6.91 Yuddhakanda - Ekanavatitama Sargah

ॐ

6.91 යුද්ධකාණ්ඩ - ඒකනවතිතම සර්ගඃ

Valmiki Sinhala

ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ යුද්ධකාණ්ඩම් .

අථ ඒකනවතිතමස්සර්ගඃ .

ස හතාශ්වෝමහාතේජාභූමෞතිෂ්ඨන්නිශාචරඃ .

ඉන්ද්රජිත්පරමක්රුද්ධස්සජජ්වාලතේජසා .. 1 ..

තෞධවනිනෞජිඝාංසන්තවන්යෝන්යමිෂුභිර්භෘශම් .

විජයේනාභිනිෂ්ක්රාන්තෞවනේගජවෘෂාවිව .. 2 ..

නිබර්හයන්තශ්චාන්යෝන්යන්තේරාක්ෂ්වනෞකසඃ .

භර්තාරං න ජහුර්යුද්ධේසම්පතන්තස්තතස්තතඃ .. 3 ..

තතස්තාන් රාක්ෂසාන් සර්වාන් හර්ෂයන් රාවණාත්මජඃ .

ස්තුවානෝහර්ෂමාණශ්චෛදංවචනමබ්රවීත් .. 4 ..

තමසාබහුලේනේමාස්සම්සක්තාංසර්වතෝදිශඃ .

නේහවිජ්ඤායතේස්වෝවාපරෝවාරක්ෂසෝත්තමාඃ .. 5 ..

ධෘෂ්ටම්භවන්තෝයුධ්යන්තුහරීණාම්මෝහනායවෛ .

අහන්තුරථමාස්ථායආගමිෂ්යාමිසංයුගේ .. 6 ..

තථාභවන්තඃකුර්වන්තුයථේමේහිවනෞකසඃ .

න යුධ්යේයුර්දුරාත්මානඃප්රවිෂ්ටේනගරම්මයි .. 7 ..

ඉත්යුක්ත්වාරාවණසුතෝවඤ්චයිත්වාවනෞකසඃ .

ප්රවිවේශපුරීංලඞ්කාංරථහේතෝරමිත්රහා .. 8 ..

ස රථම්භූෂයිත්වාථරුචිරංහේමභූෂිතම් .

ප්රාසාසිශරසංයුක්තංයුක්තම්පරමවාජිභිඃ .. 9 ..

අධිෂ්ඨිතංහයජ්ඤේනසූතේනාප්තෝපදේශිනා .

ආරුරෝහමහාතේජාරාවණිඃසමතිඤ්ජියඃ .. 10 ..

ස රාක්ෂසගණෛර්මුඛ්යෛර්වෘතෝමන්දෝදරීසුතඃ .

නිර්යයෞනගරාවදීරඃකෘතාන්තබලචෝදිතඃ .. 11 ..

සෝ(අ)භිනිෂ්ක්රම්යනගරාදින්ද්රජිත්පරවීරහා .

අභ්යයාජ්ඤවනෛරශ්වෛර්ලක්ෂ්මණංසවිභීෂණම් .. 12 ..

තතෝරථස්ථමාලෝක්යසෞමත්රීරාවණාත්මජම් .

වානරාශ්චමහාවීර්යාරාක්ෂසශ්චවිභීෂණඃ .. 13 ..

විස්මයම්පරමඤ්ජග්මුර්ලාඝවාත්තස්යධීමතඃ .

රාවණිශ්චාපිසඞ්ක්රුද්ධෝරණේවානරයූථපාන් .. 14 ..

පාතයාමාසබාණෞඝෛඃශතශෝ(අ)ථසහස්රශඃ .

මණ්ඩලීකෘතධනූරාවණිඃසමතිඤ්ජයඃ .. 15 ..

හරීනභ්යහනත්කෘද්ධඃපරංලාඝවමාස්ථිතඃ .

තේවධ්යමානාහරයෝනාරාචෛර්භීමවික්රමෛඃ .. 16 ..

සෞමිත්රිංශරණම්ප්රාප්තාඃප්රජාපතිමිවප්රජාඃ .

තතඃසමරකෝපේනජ්වලිතෝරඝුනන්දනඃ .. 17 ..

චිච්ඡේදකාර්මුකන්තස්යදර්ශයන් පාණිලාඝවම් .

සෝන්ය(අ)ත්කාර්මුකං මාදායසජ්ජඤ්චක්රේත්වරන්නිව .. 18 ..

තදප්යස්යත්රිභිර්බාණෛර්ලක්ෂ්මණෝනිරකෘන්තත .

අථෛවඤ්ඡින්නධන්වානමාශීවිෂවිෂෝපමෛඃ .. 19 ..

විව්යාධෝරසිසෞමිත්රීරාවණිම්පඤ්චභිඃශරෛඃ .

තේතස්යකායන්නිර්භිද්යමහාකාර්මුකනිස්සෘතාඃ .. 20 ..

නිපේතුර්ධරණීම්බාණාරක්තාඉවමහෝරගාඃ .

