6.59 Yuddhakanda - Ekonashashtitama Sargah

ॐ

6.59 යුද්ධකාණ්ඩ - ඒකෝනෂෂ්ටිතම සර්ගඃ

Valmiki Sinhala

ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ යුද්ධකාණ්ඩම් .

අථ ඒකෝනෂෂ්ටිතමස්සර්ගඃ .

තස්මින්හතේරාක්ෂසසෛන්යපාලේප්ලවඞ්ගමානාමෘෂභේණයුද්ධේ .

භීමයුධංසාගරතුල්යවේගංවිදුද්රුවේරාක්ෂසරාජසෛන්යම් .. 1 ..

ගත්වා(අ)ථරක්ෂෝධිපතේශ්ශශංසුස්සේනාපතිම්පාවකසූනුශස්තම් .

තච්ඡාපිතේෂාංවචනන්නිශම්යරක්ෂෝධිපඃක්රෝධවශඤ්ජගාම .. 2 ..

සඞ් ඛ්යේප්රහස්තන්නිහතන්නිශම්යශෝකාර්දිතඃක්රෝධපරීතචේතාඃ .

උවාචතාන්රාක්ෂසයූථමුඛ්යානින්ද්රෝයථානිර්ජරයෝථමුඛ්යාන් .. 3 ..

නාවජ්ඤාරිපවේකාර්යායෛරින්ද්රබලසූදනඃ .

සූදිතස්සෛන්යපාලෝමේසානුයාත්රස්සකුඤ්ජරඃ .. 4 ..

සෝ(අ)හංරිපුවිනාශායවිජයායාවිචාරයන් .

ස්වයමේවගමිෂ්යාමිරණශීර්ෂන්තදද්භුතම් .. 5 ..

අද්යතද්වානරානීකංරාමඤ්චසහලක්ෂ්මණම් .

නිර්දහිෂ්යාමිබාණෞඝෛර්වනන්දීප්ස්සෛරිවානගිභිඃ .. 6 ..

සඒවමුක්ත්වාජ්වලනප්රකාශංරථන්තුරඞ්ගෝත්තමරාජයුක්තම් .

ප්රකාශමානංවපුෂාජ්වලන්තංසමාරුරෝහාමරරාජශත්රුඃ .. 7 ..

ස ශන්ඛ භේරී පටහ ප්රණාදෛර් .

ආස්ඵෝටිත ක්ෂ්වේඩිත සිම්හ නාදෛහ් .

පුණ්යෛහ් ස්තවෛශ් ච අප්ය් අභිපූජ්යමානස් .

ස්තදා යයෞ රාක්ෂස රාජ මුඛ්යහ් .. 8 ..

ස නීලජීමූතනිකාශරූපෛ .

ර්මාංස අශනෛහ් පාවක දීප්ත නේත්රෛහ් .

බභෞ වෘතෝ රාක්ෂස රාජ මුඛ්යෛර් .

භූතෛර් වෘතෝ රුද්ර;ඉව අමර ඊශහ් .. 9 ..

තතෝනගර්යාස්සහසාමහෞජානිෂ්ක්රම්යතද්වානරසෛන්යමුග්රම් .

මහාර්ණවාභ්රස්තනිතන්දදර්ශසමුද්යතම්පාදපශෛලහස්තම් .. 10 ..

තද්රාක්ෂසානීකමතිප්රචණ්ඩමාලෝක්යරාමෝභුජගේන්ද්රබාහුඃ .

විභීෂණංශස්ත්රභෘතාංවරිෂ්ඨමුවාචසේවානුගතඃපෘථුශ්රීඃ .. 11 ..

නානාපතාකධ්වජශස්ත්රජුෂ්ටම්ප්රාසාසිශූලායුථවජ්රජුෂ්ටම් .

කස්යේදමක්ෂෝභ්යමභීරුජුෂ්ටම්මහේන්ද්රෝපමනාගජුෂ්ටම් .. 12 ..

තතස්තුරාමස්යනිශම්යවාක්යංවිභීෂණංශ්ශක්රසමානවීර්යඃ .

ශශංසරාමස්යබලප්රවේගම්මහාත්මනාංරාක්ෂසපුඞ්ගවානාම් .. 13 ..

යෝ(අ)සෞගජස්කන්ධගතෝමහාත්මානවෝදිතාර්කෝපමතාම්රවක්ත්රඃ .

ප්රකම්පයන්නාගශිරෝ(අ)භ්යුපෛතිහ්යකම්පනන්ත්වේනමවේහිරාජන් .. 14 ..

යෝ අසෞ රථස්ථෝ මෘග රාජ කේතුර් .

ධූන්වන් ධනුහ් ශක්ර ධනුහ් ප්රකාශම් .

කරී ඉව භාත්ය් උග්ර විවෘත්ත දම්ෂ්ට්රහ් .

ස;ඉන්ද්රජින් නාම වර ප්රධානහ් .. 15 ..

යශ්චෛෂව්නිධ්යාස්තමහේන්ද්රකල්පෝධන්වීරථස්ථෝ(අ)තිරථෝතිවීරඃ .

විෂ්පාරයන් චාපමතුල්යමානන්නාම්නාතිකායෝ(අ)තිවිවෘද්ධකායඃ .. 16 ..

යෝ(අ)සෞනවාර්කෝදිතතාම්රචක්ෂුරාරුහ්යඝණ්ටානිනදප්රණාදම් .

ගජඞ්ඛරඞ්ගර්ජතිවෛමහාත්මාමහෝදරෝනාමසඒෂඃවීරඃ .. 17 ..

යෝ(අ)සෞහයඞ්කාඤ්චනචිත්රභාණ්ඩමාරුහ්යසන්ධ්යාභ්රගිරිප්රකාශම් .

ප්රාසංසමුද්යම්යමරීචිනද්ධම්පිශාචඒෂෝ(අ)ශනිතුල්යවේගඃ .. 18 ..

යශ්චෛෂශූලන්නිශිතම්ප්රගෘහ්යවිද්යුත්ප්රභඞ්කිඞ්කරවජ්රවේගම් .

වෘෂේන්ද්රමාස්ථායගිරිප්රකාශමායාතියෝ(අ)සෞත්රිශිරායශස්වී .. 19 ..

අසෞචජීමූතනිකාශරූපඃකුම්භඃපෘථුව්යූඪසුජාතවක්ෂාඃ .

සමාහිතඃපන්නගරාජකේතුර්විෂ්පාරයන්යාතිධනුර්විධූන්වන් .. 20 ..

යශ්චෛෂජාම්බූනදවජ්රජුෂ්ටන්දීප්තංසධූමම්පරිඝම්ප්රගෘහ්ය .

ආයාතිරක්ෂෝබලකේතුභූතඃසෝ(අ)සෞනිකුම්භෝ(අ)ද්භුතඝෝරකර්මා .. 21 ..

යශ්චෛෂචාපාසිශරෞඝජුෂ්ටම්පතාකිනම්පාවකදීප්තරූපම් .

රථංසමාස්ථායවිභාත්යුදග්රෝනරාන්තකෝ(අ)සෞනගශෘඞ්ගයෝධී .. 22 ..

යශ්චෛෂනානාවිධඝෝරරූපෛර්ව්යාඝ්රෝෂ්ට්රනාගේන්ද්රමෘගාශ්වවක්ත්රෛඃ .

භූතෛර්වෘතෝභාතිවිවෘත්තනේත්ස්රෛසෝ(අ)සෞසුරාණාමපිදර්පහන්තා .. 23 ..

යත්ර ඒතද් ඉන්දු ප්රතිමං විභාතිච් .

චත්ත්රං සිතං සූක්ෂ්ම ශලාකං අග්ර්යම් .

අත්ර ඒෂ රක්ෂෝ අධිපතිර් මහාත්මා .

භූතෛර් වෘතෝ රුද්ර;ඉව අවභාති .. 24 ..

අසෞ කිරීටී චල කුණ්ඩල ආස්යෝ .

නාග ඉන්ද්ර වින්ධ්ය උපම භීම කායහ් .

මහා ඉන්ද්ර වෛවස්වත දර්ප හන්තා .

රක්ෂෝ අධිපහ් සූර්ය;ඉව අවභාති .. 25 ..

ප්රත්යුවාචතතෝරාමෝවිභීෂණමරින්දම් .

අහෝදීප්තමහාතේජාරාවණෝරාක්ෂසේශ්වරඃ .. 26 ..

ආදිත්ය;ඉව දුෂ්ප්රේක්ෂ්යෝ රශ්මිභිර් භාති රාවණහ් .

