📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
ப்ரஶ்நோபநிஷத் - த்ரிதீயஃ ப்ரஶ்நஃ
Prashnopanishad - Tritiyah Prashnah
Tamil
த்ரு'தீயஃ ப்ரஶ்நஃ
அத ஹைந-ங்கௌஶல்யஶ்சாஶ்வலாயநஃ பப்ரச்ச।
பகவந் குத ஏஷ ப்ராணோ ஜாயதே கதமாயாத்யஸ்மிஞ்ஶரீர ஆத்மாநம்-வாँ ப்ரவிபஜ்ய கத-ம்ப்ரதிஷ்டதே கேநோத்க்ரமதே கத-ம்பஹ்யமபிததே கதமத்யாத்மமிதி ॥1॥
தஸ்மை ஸ ஹோவாசாதிப்ரஶ்சா-ந்ப்ரு'ச்சஸி ப்ரஹ்மிஷ்டோ-ऽஸீதி தஸ்மாத்தே-ऽஹ-ம்ப்ரவீமி ॥2॥
ஆத்மந ஏஷ ப்ராணோ ஜாயதே யதைஷா புருஷே சாயைதஸ்மிந்நேததாதத-ம்மநோக்ரு'தேநாயாத்யஸ்மிஞ்ஶரீரே ॥3॥
யதா ஸம்ராதேவாதிக்ரு'தாந் விநியுங்க்தே।
ஏத-ந்க்ராமாநோதா-ந்க்ராமாநதிதிஷ்டஸ்வேத்யேவமேவைஷ ப்ராண இதரா-ந்ப்ராணா-ந்ப்ரு'தக்ப்ரு'தகேவ ஸந்நிதத்தே ॥4॥
பாயூபஸ்தே-ऽபாந-ஞ்சக்ஷுஸ்ஶ்ரோத்ரே முகநாஸிகாப்யா-ம்ப்ராண-ஸ்ஸ்வய-ம்ப்ராதிஷ்டதே மத்யே து ஸமாநஃ।
ஏஷ ஹ்யேதத்துதமந்நம் ஸம-ந்நயதி தஸ்மாதேதா-ஸ்ஸப்தார்சிஷோ பவந்தி ॥5॥
ஹ்ரு'தி ஹ்யேஷ ஆத்மா।
அத்ரைததேகஶத-ந்நாடீநா-ந்தாஸாம் ஶதம் ஶதமேகைகஸ்யா-ந்த்வாஸப்ததிர்த்வாஸப்ததிஃ ப்ரதிஶாகாநாடீஸஹஸ்ராணி பவந்த்யாஸு வ்யாநஶ்சரதி ॥6॥
அதைகயோர்த்வ உதாநஃ புண்யேந புண்யம்-லோँக-ந்நயதி।
பாபேந பாபமுபாப்யாமேவ மநுஷ்யலோகம் ॥7॥
ஆதித்யோ ஹ வை பாஹ்யஃ ப்ராண உதயத்யேஷ ஹ்யேந-ஞ்சாக்ஷுஷ-ம்ப்ராணமநுக்ரு'ஹ்ணாநஃ।
ப்ரு'திவ்யாம்-யாँ தேவதா ஸைஷா புருஷஸ்யாபாநமவஷ்டப்யாந்தரா யதாகாஶ-ஸ்ஸ ஸமாநோ வாயுர்வ்யாநஃ ॥8॥
தேஜோ ஹ வாவ உதாநஸ்தஸ்மாதுபஶாந்ததேஜாஃ புநர்பவமிந்த்ரியைர்மநஸி ஸம்பத்யமாநைஃ ॥9॥
யச்சித்தஸ்தேநைஷ ப்ராணமாயாதி ப்ராணஸ்தேஜஸா யுக்தஃ।
ஸஹாத்மநா யதாஸங்கல்பிதம்-லோँக-ந்நயதி ॥10॥
ய ஏவம்-விँத்வா-ந்ப்ராணம்-வேँத।
ந ஹாஸ்ய ப்ரஜா ஹீயதே-ऽம்ரு'தோ பவதி ததேஷ-ஶ்ஶ்லோகஃ ॥11॥
உத்பத்திமாயதிம் ஸ்தாநம்-விँபுத்வ-ஞ்சைவ பஞ்சதா।
அத்யாத்ம-ஞ்சைவ ப்ராணஸ்ய விஜ்ஞாயாம்ரு'தமஶ்நுதே விஜ்ஞாயாம்ரு'தமஶ்நுத இதி ॥12॥
Roman (IAST) Transliteration
tṛtīyaḥ praśnaḥ
atha haina-ṅkauśalyaścāśvalāyanaḥ papraccha|
bhagavan kuta eṣa prāṇo jāyate kathamāyātyasmiñśarīra ātmānaṃ-vā~ pravibhajya katha-mpratiṣṭhate kenotkramate katha-mbahyamabhidhate kathamadhyātmamiti ||1||
tasmai sa hovācātipraścā-npṛcchasi brahmiṣṭho-'sīti tasmātte-'ha-mbravīmi ||2||
ātmana eṣa prāṇo jāyate yathaiṣā puruṣe chāyaitasminnetadātata-mmanokṛtenāyātyasmiñśarīre ||3||
yathā samrādevādhikṛtān viniyuṅkte|
eta-ngrāmānotā-ngrāmānadhitiṣṭhasvetyevamevaiṣa prāṇa itarā-nprāṇā-npṛthakpṛthageva sannidhatte ||4||
pāyūpasthe-'pāna-ñcakṣusśrotre mukhanāsikābhyā-mprāṇa-ssvaya-mprātiṣṭhate madhye tu samānaḥ|
eṣa hyetaddhutamannaṃ sama-nnayati tasmādetā-ssaptārciṣo bhavanti ||5||
hṛdi hyeṣa ātmā|
atraitadekaśata-nnāḍīnā-ntāsāṃ śataṃ śatamekaikasyā-ndvāsaptatirdvāsaptatiḥ pratiśākhānāḍīsahasrāṇi bhavantyāsu vyānaścarati ||6||
athaikayordhva udānaḥ puṇyena puṇyaṃ-lo~ka-nnayati|
pāpena pāpamubhābhyāmeva manuṣyalokam ||7||
ādityo ha vai bāhyaḥ prāṇa udayatyeṣa hyena-ñcākṣuṣa-mprāṇamanugṛhṇānaḥ|
pṛthivyāṃ-yā~ devatā saiṣā puruṣasyāpānamavaṣṭabhyāntarā yadākāśa-ssa samāno vāyurvyānaḥ ||8||
tejo ha vāva udānastasmādupaśāntatejāḥ punarbhavamindriyairmanasi sampadyamānaiḥ ||9||
yaccittastenaiṣa prāṇamāyāti prāṇastejasā yuktaḥ|
sahātmanā yathāsaṅkalpitaṃ-lo~ka-nnayati ||10||
ya evaṃ-vi~dvā-nprāṇaṃ-ve~da|
na hāsya prajā hīyate-'mṛto bhavati tadeṣa-śślokaḥ ||11||
utpattimāyatiṃ sthānaṃ-vi~bhutva-ñcaiva pañcadhā|
adhyātma-ñcaiva prāṇasya vijñāyāmṛtamaśnute vijñāyāmṛtamaśnuta iti ||12||