භින්නවර්මාරුධිරංවමන්වක්ත්රේණරාවණිඃ .. 21 ..

ජග්රාහකාර්මුකශ්රේෂ්ඨන්දෘඪජ්යම්බලවත්තරම් .

සඃලක්ෂ්මණංසමුද්ධිශ්යපරංලාඝවමාශ්රිතඃ .. 22 ..

වවර්ෂශරවර්ෂාණිවර්ෂාණීවපුරන්දරඃ .

මුක්තමින්ද්රජිතාතත්තුශරවර්ෂමරින්දමඃ .. 23 ..

අවාරයදසම්භ්රාන්තෝලක්ෂ්මණඃසුදුරාසදම් .

සන්දර්ශයාමාසතදාරාවණිංරඝුනන්දනඃ .. 24 ..

අසම්බ්රාන්තෝමහාතේජේස්තදද්භුතමිවාභවත් .

තස්තාන් රාක්ෂසාන් සර්වාංස්ත්රිභිරේකෛකමාහවේ .. 25 ..

අවිධ්යත්පරමක්රුද්ධශ්ශීඝ්රාස්ත්රංසම්ප්රදර්ශයන් .

රාක්ෂසේන්ද්රසුතඤ්චාපිබාණෞඝෛස්සමතාඩයත් .. 26 ..

සෝ(අ)තිවිද්ධෝබලවතාශත්රුණාශත්රුඝාතිනා .

අසක්තම්ප්රේෂයාමාසලක්ෂ්මණායබහූන් ශරාන් .. 27 ..

තානප්රාප්තාන් ශිතෛර්භාණෛශ්චිච්ඡේදපරවීරහා .

සාරථේරස්ය ච රණේරථිවෝරඝුසත්තමඃ .. 28 ..

ශිරෝජහාරධර්මාත්මාභල්ලේනානතපර්වණා .

සූතාස්තේහයාස්තත්රරථමූහුරවික්ලබාඃ .. 29 ..

මණ්ඩලාන්යභිධාවන්තස්තදද්භුතමිවාභවත් .

අමර්ෂවශමාපන්නඃසෞමිත්රිර්දෘඪවික්රමඃ .. 30 ..

ප්රත්යවිද්ධ්යද්ධයාංස්තස්යශරෛර්විත්රාසයන් රණේ .

අමර්ෂමාණස්තත්කර්මරාවණස්යසුතෝබලී .. 31 ..

විව්යාථදශභිර්බාණෛස්සෞමිත්රින්තමමර්ෂණම් .

තේතස්යවජ්රප්රතිමාඃශරාස්සර්පවිෂෝපමාඃ .. 32 ..

විලයඤ්ජග්මුරාගත්යකවචඞ්කාඤ්චනප්රභම් .

අභ්යේද්යකවචම්මත්වාලක්ෂ්මණංරාවණාත්මජඃ .. 33 ..

ලලාටේලක්ෂ්මණම්බාණෛස්සුපුඞ්ඛෛස්ත්රිභිරින්ද්රජිත් .

අවිධ්යත්පරමක්රුද්ධඃශීඝ්රමස්ත්රම්ප්රදර්ශයන් .. 34 ..

තෛඃපෘෂත්කෛර්ලලාටස්ථෛශ්ශුශුභේරඝුනන්දනඃ .

රණාග්රේසමරශ්ලාඝීත්රිශෘඞ්ගෛවපර්වතඃ .. 35 ..

ස තථාහ්යර්දිතෝබාණෛරාක්ෂසේනතදාමෘධේ .

තමාශුප්රතිවිව්යාධලක්ෂ්මණඃපඤ්චභිඃශරෛඃ .. 36 ..

විකෘෂ්වේන්ද්රජිතෝයුද්ධේවදනේශුභකුණ්ඩලේ .

ලක්ෂ්මණේන්ද්රජිතෞවීරෞමහාබලශරාසනෞ .. 37 ..

අන්යෝන්යඤ්ජඝ්නතුර්බාණෛර්විශිඛෛර්මීවික්රමෞ .

තතඃශෝණිතදිග්ධාඞ්ගෞලක්ෂ්මණේන්දජිතාවුභෞ .. 38 ..

රණේතෞරාජතුර්වීරෞපුෂ්පිතාවිවකිංශුකෞ .

තෞපරස්පරමභ්යේත්යසර්වගාත්රේෂුධවනිනෞ .. 39 ..

ඝෝරෛර්විව්යධතුර්භාණෛඃකෘතභාවාවුභෞජයේ .

තතඃසමරකෝපේනසම්වෘතෝරාවණාත්මජඃ .. 40 ..

විභීෂණන්ත්රිභිර්බාණෛර්විව්යාථවදනේශුභේ .

අයෝමුඛෛස්ත්රිභිර්විද්ධ්වාරාක්ෂසේන්ද්රංවිභීෂණම් .. 41 ..

ඒකෛකේනාභිවිව්යාථතාන්සර්වාන් හරියූථපාන් .

තස්මෛදෘඪතරඞ්ක්රුද්ධෝජඝානගදයාහයාන් .. 42 ..