සුව්යක්තං ලක්ෂයේ හ්ය් අස්ය රූපං තේජහ් සමාවෘතම් .. 27 ..

දේවදානවවීරාණාංවපුර්නෛවංවිධම්භවේත් .

යාදෘශංරාක්ෂසේන්ද්රස්යවපුරේතත්ප්රකාශතේ .. 28 ..

සර්වේපර්වතසඞ්කාශාස්සර්වේපර්වතයෝධිනඃ .

සර්වේදීප්තායුධධරායෝධාශ්චාස්යමහෝජසඃ .. 29 ..

භාතිරක්ෂෝරාජෝ(අ)සෞප්රදීප්ත්තෛර්භීමවික්රමෛඃ .

භූතෛඃපරිවෘතස්තීක්ෂ්ණෛර්දේහවද්භිරිවාන්තකඃ .. 30 ..

දිෂ්ට්යා(අ)යමද්යපාපාත්මාමමදෘෂ්ටිපථඞ්ගතඃ .

අද්යක්රෝධංවිමෝක්ෂ්යාමිසීතාහරණසම්භවම් .. 31 ..

ඒවමුක්ත්වාතතෝරාමෝධනුරාදායවීර්යවාන් .

ලක්ෂ්මණානුචරස්තස්ථෞසමුද්ධෘත්යශරෝත්තමම් .. 32 ..

තතඃසරක්ෂෝධිපතිර්මහාත්මාරක්ෂාංසිතාන්යාහමහාබලානි .

ද්වාරේෂුචර්යාගෘහගෝපුරේෂුසුනිර්වෘතාස්තිෂ්ඨතනිර්විශඞ්කාඃ .. 33 ..

හා(අ)ගතම්මාංසහිතම්භවද්භිර්වනෞකසශ්ඡිද්රමිදංවිදිත්වා .

ශූන්යාපුරීන්දුෂ්ප්රසහාම්ප්රමථ්යප්රධර්ෂයේයුස්සහසාසමේතාඃ .. 34 ..

විසර්ජයිත්වාසචිවාංස්තතස්තාන්ගතේෂුරක්ෂස්සුයථානියෝගම් .

ව්යචාරයද්වානරසාගරෞඝම්මහාඣෂඃපූර්ණමිවාර්ණවෞඝම් .. 35 ..

තමාපතන්තංසහසාසමීක්ෂ්යදීප්තේෂුචාපංයුධිරාක්ෂසේන්ද්රම් .

මහත්සමුත්පාට්යමහීධරාග්රන්දුද්රාවරක්ෂෝධිපතිංහරීශඃ .. 36 ..

තච්ඡෛලශෘඞ්ගම්බහුවෘක්ෂසානුම්ප්රගෘහ්යචික්ෂේපනිශාචරාය .

තමාපතන්තංසහසාසමීක්ෂ්යචිච්ඡේදබාණෛස්තපනීයපුඞ්ඛෛඃ .. 37 ..

තස්මින් ප්රවෘද්ධෝත්තමසානුවෘක්ෂේශෘඞ්ගේවිකීර්ණේපතිතේපෘථිව්යාම් .

මහාහිකල්පංශරමන්තකාභංසමාදධේරාක්ෂසලෝකනාථඃ .. 38 ..

සතඞ්ගෘහීත්වා(අ)නිලතුල්යවේගංසවිස්ඵුලිඞ්ගජ්වලනප්රකාශම් .

බාණම්මහේන්ද්රාශනිතුල්යවේගඤ්චික්ෂේපසුග්රීවවධායරුෂ්ටඃ .. 39 ..

සසායකෝරාවණබාහුමුක්තඃශක්රාශනිප්රඛ්යවපුශ්ශිතාග්රඃ .

සුග්රීවමාසාද්යබිභේදවේගාද්ගුහේරිතාක්රෞඤ්චමිවෝග්රශක්තිඃ .. 40 ..

සසායකාර්තෝවිපරීතචේතාඃකූජන්පෘථිව්යාන්නිපපාතවීරඃ .

තම්ප්රේක්ෂ්යභූමෞපතිතංවිසඤ්ජ්ඤන්නේදුඃප්රහෘෂ්ටායුධියාතුධානාඃ .. 41 ..

තතෝගවාක්ෂෝගවයස්සුදංෂ්ට්රස්ත්වථර්ෂභෝජ්යෝතිමුඛෝනලශ්ච .

ශෛලාන් සමුත්පාට්යවිවෘද්ධකායාඃප්රදුද්රුවුස්තම්ප්රතිරාක්ෂසේන්ද්රම් .. 42 ..

තේෂාම්ප්රහාරාන් සචකාරමෝඝාන් රක්ෂෝධිපෝබාණශතෛඃශිතාග්රෛඃ .

තාන්වානරේන්ද්රානපිබාණජාලෛර්බිභේදජාම්බූනදචිත්රපුඞ්ඛෛඃ .. 43 ..

තේවානරේන්ද්රාස්ත්රිදශාරිබාණෛර්භින්නානිපේතුර්භුවිභීමකායාඃ .

තතස්තුතද්වානරසෛන්යමුග්රම්ප්රච්ඡාදයාමාසසබාණජාලෛඃ .. 44 ..

තේවධ්යමානාඃපතිතාඃප්රවීරානානද්යමානාභයශල්යවිද්ධාඃ .

ශාඛාමෘගාරාවණසායකාර්තාජග්මුශ්ශරණ්යංශරණංස්මරාමම් .. 45 ..

තතෝ මහාත්මා ස ධනුර් ධනුෂ්මාන් .

ආදාය රාමහ් සහරා ජගාම .

තං ලක්ෂ්මණහ් ප්රාන්ජලිර් අභ්යුපේත්ය .

උවාච වාක්යං පරම අර්ථ යුක්තම් .. 46 ..

කාමමාර්යස්සුපර්යාප්තෝවධායාස්යදුරාත්මනඃ .

විධමිෂ්යාම්යහඤ්චෛතමනුජානීහිමාංවිභෝ .. 47 ..

තමබ්රවීන්මහාතේජාරාමස්සත්යපරාක්රමඃ .

ගච්ඡයත්නපරශ්චාපිභවලක්ෂ්මණ සංයුගේ .. 48 ..

රාවණෝහිමහාවීර්යෝරණේ(අ)ද්භුතපරාක්රමඃ .

ත්රෛලෝක්යේනාපිසඞ්ක්රුද්ධෝදුෂ්ප්රසහ්යෝනසංශයඃ .. 49 ..

තස්යච්ඡිද්රාණිමාර්ගස්වස්වච්ඡිද්රාණිචලක්ෂ්ය .

චක්ෂුෂාධනුෂායත්නා ප්රක්ෂාත්මානංසමාහිතඃ .. 50 ..

රාඝවස්යවචශ්ශ්රුත්වාසපරිෂ්වජ්යාභිපූජ්යච .

අභිවාද්යතත් රාමංයයෞසෞමිත්රිරාහවම් .. 51 ..

සරාවණංවාරණහස්තබාහුන්දදර්ශභීමෝද්යතදීප්තචාපම් .

ප්රච්ඡාදයන්තංශරවෘෂ්ටිජාලෛස්තාන්වානරාභනින්නවිකීර්ණදේහාන් .. 52 ..

තමාලෝක්යමහාතේජාහනූමාන්මාරුතාත්මජඃ .

නිවාර්යශරජාලානිප්රදුද්රාවසරාවණම් .. 53 ..

රථන්තස්යසමාසාද්යබාහුමුද්යම්යදක්ෂිණම් .

ත්රාසයන්රාවණන්ධීමාන්හනූමාන්වාක්යමබ්රවීත් .. 54 ..

දේවදානවගන්ධර්වායක්ෂාශ්චසහරාක්ෂෛසෛඃ .

අවශ්යන්තුත්වයාභග්නාවානරේභ්යස්තුතේභයම් .. 55 ..

ඒෂමේදක්ෂිණෝබාහුඃපඤ්චශාඛඃසමුද්යතඃ .

විධමිෂ්යතිතේදේහාද්භූතාත්මානඤ්චිරෝෂිතම් .. 56 ..

ශ්රුත්වාහනුමතෝවාක්යංරාවණෝභීමවික්රමඃ .

සංරක්තනයනඃක්රෝධාදිදංවචනමබ්රවීත් .. 57 ..

ක්ෂිප්රම්ප්රහරනිඃශඞ්කංස්ථිරාඞ්කීර්තිමවාප්නුහි .

