Chanakya Niti - Shodasho'dhyayah

ॐ

சாணக்ய நீதி - ஷோடஶோऽத்யாயஃ

Tamil

ந த்யாதம் பதமீஶ்வரஸ்ய விதிவத்ஸம்ஸாரவிச்சித்தயே

ஸ்வர்கத்வாரகபாடபாடநபடுர்தர்மோऽபி நோபார்ஜிதஃ ।

நாரீபீநபயோதரோருயுகலா ஸ்வப்நேऽபி நாலிங்கிதம்

மாதுஃ கேவலமேவ யௌவநவநச்சேதே குடாரா வயம் ॥ 01 ॥

ஜல்பந்தி ஸார்தமந்யேந பஶ்யந்த்யந்யம் ஸவிப்ரமாஃ ।

ஹ்ரு'தயே சிந்தயந்த்யந்யம் ந ஸ்த்ரீணாமேகதோ ரதிஃ ॥ 02 ॥

யோ மோஹாந்மந்யதே மூடோ ரக்தேயம் மயி காமிநீ ।

ஸ தஸ்யா வஶகோ பூத்வா ந்ரு'த்யேத் க்ரீடாஶகுந்தவத் ॥ 03 ॥

கோऽர்தாந்ப்ராப்ய ந கர்விதோ விஷயிணஃ கஸ்யாபதோऽஸ்தம் கதாஃ

ஸ்த்ரீபிஃ கஸ்ய ந கண்டிதம் புவி மநஃ கோ நாம ராஜப்ரியஃ ।

கஃ காலஸ்ய ந கோசரத்வமகமத் கோऽர்தீ கதோ கௌரவம்

கோ வா துர்ஜநதுர்கமேஷு பதிதஃ க்ஷேமேண யாதஃ பதி ॥ 04 ॥

ந நிர்மிதோ ந சைவ ந த்ரு'ஷ்டபூர்வோ

ந ஶ்ரூயதே ஹேமமயஃ குரங்கஃ ।

ததாऽபி த்ரு'ஷ்ணா ரகுநந்தநஸ்ய

விநாஶகாலே விபரீதபுத்திஃ ॥ 05 ॥

குணைருத்தமதாம் யாதி நோச்சைராஸநஸம்ஸ்திதாஃ ।

ப்ராஸாதஶிகரஸ்தோऽபி காகஃ கிம் கருடாயதே ॥ 06 ॥

குணாஃ ஸர்வத்ர பூஜ்யந்தே ந மஹத்யோऽபி ஸம்பதஃ ।

பூர்ணேந்துஃ கிம் ததா வந்த்யோ நிஷ்கலங்கோ யதா க்ரு'ஶஃ ॥ 07 ॥

பரைருக்தகுணோ யஸ்து நிர்குணோऽபி குணீ பவேத் ।

இந்த்ரோऽபி லகுதாம் யாதி ஸ்வயம் ப்ரக்யாபிதைர்குணைஃ ॥ 08 ॥

விவேகிநமநுப்ராப்தா குணா யாந்தி மநோஜ்ஞதாம் ।

ஸுதராம் ரத்நமாபாதி சாமீகரநியோஜிதம் ॥ 09 ॥

குணைஃ ஸர்வஜ்ஞதுல்யோऽபி ஸீதத்யேகோ நிராஶ்ரயஃ ।

அநர்க்யமபி மாணிக்யம் ஹேமாஶ்ரயமபேக்ஷதே ॥ 10 ॥

அதிக்லேஶேந யத்த்ரவ்யமதிலோபேந யத்ஸுகம் ।

ஶத்ரூணாம் ப்ரணிபாதேந தே ஹ்யர்தா மா பவந்து மே ॥ 11 ॥

கிம் தயா க்ரியதே லக்ஷ்ம்யா யா வதூரிவ கேவலா ।

யா து வேஶ்யேவ ஸாமாந்யா பதிகைரபி புஜ்யதே ॥ 12 ॥

தநேஷு ஜீவிதவ்யேஷு ஸ்த்ரீஷு சாஹாரகர்மஸு ।

அத்ரு'ப்தாஃ ப்ராணிநஃ ஸர்வே யாதா யாஸ்யந்தி யாந்தி ச ॥ 13 ॥

க்ஷீயந்தே ஸர்வதாநாநி யஜ்ஞஹோமபலிக்ரியாஃ ।

ந க்ஷீயதே பாத்ரதாநமபயம் ஸர்வதேஹிநாம் ॥ 14 ॥

த்ரு'ணம் லகு த்ரு'ணாத்தூலம் தூலாதபி ச யாசகஃ ।

வாயுநா கிம் ந நீதோऽஸௌ மாமயம் யாசயிஷ்யதி ॥ 15 ॥

வரம் ப்ராணபரித்யாகோ மாநபங்கேந ஜீவநாத் ।

ப்ராணத்யாகே க்ஷணம் துஃகம் மாநபங்கே திநே திநே ॥ 16 ॥

ப்ரியவாக்யப்ரதாநேந ஸர்வே துஷ்யந்தி ஜந்தவஃ ।

தஸ்மாத்ததேவ வக்தவ்யம் வசநே கா தரித்ரதா ॥ 17 ॥

ஸம்ஸாரகடுவ்ரு'க்ஷஸ்ய த்வே பலேऽம்ரு'தோபமே ।

ஸுபாஷிதம் ச ஸுஸ்வாது ஸங்கதிஃ ஸஜ்ஜநே ஜநே ॥ 18 ॥

ஜந்ம ஜந்ம யதப்யஸ்தம் தாநமத்யயநம் தபஃ ।

தேநைவாऽப்யாஸயோகேந தேஹீ சாப்யஸ்யதே புநஃ ॥ 19 ॥

புஸ்தகஸ்தா து யா வித்யா பரஹஸ்தகதம் தநம் ।

கார்யகாலே ஸமுத்பந்நே ந ஸா வித்யா ந தத்தநம் ॥ 20 ॥

Roman (IAST) Transliteration

na dhyātaṃ padamīśvarasya vidhivatsaṃsāravicchittaye

