Brahma Samhita — InfoLyter.in

ॐ

ப்ரஹ்ம ஸம்ஹிதா

Brahma Samhita

Tamil

ஈஶ்வரஃ பரமஃ க்ரு'ஷ்ணஃ ஸச்சிதாநந்தவிக்ரஹஃ ।

அநாதிராதிர்கோவிந்தஃ ஸர்வகாரணகாரணம் ॥ 1 ॥

ஸஹஸ்ரபத்ரகமலம் கோகுலாக்யம் மஹத்பதம் ।

தத்கர்ணிகாரம் தத்தாம ததநந்தாஶஸம்பவம் ॥ 2 ॥

கர்ணிகாரம் மஹத்யந்த்ரம் ஷட்கோணம் வஜ்ரகீலகம்

ஷடங்க ஷட்பதீஸ்தாநம் ப்ரக்ரு'த்யா புருஷேண ச ।

ப்ரேமாநந்தமஹாநந்தரஸேநாவஸ்திதம் ஹி யத்

ஜ்யோதீரூபேண மநுநா காமபீஜேந ஸங்கதம் ॥ 3 ॥

தத்கிஞ்ஜல்கம் ததம்ஶாநாம் தத்பத்ராணி ஶ்ரியாமபி ॥ 4 ॥

சதுரஸ்ரம் தத்பரிதஃ ஶ்வேதத்வீபாக்யமத்புதம் ।

சதுரஸ்ரம் சதுர்மூர்தேஶ்சதுர்தாம சதுஷ்க்ரு'தம் ।

சதுர்பிஃ புருஷார்தைஶ்ச சதுர்பிர்ஹேதுபிர்வ்ரு'தம் ।

ஶூலைர்தஶபிராநத்தமூர்த்வாதோ திக்விதிக்ஷ்வபி ।

அஷ்டபிர்நிதிபிர்ஜுஷ்டமஷ்டபிஃ ஸித்திபிஸ்ததா ।

மநுரூபைஶ்ச தஶபிர்திக்பாலைஃ பரிதோ வ்ரு'தம் ।

ஶ்யாமைர்கௌரைஶ்ச ரக்தைஶ்ச ஶுக்லைஶ்ச பார்ஷதர்ஷபைஃ ।

ஶோபிதம் ஶக்திபிஸ்தாபிரத்புதாபிஃ ஸமந்ததஃ ॥ 5 ॥

ஏவம் ஜ்யோதிர்மயோ தேவஃ ஸதாநந்தம் பராத்பரஃ ।

ஆத்மாராமஸ்ய தஸ்யாஸ்தி ப்ரக்ரு'த்யா ந ஸமாகமஃ ॥ 6 ॥

மாயயாऽரமமாணஸ்ய ந வியோகஸ்தயா ஸஹ ।

ஆத்மநா ரமயா ரேமே த்யக்தகாலம் ஸிஸ்ரு'க்ஷயா ॥ 7 ॥

நியதிஃ ஸா ரமாதேவீ தத்ப்ரியா தத்வஶம் ததா ।

தல்லிங்கம் பகவாந் ஶம்புர்ஜோதிரூபஃ ஸநாதநஃ ।

யா யோநிஃ ஸாபராஶக்திஃ காமோ பீஜம் மஹத்தரேஃ ॥ 8 ॥

லிங்கயோந்யாத்மிகா ஜாதா இமா மாஹேஶ்வரீ ப்ரஜாஃ ॥ 9 ॥

ஶக்திமாந் புருஷஃ ஸோऽயம் லிங்கரூபீ மஹேஶ்வரஃ ।

தஸ்மிந்நாவிரபூல்லிங்கே மஹாவிஷ்ணுர்ஜகத்பதிஃ ॥ 10 ॥

ஸஹஸ்ரஶீர்ஷா புருஷஃ ஸஹஸ்ராக்ஷஃ ஸஹஸ்ரபாத் ।

ஸஹஸ்ரபாஹுர்விஶ்வாத்மா ஸஹஸ்ராம்ஶஃ ஸஹஸ்ரஸூஃ ॥ 11 ॥

நாராயணஃ ஸ பகவாநாபஸ்தஸ்மாத்ஸநாதநாத் ।

ஆவிராஸீத்காரணார்ணோ நிதிஃ ஸங்கர்ஷணாத்மகஃ ।

யோகநித்ராம் கதஸ்தஸ்மிந் ஸஹஸ்ராம்ஶஃ ஸ்வயம் மஹாந் ॥ 12 ॥

தத்ரோமபில ஜாலேஷு பீஜம் ஸங்கர்ஷணஸ்ய ச ।

ஹைமாந்யண்டாநி ஜாதாநி மஹாபூதாவ்ரு'தாநி து ॥ 13 ॥

ப்ரத்யண்டமேவமேகாம்ஶாதேகாம்ஶாத்விஶதி ஸ்வயம் ।

ஸஹஸ்ரமூர்தா விஶ்வாத்மா மஹாவிஷ்ணுஃ ஸநாதநஃ ॥ 14 ॥

வாமாங்காதஸ்ரு'ஜத்விஷ்ணும் தக்ஷிணாங்காத்ப்ரஜாபதிம் ।

ஜ்யோதிர்லிங்கமயம் ஶம்பும் கூர்சதேஶாதவாஸ்ரு'ஜத் ॥ 15 ॥

அஹங்காராத்மகம் விஶ்வம் தஸ்மாதேதத்வ்யஜாயத ॥ 16 ॥

அத தைஸ்த்ரிவிதைர்வேஶைர்லீலாமுத்வஹதஃ கில ।

யோகநித்ரா பகவதீ தஸ்ய ஶ்ரீரிவ ஸங்கதா ॥ 17 ॥

ஸஸ்ரு'க்ஷாயாம் ததோ நாபேஸ்தஸ்ய பத்மம் விநிர்யயௌ ।

தந்நாலம் ஹேமநலிநம் ப்ரஹ்மணோ லோகமத்புதம் ॥ 18 ॥

தத்த்வாநி பூர்வரூடாநி காரணாநி பரஸ்பரம் ।

ஸமவாயாப்ரயோகாச்ச விபிந்நாநி ப்ரு'தக் ப்ரு'தக் ।

சிச்சக்த்யா ஸஜ்ஜமாநோऽத பகவாநாதிபூருஷஃ ।