තතස්ත්වාඤ්ජ්ඤාතවික්රාන්තන්නාශයිෂ්යාමිවානර .. 58 ..

රාවණස්යවචශ්ශ්රුත්වාවායුසූනුර්වචෝ(අ)බ්රවීත් .

ප්රහෘතංහිමයාපූර්වමක්ෂන්තවසුතන්තව .. 59 ..

ඒවමුක්තෝමහාතේජාරාවණෝරාක්ෂසේශ්වරඃ .

ආජඝානානිලසුතන්තලේනෝරසිවීර්යවාන් .. 60 ..

සතලාභිහතස්තේනචචාලචමුහුර්මුහුඃ .

ස්ථිත්වාමුහූර්තන්තේජස්වීස්ථෛර්යඞ්කෘත්වාමහාමතිඃ .. 61 ..

ආජඝානාභිසඞ්කෘද්ධස්තලේනෛවාමරද්විෂම් .

තතස්තතේනාභිහතෝවානරේණමහාත්මනා .. 62 ..

දශග්රීවඃසමාධූතෝයථාභූමිචලේ(අ)චලඃ .

සඞ්ග්රාමේතන්තථාදෘෂ්ටවාරාවණන්තලතාඩිතම් .. 63 ..

ඍෂයෝවානරාඃසිද්ධානේදුර්දේවාස්සහාසුරෛඃ .

අථා(අ)ශ්වාස්යමහාතේජාරාවණෝවාක්යමබ්රවීත් .. 64 ..

සාධුවානර වීර්යේණශ්ලාඝනීයෝ(අ)සිමේරිපුඃ .

රාවණේනෛවමුක්තස්තුමාරුතිර්වාක්යමබ්රවීත් .. 65 ..

ධිගස්තුමමවීර්යේණයස්ත්වඤ්ජීවසිරාවණ .

සකෘත්තුප්රහරේදානීන්දුර්භුද්ධේ කිංවිකත්ථසේ .. 66 ..

තතස්ත්වාම්මාමිකාමුෂ්ටිර්නයිෂ්යතියමක්ෂයම් .

තෝමාරතිවාක්යේනකෝධස්තස්යතදා(අ)ජ්වලත් .. 67 ..

සංරක්තනයනෝයත්නාන්මුෂ්ටිමුද්යම්යදක්ෂිණම් .

පාතයාමාසවේගේනවානරෝරසිවීර්යවාන් .. 68 ..

හනූමාන් වක්ෂසිව්යූඪේසඤ්චචාලහතඃපුනඃ .

විහ්වලන්තුතදාදෘෂ්ටවාහනූමන්තම්මහාබලම් .. 69 ..

රථේනාතිරථශශීඝ්රන්නීලම්ප්රතිසමභ්යගාත් .

රාක්ෂසානාමධිපතිර්ධශග්රීවඃප්රතාපවාන් .. 70 ..

පන්නගප්රතිමෛර්භීමෛඃපරමර්මාභිභේදිභිඃ .

ශරෛරාදීපයාමාසනීලංහරිචමූපතිම් .. 71 ..

සශරෞඝසමායස්තෝනීලඃකපිචමූපතිඃ .

කරේණේකෛනේශෛලාග්රංරක්ෂෝධිපතයේ(අ)සෘජත් .. 72 ..

හනූමානපිතේජස්වීසමාශ්වස්තෝමහාමනාඃ .

විප්රේක්ෂමාණෝයුද්ධේප්සුස්සරෝෂමිදමබ්රවීත් .. 73 ..

නීලේනසහසංයුක්තංරාවණංරාක්ෂසේශ්වරම් .

අන්යේනයුද්යමානස්යනයුක්තමභිධාවනම් .. 74 ..

රාවණෝ(අ)පිමහාතේජාස්තඤ්ච්ඡෘඞ්ගංසප්තභිඃශරෛඃ .

ආජඝානසුතීක්ෂ්ණාග්රෛස්තද්විකීර්ණම්පපාතහ .. 75 ..

තද්විකීර්ණඞ්ගිරේශ්ශෘඞ්ගන්දෘෂ්ටවාහරිචමූපතිඃ .

කාලානගිරිවජජ්වාලකෝපේනපරවීරහා .. 76 ..

සෝ(අ)ශ්වකර්ණාන්ධාන් ශාලාංශ්චූතාශ්චාපිසුපුෂ්පිතාන් .

අන්යාංශ්චවිවිධාන් වෘක්ෂාන්නීලශ්චික්ෂේපසංයුගේ .. 77 ..

සතාන්වෘක්ෂාන් සමාසාද්යප්රතිචිච්ඡේදරාවණඃ .

අභ්යවර්ෂත්සුඝෝරේණශරවර්ෂේණපාවකිම් .. 78 ..

අභිවෘෂ්ටශ්ශරෞඝේණමේඝේනේවමහාබලඃ .

හ්රස්වඞ්කෘත්වාතතෝරූපන්ධ්වජාග්රේනිපපාතහ .. 79 ..

පාවකාත්මජමාලෝක්යධ්වජාග්රේසමවස්ථිතම් .

ජජ්වාලරාවණඃක්රෝධාත්තතෝනීලෝනනාදච .. 80 ..

ධ්වජාග්රේධනුෂශ්චාග්රේකිරීටාග්රේචතංහරිම් .

ලක්ෂ්මණෝ(අ)ථහනූමාංශ්චදෘෂ්ටවාරාමශ්චවිස්මිතාඃ .. 81 ..

රාවණෝ(අ)පිමහාතේජාඃකපිලාඝවවිස්මිතඃ .

අස්ත්රමාහාරයාමාසදීප්තමාග්නේයමද්භුතම් .. 82 ..

තතස්තේචුක්රුශුර්හෘෂ්ටාලබ්දලක්ෂාඃප්ලවඞ්ගමාඃ .

නීලලාඝවසම්භ්රාන්තන්දෘෂ්ටවාරාවණමාහවේ .. 83 ..

වානරාණාඤ්චනාදේවසංරබ්දෝරාවණස්තදා .

සම්භ්රමාවිෂ්ටහෘදයෝනකිඤ්චිත්ප්රත්යපද්යත .. 84 ..

ආග්නේයේනාධසංයුක්තඞ්ගෘහීත්වාරාවණශ්ශරම් .

ධ්වජශීර්ෂස්ථිතංසීලමුදෛක්ෂතනිශාචරඃ .. 85 ..

තතෝ(අ)බ්රවීන්මහාතේජාරාවණෝරාක්ෂසේශ්වරඃ .

කපේලාඝවයුක්තෝ(අ)සිමායයාපරයා(අ)නයා .. 86 ..

ජීවිතඞ්ඛලුරක්ෂස්වයදිශක්තෝ(අ)පිවානර .

තානිතාන්යාත්මරූපාණිසෘජසිත්වමනේකශඃ .. 87 ..

තථාපිත්වාම්මයාමුක්තස්සායෝකෝ(අ)ස්ත්රප්රයෝජිතඃ .

ජීවිතම්පරිරක්ෂන්තඤ්ජීවිතාද්භ්රංශයිෂ්යති .. 88 ..

ඒවමුක්ත්වාමහාබාහූරාවණෝරාක්ෂසේශ්වරඃ .

සන්ධායබාණමස්ත්රණචමූපතිමතාඩයත් .. 89 ..

සෝ(අ)ස්ත්රයුක්තේනබාණේනනීලෝවක්ෂසිතාඩිතඃ .

නිර්ධහ්යමානස්සහසානිපපාතමහීතලේ .. 90 ..

පිතෘමහාත්ම්යසංයෝගාත්මනශ්චාපිතේජසා .

ජානුභ්යානුපතද්භූමෞනතුප්රාණෛර්ව්යයුජ්යත .. 91 ..

විසඤ්ජ්ඤංවානරන්දෘෂ්ටවාදශග්රීවෝරණෝත්සුකඃ .

රථේනාම්බුදනාදේනසෞමිත්රිමභිදුද්රුවේ .. 92 ..

ආසාද්යරණමධ්යේතංවාරයිත්වාස්ථිතෝජ්වලන් .

ධනුර්විෂ්ඵාරයාමාසකම්පයන්නිවමේදිනීම් .. 93 ..

තමාහසෞමිත්රිරදීනසත්ත්වෝවිෂ්ඵාරයන්තන්ධනුරප්රමේයම් .

අභ්යේහිමාමද්යනිශාචරේන්ද්රනවානරාංස්ත්වප්රතියෝද්ධුමර්හඃ .. 94 ..

