யாஜ்ஞவல்க்யக்ரு'த ஸரஸ்வதீ ஸ்தவம்
யாஜ்ஞவல்க்ய உவாச
க்ரு'பாம் குரு ஜகந்மாதர்-மாமேவம் ஹததேஜஸம் ।
குருஶாபாத் ஸ்ம்ரு'திப்ரஷ்டம் வித்யாஹீநம் ச துஃகிதம் ॥ 1 ॥
ஜ்ஞாநம் தேஹி ஸ்ம்ரு'திம் வித்யாம் ஶக்திம் ஶிஷ்ய ப்ரபோதிநீம் ।
க்ரந்தகர்த்ரு'த்வ ஶக்திம் ச ஸுஶிஷ்யம் ஸுப்ரதிஷ்டிதம் ॥ 2 ॥
ப்ரதிபாம் ஸத்ஸபாயாம் ச விசாரக்ஷமதாம் ஶுபாம் ।
லுப்தம் ஸர்வம் தைவ யோகா-ந்நவீபூதம் புநஃ குரு ॥ 3 ॥
யதாங்குரம் பஸ்மநி ச கரோதி தேவதா புநஃ ।
ப்ரஹ்மஸ்வரூபா பரமா ஜ்யோதீரூபா ஸநாதநீ ॥ 4 ॥
ஸர்வவித்யாதிதேவீ யா தஸ்யை வாண்யை நமோ நமஃ ।
விஸர்க பிந்துமாத்ராஸு யததிஷ்டாநமேவச ॥ 5 ॥
தததிஷ்டாத்ரீ யா தேவீ தஸ்யை வாண்யை நமோ நமஃ ।
வ்யாக்யாஸ்வரூபா ஸா தேவீ வ்யாக்யாதிஷ்டாத்ரு'ரூபிணீ ॥ 6 ॥
யயா விநா ப்ரஸங்க்யாவாந் ஸங்க்யாம் கர்தும் ந ஶக்யதே ।
காலஸங்க்யா ஸ்வரூபா யா தஸ்யை தேவ்யை நமோ நமஃ ॥ 7 ॥
ப்ரம ஸித்தாந்தரூபா யா தஸ்யை தேவ்யை நமோ நமஃ ।
ஸ்ம்ரு'திஶக்தி ஜ்ஞாநஶக்தி புத்திஶக்தி ஸ்வரூபிணீ ॥ 8 ॥
ப்ரதிபாகல்பநாஶக்திர்-யா ச தஸ்யை நமோநமஃ ।
ஸநத்குமாரோ ப்ரஹ்மாணம் ஜ்ஞாநம் பப்ரச்ச யத்ர வை ॥ 9 ॥
பபூவ மூகவத்ஸோஸ்பி ஸித்தாந்தம் கர்து மக்ஷமஃ ।
ததாஷ்ஜகாம பகவா-நாத்மா ஶ்ரீக்ரு'ஷ்ண ஈஶ்வரஃ ॥ 10 ॥
உவாச ஸ ச தாம் ஸ்தௌஹி வாணீ மிஷ்டாம் ப்ரஜாபதே ।
ஸ ச துஷ்டாவ தாம் ப்ரஹ்மா சாஜ்ஞயா பரமாத்மநஃ ॥ 11 ॥
சகார தத்ப்ரஸாதேந ததா ஸித்தாந்த முத்தமம் ।
யதாப்யநந்தம் பப்ரச்ச ஜ்ஞாநமேகம் வஸுந்தரா ॥ 12 ॥
பபூவ மூகவத்ஸோஸ்பி ஸித்தாந்தம் கர்து மக்ஷமஃ ।
ததா தாம் ச ஸ துஷ்டாவ ஸந்த்ரஸ்தஃ கஶ்யபாஜ்ஞயா ॥ 13 ॥
தத ஶ்சகார ஸித்தாந்தம் நிர்மலம் ப்ரம பஞ்ஜநம் ।
வ்யாஸஃ புராணஸூத்ரம் ச பப்ரச்ச வால்மீகிம் யதா ॥ 14 ॥
மௌநீபூத ஶ்ச ஸஸ்மார தாமேவ ஜகதம்பிகாம் ।
ததா சகார ஸித்தாந்தம் தத்வரேண முநீஶ்வரஃ ॥ 15 ॥
ஸம்ப்ராப்ய நிர்மலம் ஜ்ஞாநம் ப்ரமாந்த்ய த்வம்ஸதீபகம் ।
புராணஸூத்ரம் ஶ்ருத்வா ச வ்யாஸஃ க்ரு'ஷ்ணகலோத்பவஃ ॥ 16 ॥
தாம் ஶிவாம் வேத தத்யௌ ச ஶதவர்ஷம் ச புஷ்கரே ।
ததா த்வத்தோ வரம் ப்ராப்ய ஸத்கவீந்த்ரோ பபூவ ஹ ॥ 17 ॥
ததா வேதவிபாகம் ச புராணம் ச சகார ஸஃ ।
யதா மஹேந்த்ரஃ பப்ரச்ச தத்த்வஜ்ஞாநம் ஸதாஶிவம் ॥ 18 ॥
க்ஷணம் தாமேவ ஸஞ்சிந்த்ய தஸ்மை ஜ்ஞாநம் ததௌ விபுஃ ।
பப்ரச்ச ஶப்தஶாஸ்த்ரம் ச மஹேந்த்ர ஶ்ச ப்ரு'ஹஸ்பதிம் ॥ 19 ॥
திவ்ய வர்ஷ ஸஹஸ்ரம் ச ஸ த்வாம் தத்யௌ ச புஷ்கரே ।
ததா த்வத்தோ வரம் ப்ராப்ய திவ்யவர்ஷஸஹஸ்ரகம் ॥ 20 ॥
