Prashnopanishad - Chaturthah Prashnah

ॐ

ப்ரஶ்நோபநிஷத் - சதுர்தஃ ப்ரஶ்நஃ

Tamil

சதுர்தஃ ப்ரஶ்நஃ

அத ஹைநம் ஸௌர்யாயணி கார்க்யஃ பப்ரச்ச।

பகவந்நேதஸ்மி-ந்புருஷே காநி ஸ்வபந்தி காந்யஸ்மிஞ்ஜாக்ரதி கதர ஏஷ தேவ-ஸ்ஸ்வப்நா-ந்பஶ்யதி கஸ்யைதத்ஸுக-ம்பவதி கஸ்மிந்நு ஸர்வே ஸம்ப்ரதிஷ்டிதா பவந்தீதி ॥1॥

தஸ்மை ஸ ஹோவாச। யத கார்க்ய மரீசயோ-ऽர்கஸ்யாஸ்த-ங்கச்சத-ஸ்ஸர்வா ஏதஸ்மிம்ஸ்தேஜோமண்டல ஏகீபவந்தி।

தாஃ புநஃ புநருதயதஃ ப்ரசரந்த்யேவம் ஹ வை த-த்ஸர்வ-ம்பரே தேவே மநஸ்யேகீபவதி।

தேந தர்ஹ்யேஷ புருஷோ ந ஶ்ரு'ணோதி ந பஶ்யதி ந ஜிக்ரதி ந ரஸயதே ந ஸ்ப்ரு'ஶதே நாபிவததே நாதத்தே நாநந்தயதே ந விஸ்ரு'ஜதே நேயாயதே ஸ்வபிதீத்யாசக்ஷதே ॥2॥

ப்ராணாக்ரய ஏவைதஸ்மி-ந்புரே ஜாக்ரதி।

கார்ஹபத்யோ ஹ வா ஏஷோ-ऽபாநோ வ்யாநோ-ऽந்வாஹார்யபசநோ யத் கார்ஹபத்யா-த்ப்ரணீயதே ப்ரணயநாதாஹவநீயஃ ப்ராணஃ ॥3॥

யதுச்ச்வாஸநிஸ்ஶ்வாஸாவேதாவாஹுதீ ஸம-ந்நயதீதி ஸ ஸமாநஃ।

மநோ ஹ வாவ யஜமாநஃ இஷ்டபலமேவோதாந-ஸ்ஸ ஏநம்-யँஜமாநமஹரஹர்ப்ரஹ்ம கமயதி ॥4॥

அத்ரைஷ தேவ-ஸ்ஸ்வப்நே மஹிமாநமநுபவதி।

யத் த்ரு'ஷ்ட-ந்த்ரு'ஷ்டமநுபஶ்யதி ஶ்ருதம் ஶ்ருதமேவார்தமநுஶ்ரு'ணோதி தேஶதிகந்தரைஶ்ச ப்ரத்யநுபூத-ம்புநஃ புநஃ ப்ரத்யநுபவதி த்ரு'ஷ்ட-ஞ்சாத்ரு'ஷ்ட-ஞ்ச ஶ்ருத-ஞ்சாஶ்ருத-ஞ்சாநுபூத-ஞ்சாநநுபூத-ஞ்ச ஸச்சாஸச்ச ஸர்வ-ம்பஶ்யதி ஸர்வஃ பஸ்யதி ॥5॥

ஸ யதா தேஜஸாபிபூதோ பவத்யத்ரைஷ தேவ-ஸ்ஸ்வப்நா-ந்ந பஶ்யத்யத யதைதஸ்மிஞ்ஶரீரே ஏதத்ஸுக-ம்பவதி ॥6॥

ஸ யதா ஸோப்ய வயாம்ஸி வஸோவ்ரு'க்ஷம் ஸம்ப்ரதிஷ்டந்தே ஏவம் ஹ வை த-த்ஸர்வ-ம்பர ஆத்மநி ஸம்ப்ரதிஷ்டதே ॥7॥

ப்ரு'திவீ ச ப்ரு'திவீமாத்ரா சாபஶ்சாபோமாத்ரா ச தேஜஶ்ச தேஜோமாத்ரா ச வாயுஶ்ச வாயுமாத்ரா சாகாஶஶ்சாகாஶமாத்ரா ச சக்ஷுஶ்ச த்ரஷ்டவ்ய-ஞ்ச ஶ்ரோத்ர-ஞ்ச ஶ்ரோதவ்ய-ஞ்ச க்ராண-ஞ்ச க்ராதவ்ய-ஞ்ச ரஸஶ்ச ரஸயிதவ்ய-ஞ்ச த்வக்ச ஸ்பர்ஶயிதவ்ய-ஞ்ச வாக்ச வக்தவ்ய-ஞ்ச ஹஸ்தௌ சாதாதவ்ய-ஞ்சோபஸ்தஶ்சாநந்தயிதவ்ய-ஞ்ச பாயுஶ்ச விஸர்ஜயிதவ்ய-ஞ்ச யாதௌ ச கந்தவ்ய-ஞ்ச மநஶ்ச மந்தவ்ய-ஞ்ச புத்திஶ்ச போத்தவ்ய-ஞ்சாஹங்காரஶ்சாஹங்கர்தவ்ய-ஞ்ச சித்த-ஞ்ச சேதயிதவ்ய-ஞ்ச தேஜஶ்ச வித்யோதயிதவ்ய-ஞ்ச ப்ராணஶ்ச வித்யாரயிதவ்ய-ஞ்ச ॥8॥