யோஜயந்மாயயா தேவோ யோகநித்ராமகல்பயத் ॥ 19 ॥

யோஜயித்வா து தாந்யேவ ப்ரவிவேஶ ஸ்வயம் குஹாம் ।

குஹாம் ப்ரவிஷ்டே தஸ்மிம்ஸ்து ஜீவாத்மா ப்ரதிபுத்யதே ॥ 20 ॥

ஸ நித்யோ நித்யஸம்பந்தஃ ப்ரக்ரு'திஶ்ச பரைவ ஸா ॥ 21 ॥

ஏவம் ஸர்வாத்மஸம்பந்தம் நாப்யாம் பத்மம் ஹரேரபூத் ।

தத்ர ப்ரஹ்மாபவத்பூயஶ்சதுர்வேதீ சதுர்முகஃ ॥ 22 ॥

ஸ ஜாதோ பகவச்சக்த்யா தத்காலம் கில சோதிதஃ ।

ஸிஸ்ரு'க்ஷாயாம் மதிம் சக்ரே பூர்வஸம்ஸ்காரஸம்ஸ்க்ரு'தஃ ।

ததர்ஶ கேவலம் த்வாந்தம் நாந்யத்கிமபி ஸர்வதஃ ॥ 23 ॥

உவாச புரதஸ்தஸ்மை தஸ்ய திவ்யா ஸரஸ்வதீ ।

காமஃ க்ரு'ஷ்ணாய கோவிந்த ஹே கோபீஜந இத்யபி ।

வல்லபாய ப்ரியா வஹ்நேர்மந்த்ரம் தே தாஸ்யதி ப்ரியம் ॥ 24 ॥

தபஸ்த்வம் தப ஏதேந தவ ஸித்திர்பவிஷ்யதி ॥ 25 ॥

அத தேபே ஸ ஸுசிரம் ப்ரீணந் கோவிந்தமவ்யயம் ।

ஶ்வேதத்வீபபதிம் க்ரு'ஷ்ணம் கோலோகஸ்தம் பராத்பரம் ।

ப்ரக்ரு'த்யா குணரூபிண்யா ரூபிண்யா பர்யுபாஸிதம் ।

ஸஹஸ்ரதலஸம்பந்நே கோடிகிஞ்ஜல்கப்ரு'ம்ஹிதே ।

பூமிஶ்சிந்தாமணிஸ்தத்ர கர்ணிகாரே மஹாஸநே ।

ஸமாஸீநம் சிதாநந்தம் ஜ்யோதிரூபம் ஸநாதநம் ।

ஶப்தப்ரஹ்மமயம் வேணும் வாதயந்தம் முகாம்புஜே ।

விலாஸிநீகணவ்ரு'தம் ஸ்வைஃ ஸ்வைரம்ஶைரபிஷ்டுதம் ॥ 26 ॥

அத வேணுநிநாதஸ்ய த்ரயீமூர்திமயீ கதிஃ ।

ஸ்புரந்தீ ப்ரவிவேஶாஶு முகாப்ஜாநி ஸ்வயம்புவஃ ।

காயத்ரீம் காயதஸ்தஸ்மாததிகத்ய ஸரோஜஜஃ ।

ஸம்ஸ்க்ரு'தஶ்சாதிகுருணா த்விஜதாமகமத்ததஃ ॥ 27 ॥

த்ரய்யா ப்ரபுத்தோऽத விதிர்விஜ்ஞாததத்த்வஸாகரஃ ।

துஷ்டாவ வேதஸாரேண ஸ்தோத்ரேணாநேந கேஶவம் ॥ 28 ॥

சிந்தாமணிப்ரகரஸத்மஸு கல்பவ்ரு'க்ஷ

லக்ஷாவ்ரு'தேஷு ஸுரபீரபிபாலயந்தம் ।

லக்ஷ்மீஸஹஸ்ரஶதஸம்ப்ரமஸேவ்யமாநம்

கோவிந்தமாதிபுருஷம் தமஹம் பஜாமி ॥ 29 ॥

வேணும் க்வணந்தமரவிந்ததலாயதாக்ஷம்

பர்ஹாவதம்ஸமஸிதாம்புதஸுந்தராங்கம் ।

கந்தர்பகோடிகமநீயவிஶேஷஶோபம்

கோவிந்தமாதிபுருஷம் தமஹம் பஜாமி ॥ 30 ॥

ஆலோலசந்த்ரகலஸத்வநமால்யவம்ஶீ-

-ரத்நாங்கதம் ப்ரணயகேலிகலாவிலாஸம் ।

ஶ்யாமம் த்ரிபங்கலலிதம் நியதப்ரகாஶம்

கோவிந்தமாதிபுருஷம் தமஹம் பஜாமி ॥ 31 ॥

அங்காநி யஸ்ய ஸகலேந்த்ரியவ்ரு'த்திமந்தி

பஶ்யந்தி பாந்தி கலயந்தி சிரம் ஜகந்தி ।

ஆநந்தசிந்மயஸதுஜ்ஜ்வலவிக்ரஹஸ்ய

கோவிந்தமாதிபுருஷம் தமஹம் பஜாமி ॥ 32 ॥

அத்வைதமச்யுதமநாதிமநந்தரூபம்

ஆத்யம் புராணபுருஷம் நவயௌவநம் ச ।

வேதேஷு துர்லபமதுர்லபமாத்மபக்தௌ

கோவிந்தமாதிபுருஷம் தமஹம் பஜாமி ॥ 33 ॥

பந்தாஸ்து கோடிஶதவத்ஸரஸம்ப்ரகம்யோ

வாயோரதாபி மநஸோ முநிபுங்கவாநாம் ।

ஸோऽப்யஸ்தி யத்ப்ரபதஸீம்ந்யவிசிந்த்யதத்த்வே

கோவிந்தமாதிபுருஷம் தமஹம் பஜாமி ॥ 34 ॥

ஏகோऽப்யஸௌ ரசயிதும் ஜகதண்டகோடிம்

யச்சக்திரஸ்தி ஜகதண்டசயா யதந்தஃ ।