සතස්යවාක්යම්ප්රතිපූර්ණඝෝෂඤ්ජ්යාශබ්දමුග්රඤ්චනිශම්යරාජා .

ආසාද්යසෞමිත්රිමවස්ථිතන්තඞ්කෝපාන්විතෝවාචමුවාචරක්ෂඃ .. 95 ..

දිෂ්ට්යාසිමේරාඝව දෘෂ්ටිමාර්ගම්ප්රාප්තෝ(අ)න්තගාමීවිපරීතබුද්ධිඃ .

අස්මින් ක්ෂණේයාස්යසිමෘත්යුදේශංසම්පාද්යමානෝමමබාණජාලෛඃ .. 96 ..

තමාහසෞමිත්රිරවිස්මයානෝගර්ජන්තමුද්වෘත්තසිතාග්රදංෂ්ට්රම් .

රාජන්නගර්ජන්තිමහාප්රභාවාවිකත්ථසේපාපකෘතාංවරිෂ්ඨ .. 97 ..

ජානාමිවීර්යන්තවරාක්ෂසේන්ද්රබලම්ප්රතාපඤ්චපරාක්රමඤ්ච .

අවස්ථිතෝ(අ)හංශරචාපපාණිරාගච්ඡකිම්මෝඝවිකත්ථනේන .. 98 ..

සඒවමුක්තඃකුපිතස්සසර්ජරක්ෂෝථිපස්සප්තශරාන් සුපුඞ්ඛාන් .

තාන්ලක්ෂ්මණඃකාඤ්චනචිත්රිපුඞ්ඛෛශ්චිච්ඡේදබාණෛර්නිශිතාග්රධාරෛඃ .. 99 ..

තාන් ප්රේක්ෂමාණස්සහසානිකෘත්තානිකෘත්තභෝගානිවපන්නගේන්ද්රාන් .

ලඞ්කේශ්වරඃක්රෝධවශඤ්ජගාමසසර්ජචාන්යාන්නිශිතාන්පෘෂත්කාන් .. 100 ..

සබාණවර්ෂන්තුවවර්ෂතීව්රංරාමානුජඃකාර්මුකසම්ප්රයුක්තම් .

ක්ෂුරාර්ධචන්ද්රෝත්තමකර්ණිභල්ලෛඃශරාංශ්චචිච්ඡේදනචුක්ෂුභේච .. 101 ..

සබාණජාලාන්යථතානිතානිමෝඝානිපශ්යංස්ත්රිදශාරිරාජඃ .

විසිස්මියේලක්ෂ්මණලාඝවේනපුනශ්චබාණාන්නිශිතාන්මුමෝච .. 102 ..

සලක්ෂ්මණශ්චාපිශරාන් ශිතාග්රාන්මහේන්ද්රතුල්යෝ(අ)ශනිතුල්යවේගාන් .

සන්ධායචාපේජ්වලනප්රකාශාන් සසර්ජරක්ෂෝධිපතේර්වධාය .. 103 ..

සතාන් ප්රචිච්ඡේදහිරාක්ෂසේන්ද්රඃඡිත්වාචතන්ලක්ෂ්මණමාජඝාන .

ශරේණකාලාග්නිසමප්රභේණස්වයම්භුදත්තේනලලාටදේශේ .. 104 ..

සලක්ෂ්මණෝරාවණසායකාර්තශ්චචාලචාපංශිධිලම්ප්රගෘහ්ය .

පුනශ්චසඤ්ජ්ඤාම්ප්රතිලභ්යකෘච්ඡ්රාච්චිච්ඡේදචාපන්ත්රිදශේන්ද්රශත්රෝ .. 105 ..

නිකෘත්තචාපන්ත්රිභිරාජඝානබාණෛස්තදාදාශරථිශ්ශිතාග්රෛඃ .

සසායකාර්තෝවිචචාලරාජාකෘච්ඡ්රාච්ඡසඤ්ජ්ඤාම්පුනරාසසාද .. 106 ..

සකෘත්තචාපඃශරතාඩිතශ්චමේදාර්ද්රගාත්රෝරුධිරාවසික්තඃ .

ජග්රාහශක්තිංස්වයමුග්රශක්තිස්ස්වයම්භුදත්තාංයුධිදේවශත්රුඃ .. 107 ..

සතාංසධූමානලසන්නිකාශාංවිත්රාසනීංසංයතිවානරාණාම් .

චික්ෂේපශක්තින්තරසාජ්වලන්තීංසෞමිත්රයේරාක්ෂසරාෂ්ට්රනාථඃ .. 108 ..

තාමාපතන්තීම්භරතානුජෝ(අ)ස්ත්රෛර්ජඝානබාණෛශ්චහුතාග්නිකල්පෛඃ .

තථාපිසාතස්යවිවේශශක්තිර්භුජාන්තරන්දාශරථේර්විශාලම් .. 109 ..

සශක්තිමාන් ශක්තිසමාහතඃසන් ප්රජජ්වාලමුහුඃරඝුප්රවීරඃ .

තංවිහ්වලන්තංසහසාභ්යුපේත්යජග්රාහරාජාතරසාභුජාභ්යාම් .. 110 ..

හිමවාන් මන්දරෝමේරුස්තෛලෝක්යංවාසහාමරෛඃ .

ශක්යම්භුජාභ්යාමුද්ධර්තුන්නසඞ් ඛ්යේභරතානුජඃ .. 111 ..

ශක්ත්යාබ්රාහ්ම්යාහිසෞමිත්රිස්තාඩිතාස්තුස්තනාන්තරේ .

විෂ්ණෝරචින්යන්ත්යංස්වම්භාගමාත්මානම්ප්රත්යනුස්මරත් .. 112 ..

තතෝදානවදර්පඝ්නංසෞමිත්රින්දේවකණ්ටකඃ .

තම්පීඩයිත්වාබාහුභ්යාන්නප්රභුර්ලඞ්ඝනේ(අ)භවත් .. 113 ..

අථවායුසුතඃක්රුද්ධෝරාවණංසමභිද්රවත් .

ආජඝානෝරසික්රුද්ධෝවජ්රකල්පේනමුෂ්ටිනා .. 114 ..

තේනමුෂ්ටිප්රහාරේණරාවණෝරාක්ෂසේශ්වරඃ .

ජානුභ්යාමපතද්භූමෞචචාලචපපාතච .. 115 ..

ආස්යෛශ්ච නේත්රෛඃ ශ්රවණෛඃ පපාත රුධිරං බහු .

විඝාර්ණමානෝ නිශ්චේෂ්ටෝ රථෝපස්ථ උපාචිශත් .. 116 ..

විසඤ්ජ්ඤෝමූර්ච්ඡ්රිතශ්චාසීන්නචස්ථානංසමාලභත් .

විසඤ්ජ්ඤංරාවණන්දෘෂ්ටවාසමරේභීමවික්රමම් .. 117 ..

ඍෂයෝවානරාශ්චෛවනේදුර්දේවාස්සවාසවාඃ .

හනූමානපිතේජස්වීලක්ෂ්මණංරාවණාර්ධිතම් .. 118 ..

ආනයද්රාඝවාභ්යාශම්බාහුභ්යාම්පරිගෘහ්යතම් .

වායුසූනෝඃසුහෘත්ත්වේනභක්ත්යාපරමයාචසඃ .. 119 ..

ශත්රූණාමප්රකම්ප්යෝ(අ)පිලඝුත්වමගමත්කපේඃ .

තංසමුත්සෘජ්යසාශක්තිඃසෞමිත්රිංයුධිදුර්ජයම් .. 120 ..

රාවණස්යරථේතස්මින් ස්ථානම්පුනරුපාගතා .

ආශ්වස්තශ්චනිශල්යශ්චලක්ෂ්මණශ්ශත්රුසූදනඃ .. 121 ..

විෂ්ණෝර්භාගමමීමාංස්යමාත්මානම්ප්රත්යනුස්මරන් .

රාවණෝ(අ)පිමහාතේජාඃප්රාප්යසඤ්ජ්ඤාම්මහාහවේ .. 122 ..

ආදදේනිශිතාන් බාණාන් ජග්රාහචමහද්ධමඃ .

නිපාතිතමහාවීරාන්ද්රවන්තීංවානරීඤ්චමූම් .. 123 ..

රාඝවස්තුරණේදෘෂ්ටවාරාවණංසමභිද්රවත් .

අථෛවමුපසඞ්ගම්යහනූමාන්වාක්යමබ්රවීත් .. 124 ..

මමපෘෂ්ඨංසමාරුහ්යරාක්ෂසංශාස්තුමර්හසි .

