Shrimadbhagavadgita Parayana - Ekadasho'dhyayah

ॐ

ஶ்ரீமத்பகவத்கீதா பாராயண - ஏகாதஶோऽத்யாயஃ

Gita Vyasa Tamil

ௐ ஶ்ரீ பரமாத்மநே நமஃ

அத ஏகாதஶோऽத்யாயஃ

விஶ்வரூபஸந்தர்ஶநயோகஃ

அர்ஜுந உவாச

மதநுக்ரஹாய பரமம் குஹ்யமத்யாத்மஸஞ்ஜ்ஞிதம் ।

யத்த்வயோக்தம் வசஸ்தேந மோஹோऽயம் விகதோ மம ॥1॥

பவாப்யயௌ ஹி பூதாநாம் ஶ்ருதௌ விஸ்தரஶோ மயா ।

த்வத்தஃ கமலபத்ராக்ஷ மாஹாத்ம்யமபி சாவ்யயம் ॥2॥

ஏவமேதத்யதாऽऽத்த த்வம் ஆத்மாநம் பரமேஶ்வர ।

த்ரஷ்டுமிச்சாமி தே ரூபம் ஐஶ்வரம் புருஷோத்தம ॥3॥

மந்யஸே யதி தச்சக்யம் மயா த்ரஷ்டுமிதி ப்ரபோ ।

யோகேஶ்வர ததோ மே த்வம் தர்ஶயாத்மாநமவ்யயம் ॥4॥

ஶ்ரீ பகவாநுவாச

பஶ்ய மே பார்த ரூபாணி ஶதஶோऽத ஸஹஸ்ரஶஃ ।

நாநாவிதாநி திவ்யாநி நாநாவர்ணாக்ரு'தீநி ச ॥5॥

பஶ்யாதித்யாந்வஸூந்ருத்ராந் அஶ்விநௌ மருதஸ்ததா ।

பஹூந்யத்ரு'ஷ்டபூர்வாணி பஶ்யாஶ்சர்யாணி பாரத ॥6॥

இஹைகஸ்தம் ஜகத்க்ரு'த்ஸ்நம் பஶ்யாத்ய ஸசராசரம் ।

மம தேஹே குடாகேஶ யச்சாந்யத் த்ரஷ்டுமிச்சஸி ॥7॥

ந து மாம் ஶக்யஸே த்ரஷ்டும் அநேநைவ ஸ்வசக்ஷுஷா ।

திவ்யம் ததாமி தே சக்ஷுஃ பஶ்ய மே யோகமைஶ்வரம் ॥8॥

ஸஞ்ஜய உவாச

ஏவமுக்த்வா ததோ ராஜந் மஹாயோகேஶ்வரோ ஹரிஃ ।

தர்ஶயாமாஸ பார்தாய பரமம் ரூபமைஶ்வரம் ॥9॥

அநேகவக்த்ரநயநம் அநேகாத்புததர்ஶநம் ।

அநேகதிவ்யாபரணம் திவ்யாநேகோத்யதாயுதம் ॥10॥

திவ்யமால்யாம்பரதரம் திவ்யகந்தாநுலேபநம் ।

ஸர்வாஶ்சர்யமயம் தேவம் அநந்தம் விஶ்வதோமுகம் ॥11॥

திவி ஸூர்யஸஹஸ்ரஸ்ய பவேத்யுகபதுத்திதா ।

யதி பாஃ ஸத்ரு'ஶீ ஸா ஸ்யாத் பாஸஸ்தஸ்ய மஹாத்மநஃ ॥12॥

தத்ரைகஸ்தம் ஜகத்க்ரு'த்ஸ்நம் ப்ரவிபக்தமநேகதா ।

அபஶ்யத்தேவதேவஸ்ய ஶரீரே பாண்டவஸ்ததா ॥13॥

ததஃ ஸ விஸ்மயாவிஷ்டஃ ஹ்ரு'ஷ்டரோமா தநஞ்ஜயஃ ।