உவாச ஶப்த ஶாஸ்த்ரம் ச ததர்தம் ச ஸுரேஶ்வரம் ।
அத்யாபிதாஶ்ச யே ஶிஷ்யா யைரதீதம் முநீஶ்வரைஃ ॥ 21 ॥
தே ச தாம் பரிஸஞ்சித்ய ப்ரவர்தந்தே ஸுரேஶ்வரீம் ।
த்வம் ஸம்ஸ்துதா பூஜிதா ச முநீந்த்ரை ர்மநு மாநவைஃ ॥ 22 ॥
தைத்யேந்த்ரை ஶ்ச ஸுரைஶ்சாபி ப்ரஹ்ம விஷ்ணுஶிவாதிபிஃ ।
ஜடீபூத ஸ்ஸஹஸ்ராஸ்யஃ பஞ்சவக்த்ர ஶ்சதுர்முகஃ ॥ 23 ॥
யாம் ஸ்தோதும் கி மஹம் ஸ்தௌமி தாமேகாஸ்யேந மாநவஃ ।
இத்யுக்த்வா யாஜ்ஞவல்க்ய ஶ்ச பக்திநம்ராத்ம கந்தரஃ ॥ 24 ॥
ப்ரணநாம நிராஹாரோ ருரோத ச முஹுர்முஹுஃ ।
ஜ்யோதீரூபா மஹாமாயா தேந த்ரு'ஷ்டா7ப்யுவாச தம் ॥ 25 ॥
ஸுகவீந்த்ரோ பவேத்யுக்த்வா வைகுண்டம் ச ஜகாம ஹ ।
யாஜ்ஞவல்க்ய க்ரு'தம் வாணீ ஸ்தோத்ரமேதத்து யஃ படேத் ॥ 26 ॥
ஸ கவீந்த்ரோ மஹாவாக்மீ ப்ரு'ஹஸ்பதிஸமோ பவேத் ।
மஹா மூர்கஶ்ச துர்புத்திர்-வர்ஷமேகம் யதா படேத் ।
ஸ பண்டிதஶ்ச மேதாவீ ஸுகவீந்த்ரோ பவேத்த்ருவம் ॥ 27 ॥
இதி ஶ்ரீ தேவீ பாகவதே மஹாபுராணே நவமஸ்கந்தே
ஸரஸ்வதீஸ்தவம் நாம பஞ்சமோத்யாயஃ ।
ஸரஸ்வதீ கடாக்ஷ ஸித்திரஸ்து ।
இதம் மயாக்ரு'தம் பாராயணம்
ஶ்ரீஸத்குரு சரணாரவிந்தார்பணமஸ்து ।
Roman (IAST) Transliteration
yājñavalkyakṛta sarasvatī stavam
yājñavalkya uvāca
kṛpāṃ kuru jaganmātar-māmevaṃ hatatejasam |
guruśāpāt smṛtibhraṣṭaṃ vidyāhīnaṃ ca duḥkhitam || 1 ||
jñānaṃ dehi smṛtiṃ vidyāṃ śaktiṃ śiṣya prabodhinīm |
granthakartṛtva śaktiṃ ca suśiṣyaṃ supratiṣṭhitam || 2 ||
pratibhāṃ satsabhāyāṃ ca vicārakṣamatāṃ śubhām |
luptaṃ sarvaṃ daiva yogā-nnavībhūtaṃ punaḥ kuru || 3 ||
yathāṅkuraṃ bhasmani ca karoti devatā punaḥ |
brahmasvarūpā paramā jyotīrūpā sanātanī || 4 ||
sarvavidyādhidevī yā tasyai vāṇyai namo namaḥ |
visarga bindumātrāsu yadadhiṣṭhānamevaca || 5 ||
tadadhiṣṭhātrī yā devī tasyai vāṇyai namo namaḥ |
vyākhyāsvarūpā sā devī vyākhyādhiṣṭhātṛrūpiṇī || 6 ||
yayā vinā prasaṅkhyāvān saṅkhyāṃ kartuṃ na śakyate |
kālasaṅkhyā svarūpā yā tasyai devyai namo namaḥ || 7 ||
bhrama siddhāntarūpā yā tasyai devyai namo namaḥ |
smṛtiśakti jñānaśakti buddhiśakti svarūpiṇī || 8 ||
pratibhākalpanāśaktir-yā ca tasyai namonamaḥ |
sanatkumāro brahmāṇaṃ jñānaṃ papraccha yatra vai || 9 ||
babhūva mūkavatsospi siddhāntaṃ kartu makṣamaḥ |
tadāṣjagāma bhagavā-nātmā śrīkṛṣṇa īśvaraḥ || 10 ||