විභීෂණෝමහාතේජාරාවණේස්සදුරාත්මනඃ .

පහතාශ්වාදවාප්ලුත්යරථාන්නිහතසාරථේඃ .. 43 ..

රථශක්තිම්මහාතේජාඃපිතෘව්යායමුමෝච හ .

තාමාපතතනීංසම්ප්රේක්ෂ්යසුමිත්රානන්දවර්ධනඃ .. 44 ..

චිච්ඡේදනිශිතෛර්බාණෛර්ධශථාපාතයද්භුවි .

තස්මෛදෘඪතනුඃක්රුද්ධෝහතාශ්වායවිභීෂණඃ .. 45 ..

වජ්රස්පර්ශසමාන් පඤ්චසසර්ජෝරසිසායකාන් .

තේතස්යකායම්භිත්වාතුරුක්මපුඞ්ඛානිමිත්තගාඃ .. 46 ..

බභූවුර්ලෝහිතාදිග්ධාරක්තාඉවමහෝරගාඃ .

සඃපිතෘව්යස්යසඞ්ක්රුද්ධඃඉන්ද්රජිච්ඡරමාදදේ .. 47 ..

උත්තමංරක්ෂසාම්මධ්යේයමදත්තම්මහාබලම් .

තංසමීක්ෂ්යමහාතේජාමහේෂුන්තේනසංහිතම් .. 48 ..

ලක්ෂ්මණෝ(අ)ප්යාදදේබාණමද්යභදීමපරාක්රමඃ .

කුබේරේණස්වයංස්වප්නේයද්දත්තමමිතාත්මනා .. 49 ..

දුර්ජයන්දුර්විෂහ්යං ච සේන්ද්රෛරපිසුරාසුරෛඃ .

තයෝස්තුධනුෂීශ්රේෂ්ඨේබාහුභිඃපරිඝෝපමෛඃ .. 50 ..

විකෘෂ්යමාණේබලවත් ක්රෞඤ්චවිවචුකූජතුඃ .

තාභ්යාන්තුධනුෂිශ්රේෂ්ඨේසංසිතෞසායකෝත්තමෞ .. 51 ..

විකෘෂ්යමාණේවීරාභ්යාම්භෘශඤ්ජජ්වලතුඃශ්රියා .

තෞභාසයන්තාවාකාශන්ධනුර්භ්යාංවිශිඛෞච්යුතෞ .. 52 ..

මුඛේනමුඛමාහත්යසන්නිපේතතුරෝජසා .

සන්නිපාතස්තයෝශ්චාසීච්ඡරයෝර්ඝෝරරූපයෝඃ .. 53 ..

සධූමවිස්ඵුලිඞ්ගශ්චතජ්ජෝ(අ)නගිර්දාරුණෝ(අ)භවත් .

තෞමහාග්රහසඞ්කාශාවන්යෝන්යංසන්නිපත්ය ච .. 54 ..

සඞ්ග්රාමේශතධායාතෞමේදින්යාඤ්චෛවපේතතුඃ .

ශරෞප්රතිහතෞදෘෂ්ටවාතාවුභෞරණමූර්ධනි .. 55 ..

ව්රීඩිතෞජාතරෝෂෞ ච ලක්ෂ්මණේන්ද්රජිතෞතදා .

සුසංරර්බ්ධස්තුසෞමිත්රිරස්ත්රංවාරුමාදදේ .. 56 ..

රෞද්රම්මහේන්ද්රජිද්යුද්ධේ(අ)ප්යසෘජද්යුද්ධනිෂ්ඨිතඃ .

තේනතද්විහතංශස්ත්රංවාරුණම්පරමාද්භුතම් .. 57 ..

තතඃක්රුද්ධෝමහාතේජාඉන්ද්රජිත්සමිතිඤ්ජයඃ .

ආග්නේයංසන්දධේදීප්තං ස ලෝකංසඞ්ක්ෂිපන්නිව .. 58 ..

සෞරේණාස්ත්රණතවදීරෝලක්ෂ්මණඃපර්යවාරයත් .

අස්ත්රන්නිවාරිතන්දෘෂ්ටවාරාවණිඃක්රෝථමූර්ඡිතඃ .. 59 ..

ආදදේනිශිතම්බාණමාසුරංශත්රුදාරුණම් .

තස්මාච්චාපාද්විනිෂ්පේතුර්භාස්වරාඃකූටමුද්ගරාඃ .. 60 ..

ශූලානි ච මුශුණ්ඩ්යශ්චගදාඃඛඞ්ගාඃ පරශ්වථාඃ .

තද්දෘෂ්ටවාලක්ෂ්මණඃසඞ්ඛ්යේඝෝරමස්ත්රංසුදාරුණම් .. 61 ..

අවාර්යංසර්වභූතානාංසර්වශස්ත්රවිදාරණම් .

මහේශ්වරේණද්යුතිමාංස්තදස්ත්රම්ප්රත්යවාරයත් .. 62 ..

තයෝඃසමුතුලංයුද්ධංසම්බභූවාරෝමහර්ෂණම් .