ப்ரணம்ய ஶிரஸா தேவம் க்ரு'தாஞ்ஜலிரபாஷத ॥14॥

அர்ஜுந உவாச

பஶ்யாமி தேவாம்ஸ்தவ தேவ தேஹே ஸர்வாம்ஸ்ததா பூதவிஶேஷஸங்காந் ।

ப்ரஹ்மாணமீஶம் கமலாஸநஸ்தம் ரு'ஷீம்ஶ்ச ஸர்வாநுரகாம்ஶ்ச திவ்யாந் ॥15॥

அநேகபாஹூதரவக்த்ரநேத்ரம் பஶ்யாமி த்வா ஸர்வதோऽநந்தரூபம் ।

நாந்தம் ந மத்யம் ந புநஸ்தவாதிம் பஶ்யாமி விஶ்வேஶ்வர விஶ்வரூப ॥16॥

கிரீடிநம் கதிநம் சக்ரிணம் ச தேஜோராஶிம் ஸர்வதோ தீப்திமந்தம் ।

பஶ்யாமி த்வாம் துர்நிரீக்ஷ்யம் ஸமந்தாத் தீப்தாநலார்கத்யுதிமப்ரமேயம் ॥17॥

த்வமக்ஷரம் பரமம் வேதிதவ்யம் த்வமஸ்ய விஶ்வஸ்ய பரம் நிதாநம் ।

த்வமவ்யயஃ ஶாஶ்வததர்மகோப்தா ஸநாதநஸ்த்வம் புருஷோ மதோ மே ॥18॥

அநாதிமத்யாந்தமநந்தவீர்யம் அநந்தபாஹும் ஶஶிஸூர்யநேத்ரம் ।

பஶ்யாமி த்வாம் தீப்தஹுதாஶவக்த்ரம் ஸ்வதேஜஸா விஶ்வமிதம் தபந்தம் ॥19॥

த்யாவாப்ரு'திவ்யோரிதமந்தரம் ஹி வ்யாப்தம் த்வயைகேந திஶஶ்ச ஸர்வாஃ ।

த்ரு'ஷ்ட்வாத்புதம் ரூபமுக்ரம் தவேதம் லோகத்ரயம் ப்ரவ்யதிதம் மஹாத்மந் ॥20॥ [ரூபமிதம் தவோக்ரம்]

அமீ ஹி த்வா ஸுரஸங்கா விஶந்தி கேசித்பீதாஃ ப்ராஞ்ஜலயோ க்ரு'ணந்தி ।

ஸ்வஸ்தீத்யுக்த்வா மஹர்ஷிஸித்தஸங்காஃ ஸ்துவந்தி த்வாம் ஸ்துதிபிஃ புஷ்கலாபிஃ ॥21॥

ருத்ராதித்யா வஸவோ யே ச ஸாத்யாஃ விஶ்வேऽஶ்விநௌ மருதஶ்சோஷ்மபாஶ்ச ।

கந்தர்வயக்ஷாஸுரஸித்தஸங்காஃ வீக்ஷந்தே த்வாம் விஸ்மிதாஶ்சைவ ஸர்வே ॥22॥

ரூபம் மஹத்தே பஹுவக்த்ர நேத்ரம் மஹாபாஹோ பஹுபாஹூருபாதம் ।

பஹூதரம் பஹுதம்ஷ்ட்ராகராலம் த்ரு'ஷ்ட்வா லோகாஃ ப்ரவ்யதிதாஸ்ததாऽஹம் ॥23॥

நபஃ ஸ்ப்ரு'ஶம் தீப்தமநேகவர்ணம் வ்யாத்தாநநம் தீப்தவிஶாலநேத்ரம் ।

த்ரு'ஷ்ட்வா ஹி த்வாம் ப்ரவ்யதிதாந்தராத்மா த்ரு'திம் ந விந்தாமி ஶமம் ச விஷ்ணோ ॥24॥

