babhūva ha |
tadā jagāma duḥkhārto ravisthānaṃ ca puṇyadam || 2 ||
samprāpyatapasā sūryaṃ koṇārke dṛṣṭigocare |
tuṣṭāva sūryaṃ śokena ruroda ca punaḥ punaḥ || 3 ||
sūryastaṃ pāṭhayāmāsa vedavedāṅgamīśvaraḥ |
uvāca stuhi vāgdevīṃ bhaktyā ca smṛtihetave || 4 ||
tamityuktvā dīnanātho hyantardhānaṃ jagāma saḥ |
muniḥ snātvā ca tuṣṭāva bhaktinamrātmakandharaḥ || 5 ||
yājñavalkya uvāca |
kṛpāṃ kuru jaganmātarmāmevaṃ hatatejasam |
guruśāpātsmṛtibhraṣṭaṃ vidyāhīnaṃ ca duḥkhitam || 6 ||
jñānaṃ dehi smṛtiṃ dehi vidyāṃ vidyādhidevate |
pratiṣṭhāṃ kavitāṃ dehi śaktiṃ śiṣyaprabodhikām || 7 ||
granthanirmitiśaktiṃ ca sacchiṣyaṃ supratiṣṭhitam |
pratibhāṃ satsabhāyāṃ ca vicārakṣamatāṃ śubhām || 8 ||
luptāṃ sarvāṃ daivavaśānnavaṃ kuru punaḥ punaḥ |
yathāṅkuraṃ janayati bhagavānyogamāyayā || 9 ||
brahmasvarūpā paramā jyotirūpā sanātanī |
sarvavidyādhidevī yā tasyai vāṇyai namo namaḥ || 10 ||
yayā vinā jagatsarvaṃ śaśvajjīvanmṛtaṃ sadā |
jñānādhidevī yā tasyai sarasvatyai namo namaḥ || 11 ||
yayā vinā jagatsarvaṃ mūkamunmattavatsadā |
vāgadhiṣṭhātṛdevī yā tasyai vāṇyai namo namaḥ || 12 ||
himacandanakundendukumudāmbhojasannibhā |
varṇādhidevī yā tasyai cākṣarāyai namo namaḥ || 13 ||
visarga bindumātrāṇāṃ yadadhiṣṭhānameva ca |
itthaṃ tvaṃ gīyase sadbhirbhāratyai te namo namaḥ || 14 ||
yayā vinā'tra saṅkhyākṛtsaṅkhyāṃ kartuṃ na śaknute |
kālasaṅkhyāsvarūpā yā tasyai devyai namo namaḥ || 15 ||
vyākhyāsvarūpā yā devī vyākhyādhiṣṭhātṛdevatā |
bhramasiddhāntarūpā yā tasyai devyai namo namaḥ || 16 ||
smṛtiśaktirjñānaśaktirbuddhiśaktisvarūpiṇī |
pratibhā kalpanāśaktiryā ca tasyai namo namaḥ || 17 ||
sanatkumāro brahmāṇaṃ jñānaṃ papraccha yatra vai |
babhūva jaḍavatso'pi siddhāntaṃ kartumakṣamaḥ || 18 ||
tadājagāma bhagavānātmā śrīkṛṣṇa īśvaraḥ |
uvāca sattamaṃ stotraṃ vāṇyā iti vidhiṃ tadā || 19 ||
sa ca tuṣṭāva tāṃ brahmā cājñayā paramātmanaḥ |
cakāra tatprasādena tadā siddhāntamuttamam || 20 ||
yadāpyanantaṃ papraccha jñānamekaṃ vasundharā |
babhūva mūkavatso'pi siddhāntaṃ kartumakṣamaḥ || 21 ||
tadā tvāṃ ca sa tuṣṭāva santrastaḥ kaśyapājñayā |
tataścakāra siddhāntaṃ nirmalaṃ bhramabhañjanam || 22 ||
vyāsaḥ purāṇasūtraṃ ca samapṛcchata vālmikim |
maunībhūtaḥ sa sasmāra tvāmeva jagadambikām || 23 ||
tadā cakāra siddhāntaṃ tvadvareṇa munīśvaraḥ |
sa prāpa nirmalaṃ jñānaṃ pramādadhvaṃsakāraṇam || 24 ||
purāṇa sūtraṃ śrutvā sa vyāsaḥ kṛṣṇakalodbhavaḥ |
tvāṃ siṣeve ca dadhyau ca śatavarṣaṃ ca puṣkare || 25 ||
tadā tvatto varaṃ prāpya sa kavīndro babhūva ha |
tadā vedavibhāgaṃ ca purāṇāni cakāra ha || 26 ||
yadā mahendre papraccha tattvajñānaṃ śivā śivam |
kṣaṇaṃ tvāmeva sañcintya tasyai jñānaṃ dadhau vibhuḥ || 27 ||
papraccha śabdaśāstraṃ ca mahendraśca bṛhaspatim |
divyaṃ varṣasahasraṃ ca sa tvāṃ dadhyau ca puṣkare || 28 ||
tadā tvatto varaṃ prāpya divyaṃ varṣasahasrakam |
uvāca śabdaśāstraṃ ca tadarthaṃ ca sureśvaram || 29 ||
adhyāpitāśca yaiḥ śiṣyāḥ yairadhītaṃ munīśvaraiḥ |
te ca tvāṃ parisañcintya pravartante sureśvari || 30 ||
tvaṃ saṃstutā pūjitā ca munīndramanumānavaiḥ |
daityendraiśca suraiścāpi brahmaviṣṇuśivādibhiḥ || 31 ||
jaḍībhūtaḥ sahasrāsyaḥ pañcavaktraścaturmukhaḥ |
yāṃ stotuṃ kimahaṃ staumi tāmekāsyena mānavaḥ || 32 ||
ityuktvā yājñavalkyaśca bhaktinamrātmakandharaḥ |
praṇanāma nirāhāro ruroda ca muhurmuhuḥ || 33 ||
tadā jyotissvarūpā sā tenādṛṣṭāpyuvāca tam |
sukavīndro bhavetyuktvā vaikuṇṭhaṃ ca jagāma ha || 34 ||
yājñavalkya kṛtaṃ vāṇīstotraṃ yaḥ saṃyataḥ paṭhet |
sa kavīndro mahāvāgmī bṛhaspati samo bhavet || 35 ||
mahāmūrkhaśca durmedhā varṣamekaṃ ca yaḥ paṭhet |
sa paṇḍitaśca medhāvī sukaviśca bhaveddhruvam || 35 ||
iti śrī brahmavaivarte mahāpurāṇe prakṛti khaṇḍe nārada nārāyaṇa saṃvāde yājñavalkyokta vāṇī stavanaṃ nāma pañcamo'dhyāyaḥ ||