ගගනස්ථානිභූතානිලක්ෂ්මණම්පර්යවාරයන් .. 63 ..

භෛරවාභිරුතේභීමේයුද්ධේවානරක්ෂසාම් .

භූතෛර්බහුභිරාකාශංවිස්මිතෛරාවෘතම්බභෞ .. 64 ..

ඍෂයඃපිතරෝදේවාගන්ධර්වගරුඩෝරගාඃ .

ශතක්රතුම්පුරස්කෘත්යරරක්ෂුර්ලක්ෂ්මණංරණේ .. 65 ..

අථාන්යම්මාර්ගණශ්රේෂ්ඨංසන්දධේරාඝවානුජඃ .

හුතාශනසමස්පර්ශංරාවණාත්මජදාරණම් .. 66 ..

සුපත්රමනුවෘත්තාඞ්ගංසුපර්වාණංසුසංස්ථිතම් .

සුවර්ණවිකෘතංවීරශ්ශරීරාන්තකරංශරම් .. 67 ..

දුරාවාරන්දුර්විෂහංරාක්ෂසානාම්භයාවහම් .

ආශීවිෂවිෂප්රඛ්යන්දේවසඞ්ඝෛඃසමර්චිතම් .. 68 ..

යේනශක්රෝමහාතේජාදානවානජත්ප්රභුඃ .

පුරාදේවාසුරේයුද්ධේවීර්යවාන් හරිවාහනඃ .. 69 ..

තදෛන්ද්රමස්ත්රංසෞමිත්රිඃසම්යුගේෂ්වපරාජිතම් .

ශරශ්රේෂ්ඨන්ධනුඃ ශ්රේෂ්ඨේවිකර්ෂන්නිදමිබ්රවීත් .. 70 ..

ලක්ෂ්මීවාන් ලක්ෂ්මණෝවාක්යමර්ථසාධකමාත්මනඃ .

ධර්මාත්මාසත්යසන්ධශ්චරාමෝදාශරථිර්යති .. 71 ..

පෞරුෂේචාප්රතිද්වන්ද්වඃශරෛනඤ්ජසිරාවණිම් .

ඉත්යුක්ත්වාබාණමාකර්ණංවිකෘෂ්යතමජිහ්මගම් .. 72 ..

ලක්ෂ්මණඃසමරේවීරඃසසර්ජේන්ද්රජිතම්ප්රති .

ඓන්ද්රාස්ත්රේණසමායුජ්යලක්ෂ්මණඃපරවීරහා .. 73 ..

තතශිරඃසශිරස්ත්රාණංශ්රීමජ්ජ්වලිතකුණ්ඩලම් .

ප්රමථ්යේන්ද්රජිතඃකායාත්පාතයාමාසභූතලේ .. 74 ..

තද්රාක්ෂසතනූජස්යභින්නස්කන්ධංශිරෝමහත් .

තපනීයනිභම්භූමෞදදෘශේරුධිරෝක්ෂිතම් .. 75 ..

හතඃ ස නිපපාතාථධරණ්යාංරාවණාත්මජඃ .

කවචීසශිරස්ත්රාණෝවිද්ධස්ථශරාසනඃ .. 76 ..

චුක්රුශුස්තේතතඃසර්වේවානරාඃසවිභීෂණාඃ .

හෘෂ්යන්තෝනිහතේතස්මින් දේවාවෘත්රවධේයථා .. 77 ..

අථාන්තරික්ෂේභූතානාමෘෂීණාං ච මහාත්මනාම් .

ජජ්ඤේ(අ)ථජයසන්නාදෝගන්ධර්වාප්සරසාමපි .. 78 ..

පතිතන්තමභිජ්ඤායරාක්ෂසීසාමහාචමූඃ .

වධ්යමානාදිශෝභේජේහරිභිර්ජිතකාශිභිඃ .. 79 ..

වානරෛර්වධ්යමානාස්තේශස්ත්රානුත්සෘජ්යරාක්ෂසාඃ .

ලඞ්කාමභිමුඛාස්සස්රුර්භ්රෂ්ටසඤ්ජ්ඤාඃප්රධාවිතාඃ .. 80 ..

දුද්රුවුර්භහුධාභීතාරාක්ෂසාශ්ශතශෝදිශඃ .

ත්යක්ත්වාප්රහරණාන්සර්වේපට්ටසාසිපරශ්වධාන් .. 81 ..

කේචිල්ලඞ්කාම්පරිත්රස්තාඃවිෂ්ටාවානරාර්දිතාඃ .

සමුද්රේපතිතාඃකේචිත්කේචිත්පර්වතමාශ්රිතාඃ .. 82 ..

හතමින්ද්රජිතන්දෘෂ්ටවාශයානං ච රණක්ෂිතෞ .

රාක්ෂසානාංසහස්රේෂු න කශ්චිත්ප්රත්යදෘශ්යත .. 83 ..

යථාස්තඞ්ගතආදිත්යේනාවතිෂ්ඨන්තිරශ්මයඃ .