அண்டாந்தரஸ்தபரமாணுசயாந்தரஸ்தம்

கோவிந்தமாதிபுருஷம் தமஹம் பஜாமி ॥ 35 ॥

யத்பாவபாவிததியோ மநுஜாஸ்ததைவ

ஸம்ப்ராப்ய ரூபமஹிமாஸநயாநபூஷாஃ ।

ஸூக்தைர்யமேவ நிகமப்ரதிதைஃ ஸ்துவந்தி

கோவிந்தமாதிபுருஷம் தமஹம் பஜாமி ॥ 36 ॥

ஆநந்தசிந்மயரஸப்ரதிபாவிதாபி-

-ஸ்தாபிர்ய ஏவ நிஜரூபதயா கலாபிஃ ।

கோலோக ஏவ நிவஸத்யகிலாத்மபூதோ

கோவிந்தமாதிபுருஷம் தமஹம் பஜாமி ॥ 37 ॥

ப்ரேமாஞ்ஜநச்சுரிதபக்திவிலோசநேந

ஸந்தஃ ஸதைவ ஹ்ரு'தயேஷு விலோகயந்தி ।

யம் ஶ்யாமஸுந்தரமசிந்த்யகுணஸ்வரூபம்

கோவிந்தமாதிபுருஷம் தமஹம் பஜாமி ॥ 38 ॥

ராமாதிமூர்திஷு கலாநியமேந திஷ்டந்

நாநாவதாரமகரோத்புவநேஷு கிந்து ।

க்ரு'ஷ்ணஃ ஸ்வயம் ஸமபவத்பரமஃ புமாந் யோ

கோவிந்தமாதிபுருஷம் தமஹம் பஜாமி ॥ 39 ॥

யஸ்ய ப்ரபா ப்ரபவதோ ஜகதண்டகோடி-

-கோடிஷ்வஶேஷவஸுதாதி விபூதிபிந்நம் ।

தத்ப்ரஹ்ம நிஷ்கலமநந்தமஶேஷபூதம்

கோவிந்தமாதிபுருஷம் தமஹம் பஜாமி ॥ 40 ॥

மாயா ஹி யஸ்ய ஜகதண்டஶதாநி ஸூதே

த்ரைகுண்யதத்விஷயவேதவிதாயமாநா ।

ஸத்த்வாவலம்பிபரஸத்த்வம் விஶுத்தஸத்த்வம்

கோவிந்தமாதிபுருஷம் தமஹம் பஜாமி ॥ 41 ॥

ஆநந்தசிந்மயரஸாத்மதயா மநஃஸு

யஃ ப்ராணிநாம் ப்ரதிபலந் ஸ்மரதாமுபேத்ய ।

லீலாயிதேந புவநாநி ஜயத்யஜஸ்ரம்

கோவிந்தமாதிபுருஷம் தமஹம் பஜாமி ॥ 42 ॥

கோலோகநாம்நி நிஜதாம்நி தலே ச தஸ்ய

தேவி மஹேஶஹரிதாமஸு தேஷு தேஷு ।

தே தே ப்ரபாவநிசயா விஹிதாஶ்ச யேந

கோவிந்தமாதிபுருஷம் தமஹம் பஜாமி ॥ 43 ॥

ஸ்ரு'ஷ்டிஸ்திதிப்ரலயஸாதநஶக்திரேகா

சாயேவ யஸ்ய புவநாநி பிபர்தி துர்கா ।

இச்சாநுரூபமபி யஸ்ய ச சேஷ்டதே ஸா

கோவிந்தமாதிபுருஷம் தமஹம் பஜாமி ॥ 44 ॥

க்ஷீரம் யதா ததி விகாரவிஶேஷயோகாத்

ஸஞ்ஜாயதே ந ஹி ததஃ ப்ரு'தகஸ்தி ஹேதோஃ ।

யஃ ஶம்புதாமபி ததா ஸமுபைதி கார்யா-

-த்கோவிந்தமாதிபுருஷம் தமஹம் பஜாமி ॥ 45 ॥

தீபார்சிரேவ ஹி தஶாந்தரமப்யுபேத்ய

தீபாயதே விவ்ரு'தஹேதுஸமாநதர்மா ।

யஸ்தாத்ரு'கேவ ஹி ச விஷ்ணுதயா விபாதி

கோவிந்தமாதிபுருஷம் தமஹம் பஜாமி ॥ 46 ॥

யஃ காரணார்ணவஜலே பஜதி ஸ்ம யோக-

-நித்ராமநந்தஜகதண்டஸரோமகூபஃ ।

ஆதாரஶக்திமவலம்ப்ய பராம் ஸ்வமூர்திம்

கோவிந்தமாதிபுருஷம் தமஹம் பஜாமி ॥ 47 ॥

யஸ்யைகநிஶ்வஸிதகாலமதாவலம்ப்ய

ஜீவந்தி லோமபிலஜா ஜகதண்டநாதாஃ ।

விஷ்ணுர்மஹாந் ஸ இஹ யஸ்ய கலாவிஶேஷோ

கோவிந்தமாதிபுருஷம் தமஹம் பஜாமி ॥ 48 ॥

பாஸ்வாந் யதாஶ்மஶகலேஷு நிஜேஷு தேஜஃ

ஸ்வீயம் கியத்ப்ரகடயத்யபி தத்வதத்ர ।

ப்ரஹ்மா ய ஏஷ ஜகதண்டவிதாநகர்தா

கோவிந்தமாதிபுருஷம் தமஹம் பஜாமி ॥ 49 ॥

யத்பாதபல்லவயுகம் விநிதாய கும்ப-

-த்வந்த்வே ப்ரணாமஸமயே ஸ கணாதிராஜஃ ।

விக்நாந் விஹந்துமலமஸ்ய ஜகத்த்ரயஸ்ய

கோவிந்தமாதிபுருஷம் தமஹம் பஜாமி ॥ 50 ॥

அக்நிர்மஹீ ககநமம்பு மருத்திஶஶ்ச