විෂ්ණුර්යථාගරුත්මන්තම්බලවන්තංසමාහිතඃ .. 125 ..

තච්ඡ්රුත්වාරාඝවෝවාක්යංවායුපුත්රේණභාෂිතම් .

ආරුරෝහමහාශූරම්බලවන්තම්මහාකපිම් .. 126 ..

රථස්ථංරාවණංසඞ් ඛ්යේදදර්ශමනුජාධිපඃ .

තමාලෝක්යමහාතේජාඃප්රදුද්රාවසරාඝවඃ .. 127 ..

වෛරෝචනිවක්රුද්ධෝවිෂ්ණුරභ්යුද්යතායුධඃ .

ජ්යාශබ්දමකරෝත්තීව්රංවජ්රනිෂ්පේෂනිස්වනම් .. 128 ..

ගිරාගම්භීරයාරාමෝරාක්ෂසේන්ද්රමුවාචහ .

තිෂ්ඨතිෂ්ඨමමත්වංහිකෘත්වාවිප්රියමීදෘශම් .. 129 ..

ක්වනුරාක්ෂසශාර්දූල ගතෝමෝක්ෂමවාප්ස්යසි .

යදීන්ද්රවෛවස්වතභාස්කරාන්වාස්වයම්භුවෛශ්වානරශඞ්කරාන්වා .

ගමිෂ්යසිත්වන්දශවාදිශෝවාතථාපිමේනාද්යගතෝවිමෝක්ෂ්යසේ .. 130 ..

යශ්චෛෂ ශක්ත්යා නිහතස්ත්වයාද්ය .

ගච්ඡන්විෂාදං සහසාභ්යුපේත්ය .

ස ඒෂ රක්ෂෝගණරාජ මෘත්යුඃ .

සපුත්රපෞත්රස්ය තවාද්ය යුද්ධේ .. 131 ..

ඒතේනචාත්යද්භුතදර්ශනානිශරෛර්ජවස්ථානකෘතාලයානි .

චතුර්ධශාන්යාත්තවරායුධානිරක්ෂඃසහස්රාණිනිෂූදිතානි .. 132 ..

රාඝවස්යවචශ්ශ්රුත්වාරාක්ෂසේන්ද්රෝමහාබලඃ .

වායුපුත්රම්මහාවේගංවහන්තංරාඝවංරණේ .. 133 ..

රෝෂේණමහතාවිෂ්ටඃපූර්වවෛරමනුස්මරන් .

ආජඝානශරෛර්දීප්ස්සෛඃකාලානලශිඛෝපමෛඃ .. 134 ..

රාක්ෂසේනාහවේතස්යතාඩිතස්යාපිසායකෛඃ .

ස්වභාවතේජෝයුක්තස්යභූයස්තේජෝ(අ)භ්යවර්ධත .. 135 ..

තතෝරාමෝමහාතේජාරාවණේනකෘතව්රණම් .

දෘෂ්ටවාප්ලවගශාර්දූලඞ්ක්රෝධස්යවශමේයිවාන් .. 136 ..

තස්යාභිසඞ්ක්රම්යරථංසචක්රංසාශ්වධ්වජච්ඡත්රමහාපතාකම් .

සසාරථිංසාශනිශූලඛඩගංරාමඃප්රචිච්ඡේදශරෛස්සුපුඞ්ඛෛඃ .. 137 ..

අථේන්ද්රශත්රුන්තරසාජඝානබාණේනවජ්රාශනිසන්නිභේන .

භුජාන්තරේව්යූඪසුජාතරූපේවජ්රේණමේරුම්භගවානිවේන්ද්රඃ .. 138 ..

යෝවජ්රපාතශනිසන්නිපාතාන්නචක්ෂුභේනාපිචචාලරාජා .

සරාමබාණාභිහතෝභෘශාර්තශ්චචාලචාපඤ්චමුමෝචවීරඃ .. 139 ..

තංවිහ්වලන්තම්ප්රසමීක්ෂ්යරාමස්සමාදදේදීප්තමථාර්ථචන්ද්රම් .

තේනාර්කවර්ණංසහසාකිරීටඤ්චිච්ඡේදරක්ෂෝධිපතේර්මහාත්මා .. 140 ..

තන්නිර්විෂාශීවිෂසන්නිකාශංශාන්තාර්චිෂංසූර්යමිවාප්රකාශම් .

ගතශ්රියඞ්කෘත්තකිරීටකූටමුවාචරාමෝයුධිරාක්ෂසේන්ද්රම් .. 141 ..

කෘතං ත්වයා කර්ම මහත්සුභීමම් .

හතප්රවීරශ්ච කෘතස්ත්වයාහම් .

තස්මාත්පරිශ්රාන්ත ඉති ව්යවස්ය .

න්න ත්වාං ශරෛර්මඍත්යුවශං නයාමි .. 142 ..

ගච්ඡානුජානාමිරණාර්ධිතස්ත්වම්ප්රවිශ්යරාත්රිඤ්චරරාජලඞ්කාම් .

ආශ්වස්යනිර්යාහිරථීචධන්වීතදාබලම්ප්රේක්ෂ්යසිමේරථස්ථඃ .. 143 ..

සඒවමුක්තෝහතදර්පහර්ෂෝනිකෘත්තචාපශ්චහතාශ්වසූතඃ .

ශරාර්දිතඃකෘත්තමහාකිරීටෝවිවේශලඞ්කාංසහසාස්මරාජා .. 144 ..

ප්රවිෂ්ටේරජනීචරේන්ද්රේමහාබලේදාවවදේවශත්රෞ .

හරීන් විශල්යාන් සහලක්ෂ්මණේනචකාරරාමඃපරමාහවාග්රේ .. 145 ..

තස්මින්ප්රභන්නේත්රිදශේන්ද්රශතෞසුරාසුරාභූතගණාදිශශ්ච .

සසාගරාස්සර්ෂිමහෝරගාශ්චතථෛවභූම්යම්බුචරාශ්චප්රහෘෂ්ටාඃ .. 146 ..

ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ යුද්ධකාණ්ඩේ ඒකෝනෂෂ්ටිතමස්සර්ගඃ ..