තථාතස්මින්නිපතිතේරාක්ෂසාස්තේගතාදිශඃ .. 84 ..

ශාන්තරශ්මිරිවාදිත්යෝනිර්වාණෛවපාවකඃ .

බභූව ස මහාබාහුර්ව්යපාස්තගතජීවිතඃ .. 85 ..

ප්රශාන්තපීඩාබහුලෝවිනෂ්ටාරිඃප්රහර්ෂවාන් .

බභූවලෝකඃපතිතේරාක්ෂසේන්ද්රසුතෝතදා .. 86 ..

හර්ෂං ච ශක්රෝභගවාන් සහසර්වෛර්මහර්ෂිභිඃ .

ජගාමනිහතේතස්මින්රාක්ෂසේපාපකර්මණි .. 87 ..

ආකාශේචාපිදේවානාංශුශ්රුවේදුන්දුභිස්වනඃ .

නෘත්යද්භිරප්සරෝභිශ්චගන්ධර්වෛශ්චමහාත්මභිඃ .. 88 ..

වවර්ෂුඃපුෂ්පවර්ෂාණිතදද්භුතමිවාභවත් .

ප්රශශංසුර්හතේතස්මින්රාක්ෂසේක්රූරකර්මණි .. 89 ..

ශුද්ධාආපෝනභශ්චෛවජහෘෂුර්දේවදානවාඃ .

ආජග්මුඃපතිතේතස්මින්සර්වලෝකභයාවහේ .. 90 ..

ඌචුශ්චසහිතාස්තුෂ්ටාදේවගන්ධර්වදානවාඃ .

විජ්වරාශ්ශාන්තකලුෂාබ්රාහ්මණාවිචරන්ත්විති .. 91 ..

තතෝ(අ)භ්යනන්දන්සම්හෘෂ්ටාස්සමරේහරියූථපාඃ .

තමප්රතිබලන්දෘෂ්ටවාහතන්නෛරෘතපුඞ්ගවම් .. 92 ..

විභීෂණෝහනූමාංශ්චජාම්බවාංශ්චර්ක්ෂයූථපඃ .

විජයේනාභිනන්දන්තසුෂ්ටුවුශ්චාපිලක්ෂ්මණම් .. 93 ..

ක්ෂ්වේලන්තශ්චප්ලවන්තශ්චගර්ජන්තශ්චප්ලවඞ්ගමාඃ .

ලබ්දලක්ෂාරඝුසුතම්පරිවාර්යෝපතස්ථිරේ .. 94 ..

ලාඞ්ගූලානිප්රවිධ්යන්තස්ස්ඵෝටයන්තශ්චවානරාඃ .

ලක්ෂ්මණෝජයතීත්යේවංවාක්යංවිශ්රාවයංස්තදා .. 95 ..

අන්යෝන්යං ච සමාලශිෂ්යහරයෝහෘෂ්ටමානසාඃ .

චක්රුරුච්චාවගුණාරාඝවාශ්රයසජාඃ කථාඃ .. 96 ..

තදසුකරමථාභිවීක්ෂ්යහෘෂ්ටාඃප්රියසුහෘදෝයුධිලක්ෂ්මණස්යකර්ම .

පරමමුපලභන්මනඃප්රහර්ෂංවිනිහතමින්ද්රරිපුන්නිශම්යදේවාඃ .. 97 ..

ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ යුද්ධකාණ්ඩේ ඒකනවතිතමස්සර්ගඃ ..

