5.23 Sundarakanda - Trayovimsha Sargah

ॐ

5.23 සුන්දරකාණ්ඩ - ත්රයෝවිංශ සර්ගඃ

Valmiki Sinhala

ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ සුන්දරකාණ්ඩම් .

අථ ත්රයෝවිංශස්සර්ගඃ .

ඉත්යුක්ත්වා මෛථිලීං රාජා රාවණඃ ශත්රුරාවණඃ .

සන්දිශ්ය ච තතඃ සර්වා රාක්ෂසීර්නිර්ජගාම හ .. 1 ..

නිෂ්ක්රාන්තේ රාක්ෂසේන්ද්රේ තු පුනරන්තඃපුරං ගතේ .

රාක්ෂස්යෝ භීමරූපාස්තාඃ සීතාං සමභිදුද්රුවුඃ .. 2 ..

තතඃ සීතාමුපාගම්ය රාක්ෂස්යඃ ක්රෝධමූර්ඡිතාඃ .

පරං පරුෂයා වාචා වෛදේහීමිදමබ්රුවන් .. 3 ..

පෞලස්ත්යස්ය වරිෂ්ඨස්ය රාවණස්ය මහාත්මනඃ .

දශග්රීවස්ය භාර්යා ත්වං සීතේ න බහුමන්යසේ .. 4 ..

තතස්ත්වේකජටා නාම රාක්ෂසී වාක්යමබ්රවීත් .

ආමන්ත්ය්ර ක්රෝධාතාම්රාක්ෂී සීතාං කරතලෝදරීම් .. 5 ..

ප්රජාපතීනාං ෂණ්ණාං තු චතුර්ථෝ යඃ ප්රජාපතිඃ .

මානසෝ බ්රහ්මණඃ පුත්රඃ පුලස්ත්ය ඉති විශ්රුතඃ .. 6 ..

පුලස්ත්යස්ය තු තේජස්වී මහර්ෂිර්මානසඃ සුතඃ .

නාම්නා ස විශ්රවා නාම ප්රජාපතිසමප්රභඃ .. 7 ..

තස්ය පුත්රෝ විශාලාක්ෂි රාවණඃ ශත්රුරාවණඃ .

තස්ය ත්වං රාක්ෂසේන්ද්රස්ය භාර්යා භවිතුමර්හසි .. 8 ..

මයෝක්තං චාරුසර්වාඞ්ගිඃ වාක්යං කිං නානුමන්යසේ .

තතෝ හරිජටා නාම රාක්ෂසී වාක්යමබ්රවීත් .. 9 ..

විවර්ත්ය නයනේ කෝපාන්මාර්ජාරසදෘශේක්ෂණා .

යේන දේවාස්ත්රයස්ත්රිංශද්දේවරාජශ්ච නිර්ජිතාඃ .. 10 ..

තස්ය ත්වං රාක්ෂසේන්ද්රස්ය භාර්යා භවිතුමර්හසි .

තතස්තු ප්රඝසා නාම රාක්ෂසී ක්රෝධමූර්ඡිතා .. 11 ..

භර්ත්සයන්තී තදා ඝෝරමිදං වචනමබ්රවීත් .

වීර්යෝත්සික්තස්ය ශූරස්ය සඞ්ග්රාමේෂු නිවර්තිනඃ .. 12 ..

බලිනෝ වීර්යයුක්තස්ය භාර්යාත්වං කිං න ලප්ස්යසේ .

ප්රියාං බහුමතාං භාර්යාං ත්යක්ත්වා රාජා මහාබලඃ .. 13 ..

සර්වාසාං ච මහාභාගාං ත්වාමුපෛෂ්යති රාවණඃ .

සමෘද්ධං ස්ත්රීසහස්රේණ නානාරත්නෝපශෝභිතම් .. 14 ..

අන්තඃපුරං සමුත්සෘජ්ය ත්වාමුපෛෂ්යති රාවණඃ .

අන්යා තු විකටා නාම රාක්ෂසී වාක්යමබ්රවීත් .. 15 ..

අසකෘද්දේවතා යුද්ධේ නාගගන්ධර්වදානවාඃ .

නිර්ජිතාඃ සමරේ යේන ස තේ පාර්ශ්වමුපාගතඃ .. 16 ..

තස්ය සර්වසමෘද්ධස්ය රාවණස්ය මහාත්මනඃ .

කිමද්ය රාක්ෂසේන්ද්රස්ය භාර්යාත්වං නේච්ඡසේ(අ)ධමේ .. 17 ..

තතස්තු දුර්මුඛී නාම රාක්ෂසී වාක්යමබ්රවීත් .

යස්ය සූර්යෝ න තපති භීතෝ යස්ය ච මාරුතඃ .. 18 ..