காலஸ்ததாத்மமநஸீதி ஜகத்த்ரயாணி ।

யஸ்மாத்பவந்தி விபவந்தி விஶந்தி யம் ச

கோவிந்தமாதிபுருஷம் தமஹம் பஜாமி ॥ 51 ॥

யச்சக்ஷுரேஷ ஸவிதா ஸகலக்ரஹாணாம்

ராஜா ஸமஸ்தஸுரமூர்திரஶேஷதேஜாஃ ।

யஸ்யாஜ்ஞயா ப்ரமதி ஸம்ப்ரு'தகாலசக்ரோ

கோவிந்தமாதிபுருஷம் தமஹம் பஜாமி ॥ 52 ॥

தர்மோऽத பாபநிசயஃ ஶ்ருதயஸ்தபாம்ஸி

ப்ரஹ்மாதிகீடபதகாவதயஶ்ச ஜீவாஃ ।

யத்ததமாத்ரவிபவப்ரகடப்ரபாவா

கோவிந்தமாதிபுருஷம் தமஹம் பஜாமி ॥ 53 ॥

யஸ்த்விந்த்ரகோபமதவேந்த்ரமஹோ ஸ்வகர்ம-

-பந்தாநுரூபபலபாஜநமாதநோதி ।

கர்மாணி நிர்தஹதி கிந்து ச பக்திபாஜாம்

கோவிந்தமாதிபுருஷம் தமஹம் பஜாமி ॥ 54 ॥

யம் க்ரோதகாமஸஹஜப்ரணயாதிபீதி-

-வாத்ஸல்யமோஹகுருகௌரவஸேவ்யபாவைஃ ।

ஸஞ்சிந்த்ய தஸ்ய ஸத்ரு'ஶீம் தநுமாபுரேதே

கோவிந்தமாதிபுருஷம் தமஹம் பஜாமி ॥ 55 ॥

ஶ்ரியஃ காந்தாஃ காந்தஃ பரமபுருஷஃ கல்பதரவோ

த்ருமா பூமிஶ்சிந்தாமணிகணமயி தோயமம்ரு'தம் ।

கதா காநம் நாட்யம் கமநமபி வம்ஶீ ப்ரியஸகி

சிதாநந்தம் ஜ்யோதிஃ பரமபி ததாஸ்வாத்யமபி ச ।

ஸ யத்ர க்ஷீராப்திஃ ஸ்ரவதி ஸுரபீப்யஶ்ச ஸுமஹாந்

நிமேஷார்தாக்யோ வா வ்ரஜதி ந ஹி யத்ராபி ஸமயஃ ।

பஜே ஶ்வேதத்வீபம் தமஹமிஹ கோலோகமிதி யம்

விதந்தஸ்தே ஸந்தஃ க்ஷிதிவிரலசாராஃ கதிபயே ॥ 56 ॥

அதோவாச மஹாவிஷ்ணுர்பகவந்தம் ப்ரஜாபதிம் ।

ப்ரஹ்மந் மஹத்த்வவிஜ்ஞாநே ப்ரஜாஸர்கே ச சேந்மதிஃ ।

பஞ்சஶ்லோகீமிமாம் வித்யாம் வத்ஸ தத்தாம் நிபோத மே ॥ 57 ॥

ப்ரபுத்தே ஜ்ஞாநபக்திப்யாமாத்மந்யாநந்தசிந்மயீ ।

உதேத்யநுத்தமா பக்திர்பகவத்ப்ரேமலக்ஷணா ॥ 58 ॥

ப்ரமாணைஸ்தத் ஸதாசாரைஸ்ததப்யாஸைர்நிரந்தரம் ।

போதயநாத்மநாத்மாநம் பக்திமப்யுத்தமாம் லபேத் ॥ 59 ॥

யஸ்யாஃ ஶ்ரேயஸ்கரம் நாஸ்தி யயா நிர்வ்ரு'திமாப்நுயாத் ।

யா ஸாதயதி மாமேவ பக்திம் தாமேவ ஸாதயேத் ॥ 60 ॥

தர்மாநந்யாந் பரித்யஜ்ய மாமேகம் பஜ விஶ்வஸந் ।

யாத்ரு'ஶீ யாத்ரு'ஶீ ஶ்ரத்தா ஸித்திர்பவதி தாத்ரு'ஶீ ।

குர்வந்நிரந்தரம் கர்ம லோகோऽயமநுவர்ததே ।

தேநைவ கர்மணா த்யாயந்மாம் பராம் பக்திமிச்சதி ॥ 61 ॥

அஹம் ஹி விஶ்வஸ்ய சராசரஸ்ய

பீஜம் ப்ரதாநம் ப்ரக்ரு'திஃ புமாம்ஶ்ச ।

மயாஹிதம் தேஜ இதம் பிபர்ஷி

விதே விதேஹி த்வமதோ ஜகந்தி ॥ 62 ॥

இதி ஶ்ரீ ப்ரஹ்ம ஸம்ஹிதா ஸம்பூர்ணம் ।

Roman (IAST) Transliteration

īśvaraḥ paramaḥ kṛṣṇaḥ saccidānandavigrahaḥ |

anādirādirgovindaḥ sarvakāraṇakāraṇam || 1 ||

sahasrapatrakamalaṃ gokulākhyaṃ mahatpadam |

tatkarṇikāraṃ taddhāma tadanantāśasambhavam || 2 ||

karṇikāraṃ mahadyantraṃ ṣaṭkoṇaṃ vajrakīlakam

ṣaḍaṅga ṣaṭpadīsthānaṃ prakṛtyā puruṣeṇa ca |

premānandamahānandarasenāvasthitaṃ hi yat