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |

atha ekanavatitamassargaḥ |

sa hatāśvomahātejābhūmautiṣṭhanniśācaraḥ |

indrajitparamakruddhassajajvālatejasā || 1 ||

taudhavaninaujighāṃsantavanyonyamiṣubhirbhṛśam |

vijayenābhiniṣkrāntauvanegajavṛṣāviva || 2 ||

nibarhayantaścānyonyanterākṣvanaukasaḥ |

bhartāraṃ na jahuryuddhesampatantastatastataḥ || 3 ||

tatastān rākṣasān sarvān harṣayan rāvaṇātmajaḥ |

stuvānoharṣamāṇaścaidaṃvacanamabravīt || 4 ||

tamasābahulenemāssamsaktāṃsarvatodiśaḥ |

nehavijñāyatesvovāparovārakṣasottamāḥ || 5 ||

dhṛṣṭambhavantoyudhyantuharīṇāmmohanāyavai |

ahanturathamāsthāyaāgamiṣyāmisaṃyuge || 6 ||

tathābhavantaḥkurvantuyathemehivanaukasaḥ |

na yudhyeyurdurātmānaḥpraviṣṭenagarammayi || 7 ||

ityuktvārāvaṇasutovañcayitvāvanaukasaḥ |

praviveśapurīṃlaṅkāṃrathahetoramitrahā || 8 ||

sa rathambhūṣayitvātharuciraṃhemabhūṣitam |

prāsāsiśarasaṃyuktaṃyuktamparamavājibhiḥ || 9 ||

adhiṣṭhitaṃhayajñenasūtenāptopadeśinā |

ārurohamahātejārāvaṇiḥsamatiñjiyaḥ || 10 ||

sa rākṣasagaṇairmukhyairvṛtomandodarīsutaḥ |

niryayaunagarāvadīraḥkṛtāntabalacoditaḥ || 11 ||

so'bhiniṣkramyanagarādindrajitparavīrahā |

abhyayājñavanairaśvairlakṣmaṇaṃsavibhīṣaṇam || 12 ||

tatorathasthamālokyasaumatrīrāvaṇātmajam |

vānarāścamahāvīryārākṣasaścavibhīṣaṇaḥ || 13 ||

vismayamparamañjagmurlāghavāttasyadhīmataḥ |

rāvaṇiścāpisaṅkruddhoraṇevānarayūthapān || 14 ||

pātayāmāsabāṇaughaiḥśataśo'thasahasraśaḥ |

maṇḍalīkṛtadhanūrāvaṇiḥsamatiñjayaḥ || 15 ||

harīnabhyahanatkṛddhaḥparaṃlāghavamāsthitaḥ |

tevadhyamānāharayonārācairbhīmavikramaiḥ || 16 ||

saumitriṃśaraṇamprāptāḥprajāpatimivaprajāḥ |

tataḥsamarakopenajvalitoraghunandanaḥ || 17 ||

cicchedakārmukantasyadarśayan pāṇilāghavam |

sonya'tkārmukaṃ mādāyasajjañcakretvaranniva || 18 ||

tadapyasyatribhirbāṇairlakṣmaṇonirakṛntata |

athaivañchinnadhanvānamāśīviṣaviṣopamaiḥ || 19 ||

vivyādhorasisaumitrīrāvaṇimpañcabhiḥśaraiḥ |

tetasyakāyannirbhidyamahākārmukanissṛtāḥ || 20 ||

nipeturdharaṇīmbāṇāraktāivamahoragāḥ |

bhinnavarmārudhiraṃvamanvaktreṇarāvaṇiḥ || 21 ||

jagrāhakārmukaśreṣṭhandṛḍhajyambalavattaram |

saḥlakṣmaṇaṃsamuddhiśyaparaṃlāghavamāśritaḥ || 22 ||

vavarṣaśaravarṣāṇivarṣāṇīvapurandaraḥ |

muktamindrajitātattuśaravarṣamarindamaḥ || 23 ||

avārayadasambhrāntolakṣmaṇaḥsudurāsadam |

sandarśayāmāsatadārāvaṇiṃraghunandanaḥ || 24 ||

asambrāntomahātejestadadbhutamivābhavat |

tastān rākṣasān sarvāṃstribhirekaikamāhave || 25 ||

avidhyatparamakruddhaśśīghrāstraṃsampradarśayan |

rākṣasendrasutañcāpibāṇaughaissamatāḍayat || 26 ||

so'tividdhobalavatāśatruṇāśatrughātinā |

asaktampreṣayāmāsalakṣmaṇāyabahūn śarān || 27 ||

tānaprāptān śitairbhāṇaiścicchedaparavīrahā |

sāratherasya ca raṇerathivoraghusattamaḥ || 28 ||

śirojahāradharmātmābhallenānataparvaṇā |

sūtāstehayāstatrarathamūhuraviklabāḥ || 29 ||

maṇḍalānyabhidhāvantastadadbhutamivābhavat |

amarṣavaśamāpannaḥsaumitrirdṛḍhavikramaḥ || 30 ||

pratyaviddhyaddhayāṃstasyaśarairvitrāsayan raṇe |

amarṣamāṇastatkarmarāvaṇasyasutobalī || 31 ||

vivyāthadaśabhirbāṇaissaumitrintamamarṣaṇam |

tetasyavajrapratimāḥśarāssarpaviṣopamāḥ || 32 ||

vilayañjagmurāgatyakavacaṅkāñcanaprabham |