svargadvārakapāṭapāṭanapaṭurdharmo'pi nopārjitaḥ |

nārīpīnapayodharoruyugalā svapne'pi nāliṅgitaṃ

mātuḥ kevalameva yauvanavanacchede kuṭhārā vayam || 01 ||

jalpanti sārdhamanyena paśyantyanyaṃ savibhramāḥ |

hṛdaye cintayantyanyaṃ na strīṇāmekato ratiḥ || 02 ||

yo mohānmanyate mūḍho rakteyaṃ mayi kāminī |

sa tasyā vaśago bhūtvā nṛtyet krīḍāśakuntavat || 03 ||

ko'rthānprāpya na garvito viṣayiṇaḥ kasyāpado'staṃ gatāḥ

strībhiḥ kasya na khaṇḍitaṃ bhuvi manaḥ ko nāma rājapriyaḥ |

kaḥ kālasya na gocaratvamagamat ko'rthī gato gauravaṃ

ko vā durjanadurgameṣu patitaḥ kṣemeṇa yātaḥ pathi || 04 ||

na nirmito na caiva na dṛṣṭapūrvo

na śrūyate hemamayaḥ kuraṅgaḥ |

tathā'pi tṛṣṇā raghunandanasya

vināśakāle viparītabuddhiḥ || 05 ||

guṇairuttamatāṃ yāti noccairāsanasaṃsthitāḥ |

prāsādaśikharastho'pi kākaḥ kiṃ garuḍāyate || 06 ||

guṇāḥ sarvatra pūjyante na mahatyo'pi sampadaḥ |

pūrṇenduḥ kiṃ tathā vandyo niṣkalaṅko yathā kṛśaḥ || 07 ||

parairuktaguṇo yastu nirguṇo'pi guṇī bhavet |

indro'pi laghutāṃ yāti svayaṃ prakhyāpitairguṇaiḥ || 08 ||

vivekinamanuprāptā guṇā yānti manojñatām |

sutarāṃ ratnamābhāti cāmīkaraniyojitam || 09 ||

guṇaiḥ sarvajñatulyo'pi sīdatyeko nirāśrayaḥ |

anarghyamapi māṇikyaṃ hemāśrayamapekṣate || 10 ||

atikleśena yaddravyamatilobhena yatsukham |

śatrūṇāṃ praṇipātena te hyarthā mā bhavantu me || 11 ||

kiṃ tayā kriyate lakṣmyā yā vadhūriva kevalā |

yā tu veśyeva sāmānyā pathikairapi bhujyate || 12 ||

dhaneṣu jīvitavyeṣu strīṣu cāhārakarmasu |

atṛptāḥ prāṇinaḥ sarve yātā yāsyanti yānti ca || 13 ||

kṣīyante sarvadānāni yajñahomabalikriyāḥ |

na kṣīyate pātradānamabhayaṃ sarvadehinām || 14 ||

tṛṇaṃ laghu tṛṇāttūlaṃ tūlādapi ca yācakaḥ |

vāyunā kiṃ na nīto'sau māmayaṃ yācayiṣyati || 15 ||

varaṃ prāṇaparityāgo mānabhaṅgena jīvanāt |

prāṇatyāge kṣaṇaṃ duḥkhaṃ mānabhaṅge dine dine || 16 ||

priyavākyapradānena sarve tuṣyanti jantavaḥ |

tasmāttadeva vaktavyaṃ vacane kā daridratā || 17 ||

saṃsārakaṭuvṛkṣasya dve phale'mṛtopame |

subhāṣitaṃ ca susvādu saṅgatiḥ sajjane jane || 18 ||

janma janma yadabhyastaṃ dānamadhyayanaṃ tapaḥ |

tenaivā'bhyāsayogena dehī cābhyasyate punaḥ || 19 ||

pustakasthā tu yā vidyā parahastagataṃ dhanam |

kāryakāle samutpanne na sā vidyā na taddhanam || 20 ||