தம்ஷ்ட்ராகராலாநி ச தே முகாநி த்ரு'ஷ்ட்வைவ காலாநலஸந்நிபாநி ।

திஶோ ந ஜாநே ந லபே ச ஶர்ம ப்ரஸீத தேவேஶ ஜகந்நிவாஸ ॥25॥

அமீ ச த்வாம் த்ரு'தராஷ்ட்ரஸ்ய புத்ராஃ ஸர்வே ஸஹைவாவநிபாலஸங்கைஃ ।

பீஷ்மோ த்ரோணஃ ஸூதபுத்ரஸ்ததாऽஸௌ ஸஹாஸ்மதீயைரபி யோதமுக்யைஃ ॥26॥

வக்த்ராணி தே த்வரமாணா விஶந்தி தம்ஷ்ட்ராகராலாநி பயாநகாநி ।

கேசித்விலக்நா தஶநாந்தரேஷு ஸந்த்ரு'ஶ்யந்தே சூர்ணிதைருத்தமாங்கைஃ ॥27॥

யதா நதீநாம் பஹவோऽம்புவேகாஃ ஸமுத்ரமேவாபிமுகா த்ரவந்தி ।

ததா தவாமீ நரலோகவீராஃ விஶந்தி வக்த்ராண்யபிவிஜ்வலந்தி ॥28॥

யதா ப்ரதீப்தம் ஜ்வலநம் பதங்காஃ விஶந்தி நாஶாய ஸம்ரு'த்தவேகாஃ ।

ததைவ நாஶாய விஶந்தி லோகாஃ தவாபி வக்த்ராணி ஸம்ரு'த்தவேகாஃ ॥29॥

லேலிஹ்யஸே க்ரஸமாநஃ ஸமந்தாத் லோகாந்ஸமக்ராந்வதநைர்ஜ்வலத்பிஃ ।

தேஜோபிராபூர்ய ஜகத்ஸமக்ரம் பாஸஸ்தவோக்ராஃ ப்ரதபந்தி விஷ்ணோ ॥30॥

ஆக்யாஹி மே கோ பவாநுக்ரரூபஃ நமோऽஸ்து தே தேவவர ப்ரஸீத ।

விஜ்ஞாதுமிச்சாமி பவந்தமாத்யம் ந ஹி ப்ரஜாநாமி தவ ப்ரவ்ரு'த்திம் ॥31॥

ஶ்ரீ பகவாநுவாச

காலோऽஸ்மி லோகக்ஷயக்ரு'த்ப்ரவ்ரு'த்தஃ லோகாந்ஸமாஹர்துமிஹ ப்ரவ்ரு'த்தஃ ।

ரு'தேऽபி த்வா ந பவிஷ்யந்தி ஸர்வே யேऽவஸ்திதாஃ ப்ரத்யநீகேஷு யோதாஃ ॥32॥

தஸ்மாத்த்வமுத்திஷ்ட யஶோ லபஸ்வ ஜித்வா ஶத்ரூந்புங்க்ஷ்வ ராஜ்யம் ஸம்ரு'த்தம் ।

மயைவைதே நிஹதாஃ பூர்வமேவ நிமித்தமாத்ரம் பவ ஸவ்யஸாசிந் ॥33॥

த்ரோணம் ச பீஷ்மம் ச ஜயத்ரதம் ச கர்ணம் ததாந்யாநபி யோதவீராந் ।

மயா ஹதாம்ஸ்த்வம் ஜஹி மா வ்யதிஷ்டாஃ யுத்யஸ்வ ஜேதாஸி ரணே ஸபத்நாந் ॥34॥

ஸஞ்ஜய உவாச

ஏதச்ச்ருத்வா வசநம் கேஶவஸ்ய க்ரு'தாஞ்ஜலிர்வேபமாநஃ கிரீடீ ।

