📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
3.69 අරණ්යකාණ්ඩ - ඒකෝනසප්තතිතම සර්ගඃ
3.69 Aranyakanda - Ekonasaptatitama Sargah
Valmiki Sinhala
ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ අරණ්යකාණ්ඩම් .
අථ ඒකෝනසප්තතිතමස්සර්ගඃ .
කෘත්වෛවමුදකං තස්මෛ ප්රස්ථිතෞ රාමලක්ෂ්මණෞ .
අවේක්ෂන්තෞ වනේ සීතාං පශ්චිමාං ජග්මතුර්දිශම් .. 1 ..
තෞ දිශං දක්ෂිණාං ගත්වා ශරචාපාසිධාරිණෞ .
අවිප්රහතමෛක්ෂ්වාකෞ පන්ථානං ප්රතිපේදතුඃ .. 2 ..
ගුල්මෛර්වෘක්ෂෛශ්ච බහුභිර්ලතාභිශ්ච ප්රවේෂ්ටිතම් .
ආවෘතං සර්වතෝ දුර්ගං ගහනං ඝෝරදර්ශනම් .. 3 ..
ව්යතික්රම්ය තු වේගේන ව්යාලසිංහනිෂේවිතම් .
සුභීමං තන්මහාරණ්යං ව්යතියාතෞ මහාබලෞ .. 4 ..
තතඃ පරං ජනස්ථානාතත්රික්රෝශං ගම්ය රාඝවෞ .
ක්රෞඤ්චාරණ්යං විවිශතුර්ගහනං තෞ මහෞජසෞ .. 5 ..
නානාමේඝඝනප්රඛ්යං ප්රහෘෂ්ටමිව සර්වතඃ .
නානාපක්ෂිගණෛර්යුක්තං නානාව්යාලමෘගෛර්යුතම් .. 6 ..
දිදෘක්ෂමාණෞ වෛදේහීං තද්වනං තෞ විචික්යතුඃ .
තත්ර තත්රාවතිෂ්ඨන්තෞ සීතාහරණකර්ශිතෞ .. 7 ..
තතඃ පූර්වේණ තෞ ගත්වා ත්රික්රෝශං භ්රාතරෞ තදා .
ක්රෞඤ්චාරණ්යමතික්රම්ය මතඞ්ගාශ්රමමන්තරා .. 8 ..
දෘෂ්ට්වා තු තද්වනං ඝෝරං බහුභීමමෘගද්විජම් .
නනාසත්ත්වසමාකීර්ණං සර්වං ගහනපාදපම් .. 9 ..
දදෘශාතේ තු තෞ තත්ර දරීං දශරථාත්මජෞ .
පාතාලසමගම්භීරාං තමසා නිත්යසංවෘතාම් .. 10 ..
ආසාද්ය තෞ නරව්යාඝ්රෞ දර්යාස්තස්යාවිදූරතඃ .
දදෘශාතේ මහාරූපාං රාක්ෂසීං විකෘතානනාම් .. 11 ..
භයදාමල්පසත්ත්වානාං බීභත්සාං රෞද්රදර්ශනාම් .
ලම්බෝදරීං තීක්ෂ්ණදංෂ්ට්රාං කරාලීං පරුෂත්වචම් .. 12 ..
භක්ෂයන්තීං මෘගාන්භීමාන්විකටාං මුක්තමූර්ධජාම් .
ප්රෛක්ෂේතාං තෞ තතස්තත්ර භ්රාතරෞ රාමලක්ෂ්මණෞ .. 13 ..
සා සමාසාද්ය තෞ වීරෞ ව්රජන්තං භ්රාතුරග්රතඃ .
ඒහි රංස්යාවහේත්යුක්ත්වා සමාලම්බත ලක්ෂ්මණම් .. 14 ..
උවාච චෛනං වචනං සෞමිත්රිමුපගූහ්ය සා .
අහං ත්වයෝමුඛී නාම ලබ්ධා තේ ත්වමසි ප්රියඃ .. 15 ..
නාථ පර්වතකූටේෂු නදීනාං පුලිනේෂු ච .
ආයුශ්ශේෂමිමං වීර ත්වං මයා සහ රංස්යසේ .. 16 ..
ඒවමුක්තස්තු කුපිතඃ ඛඩ්ගමුද්ධෘත්ය ලක්ෂ්මණඃ .
කර්ණනාසාස්තනං තස්යා නිචකර්තාරිසූදනඃ .. 17 ..
කර්ණනාසේ නිකෘත්තේ තු විස්වරං සා විනද්ය ච .
යථාගතං ප්රදුද්රාව රාක්ෂසී භීමදර්ශනා .. 18 ..
තස්යාං ගතායාං ගහනං ව්රජන්තෞ වනමෝජසා .
ආසේදතුරමිත්රඝ්නෞ භ්රාතරෞ රාමලක්ෂ්මණෞ .. 19 ..
ලක්ෂ්මණස්තු මහාතේජාස්සත්ත්වවාන් ශීලවාන් ශුචිඃ .