jyotīrūpeṇa manunā kāmabījena saṅgatam || 3 ||

tatkiñjalkaṃ tadaṃśānāṃ tatpatrāṇi śriyāmapi || 4 ||

caturasraṃ tatparitaḥ śvetadvīpākhyamadbhutam |

caturasraṃ caturmūrteścaturdhāma catuṣkṛtam |

caturbhiḥ puruṣārthaiśca caturbhirhetubhirvṛtam |

śūlairdaśabhirānaddhamūrdhvādho digvidikṣvapi |

aṣṭabhirnidhibhirjuṣṭamaṣṭabhiḥ siddhibhistathā |

manurūpaiśca daśabhirdikpālaiḥ parito vṛtam |

śyāmairgauraiśca raktaiśca śuklaiśca pārṣadarṣabhaiḥ |

śobhitaṃ śaktibhistābhiradbhutābhiḥ samantataḥ || 5 ||

evaṃ jyotirmayo devaḥ sadānandaṃ parātparaḥ |

ātmārāmasya tasyāsti prakṛtyā na samāgamaḥ || 6 ||

māyayā'ramamāṇasya na viyogastayā saha |

ātmanā ramayā reme tyaktakālaṃ sisṛkṣayā || 7 ||

niyatiḥ sā ramādevī tatpriyā tadvaśaṃ tadā |

talliṅgaṃ bhagavān śambhurjotirūpaḥ sanātanaḥ |

yā yoniḥ sāparāśaktiḥ kāmo bījaṃ mahaddhareḥ || 8 ||

liṅgayonyātmikā jātā imā māheśvarī prajāḥ || 9 ||

śaktimān puruṣaḥ so'yaṃ liṅgarūpī maheśvaraḥ |

tasminnāvirabhūlliṅge mahāviṣṇurjagatpatiḥ || 10 ||

sahasraśīrṣā puruṣaḥ sahasrākṣaḥ sahasrapāt |

sahasrabāhurviśvātmā sahasrāṃśaḥ sahasrasūḥ || 11 ||

nārāyaṇaḥ sa bhagavānāpastasmātsanātanāt |

āvirāsītkāraṇārṇo nidhiḥ saṅkarṣaṇātmakaḥ |

yoganidrāṃ gatastasmin sahasrāṃśaḥ svayaṃ mahān || 12 ||

tadromabila jāleṣu bījaṃ saṅkarṣaṇasya ca |

haimānyaṇḍāni jātāni mahābhūtāvṛtāni tu || 13 ||

pratyaṇḍamevamekāṃśādekāṃśādviśati svayam |

sahasramūrdhā viśvātmā mahāviṣṇuḥ sanātanaḥ || 14 ||

vāmāṅgādasṛjadviṣṇuṃ dakṣiṇāṅgātprajāpatim |

jyotirliṅgamayaṃ śambhuṃ kūrcadeśādavāsṛjat || 15 ||

ahaṅkārātmakaṃ viśvaṃ tasmādetadvyajāyata || 16 ||

atha taistrividhairveśairlīlāmudvahataḥ kila |

yoganidrā bhagavatī tasya śrīriva saṅgatā || 17 ||

sasṛkṣāyāṃ tato nābhestasya padmaṃ viniryayau |

tannālaṃ hemanalinaṃ brahmaṇo lokamadbhutam || 18 ||

tattvāni pūrvarūḍhāni kāraṇāni parasparam |

samavāyāprayogācca vibhinnāni pṛthak pṛthak |

cicchaktyā sajjamāno'tha bhagavānādipūruṣaḥ |

yojayanmāyayā devo yoganidrāmakalpayat || 19 ||

yojayitvā tu tānyeva praviveśa svayaṃ guhām |

guhāṃ praviṣṭe tasmiṃstu jīvātmā pratibudhyate || 20 ||

sa nityo nityasambandhaḥ prakṛtiśca paraiva sā || 21 ||

evaṃ sarvātmasambandhaṃ nābhyāṃ padmaṃ harerabhūt |