நமஸ்க்ரு'த்வா பூய ஏவாஹ க்ரு'ஷ்ணம் ஸகத்கதம் பீதபீதஃ ப்ரணம்ய ॥35॥

அர்ஜுந உவாச

ஸ்தாநே ஹ்ரு'ஷீகேஶ தவ ப்ரகீர்த்யா ஜகத்ப்ரஹ்ரு'ஷ்யத்யநுரஜ்யதே ச ।

ரக்ஷாம்ஸி பீதாநி திஶோ த்ரவந்தி ஸர்வே நமஸ்யந்தி ச ஸித்தஸங்காஃ ॥36॥

கஸ்மாச்ச தே ந நமேரந்மஹாத்மந் கரீயஸே ப்ரஹ்மணோऽப்யாதிகர்த்ரே ।

அநந்த தேவேஶ ஜகந்நிவாஸ த்வமக்ஷரம் ஸதஸத்தத்பரம் யத் ॥37॥

த்வமாதிதேவஃ புருஷஃ புராணஃ த்வமஸ்ய விஶ்வஸ்ய பரம் நிதாநம் ।

வேத்தாऽஸி வேத்யம் ச பரம் ச தாம த்வயா ததம் விஶ்வமநந்தரூப ॥38॥

வாயுர்யமோऽக்நிர்வருணஃ ஶஶாங்கஃ ப்ரஜாபதிஸ்த்வம் ப்ரபிதாமஹஶ்ச ।

நமோ நமஸ்தேऽஸ்து ஸஹஸ்ரக்ரு'த்வஃ புநஶ்ச பூயோऽபி நமோ நமஸ்தே ॥39॥

நமஃ புரஸ்தாதத ப்ரு'ஷ்டதஸ்தே நமோऽஸ்து தே ஸர்வத ஏவ ஸர்வ ।

அநந்தவீர்யாமிதவிக்ரமஸ்த்வம் ஸர்வம் ஸமாப்நோஷி ததோऽஸி ஸர்வஃ ॥40॥

ஸகேதி மத்வா ப்ரஸபம் யதுக்தம் ஹே க்ரு'ஷ்ண ஹே யாதவ ஹே ஸகேதி ।

அஜாநதா மஹிமாநம் தவேதம் மயா ப்ரமாதாத்ப்ரணயேந வாऽபி ॥41॥

யச்சாபஹாஸார்தமஸத்க்ரு'தோऽஸி விஹாரஶய்யாஸநபோஜநேஷு ।

ஏகோऽதவாப்யச்யுத தத்ஸமக்ஷம் தத்க்ஷாமயே த்வாமஹமப்ரமேயம் ॥42॥

பிதாஸி லோகஸ்ய சராசரஸ்ய த்வமஸ்ய பூஜ்யஶ்ச குருர்கரீயாந் ।

ந த்வத்ஸமோऽஸ்த்யப்யதிகஃ குதோऽந்யஃ லோகத்ரயேऽப்யப்ரதிமப்ரபாவ ॥43॥

தஸ்மாத்ப்ரணம்ய ப்ரணிதாய காயம் ப்ரஸாதயே த்வாமஹமீஶமீட்யம் ।

பிதேவ புத்ரஸ்ய ஸகேவ ஸக்யுஃ ப்ரியஃ ப்ரியாயார்ஹஸி தேவ ஸோடும் ॥44॥

அத்ரு'ஷ்டபூர்வம் ஹ்ரு'ஷிதோऽஸ்மி த்ரு'ஷ்ட்வா பயேந ச ப்ரவ்யதிதம் மநோ மே ।

ததேவ மே தர்ஶய தேவரூபம் ப்ரஸீத தேவேஶ ஜகந்நிவாஸ ॥45॥