uvāca sa ca tāṃ stauhi vāṇī miṣṭāṃ prajāpate |
sa ca tuṣṭāva tāṃ brahmā cājñayā paramātmanaḥ || 11 ||
cakāra tatprasādena tadā siddhānta muttamam |
yadāpyanantaṃ papraccha jñānamekaṃ vasundharā || 12 ||
babhūva mūkavatsospi siddhāntaṃ kartu makṣamaḥ |
tadā tāṃ ca sa tuṣṭāva santrastaḥ kaśyapājñayā || 13 ||
tata ścakāra siddhāntaṃ nirmalaṃ bhrama bhañjanam |
vyāsaḥ purāṇasūtraṃ ca papraccha vālmīkiṃ yadā || 14 ||
maunībhūta śca sasmāra tāmeva jagadambikām |
tadā cakāra siddhāntaṃ tadvareṇa munīśvaraḥ || 15 ||
samprāpya nirmalaṃ jñānaṃ bhramāndhya dhvaṃsadīpakam |
purāṇasūtraṃ śrutvā ca vyāsaḥ kṛṣṇakalodbhavaḥ || 16 ||
tāṃ śivāṃ veda dadhyau ca śatavarṣaṃ ca puṣkare |
tadā tvatto varaṃ prāpya satkavīndro babhūva ha || 17 ||
tadā vedavibhāgaṃ ca purāṇaṃ ca cakāra saḥ |
yadā mahendraḥ papraccha tattvajñānaṃ sadāśivam || 18 ||
kṣaṇaṃ tāmeva sañcintya tasmai jñānaṃ dadau vibhuḥ |
papraccha śabdaśāstraṃ ca mahendra śca bṛhaspatim || 19 ||
divya varṣa sahasraṃ ca sa tvāṃ dadhyau ca puṣkare |
tadā tvatto varaṃ prāpya divyavarṣasahasrakam || 20 ||
uvāca śabda śāstraṃ ca tadarthaṃ ca sureśvaram |
adhyāpitāśca ye śiṣyā yairadhītaṃ munīśvaraiḥ || 21 ||
te ca tāṃ parisañcitya pravartante sureśvarīm |
tvaṃ saṃstutā pūjitā ca munīndrai rmanu mānavaiḥ || 22 ||
daityendrai śca suraiścāpi brahma viṣṇuśivādibhiḥ |
jaḍībhūta ssahasrāsyaḥ pañcavaktra ścaturmukhaḥ || 23 ||
yāṃ stotuṃ ki mahaṃ staumi tāmekāsyena mānavaḥ |
ityuktvā yājñavalkya śca bhaktinamrātma kandharaḥ || 24 ||
praṇanāma nirāhāro ruroda ca muhurmuhuḥ |
jyotīrūpā mahāmāyā tena dṛṣṭā7pyuvāca tam || 25 ||
sukavīndro bhavetyuktvā vaikuṇṭhaṃ ca jagāma ha |
yājñavalkya kṛtaṃ vāṇī stotrametattu yaḥ paṭhet || 26 ||
sa kavīndro mahāvāgmī bṛhaspatisamo bhavet |
mahā mūrkhaśca durbuddhir-varṣamekaṃ yadā paṭhet |
sa paṇḍitaśca medhāvī sukavīndro bhaveddhruvam || 27 ||
iti śrī devī bhāgavate mahāpurāṇe navamaskandhe
sarasvatīstavaṃ nāma pañcamodhyāyaḥ |
sarasvatī kaṭākṣa siddhirastu |
idaṃ mayākṛtaṃ pārāyaṇaṃ
śrīsadguru caraṇāravindārpaṇamastu |