tatra brahmābhavadbhūyaścaturvedī caturmukhaḥ || 22 ||

sa jāto bhagavacchaktyā tatkālaṃ kila coditaḥ |

sisṛkṣāyāṃ matiṃ cakre pūrvasaṃskārasaṃskṛtaḥ |

dadarśa kevalaṃ dhvāntaṃ nānyatkimapi sarvataḥ || 23 ||

uvāca puratastasmai tasya divyā sarasvatī |

kāmaḥ kṛṣṇāya govinda he gopījana ityapi |

vallabhāya priyā vahnermantraṃ te dāsyati priyam || 24 ||

tapastvaṃ tapa etena tava siddhirbhaviṣyati || 25 ||

atha tepe sa suciraṃ prīṇan govindamavyayam |

śvetadvīpapatiṃ kṛṣṇaṃ golokasthaṃ parātparam |

prakṛtyā guṇarūpiṇyā rūpiṇyā paryupāsitam |

sahasradalasampanne koṭikiñjalkabṛṃhite |

bhūmiścintāmaṇistatra karṇikāre mahāsane |

samāsīnaṃ cidānandaṃ jyotirūpaṃ sanātanam |

śabdabrahmamayaṃ veṇuṃ vādayantaṃ mukhāmbuje |

vilāsinīgaṇavṛtaṃ svaiḥ svairaṃśairabhiṣṭutam || 26 ||

atha veṇuninādasya trayīmūrtimayī gatiḥ |

sphurantī praviveśāśu mukhābjāni svayambhuvaḥ |

gāyatrīṃ gāyatastasmādadhigatya sarojajaḥ |

saṃskṛtaścādiguruṇā dvijatāmagamattataḥ || 27 ||

trayyā prabuddho'tha vidhirvijñātatattvasāgaraḥ |

tuṣṭāva vedasāreṇa stotreṇānena keśavam || 28 ||

cintāmaṇiprakarasadmasu kalpavṛkṣa

lakṣāvṛteṣu surabhīrabhipālayantam |

lakṣmīsahasraśatasambhramasevyamānaṃ

govindamādipuruṣaṃ tamahaṃ bhajāmi || 29 ||

veṇuṃ kvaṇantamaravindadalāyatākṣaṃ

barhāvataṃsamasitāmbudasundarāṅgam |

kandarpakoṭikamanīyaviśeṣaśobhaṃ

govindamādipuruṣaṃ tamahaṃ bhajāmi || 30 ||

ālolacandrakalasadvanamālyavaṃśī-

-ratnāṅgadaṃ praṇayakelikalāvilāsam |

śyāmaṃ tribhaṅgalalitaṃ niyataprakāśaṃ

govindamādipuruṣaṃ tamahaṃ bhajāmi || 31 ||

aṅgāni yasya sakalendriyavṛttimanti

paśyanti pānti kalayanti ciraṃ jaganti |

ānandacinmayasadujjvalavigrahasya

govindamādipuruṣaṃ tamahaṃ bhajāmi || 32 ||

advaitamacyutamanādimanantarūpaṃ

ādyaṃ purāṇapuruṣaṃ navayauvanaṃ ca |

vedeṣu durlabhamadurlabhamātmabhaktau

govindamādipuruṣaṃ tamahaṃ bhajāmi || 33 ||

panthāstu koṭiśatavatsarasampragamyo

vāyorathāpi manaso munipuṅgavānām |

so'pyasti yatprapadasīmnyavicintyatattve

govindamādipuruṣaṃ tamahaṃ bhajāmi || 34 ||

eko'pyasau racayituṃ jagadaṇḍakoṭiṃ

yacchaktirasti jagadaṇḍacayā yadantaḥ |

aṇḍāntarasthaparamāṇucayāntarasthaṃ

govindamādipuruṣaṃ tamahaṃ bhajāmi || 35 ||

yadbhāvabhāvitadhiyo manujāstathaiva