கிரீடிநம் கதிநம் சக்ரஹஸ்தம் இச்சாமி த்வாம் த்ரஷ்டுமஹம் ததைவ ।

தேநைவ ரூபேண சதுர்புஜேந ஸஹஸ்ரபாஹோ பவ விஶ்வமூர்தே ॥46॥

ஶ்ரீ பகவாநுவாச -

மயா ப்ரஸந்நேந தவார்ஜுநேதம் ரூபம் பரம் தர்ஶிதமாத்மயோகாத் ।

தேஜோமயம் விஶ்வமநந்தமாத்யம் யந்மே த்வதந்யேந ந த்ரு'ஷ்டபூர்வம் ॥47॥

ந வேதயஜ்ஞாத்யயநைர்ந தாநைஃ ந ச க்ரியாபிர்ந தபோபிருக்ரைஃ ।

ஏவம்ரூபஃ ஶக்ய அஹம் ந்ரு'லோகே த்ரஷ்டும் த்வதந்யேந குருப்ரவீர ॥48॥

மா தே வ்யதா மா ச விமூடபாவஃ த்ரு'ஷ்ட்வா ரூபம் கோரமீத்ரு'ங்மமேதம் ।

வ்யபேதபீஃ ப்ரீதமநாஃ புநஸ்த்வம் ததேவ மே ரூபமிதம் ப்ரபஶ்ய ॥49॥

ஸஞ்ஜய உவாச

இத்யர்ஜுநம் வாஸுதேவஸ்ததோக்த்வா ஸ்வகம் ரூபம் தர்ஶயாமாஸ பூயஃ ।

ஆஶ்வாஸயாமாஸ ச பீதமேநம் பூத்வா புநஃ ஸௌம்யவபுர்மஹாத்மா ॥50॥

அர்ஜுந உவாச

த்ரு'ஷ்ட்வேதம் மாநுஷம் ரூபம் தவ ஸௌம்யம் ஜநார்தந ।

இதாநீமஸ்மி ஸம்வ்ரு'த்தஃ ஸசேதாஃ ப்ரக்ரு'திம் கதஃ ॥51॥

ஶ்ரீ பகவாநுவாச

ஸுதுர்தர்ஶமிதம் ரூபம் த்ரு'ஷ்டவாநஸி யந்மம ।

தேவா அப்யஸ்ய ரூபஸ்ய நித்யம் தர்ஶநகாங்க்ஷிணஃ ॥52॥

நாஹம் வேதைர்ந தபஸா ந தாநேந ந சேஜ்யயா ।

ஶக்ய ஏவம்விதோ த்ரஷ்டும் த்ரு'ஷ்டவாநஸி மாம் யதா ॥53॥

பக்த்யா த்வநந்யயா ஶக்யஃ அஹமேவம்விதோऽர்ஜுந ।

ஜ்ஞாதும் த்ரஷ்டும் ச தத்த்வேந ப்ரவேஷ்டும் ச பரந்தப ॥54॥

மத்கர்மக்ரு'ந்மத்பரமஃ மத்பக்தஃ ஸங்கவர்ஜிதஃ ।

நிர்வைரஃ ஸர்வபூதேஷு யஃ ஸ மாமேதி பாண்டவ ॥55॥

॥ ௐ தத்ஸதிதி ஶ்ரீமத்பகவத்கீதாஸு உபநிஷத்ஸு ப்ரஹ்மவித்யாயாம்

யோகஶாஸ்த்ரே ஶ்ரீக்ரு'ஷ்ணார்ஜுநஸம்வாதே விஶ்வரூபஸந்தர்ஶநயோகோ நாம ஏகாதஶோऽத்யாயஃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