ஏஷ ஹி த்ரஷ்ட ஸ்ப்ரஷ்டா ஶ்ரோதா க்ராதா ரஸயிதா மந்தா போத்தா கர்தா விஜ்ஞாநாத்மா புருஷஃ।

ஸ பரே-ऽக்ஷர ஆத்மநி ஸம்ப்ரதிஷ்டதே ॥9॥

பரமேவாக்ஷர-ம்ப்ரதிபத்யதே ஸ யோ ஹ வை ததச்சாயமஶரீரம்லோஹிதம் ஶுப்ரமக்ஷரம்-வேँதயதே யஸ்து ஸோம்ய ஸ ஸர்வஜ்ஞ-ஸ்ஸர்வோ பவதி ததேஷ ஶ்லோகஃ ॥10॥

விஜ்ஞாநாத்மா ஸஹ தேவைஶ்ச ஸர்வைஃ ப்ராணா புதாநி ஸம்ப்ரதிஷ்டந்தி யத்ர।

ததக்ஷரம்-வேँதயதே யஸ்து ஸோம்ய ஸ ஸர்வஜ்ஞ-ஸ்ஸர்வமேவாவிவேஶேதி ॥11॥

Roman (IAST) Transliteration

caturthaḥ praśnaḥ

atha hainaṃ sauryāyaṇi gārgyaḥ papraccha|

bhagavannetasmi-npuruṣe kāni svapanti kānyasmiñjāgrati katara eṣa deva-ssvapnā-npaśyati kasyaitatsukha-mbhavati kasminnu sarve sampratiṣṭhitā bhavantīti ||1||

tasmai sa hovāca| yatha gārgya marīcayo-'rkasyāsta-ṅgacchata-ssarvā etasmiṃstejomaṇḍala ekībhavanti|

tāḥ punaḥ punarudayataḥ pracarantyevaṃ ha vai ta-thsarva-mpare deve manasyekībhavati|

tena tarhyeṣa puruṣo na śṛṇoti na paśyati na jighrati na rasayate na spṛśate nābhivadate nādatte nānandayate na visṛjate neyāyate svapitītyācakṣate ||2||

prāṇāgraya evaitasmi-npure jāgrati|

gārhapatyo ha vā eṣo-'pāno vyāno-'nvāhāryapacano yad gārhapatyā-tpraṇīyate praṇayanādāhavanīyaḥ prāṇaḥ ||3||

yaducchvāsanisśvāsāvetāvāhutī sama-nnayatīti sa samānaḥ|

mano ha vāva yajamānaḥ iṣṭaphalamevodāna-ssa enaṃ-ya~jamānamaharaharbrahma gamayati ||4||

atraiṣa deva-ssvapne mahimānamanubhavati|

yad dṛṣṭa-ndṛṣṭamanupaśyati śrutaṃ śrutamevārthamanuśṛṇoti deśadigantaraiśca pratyanubhūta-mpunaḥ punaḥ pratyanubhavati dṛṣṭa-ñcādṛṣṭa-ñca śruta-ñcāśruta-ñcānubhūta-ñcānanubhūta-ñca saccāsacca sarva-mpaśyati sarvaḥ pasyati ||5||

sa yadā tejasābhibhūto bhavatyatraiṣa deva-ssvapnā-nna paśyatyatha yadaitasmiñśarīre etatsukha-mbhavati ||6||

sa yathā sobhya vayāṃsi vasovṛkṣaṃ sampratiṣṭhante evaṃ ha vai ta-thsarva-mpara ātmani sampratiṣṭhate ||7||

pṛthivī ca pṛthivīmātrā cāpaścāpomātrā ca tejaśca tejomātrā ca vāyuśca vāyumātrā cākāśaścākāśamātrā ca cakṣuśca draṣṭavya-ñca śrotra-ñca śrotavya-ñca ghrāṇa-ñca ghrātavya-ñca rasaśca rasayitavya-ñca tvakca sparśayitavya-ñca vākca vaktavya-ñca hastau cādātavya-ñcopasthaścānandayitavya-ñca pāyuśca visarjayitavya-ñca yādau ca gantavya-ñca manaśca mantavya-ñca buddhiśca boddhavya-ñcāhaṅkāraścāhaṅkartavya-ñca citta-ñca cetayitavya-ñca tejaśca vidyotayitavya-ñca prāṇaśca vidyārayitavya-ñca ||8||

eṣa hi draṣṭa spraṣṭā śrotā ghrātā rasayitā mantā boddhā kartā vijñānātmā puruṣaḥ|

sa pare-'kṣara ātmani sampratiṣṭhate ||9||

paramevākṣara-mpratipadyate sa yo ha vai tadacchāyamaśarīramlohitaṃ śubhramakṣaraṃ-ve~dayate yastu somya sa sarvajña-ssarvo bhavati tadeṣa ślokaḥ ||10||

vijñānātmā saha devaiśca sarvaiḥ prāṇā bhutāni sampratiṣṭhanti yatra|

tadakṣaraṃ-ve~dayate yastu somya sa sarvajña-ssarvamevāviveśeti ||11||