samprāpya rūpamahimāsanayānabhūṣāḥ |

sūktairyameva nigamaprathitaiḥ stuvanti

govindamādipuruṣaṃ tamahaṃ bhajāmi || 36 ||

ānandacinmayarasapratibhāvitābhi-

-stābhirya eva nijarūpatayā kalābhiḥ |

goloka eva nivasatyakhilātmabhūto

govindamādipuruṣaṃ tamahaṃ bhajāmi || 37 ||

premāñjanacchuritabhaktivilocanena

santaḥ sadaiva hṛdayeṣu vilokayanti |

yaṃ śyāmasundaramacintyaguṇasvarūpaṃ

govindamādipuruṣaṃ tamahaṃ bhajāmi || 38 ||

rāmādimūrtiṣu kalāniyamena tiṣṭhan

nānāvatāramakarodbhuvaneṣu kintu |

kṛṣṇaḥ svayaṃ samabhavatparamaḥ pumān yo

govindamādipuruṣaṃ tamahaṃ bhajāmi || 39 ||

yasya prabhā prabhavato jagadaṇḍakoṭi-

-koṭiṣvaśeṣavasudhādi vibhūtibhinnam |

tadbrahma niṣkalamanantamaśeṣabhūtaṃ

govindamādipuruṣaṃ tamahaṃ bhajāmi || 40 ||

māyā hi yasya jagadaṇḍaśatāni sūte

traiguṇyatadviṣayavedavitāyamānā |

sattvāvalambiparasattvaṃ viśuddhasattvaṃ

govindamādipuruṣaṃ tamahaṃ bhajāmi || 41 ||

ānandacinmayarasātmatayā manaḥsu

yaḥ prāṇināṃ pratiphalan smaratāmupetya |

līlāyitena bhuvanāni jayatyajasraṃ

govindamādipuruṣaṃ tamahaṃ bhajāmi || 42 ||

golokanāmni nijadhāmni tale ca tasya

devi maheśaharidhāmasu teṣu teṣu |

te te prabhāvanicayā vihitāśca yena

govindamādipuruṣaṃ tamahaṃ bhajāmi || 43 ||

sṛṣṭisthitipralayasādhanaśaktirekā

chāyeva yasya bhuvanāni bibharti durgā |

icchānurūpamapi yasya ca ceṣṭate sā

govindamādipuruṣaṃ tamahaṃ bhajāmi || 44 ||

kṣīraṃ yathā dadhi vikāraviśeṣayogāt

sañjāyate na hi tataḥ pṛthagasti hetoḥ |

yaḥ śambhutāmapi tathā samupaiti kāryā-

-dgovindamādipuruṣaṃ tamahaṃ bhajāmi || 45 ||

dīpārcireva hi daśāntaramabhyupetya

dīpāyate vivṛtahetusamānadharmā |

yastādṛgeva hi ca viṣṇutayā vibhāti

govindamādipuruṣaṃ tamahaṃ bhajāmi || 46 ||

yaḥ kāraṇārṇavajale bhajati sma yoga-

-nidrāmanantajagadaṇḍasaromakūpaḥ |

ādhāraśaktimavalambya parāṃ svamūrtiṃ

govindamādipuruṣaṃ tamahaṃ bhajāmi || 47 ||

yasyaikaniśvasitakālamathāvalambya

jīvanti lomabilajā jagadaṇḍanāthāḥ |

viṣṇurmahān sa iha yasya kalāviśeṣo

govindamādipuruṣaṃ tamahaṃ bhajāmi || 48 ||

bhāsvān yathāśmaśakaleṣu nijeṣu tejaḥ

svīyaṃ kiyatprakaṭayatyapi tadvadatra |

brahmā ya eṣa jagadaṇḍavidhānakartā

govindamādipuruṣaṃ tamahaṃ bhajāmi || 49 ||