oṃ śrī paramātmane namaḥ

atha ekādaśo'dhyāyaḥ

viśvarūpasandarśanayogaḥ

arjuna uvāca

madanugrahāya paramaṃ guhyamadhyātmasañjñitam |

yattvayoktaṃ vacastena moho'yaṃ vigato mama ||1||

bhavāpyayau hi bhūtānāṃ śrutau vistaraśo mayā |

tvattaḥ kamalapatrākṣa māhātmyamapi cāvyayam ||2||

evametadyathā''ttha tvam ātmānaṃ parameśvara |

draṣṭumicchāmi te rūpam aiśvaraṃ puruṣottama ||3||

manyase yadi tacchakyaṃ mayā draṣṭumiti prabho |

yogeśvara tato me tvaṃ darśayātmānamavyayam ||4||

śrī bhagavānuvāca

paśya me pārtha rūpāṇi śataśo'tha sahasraśaḥ |

nānāvidhāni divyāni nānāvarṇākṛtīni ca ||5||

paśyādityānvasūnrudrān aśvinau marutastathā |

bahūnyadṛṣṭapūrvāṇi paśyāścaryāṇi bhārata ||6||

ihaikasthaṃ jagatkṛtsnaṃ paśyādya sacarācaram |

mama dehe guḍākeśa yaccānyat draṣṭumicchasi ||7||

na tu māṃ śakyase draṣṭum anenaiva svacakṣuṣā |

divyaṃ dadāmi te cakṣuḥ paśya me yogamaiśvaram ||8||

sañjaya uvāca

evamuktvā tato rājan mahāyogeśvaro hariḥ |

darśayāmāsa pārthāya paramaṃ rūpamaiśvaram ||9||

anekavaktranayanam anekādbhutadarśanam |

anekadivyābharaṇaṃ divyānekodyatāyudham ||10||

divyamālyāmbaradharaṃ divyagandhānulepanam |

sarvāścaryamayaṃ devam anantaṃ viśvatomukham ||11||

divi sūryasahasrasya bhavedyugapadutthitā |

yadi bhāḥ sadṛśī sā syāt bhāsastasya mahātmanaḥ ||12||

tatraikasthaṃ jagatkṛtsnaṃ pravibhaktamanekadhā |

apaśyaddevadevasya śarīre pāṇḍavastadā ||13||

tataḥ sa vismayāviṣṭaḥ hṛṣṭaromā dhanañjayaḥ |

praṇamya śirasā devaṃ kṛtāñjalirabhāṣata ||14||

arjuna uvāca

paśyāmi devāṃstava deva dehe sarvāṃstathā bhūtaviśeṣasaṅghān |

brahmāṇamīśaṃ kamalāsanastham ṛṣīṃśca sarvānuragāṃśca divyān ||15||

anekabāhūdaravaktranetraṃ paśyāmi tvā sarvato'nantarūpam |

nāntaṃ na madhyaṃ na punastavādiṃ paśyāmi viśveśvara viśvarūpa ||16||

kirīṭinaṃ gadinaṃ cakriṇaṃ ca tejorāśiṃ sarvato dīptimantam |

paśyāmi tvāṃ durnirīkṣyaṃ samantāt dīptānalārkadyutimaprameyam ||17||

tvamakṣaraṃ paramaṃ veditavyaṃ tvamasya viśvasya paraṃ nidhānam |

tvamavyayaḥ śāśvatadharmagoptā sanātanastvaṃ puruṣo mato me ||18||

anādimadhyāntamanantavīryam anantabāhuṃ śaśisūryanetram |

paśyāmi tvāṃ dīptahutāśavaktraṃ svatejasā viśvamidaṃ tapantam ||19||

dyāvāpṛthivyoridamantaraṃ hi vyāptaṃ tvayaikena diśaśca sarvāḥ |

dṛṣṭvādbhutaṃ rūpamugraṃ tavedaṃ lokatrayaṃ pravyathitaṃ mahātman ||20|| [rūpamidaṃ tavograṃ]