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |

atha ekonaṣaṣṭitamassargaḥ |

tasminhaterākṣasasainyapāleplavaṅgamānāmṛṣabheṇayuddhe |

bhīmayudhaṃsāgaratulyavegaṃvidudruverākṣasarājasainyam || 1 ||

gatvā'tharakṣodhipateśśaśaṃsussenāpatimpāvakasūnuśastam |

tacchāpiteṣāṃvacananniśamyarakṣodhipaḥkrodhavaśañjagāma || 2 ||

saṅ khyeprahastannihatanniśamyaśokārditaḥkrodhaparītacetāḥ |

uvācatānrākṣasayūthamukhyānindroyathānirjarayothamukhyān || 3 ||

nāvajñāripavekāryāyairindrabalasūdanaḥ |

sūditassainyapālomesānuyātrassakuñjaraḥ || 4 ||

so'haṃripuvināśāyavijayāyāvicārayan |

svayamevagamiṣyāmiraṇaśīrṣantadadbhutam || 5 ||

adyatadvānarānīkaṃrāmañcasahalakṣmaṇam |

nirdahiṣyāmibāṇaughairvanandīpssairivānagibhiḥ || 6 ||

saevamuktvājvalanaprakāśaṃrathanturaṅgottamarājayuktam |

prakāśamānaṃvapuṣājvalantaṃsamārurohāmararājaśatruḥ || 7 ||

sa śankha bherī paṭaha praṇādair |

āsphoṭita kṣveḍita simha nādaih |

puṇyaih stavaiś ca apy abhipūjyamānas |

stadā yayau rākṣasa rāja mukhyah || 8 ||

sa nīlajīmūtanikāśarūpai |

rmāṃsa aśanaih pāvaka dīpta netraih |

babhau vṛto rākṣasa rāja mukhyair |

bhūtair vṛto rudra;iva amara īśah || 9 ||

tatonagaryāssahasāmahaujāniṣkramyatadvānarasainyamugram |

mahārṇavābhrastanitandadarśasamudyatampādapaśailahastam || 10 ||

tadrākṣasānīkamatipracaṇḍamālokyarāmobhujagendrabāhuḥ |

vibhīṣaṇaṃśastrabhṛtāṃvariṣṭhamuvācasevānugataḥpṛthuśrīḥ || 11 ||

nānāpatākadhvajaśastrajuṣṭamprāsāsiśūlāyuthavajrajuṣṭam |

kasyedamakṣobhyamabhīrujuṣṭammahendropamanāgajuṣṭam || 12 ||

tatasturāmasyaniśamyavākyaṃvibhīṣaṇaṃśśakrasamānavīryaḥ |

śaśaṃsarāmasyabalapravegammahātmanāṃrākṣasapuṅgavānām || 13 ||

yo'saugajaskandhagatomahātmānavoditārkopamatāmravaktraḥ |

prakampayannāgaśiro'bhyupaitihyakampanantvenamavehirājan || 14 ||

yo asau rathastho mṛga rāja ketur |

dhūnvan dhanuh śakra dhanuh prakāśam |

karī iva bhāty ugra vivṛtta damṣṭrah |

sa;indrajin nāma vara pradhānah || 15 ||

yaścaiṣavnidhyāstamahendrakalpodhanvīrathastho'tirathotivīraḥ |

viṣpārayan cāpamatulyamānannāmnātikāyo'tivivṛddhakāyaḥ || 16 ||

yo'saunavārkoditatāmracakṣurāruhyaghaṇṭāninadapraṇādam |

gajaṅkharaṅgarjativaimahātmāmahodaronāmasaeṣaḥvīraḥ || 17 ||

yo'sauhayaṅkāñcanacitrabhāṇḍamāruhyasandhyābhragiriprakāśam |

prāsaṃsamudyamyamarīcinaddhampiśācaeṣo'śanitulyavegaḥ || 18 ||

yaścaiṣaśūlanniśitampragṛhyavidyutprabhaṅkiṅkaravajravegam |

vṛṣendramāsthāyagiriprakāśamāyātiyo'sautriśirāyaśasvī || 19 ||

asaucajīmūtanikāśarūpaḥkumbhaḥpṛthuvyūḍhasujātavakṣāḥ |

samāhitaḥpannagarājaketurviṣpārayanyātidhanurvidhūnvan || 20 ||

yaścaiṣajāmbūnadavajrajuṣṭandīptaṃsadhūmamparighampragṛhya |

āyātirakṣobalaketubhūtaḥso'saunikumbho'dbhutaghorakarmā || 21 ||

yaścaiṣacāpāsiśaraughajuṣṭampatākinampāvakadīptarūpam |

rathaṃsamāsthāyavibhātyudagronarāntako'saunagaśṛṅgayodhī || 22 ||

yaścaiṣanānāvidhaghorarūpairvyāghroṣṭranāgendramṛgāśvavaktraiḥ |

bhūtairvṛtobhātivivṛttanetsraiso'sausurāṇāmapidarpahantā || 23 ||

yatra etad indu pratimaṃ vibhātic |

cattraṃ sitaṃ sūkṣma śalākaṃ agryam |

atra eṣa rakṣo adhipatir mahātmā |

bhūtair vṛto rudra;iva avabhāti || 24 ||

asau kirīṭī cala kuṇḍala āsyo |

nāga indra vindhya upama bhīma kāyah |

mahā indra vaivasvata darpa hantā |

rakṣo adhipah sūrya;iva avabhāti || 25 ||

pratyuvācatatorāmovibhīṣaṇamarindam |

ahodīptamahātejārāvaṇorākṣaseśvaraḥ || 26 ||

āditya;iva duṣprekṣyo raśmibhir bhāti rāvaṇah |

suvyaktaṃ lakṣaye hy asya rūpaṃ tejah samāvṛtam || 27 ||

devadānavavīrāṇāṃvapurnaivaṃvidhambhavet |

yādṛśaṃrākṣasendrasyavapuretatprakāśate || 28 ||

sarveparvatasaṅkāśāssarveparvatayodhinaḥ |

sarvedīptāyudhadharāyodhāścāsyamahojasaḥ || 29 ||

bhātirakṣorājo'saupradīpttairbhīmavikramaiḥ |

bhūtaiḥparivṛtastīkṣṇairdehavadbhirivāntakaḥ || 30 ||

diṣṭyā'yamadyapāpātmāmamadṛṣṭipathaṅgataḥ |

adyakrodhaṃvimokṣyāmisītāharaṇasambhavam || 31 ||

evamuktvātatorāmodhanurādāyavīryavān |

lakṣmaṇānucarastasthausamuddhṛtyaśarottamam || 32 ||

tataḥsarakṣodhipatirmahātmārakṣāṃsitānyāhamahābalāni |

dvāreṣucaryāgṛhagopureṣusunirvṛtāstiṣṭhatanirviśaṅkāḥ || 33 ||

hā'gatammāṃsahitambhavadbhirvanaukasaśchidramidaṃviditvā |

śūnyāpurīnduṣprasahāmpramathyapradharṣayeyussahasāsametāḥ || 34 ||

visarjayitvāsacivāṃstatastāngateṣurakṣassuyathāniyogam |

vyacārayadvānarasāgaraughammahājhaṣaḥpūrṇamivārṇavaugham || 35 ||

tamāpatantaṃsahasāsamīkṣyadīpteṣucāpaṃyudhirākṣasendram |

mahatsamutpāṭyamahīdharāgrandudrāvarakṣodhipatiṃharīśaḥ || 36 ||

tacchailaśṛṅgambahuvṛkṣasānumpragṛhyacikṣepaniśācarāya |

tamāpatantaṃsahasāsamīkṣyacicchedabāṇaistapanīyapuṅkhaiḥ || 37 ||

tasmin pravṛddhottamasānuvṛkṣeśṛṅgevikīrṇepatitepṛthivyām |

mahāhikalpaṃśaramantakābhaṃsamādadherākṣasalokanāthaḥ || 38 ||

sataṅgṛhītvā'nilatulyavegaṃsavisphuliṅgajvalanaprakāśam |

bāṇammahendrāśanitulyavegañcikṣepasugrīvavadhāyaruṣṭaḥ || 39 ||

sasāyakorāvaṇabāhumuktaḥśakrāśaniprakhyavapuśśitāgraḥ |

sugrīvamāsādyabibhedavegādguheritākrauñcamivograśaktiḥ || 40 ||

sasāyakārtoviparītacetāḥkūjanpṛthivyānnipapātavīraḥ |

tamprekṣyabhūmaupatitaṃvisañjñanneduḥprahṛṣṭāyudhiyātudhānāḥ || 41 ||

tatogavākṣogavayassudaṃṣṭrastvatharṣabhojyotimukhonalaśca |

śailān samutpāṭyavivṛddhakāyāḥpradudruvustampratirākṣasendram || 42 ||

teṣāmprahārān sacakāramoghān rakṣodhipobāṇaśataiḥśitāgraiḥ |

tānvānarendrānapibāṇajālairbibhedajāmbūnadacitrapuṅkhaiḥ || 43 ||

tevānarendrāstridaśāribāṇairbhinnānipeturbhuvibhīmakāyāḥ |

tatastutadvānarasainyamugrampracchādayāmāsasabāṇajālaiḥ || 44 ||