yatpādapallavayugaṃ vinidhāya kumbha-

-dvandve praṇāmasamaye sa gaṇādhirājaḥ |

vighnān vihantumalamasya jagattrayasya

govindamādipuruṣaṃ tamahaṃ bhajāmi || 50 ||

agnirmahī gaganamambu maruddiśaśca

kālastathātmamanasīti jagattrayāṇi |

yasmādbhavanti vibhavanti viśanti yaṃ ca

govindamādipuruṣaṃ tamahaṃ bhajāmi || 51 ||

yaccakṣureṣa savitā sakalagrahāṇāṃ

rājā samastasuramūrtiraśeṣatejāḥ |

yasyājñayā bhramati sambhṛtakālacakro

govindamādipuruṣaṃ tamahaṃ bhajāmi || 52 ||

dharmo'tha pāpanicayaḥ śrutayastapāṃsi

brahmādikīṭapatagāvadhayaśca jīvāḥ |

yaddatamātravibhavaprakaṭaprabhāvā

govindamādipuruṣaṃ tamahaṃ bhajāmi || 53 ||

yastvindragopamathavendramaho svakarma-

-bandhānurūpaphalabhājanamātanoti |

karmāṇi nirdahati kintu ca bhaktibhājāṃ

govindamādipuruṣaṃ tamahaṃ bhajāmi || 54 ||

yaṃ krodhakāmasahajapraṇayādibhīti-

-vātsalyamohagurugauravasevyabhāvaiḥ |

sañcintya tasya sadṛśīṃ tanumāpurete

govindamādipuruṣaṃ tamahaṃ bhajāmi || 55 ||

śriyaḥ kāntāḥ kāntaḥ paramapuruṣaḥ kalpataravo

drumā bhūmiścintāmaṇigaṇamayi toyamamṛtam |

kathā gānaṃ nāṭyaṃ gamanamapi vaṃśī priyasakhi

cidānandaṃ jyotiḥ paramapi tadāsvādyamapi ca |

sa yatra kṣīrābdhiḥ sravati surabhībhyaśca sumahān

nimeṣārdhākhyo vā vrajati na hi yatrāpi samayaḥ |

bhaje śvetadvīpaṃ tamahamiha golokamiti yaṃ

vidantaste santaḥ kṣitiviralacārāḥ katipaye || 56 ||

athovāca mahāviṣṇurbhagavantaṃ prajāpatim |

brahman mahattvavijñāne prajāsarge ca cenmatiḥ |

pañcaślokīmimāṃ vidyāṃ vatsa dattāṃ nibodha me || 57 ||

prabuddhe jñānabhaktibhyāmātmanyānandacinmayī |

udetyanuttamā bhaktirbhagavatpremalakṣaṇā || 58 ||

pramāṇaistat sadācāraistadabhyāsairnirantaram |

bodhayanātmanātmānaṃ bhaktimapyuttamāṃ labhet || 59 ||

yasyāḥ śreyaskaraṃ nāsti yayā nirvṛtimāpnuyāt |

yā sādhayati māmeva bhaktiṃ tāmeva sādhayet || 60 ||

dharmānanyān parityajya māmekaṃ bhaja viśvasan |

yādṛśī yādṛśī śraddhā siddhirbhavati tādṛśī |

kurvannirantaraṃ karma loko'yamanuvartate |

tenaiva karmaṇā dhyāyanmāṃ parāṃ bhaktimicchati || 61 ||

ahaṃ hi viśvasya carācarasya

bījaṃ pradhānaṃ prakṛtiḥ pumāṃśca |

mayāhitaṃ teja idaṃ bibharṣi

vidhe vidhehi tvamatho jaganti || 62 ||

iti śrī brahma saṃhitā sampūrṇam |