amī hi tvā surasaṅghā viśanti kecidbhītāḥ prāñjalayo gṛṇanti |

svastītyuktvā maharṣisiddhasaṅghāḥ stuvanti tvāṃ stutibhiḥ puṣkalābhiḥ ||21||

rudrādityā vasavo ye ca sādhyāḥ viśve'śvinau marutaścoṣmapāśca |

gandharvayakṣāsurasiddhasaṅghāḥ vīkṣante tvāṃ vismitāścaiva sarve ||22||

rūpaṃ mahatte bahuvaktra netraṃ mahābāho bahubāhūrupādam |

bahūdaraṃ bahudaṃṣṭrākarālaṃ dṛṣṭvā lokāḥ pravyathitāstathā'ham ||23||

nabhaḥ spṛśaṃ dīptamanekavarṇaṃ vyāttānanaṃ dīptaviśālanetram |

dṛṣṭvā hi tvāṃ pravyathitāntarātmā dhṛtiṃ na vindāmi śamaṃ ca viṣṇo ||24||

daṃṣṭrākarālāni ca te mukhāni dṛṣṭvaiva kālānalasannibhāni |

diśo na jāne na labhe ca śarma prasīda deveśa jagannivāsa ||25||

amī ca tvāṃ dhṛtarāṣṭrasya putrāḥ sarve sahaivāvanipālasaṅghaiḥ |

bhīṣmo droṇaḥ sūtaputrastathā'sau sahāsmadīyairapi yodhamukhyaiḥ ||26||

vaktrāṇi te tvaramāṇā viśanti daṃṣṭrākarālāni bhayānakāni |

kecidvilagnā daśanāntareṣu sandṛśyante cūrṇitairuttamāṅgaiḥ ||27||

yathā nadīnāṃ bahavo'mbuvegāḥ samudramevābhimukhā dravanti |

tathā tavāmī naralokavīrāḥ viśanti vaktrāṇyabhivijvalanti ||28||

yathā pradīptaṃ jvalanaṃ pataṅgāḥ viśanti nāśāya samṛddhavegāḥ |

tathaiva nāśāya viśanti lokāḥ tavāpi vaktrāṇi samṛddhavegāḥ ||29||

lelihyase grasamānaḥ samantāt lokānsamagrānvadanairjvaladbhiḥ |

tejobhirāpūrya jagatsamagraṃ bhāsastavogrāḥ pratapanti viṣṇo ||30||

ākhyāhi me ko bhavānugrarūpaḥ namo'stu te devavara prasīda |

vijñātumicchāmi bhavantamādyaṃ na hi prajānāmi tava pravṛttim ||31||

śrī bhagavānuvāca

kālo'smi lokakṣayakṛtpravṛddhaḥ lokānsamāhartumiha pravṛttaḥ |

ṛte'pi tvā na bhaviṣyanti sarve ye'vasthitāḥ pratyanīkeṣu yodhāḥ ||32||

tasmāttvamuttiṣṭha yaśo labhasva jitvā śatrūnbhuṅkṣva rājyaṃ samṛddham |

mayaivaite nihatāḥ pūrvameva nimittamātraṃ bhava savyasācin ||33||

droṇaṃ ca bhīṣmaṃ ca jayadrathaṃ ca karṇaṃ tathānyānapi yodhavīrān |

mayā hatāṃstvaṃ jahi mā vyathiṣṭhāḥ yudhyasva jetāsi raṇe sapatnān ||34||

sañjaya uvāca

etacchrutvā vacanaṃ keśavasya kṛtāñjalirvepamānaḥ kirīṭī |

namaskṛtvā bhūya evāha kṛṣṇaṃ sagadgadaṃ bhītabhītaḥ praṇamya ||35||

arjuna uvāca

sthāne hṛṣīkeśa tava prakīrtyā jagatprahṛṣyatyanurajyate ca |

rakṣāṃsi bhītāni diśo dravanti sarve namasyanti ca siddhasaṅghāḥ ||36||

kasmācca te na nameranmahātman garīyase brahmaṇo'pyādikartre |

ananta deveśa jagannivāsa tvamakṣaraṃ sadasattatparaṃ yat ||37||

tvamādidevaḥ puruṣaḥ purāṇaḥ tvamasya viśvasya paraṃ nidhānam |