abhyedyakavacammatvālakṣmaṇaṃrāvaṇātmajaḥ || 33 ||

lalāṭelakṣmaṇambāṇaissupuṅkhaistribhirindrajit |

avidhyatparamakruddhaḥśīghramastrampradarśayan || 34 ||

taiḥpṛṣatkairlalāṭasthaiśśuśubheraghunandanaḥ |

raṇāgresamaraślāghītriśṛṅgaivaparvataḥ || 35 ||

sa tathāhyarditobāṇairākṣasenatadāmṛdhe |

tamāśuprativivyādhalakṣmaṇaḥpañcabhiḥśaraiḥ || 36 ||

vikṛṣvendrajitoyuddhevadaneśubhakuṇḍale |

lakṣmaṇendrajitauvīraumahābalaśarāsanau || 37 ||

anyonyañjaghnaturbāṇairviśikhairmīvikramau |

tataḥśoṇitadigdhāṅgaulakṣmaṇendajitāvubhau || 38 ||

raṇetaurājaturvīraupuṣpitāvivakiṃśukau |

tauparasparamabhyetyasarvagātreṣudhavaninau || 39 ||

ghorairvivyadhaturbhāṇaiḥkṛtabhāvāvubhaujaye |

tataḥsamarakopenasamvṛtorāvaṇātmajaḥ || 40 ||

vibhīṣaṇantribhirbāṇairvivyāthavadaneśubhe |

ayomukhaistribhirviddhvārākṣasendraṃvibhīṣaṇam || 41 ||

ekaikenābhivivyāthatānsarvān hariyūthapān |

tasmaidṛḍhataraṅkruddhojaghānagadayāhayān || 42 ||

vibhīṣaṇomahātejārāvaṇessadurātmanaḥ |

pahatāśvādavāplutyarathānnihatasāratheḥ || 43 ||

rathaśaktimmahātejāḥpitṛvyāyamumoca ha |

tāmāpatatanīṃsamprekṣyasumitrānandavardhanaḥ || 44 ||

cicchedaniśitairbāṇairdhaśathāpātayadbhuvi |

tasmaidṛḍhatanuḥkruddhohatāśvāyavibhīṣaṇaḥ || 45 ||

vajrasparśasamān pañcasasarjorasisāyakān |

tetasyakāyambhitvāturukmapuṅkhānimittagāḥ || 46 ||

babhūvurlohitādigdhāraktāivamahoragāḥ |

saḥpitṛvyasyasaṅkruddhaḥindrajiccharamādade || 47 ||

uttamaṃrakṣasāmmadhyeyamadattammahābalam |

taṃsamīkṣyamahātejāmaheṣuntenasaṃhitam || 48 ||

lakṣmaṇo'pyādadebāṇamadyabhadīmaparākramaḥ |

kubereṇasvayaṃsvapneyaddattamamitātmanā || 49 ||

durjayandurviṣahyaṃ ca sendrairapisurāsuraiḥ |

tayostudhanuṣīśreṣṭhebāhubhiḥparighopamaiḥ || 50 ||

vikṛṣyamāṇebalavat krauñcavivacukūjatuḥ |

tābhyāntudhanuṣiśreṣṭhesaṃsitausāyakottamau || 51 ||

vikṛṣyamāṇevīrābhyāmbhṛśañjajvalatuḥśriyā |

taubhāsayantāvākāśandhanurbhyāṃviśikhaucyutau || 52 ||

mukhenamukhamāhatyasannipetaturojasā |

sannipātastayoścāsīccharayorghorarūpayoḥ || 53 ||

sadhūmavisphuliṅgaścatajjo'nagirdāruṇo'bhavat |

taumahāgrahasaṅkāśāvanyonyaṃsannipatya ca || 54 ||

saṅgrāmeśatadhāyātaumedinyāñcaivapetatuḥ |

śaraupratihataudṛṣṭavātāvubhauraṇamūrdhani || 55 ||

vrīḍitaujātaroṣau ca lakṣmaṇendrajitautadā |

susaṃrarbdhastusaumitrirastraṃvārumādade || 56 ||

raudrammahendrajidyuddhe'pyasṛjadyuddhaniṣṭhitaḥ |

tenatadvihataṃśastraṃvāruṇamparamādbhutam || 57 ||

tataḥkruddhomahātejāindrajitsamitiñjayaḥ |

āgneyaṃsandadhedīptaṃ sa lokaṃsaṅkṣipanniva || 58 ||

saureṇāstraṇatavadīrolakṣmaṇaḥparyavārayat |

astrannivāritandṛṣṭavārāvaṇiḥkrothamūrchitaḥ || 59 ||

ādadeniśitambāṇamāsuraṃśatrudāruṇam |

tasmāccāpādviniṣpeturbhāsvarāḥkūṭamudgarāḥ || 60 ||

śūlāni ca muśuṇḍyaścagadāḥkhaṅgāḥ paraśvathāḥ |

taddṛṣṭavālakṣmaṇaḥsaṅkhyeghoramastraṃsudāruṇam || 61 ||

avāryaṃsarvabhūtānāṃsarvaśastravidāraṇam |

maheśvareṇadyutimāṃstadastrampratyavārayat || 62 ||

tayoḥsamutulaṃyuddhaṃsambabhūvāromaharṣaṇam |

gaganasthānibhūtānilakṣmaṇamparyavārayan || 63 ||

bhairavābhirutebhīmeyuddhevānarakṣasām |

bhūtairbahubhirākāśaṃvismitairāvṛtambabhau || 64 ||

ṛṣayaḥpitarodevāgandharvagaruḍoragāḥ |

śatakratumpuraskṛtyararakṣurlakṣmaṇaṃraṇe || 65 ||