tevadhyamānāḥpatitāḥpravīrānānadyamānābhayaśalyaviddhāḥ |

śākhāmṛgārāvaṇasāyakārtājagmuśśaraṇyaṃśaraṇaṃsmarāmam || 45 ||

tato mahātmā sa dhanur dhanuṣmān |

ādāya rāmah saharā jagāma |

taṃ lakṣmaṇah prānjalir abhyupetya |

uvāca vākyaṃ parama artha yuktam || 46 ||

kāmamāryassuparyāptovadhāyāsyadurātmanaḥ |

vidhamiṣyāmyahañcaitamanujānīhimāṃvibho || 47 ||

tamabravīnmahātejārāmassatyaparākramaḥ |

gacchayatnaparaścāpibhavalakṣmaṇa saṃyuge || 48 ||

rāvaṇohimahāvīryoraṇe'dbhutaparākramaḥ |

trailokyenāpisaṅkruddhoduṣprasahyonasaṃśayaḥ || 49 ||

tasyacchidrāṇimārgasvasvacchidrāṇicalakṣya |

cakṣuṣādhanuṣāyatnā prakṣātmānaṃsamāhitaḥ || 50 ||

rāghavasyavacaśśrutvāsapariṣvajyābhipūjyaca |

abhivādyatat rāmaṃyayausaumitrirāhavam || 51 ||

sarāvaṇaṃvāraṇahastabāhundadarśabhīmodyatadīptacāpam |

pracchādayantaṃśaravṛṣṭijālaistānvānarābhaninnavikīrṇadehān || 52 ||

tamālokyamahātejāhanūmānmārutātmajaḥ |

nivāryaśarajālānipradudrāvasarāvaṇam || 53 ||

rathantasyasamāsādyabāhumudyamyadakṣiṇam |

trāsayanrāvaṇandhīmānhanūmānvākyamabravīt || 54 ||

devadānavagandharvāyakṣāścasaharākṣaisaiḥ |

avaśyantutvayābhagnāvānarebhyastutebhayam || 55 ||

eṣamedakṣiṇobāhuḥpañcaśākhaḥsamudyataḥ |

vidhamiṣyatitedehādbhūtātmānañciroṣitam || 56 ||

śrutvāhanumatovākyaṃrāvaṇobhīmavikramaḥ |

saṃraktanayanaḥkrodhādidaṃvacanamabravīt || 57 ||

kṣiprampraharaniḥśaṅkaṃsthirāṅkīrtimavāpnuhi |

tatastvāñjñātavikrāntannāśayiṣyāmivānara || 58 ||

rāvaṇasyavacaśśrutvāvāyusūnurvaco'bravīt |

prahṛtaṃhimayāpūrvamakṣantavasutantava || 59 ||

evamuktomahātejārāvaṇorākṣaseśvaraḥ |

ājaghānānilasutantalenorasivīryavān || 60 ||

satalābhihatastenacacālacamuhurmuhuḥ |

sthitvāmuhūrtantejasvīsthairyaṅkṛtvāmahāmatiḥ || 61 ||

ājaghānābhisaṅkṛddhastalenaivāmaradviṣam |

tatastatenābhihatovānareṇamahātmanā || 62 ||

daśagrīvaḥsamādhūtoyathābhūmicale'calaḥ |

saṅgrāmetantathādṛṣṭavārāvaṇantalatāḍitam || 63 ||

ṛṣayovānarāḥsiddhānedurdevāssahāsuraiḥ |

athā'śvāsyamahātejārāvaṇovākyamabravīt || 64 ||

sādhuvānara vīryeṇaślāghanīyo'simeripuḥ |

rāvaṇenaivamuktastumārutirvākyamabravīt || 65 ||

dhigastumamavīryeṇayastvañjīvasirāvaṇa |

sakṛttupraharedānīndurbhuddhe kiṃvikatthase || 66 ||

tatastvāmmāmikāmuṣṭirnayiṣyatiyamakṣayam |

tomārativākyenakodhastasyatadā'jvalat || 67 ||

saṃraktanayanoyatnānmuṣṭimudyamyadakṣiṇam |

pātayāmāsavegenavānarorasivīryavān || 68 ||

hanūmān vakṣasivyūḍhesañcacālahataḥpunaḥ |

vihvalantutadādṛṣṭavāhanūmantammahābalam || 69 ||

rathenātirathaśaśīghrannīlampratisamabhyagāt |

rākṣasānāmadhipatirdhaśagrīvaḥpratāpavān || 70 ||

pannagapratimairbhīmaiḥparamarmābhibhedibhiḥ |

śarairādīpayāmāsanīlaṃharicamūpatim || 71 ||

saśaraughasamāyastonīlaḥkapicamūpatiḥ |

kareṇekaineśailāgraṃrakṣodhipataye'sṛjat || 72 ||

hanūmānapitejasvīsamāśvastomahāmanāḥ |

viprekṣamāṇoyuddhepsussaroṣamidamabravīt || 73 ||

nīlenasahasaṃyuktaṃrāvaṇaṃrākṣaseśvaram |

anyenayudyamānasyanayuktamabhidhāvanam || 74 ||

rāvaṇo'pimahātejāstañcchṛṅgaṃsaptabhiḥśaraiḥ |

ājaghānasutīkṣṇāgraistadvikīrṇampapātaha || 75 ||

tadvikīrṇaṅgireśśṛṅgandṛṣṭavāharicamūpatiḥ |

kālānagirivajajvālakopenaparavīrahā || 76 ||

so'śvakarṇāndhān śālāṃścūtāścāpisupuṣpitān |

anyāṃścavividhān vṛkṣānnīlaścikṣepasaṃyuge || 77 ||

satānvṛkṣān samāsādyapraticicchedarāvaṇaḥ |

abhyavarṣatsughoreṇaśaravarṣeṇapāvakim || 78 ||

abhivṛṣṭaśśaraugheṇameghenevamahābalaḥ |

hrasvaṅkṛtvātatorūpandhvajāgrenipapātaha || 79 ||

pāvakātmajamālokyadhvajāgresamavasthitam |

jajvālarāvaṇaḥkrodhāttatonīlonanādaca || 80 ||

dhvajāgredhanuṣaścāgrekirīṭāgrecataṃharim |

lakṣmaṇo'thahanūmāṃścadṛṣṭavārāmaścavismitāḥ || 81 ||

rāvaṇo'pimahātejāḥkapilāghavavismitaḥ |

astramāhārayāmāsadīptamāgneyamadbhutam || 82 ||

tatastecukruśurhṛṣṭālabdalakṣāḥplavaṅgamāḥ |

nīlalāghavasambhrāntandṛṣṭavārāvaṇamāhave || 83 ||

vānarāṇāñcanādevasaṃrabdorāvaṇastadā |

sambhramāviṣṭahṛdayonakiñcitpratyapadyata || 84 ||

āgneyenādhasaṃyuktaṅgṛhītvārāvaṇaśśaram |

dhvajaśīrṣasthitaṃsīlamudaikṣataniśācaraḥ || 85 ||

tato'bravīnmahātejārāvaṇorākṣaseśvaraḥ |

kapelāghavayukto'simāyayāparayā'nayā || 86 ||

jīvitaṅkhalurakṣasvayadiśakto'pivānara |

tānitānyātmarūpāṇisṛjasitvamanekaśaḥ || 87 ||

tathāpitvāmmayāmuktassāyoko'straprayojitaḥ |

jīvitamparirakṣantañjīvitādbhraṃśayiṣyati || 88 ||

evamuktvāmahābāhūrāvaṇorākṣaseśvaraḥ |

sandhāyabāṇamastraṇacamūpatimatāḍayat || 89 ||

so'strayuktenabāṇenanīlovakṣasitāḍitaḥ |

nirdhahyamānassahasānipapātamahītale || 90 ||

pitṛmahātmyasaṃyogātmanaścāpitejasā |

jānubhyānupatadbhūmaunatuprāṇairvyayujyata || 91 ||

visañjñaṃvānarandṛṣṭavādaśagrīvoraṇotsukaḥ |

rathenāmbudanādenasaumitrimabhidudruve || 92 ||

āsādyaraṇamadhyetaṃvārayitvāsthitojvalan |

dhanurviṣphārayāmāsakampayannivamedinīm || 93 ||

tamāhasaumitriradīnasattvoviṣphārayantandhanuraprameyam |

abhyehimāmadyaniśācarendranavānarāṃstvapratiyoddhumarhaḥ || 94 ||

satasyavākyampratipūrṇaghoṣañjyāśabdamugrañcaniśamyarājā |

āsādyasaumitrimavasthitantaṅkopānvitovācamuvācarakṣaḥ || 95 ||

diṣṭyāsimerāghava dṛṣṭimārgamprāpto'ntagāmīviparītabuddhiḥ |

asmin kṣaṇeyāsyasimṛtyudeśaṃsampādyamānomamabāṇajālaiḥ || 96 ||

tamāhasaumitriravismayānogarjantamudvṛttasitāgradaṃṣṭram |

rājannagarjantimahāprabhāvāvikatthasepāpakṛtāṃvariṣṭha || 97 ||

jānāmivīryantavarākṣasendrabalampratāpañcaparākramañca |

avasthito'haṃśaracāpapāṇirāgacchakimmoghavikatthanena || 98 ||

saevamuktaḥkupitassasarjarakṣothipassaptaśarān supuṅkhān |

tānlakṣmaṇaḥkāñcanacitripuṅkhaiścicchedabāṇairniśitāgradhāraiḥ || 99 ||