vettā'si vedyaṃ ca paraṃ ca dhāma tvayā tataṃ viśvamanantarūpa ||38||

vāyuryamo'gnirvaruṇaḥ śaśāṅkaḥ prajāpatistvaṃ prapitāmahaśca |

namo namaste'stu sahasrakṛtvaḥ punaśca bhūyo'pi namo namaste ||39||

namaḥ purastādatha pṛṣṭhataste namo'stu te sarvata eva sarva |

anantavīryāmitavikramastvaṃ sarvaṃ samāpnoṣi tato'si sarvaḥ ||40||

sakheti matvā prasabhaṃ yaduktaṃ he kṛṣṇa he yādava he sakheti |

ajānatā mahimānaṃ tavedaṃ mayā pramādātpraṇayena vā'pi ||41||

yaccāpahāsārthamasatkṛto'si vihāraśayyāsanabhojaneṣu |

eko'thavāpyacyuta tatsamakṣaṃ tatkṣāmaye tvāmahamaprameyam ||42||

pitāsi lokasya carācarasya tvamasya pūjyaśca gururgarīyān |

na tvatsamo'styabhyadhikaḥ kuto'nyaḥ lokatraye'pyapratimaprabhāva ||43||

tasmātpraṇamya praṇidhāya kāyaṃ prasādaye tvāmahamīśamīḍyam |

piteva putrasya sakheva sakhyuḥ priyaḥ priyāyārhasi deva soḍhum ||44||

adṛṣṭapūrvaṃ hṛṣito'smi dṛṣṭvā bhayena ca pravyathitaṃ mano me |

tadeva me darśaya devarūpaṃ prasīda deveśa jagannivāsa ||45||

kirīṭinaṃ gadinaṃ cakrahastam icchāmi tvāṃ draṣṭumahaṃ tathaiva |

tenaiva rūpeṇa caturbhujena sahasrabāho bhava viśvamūrte ||46||

śrī bhagavānuvāca -

mayā prasannena tavārjunedaṃ rūpaṃ paraṃ darśitamātmayogāt |

tejomayaṃ viśvamanantamādyaṃ yanme tvadanyena na dṛṣṭapūrvam ||47||

na vedayajñādhyayanairna dānaiḥ na ca kriyābhirna tapobhirugraiḥ |

evaṃrūpaḥ śakya ahaṃ nṛloke draṣṭuṃ tvadanyena kurupravīra ||48||

mā te vyathā mā ca vimūḍhabhāvaḥ dṛṣṭvā rūpaṃ ghoramīdṛṅmamedam |

vyapetabhīḥ prītamanāḥ punastvaṃ tadeva me rūpamidaṃ prapaśya ||49||

sañjaya uvāca

ityarjunaṃ vāsudevastathoktvā svakaṃ rūpaṃ darśayāmāsa bhūyaḥ |

āśvāsayāmāsa ca bhītamenaṃ bhūtvā punaḥ saumyavapurmahātmā ||50||

arjuna uvāca

dṛṣṭvedaṃ mānuṣaṃ rūpaṃ tava saumyaṃ janārdana |

idānīmasmi saṃvṛttaḥ sacetāḥ prakṛtiṃ gataḥ ||51||

śrī bhagavānuvāca

sudurdarśamidaṃ rūpaṃ dṛṣṭavānasi yanmama |

devā apyasya rūpasya nityaṃ darśanakāṅkṣiṇaḥ ||52||

nāhaṃ vedairna tapasā na dānena na cejyayā |

śakya evaṃvidho draṣṭuṃ dṛṣṭavānasi māṃ yathā ||53||

bhaktyā tvananyayā śakyaḥ ahamevaṃvidho'rjuna |

jñātuṃ draṣṭuṃ ca tattvena praveṣṭuṃ ca parantapa ||54||

matkarmakṛnmatparamaḥ madbhaktaḥ saṅgavarjitaḥ |

nirvairaḥ sarvabhūteṣu yaḥ sa māmeti pāṇḍava ||55||

|| oṃ tatsaditi śrīmadbhagavadgītāsu upaniṣatsu brahmavidyāyāṃ

yogaśāstre śrīkṛṣṇārjunasaṃvāde viśvarūpasandarśanayogo nāma ekādaśo'dhyāyaḥ ||