athānyammārgaṇaśreṣṭhaṃsandadherāghavānujaḥ |

hutāśanasamasparśaṃrāvaṇātmajadāraṇam || 66 ||

supatramanuvṛttāṅgaṃsuparvāṇaṃsusaṃsthitam |

suvarṇavikṛtaṃvīraśśarīrāntakaraṃśaram || 67 ||

durāvārandurviṣahaṃrākṣasānāmbhayāvaham |

āśīviṣaviṣaprakhyandevasaṅghaiḥsamarcitam || 68 ||

yenaśakromahātejādānavānajatprabhuḥ |

purādevāsureyuddhevīryavān harivāhanaḥ || 69 ||

tadaindramastraṃsaumitriḥsamyugeṣvaparājitam |

śaraśreṣṭhandhanuḥ śreṣṭhevikarṣannidamibravīt || 70 ||

lakṣmīvān lakṣmaṇovākyamarthasādhakamātmanaḥ |

dharmātmāsatyasandhaścarāmodāśarathiryati || 71 ||

pauruṣecāpratidvandvaḥśarainañjasirāvaṇim |

ityuktvābāṇamākarṇaṃvikṛṣyatamajihmagam || 72 ||

lakṣmaṇaḥsamarevīraḥsasarjendrajitamprati |

aindrāstreṇasamāyujyalakṣmaṇaḥparavīrahā || 73 ||

tataśiraḥsaśirastrāṇaṃśrīmajjvalitakuṇḍalam |

pramathyendrajitaḥkāyātpātayāmāsabhūtale || 74 ||

tadrākṣasatanūjasyabhinnaskandhaṃśiromahat |

tapanīyanibhambhūmaudadṛśerudhirokṣitam || 75 ||

hataḥ sa nipapātāthadharaṇyāṃrāvaṇātmajaḥ |

kavacīsaśirastrāṇoviddhasthaśarāsanaḥ || 76 ||

cukruśustetataḥsarvevānarāḥsavibhīṣaṇāḥ |

hṛṣyantonihatetasmin devāvṛtravadheyathā || 77 ||

athāntarikṣebhūtānāmṛṣīṇāṃ ca mahātmanām |

jajñe'thajayasannādogandharvāpsarasāmapi || 78 ||

patitantamabhijñāyarākṣasīsāmahācamūḥ |

vadhyamānādiśobhejeharibhirjitakāśibhiḥ || 79 ||

vānarairvadhyamānāsteśastrānutsṛjyarākṣasāḥ |

laṅkāmabhimukhāssasrurbhraṣṭasañjñāḥpradhāvitāḥ || 80 ||

dudruvurbhahudhābhītārākṣasāśśataśodiśaḥ |

tyaktvāpraharaṇānsarvepaṭṭasāsiparaśvadhān || 81 ||

kecillaṅkāmparitrastāḥviṣṭāvānarārditāḥ |

samudrepatitāḥkecitkecitparvatamāśritāḥ || 82 ||

hatamindrajitandṛṣṭavāśayānaṃ ca raṇakṣitau |

rākṣasānāṃsahasreṣu na kaścitpratyadṛśyata || 83 ||

yathāstaṅgataādityenāvatiṣṭhantiraśmayaḥ |

tathātasminnipatiterākṣasāstegatādiśaḥ || 84 ||

śāntaraśmirivādityonirvāṇaivapāvakaḥ |

babhūva sa mahābāhurvyapāstagatajīvitaḥ || 85 ||

praśāntapīḍābahulovinaṣṭāriḥpraharṣavān |

babhūvalokaḥpatiterākṣasendrasutotadā || 86 ||

harṣaṃ ca śakrobhagavān sahasarvairmaharṣibhiḥ |

jagāmanihatetasminrākṣasepāpakarmaṇi || 87 ||

ākāśecāpidevānāṃśuśruvedundubhisvanaḥ |

nṛtyadbhirapsarobhiścagandharvaiścamahātmabhiḥ || 88 ||

vavarṣuḥpuṣpavarṣāṇitadadbhutamivābhavat |

praśaśaṃsurhatetasminrākṣasekrūrakarmaṇi || 89 ||

śuddhāāponabhaścaivajahṛṣurdevadānavāḥ |

ājagmuḥpatitetasminsarvalokabhayāvahe || 90 ||

ūcuścasahitāstuṣṭādevagandharvadānavāḥ |

vijvarāśśāntakaluṣābrāhmaṇāvicarantviti || 91 ||

tato'bhyanandansamhṛṣṭāssamarehariyūthapāḥ |

tamapratibalandṛṣṭavāhatannairṛtapuṅgavam || 92 ||

vibhīṣaṇohanūmāṃścajāmbavāṃścarkṣayūthapaḥ |

vijayenābhinandantasuṣṭuvuścāpilakṣmaṇam || 93 ||

kṣvelantaścaplavantaścagarjantaścaplavaṅgamāḥ |

labdalakṣāraghusutamparivāryopatasthire || 94 ||

lāṅgūlānipravidhyantassphoṭayantaścavānarāḥ |

lakṣmaṇojayatītyevaṃvākyaṃviśrāvayaṃstadā || 95 ||

anyonyaṃ ca samālaśiṣyaharayohṛṣṭamānasāḥ |

cakruruccāvaguṇārāghavāśrayasajāḥ kathāḥ || 96 ||

tadasukaramathābhivīkṣyahṛṣṭāḥpriyasuhṛdoyudhilakṣmaṇasyakarma |

paramamupalabhanmanaḥpraharṣaṃvinihatamindraripunniśamyadevāḥ || 97 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe ekanavatitamassargaḥ ||