tān prekṣamāṇassahasānikṛttānikṛttabhogānivapannagendrān |

laṅkeśvaraḥkrodhavaśañjagāmasasarjacānyānniśitānpṛṣatkān || 100 ||

sabāṇavarṣantuvavarṣatīvraṃrāmānujaḥkārmukasamprayuktam |

kṣurārdhacandrottamakarṇibhallaiḥśarāṃścacicchedanacukṣubheca || 101 ||

sabāṇajālānyathatānitānimoghānipaśyaṃstridaśārirājaḥ |

visismiyelakṣmaṇalāghavenapunaścabāṇānniśitānmumoca || 102 ||

salakṣmaṇaścāpiśarān śitāgrānmahendratulyo'śanitulyavegān |

sandhāyacāpejvalanaprakāśān sasarjarakṣodhipatervadhāya || 103 ||

satān pracicchedahirākṣasendraḥchitvācatanlakṣmaṇamājaghāna |

śareṇakālāgnisamaprabheṇasvayambhudattenalalāṭadeśe || 104 ||

salakṣmaṇorāvaṇasāyakārtaścacālacāpaṃśidhilampragṛhya |

punaścasañjñāmpratilabhyakṛcchrāccicchedacāpantridaśendraśatro || 105 ||

nikṛttacāpantribhirājaghānabāṇaistadādāśarathiśśitāgraiḥ |

sasāyakārtovicacālarājākṛcchrācchasañjñāmpunarāsasāda || 106 ||

sakṛttacāpaḥśaratāḍitaścamedārdragātrorudhirāvasiktaḥ |

jagrāhaśaktiṃsvayamugraśaktissvayambhudattāṃyudhidevaśatruḥ || 107 ||

satāṃsadhūmānalasannikāśāṃvitrāsanīṃsaṃyativānarāṇām |

cikṣepaśaktintarasājvalantīṃsaumitrayerākṣasarāṣṭranāthaḥ || 108 ||

tāmāpatantīmbharatānujo'strairjaghānabāṇaiścahutāgnikalpaiḥ |

tathāpisātasyaviveśaśaktirbhujāntarandāśaratherviśālam || 109 ||

saśaktimān śaktisamāhataḥsan prajajvālamuhuḥraghupravīraḥ |

taṃvihvalantaṃsahasābhyupetyajagrāharājātarasābhujābhyām || 110 ||

himavān mandaromerustailokyaṃvāsahāmaraiḥ |

śakyambhujābhyāmuddhartunnasaṅ khyebharatānujaḥ || 111 ||

śaktyābrāhmyāhisaumitristāḍitāstustanāntare |

viṣṇoracinyantyaṃsvambhāgamātmānampratyanusmarat || 112 ||

tatodānavadarpaghnaṃsaumitrindevakaṇṭakaḥ |

tampīḍayitvābāhubhyānnaprabhurlaṅghane'bhavat || 113 ||

athavāyusutaḥkruddhorāvaṇaṃsamabhidravat |

ājaghānorasikruddhovajrakalpenamuṣṭinā || 114 ||

tenamuṣṭiprahāreṇarāvaṇorākṣaseśvaraḥ |

jānubhyāmapatadbhūmaucacālacapapātaca || 115 ||

āsyaiśca netraiḥ śravaṇaiḥ papāta rudhiraṃ bahu |

vighārṇamāno niśceṣṭo rathopastha upāciśat || 116 ||

visañjñomūrcchritaścāsīnnacasthānaṃsamālabhat |

visañjñaṃrāvaṇandṛṣṭavāsamarebhīmavikramam || 117 ||

ṛṣayovānarāścaivanedurdevāssavāsavāḥ |

hanūmānapitejasvīlakṣmaṇaṃrāvaṇārdhitam || 118 ||

ānayadrāghavābhyāśambāhubhyāmparigṛhyatam |

vāyusūnoḥsuhṛttvenabhaktyāparamayācasaḥ || 119 ||

śatrūṇāmaprakampyo'pilaghutvamagamatkapeḥ |

taṃsamutsṛjyasāśaktiḥsaumitriṃyudhidurjayam || 120 ||

rāvaṇasyarathetasmin sthānampunarupāgatā |

āśvastaścaniśalyaścalakṣmaṇaśśatrusūdanaḥ || 121 ||

viṣṇorbhāgamamīmāṃsyamātmānampratyanusmaran |

rāvaṇo'pimahātejāḥprāpyasañjñāmmahāhave || 122 ||

ādadeniśitān bāṇān jagrāhacamahaddhamaḥ |

nipātitamahāvīrāndravantīṃvānarīñcamūm || 123 ||

rāghavasturaṇedṛṣṭavārāvaṇaṃsamabhidravat |

athaivamupasaṅgamyahanūmānvākyamabravīt || 124 ||

mamapṛṣṭhaṃsamāruhyarākṣasaṃśāstumarhasi |

viṣṇuryathāgarutmantambalavantaṃsamāhitaḥ || 125 ||

tacchrutvārāghavovākyaṃvāyuputreṇabhāṣitam |

ārurohamahāśūrambalavantammahākapim || 126 ||

rathasthaṃrāvaṇaṃsaṅ khyedadarśamanujādhipaḥ |

tamālokyamahātejāḥpradudrāvasarāghavaḥ || 127 ||

vairocanivakruddhoviṣṇurabhyudyatāyudhaḥ |

jyāśabdamakarottīvraṃvajraniṣpeṣanisvanam || 128 ||

girāgambhīrayārāmorākṣasendramuvācaha |

tiṣṭhatiṣṭhamamatvaṃhikṛtvāvipriyamīdṛśam || 129 ||

kvanurākṣasaśārdūla gatomokṣamavāpsyasi |

yadīndravaivasvatabhāskarānvāsvayambhuvaiśvānaraśaṅkarānvā |

gamiṣyasitvandaśavādiśovātathāpimenādyagatovimokṣyase || 130 ||

yaścaiṣa śaktyā nihatastvayādya |

gacchanviṣādaṃ sahasābhyupetya |

sa eṣa rakṣogaṇarāja mṛtyuḥ |

saputrapautrasya tavādya yuddhe || 131 ||

etenacātyadbhutadarśanāniśarairjavasthānakṛtālayāni |

caturdhaśānyāttavarāyudhānirakṣaḥsahasrāṇiniṣūditāni || 132 ||

rāghavasyavacaśśrutvārākṣasendromahābalaḥ |

vāyuputrammahāvegaṃvahantaṃrāghavaṃraṇe || 133 ||

roṣeṇamahatāviṣṭaḥpūrvavairamanusmaran |

ājaghānaśarairdīpssaiḥkālānalaśikhopamaiḥ || 134 ||

rākṣasenāhavetasyatāḍitasyāpisāyakaiḥ |

svabhāvatejoyuktasyabhūyastejo'bhyavardhata || 135 ||

tatorāmomahātejārāvaṇenakṛtavraṇam |

dṛṣṭavāplavagaśārdūlaṅkrodhasyavaśameyivān || 136 ||

tasyābhisaṅkramyarathaṃsacakraṃsāśvadhvajacchatramahāpatākam |

sasārathiṃsāśaniśūlakhaḍagaṃrāmaḥpracicchedaśaraissupuṅkhaiḥ || 137 ||

athendraśatruntarasājaghānabāṇenavajrāśanisannibhena |

bhujāntarevyūḍhasujātarūpevajreṇamerumbhagavānivendraḥ || 138 ||

yovajrapātaśanisannipātānnacakṣubhenāpicacālarājā |

sarāmabāṇābhihatobhṛśārtaścacālacāpañcamumocavīraḥ || 139 ||

taṃvihvalantamprasamīkṣyarāmassamādadedīptamathārthacandram |

tenārkavarṇaṃsahasākirīṭañcicchedarakṣodhipatermahātmā || 140 ||

tannirviṣāśīviṣasannikāśaṃśāntārciṣaṃsūryamivāprakāśam |

gataśriyaṅkṛttakirīṭakūṭamuvācarāmoyudhirākṣasendram || 141 ||

kṛtaṃ tvayā karma mahatsubhīmam |

hatapravīraśca kṛtastvayāham |

tasmātpariśrānta iti vyavasya |

nna tvāṃ śarairmaṛtyuvaśaṃ nayāmi || 142 ||

gacchānujānāmiraṇārdhitastvampraviśyarātriñcararājalaṅkām |

āśvasyaniryāhirathīcadhanvītadābalamprekṣyasimerathasthaḥ || 143 ||

saevamuktohatadarpaharṣonikṛttacāpaścahatāśvasūtaḥ |

śarārditaḥkṛttamahākirīṭoviveśalaṅkāṃsahasāsmarājā || 144 ||

praviṣṭerajanīcarendremahābaledāvavadevaśatrau |

harīn viśalyān sahalakṣmaṇenacakārarāmaḥparamāhavāgre || 145 ||

tasminprabhannetridaśendraśatausurāsurābhūtagaṇādiśaśca |

sasāgarāssarṣimahoragāścatathaivabhūmyambucarāścaprahṛṣṭāḥ || 146 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe ekonaṣaṣṭitamassargaḥ ||