න වාති ස්මායතාපාඞ්ගේ කිං ත්වං තස්ය න තිෂ්ඨසි .

පුෂ්පවෘෂ්ටිං ච තරවෝ මුමුචුර්යස්ය වෛ භයාත් .. 19 ..

ශෛලාශ්ච සුභ්රු පානීයං ජලදාශ්ච යදේච්ඡති .

තස්ය නෛරෘතරාජස්ය රාජරාජස්ය භාමිනි .. 20 ..

කිං ත්වං න කුරුෂේ බුද්ධිං භාර්යාර්ථේ රාවණස්ය හි .

සාධු තේ තත්ත්වතෝ දේවි කථිතං සාධු භාමිනි .. 21 ..

ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ සුන්දරකාණ්ඩේ ත්රයෝවිංශස්සර්ගඃ ..

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |

atha trayoviṃśassargaḥ |

ityuktvā maithilīṃ rājā rāvaṇaḥ śatrurāvaṇaḥ |

sandiśya ca tataḥ sarvā rākṣasīrnirjagāma ha || 1 ||

niṣkrānte rākṣasendre tu punarantaḥpuraṃ gate |

rākṣasyo bhīmarūpāstāḥ sītāṃ samabhidudruvuḥ || 2 ||

tataḥ sītāmupāgamya rākṣasyaḥ krodhamūrchitāḥ |

paraṃ paruṣayā vācā vaidehīmidamabruvan || 3 ||

paulastyasya variṣṭhasya rāvaṇasya mahātmanaḥ |

daśagrīvasya bhāryā tvaṃ sīte na bahumanyase || 4 ||

tatastvekajaṭā nāma rākṣasī vākyamabravīt |

āmantyra krodhātāmrākṣī sītāṃ karatalodarīm || 5 ||

prajāpatīnāṃ ṣaṇṇāṃ tu caturtho yaḥ prajāpatiḥ |

mānaso brahmaṇaḥ putraḥ pulastya iti viśrutaḥ || 6 ||

pulastyasya tu tejasvī maharṣirmānasaḥ sutaḥ |

nāmnā sa viśravā nāma prajāpatisamaprabhaḥ || 7 ||

tasya putro viśālākṣi rāvaṇaḥ śatrurāvaṇaḥ |

tasya tvaṃ rākṣasendrasya bhāryā bhavitumarhasi || 8 ||

mayoktaṃ cārusarvāṅgiḥ vākyaṃ kiṃ nānumanyase |

tato harijaṭā nāma rākṣasī vākyamabravīt || 9 ||

vivartya nayane kopānmārjārasadṛśekṣaṇā |

yena devāstrayastriṃśaddevarājaśca nirjitāḥ || 10 ||

tasya tvaṃ rākṣasendrasya bhāryā bhavitumarhasi |

tatastu praghasā nāma rākṣasī krodhamūrchitā || 11 ||

bhartsayantī tadā ghoramidaṃ vacanamabravīt |

vīryotsiktasya śūrasya saṅgrāmeṣu nivartinaḥ || 12 ||

balino vīryayuktasya bhāryātvaṃ kiṃ na lapsyase |

priyāṃ bahumatāṃ bhāryāṃ tyaktvā rājā mahābalaḥ || 13 ||

sarvāsāṃ ca mahābhāgāṃ tvāmupaiṣyati rāvaṇaḥ |

samṛddhaṃ strīsahasreṇa nānāratnopaśobhitam || 14 ||

antaḥpuraṃ samutsṛjya tvāmupaiṣyati rāvaṇaḥ |

anyā tu vikaṭā nāma rākṣasī vākyamabravīt || 15 ||

asakṛddevatā yuddhe nāgagandharvadānavāḥ |

nirjitāḥ samare yena sa te pārśvamupāgataḥ || 16 ||

tasya sarvasamṛddhasya rāvaṇasya mahātmanaḥ |

kimadya rākṣasendrasya bhāryātvaṃ necchase'dhame || 17 ||

tatastu durmukhī nāma rākṣasī vākyamabravīt |

yasya sūryo na tapati bhīto yasya ca mārutaḥ || 18 ||

na vāti smāyatāpāṅge kiṃ tvaṃ tasya na tiṣṭhasi |

puṣpavṛṣṭiṃ ca taravo mumucuryasya vai bhayāt || 19 ||

śailāśca subhru pānīyaṃ jaladāśca yadecchati |

tasya nairṛtarājasya rājarājasya bhāmini || 20 ||

kiṃ tvaṃ na kuruṣe buddhiṃ bhāryārthe rāvaṇasya hi |

sādhu te tattvato devi kathitaṃ sādhu bhāmini || 21 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe trayoviṃśassargaḥ ||