අබ්රවීත්ප්රාඤ්ජලිර්වාක්යං භ්රාතරං දීප්තතේජසම් .. 20 ..
ස්පන්දතේ ච දෘඪං බාහුරුද්විග්නමිව මේ මනඃ .
ප්රායශශ්චාප්යනිෂ්ටානි නිමිත්තාන්යුපලක්ෂයේ .. 21 ..
තස්මාත්සජ්ජීභවාර්ය ත්වං කුරුෂ්ව වචනං හිතම් .
මමෛව හි නිමිත්තානි සද්යශ්ශංසන්ති සම්භ්රමම් .. 22 ..
ඒෂ වඤ්චුලකෝ නාම පක්ෂී පරමදාරුණඃ .
ආවයෝර්විජයං යුද්ධේ ශංසන්නිව විනර්දති .. 23 ..
තයෝරන්වේෂතෝරේවං සර්වං තද්වනමෝජසා .
සඤ්ජජ්ඤේ විපුලඃ ශබ්දෝ ප්රභඤ්ජන්නිව තද්වනම් .. 24 ..
සංවේෂ්ටිතමිවාත්යර්ථං ගගනං මාතරිශ්වනා .
වනස්ය තස්ය ශබ්දෝ(අ)භූද්දිවමාපූරයන්නිව .. 25 ..
තං ශබ්දං කාඞ්ක්ෂමාණස්තු රාමඃ කක්ෂේ සහානුජඃ .
දදර්ශ සුමහාකායං රාක්ෂසං විපුලෝදරම් .. 26 ..
ආසේදතුස්තතස්තත්ර තාවුභෞ ප්රමුඛේ ස්ථිතම් .
විවෘද්ධමශිරෝග්රීවං කබන්ධමුදරේ මුඛම් .. 27 ..
රෝමභිර්නිචිතෛස්තීක්ෂ්ණෛර්මහාගිරිමිවෝඡ්රිතම් .
නීලමේඝනිභං රෞද්රං මේඝස්තනිතනිස්වනම් .. 28 ..
අග්නිජ්වාලානිකාශේන ලලාටස්ථේන දීප්යතා .
මහාපක්ෂ්මේණ පිඞ්ගේන විපුලේනායතේන ච .. 29 ..
ඒකේනෝරසි ඝෝරේණ නයනේනාශුදර්ශිනා .
මහාදංෂ්ට්රෝපපන්නං තල්ලේලිහානං මහාමුඛම් .. 30 ..
භක්ෂයන්තං මහාඝෝරානෘක්ෂසිංහමෘගද්විපාන් .
ඝෝරෞ භුජෞ විකුර්වාණමුභෞ යෝජනමායතෞ .. 31 ..
කරාභ්යාං විවිධාන්ගෘහ්යඍක්ෂාන්පක්ෂිගණාන්මෘගාන් .
ආකර්ෂන්තං විකර්ෂන්තමනේකාන්මෘගයූථපාන් .. 32 ..
ස්ථිතමාවෘත්ය පන්ථානං තයෝර්භ්රාත්රෝඃ ප්රපන්නයෝඃ .
අථ තෞ සමභික්රම්ය ක්රෝශමාත්රේ දදර්ශතුඃ .. 33 ..
මහාන්තං දාරුණං භීමං කබන්ධං භුජසංවෘම් .
කබන්ධමිව සංස්ථානාදතිඝෝරප්රදර්ශනම් .. 34 ..
ස මහාබාහුරත්යර්ථං ප්රසාර්ය විපුලෞ භුජෞ .
ජග්රාහ සහිතාවේව රාඝවෞ පීඩයන්බලාත් .. 35 ..
ඛඩ්ගිනෞ දෘඪධන්වානෞ තිග්මතේජෝවපුර්ධරෞ .
භ්රාතරෞ විවශං ප්රාප්තෞ කෘෂ්යමාණෞ මහාබලෞ .. 36 ..
තත්ර ධෛර්යේණ ශූරස්තු රාඝවෝ නෛව විව්යථේ .
බාල්යාදනාශ්රයත්වාච්ච ලක්ෂ්මණස්ත්වතිවිව්යථේ .. 37 ..
උවාච ස විෂණ්ණස්සන්රාඝවං රාඝවානුජඃ .
පශ්ය මාං වීර විවශං රාක්ෂසස්ය වශං ගතම් .. 38 ..
මයෛකේන විනිර්යුක්තඃ පරිමුඤ්චස්ව රාඝව .
මාං හි භූතබලිං දත්වා පලායස්ව යථාසුඛම් .. 39 ..
අධිගන්තාසි වෛදේහීමචිරේණේති මේ මතිඃ .
ප්රතිලභ්ය ච කාකුත්ස්ථ පිතෘපෛතාමහීං මහීම් .. 40 ..
තත්ර මාං රාම රාජ්යස්ථස්ස්මර්තුමර්හසි සර්වදා .
ලක්ෂ්මණේනෛවමුක්තස්තු රාමස්සෞමිත්රිමබ්රවීත් .. 41 ..
මා ස්ම ත්රාසං කෘථා වීර න හි ත්වාදෘග්විෂීදති .
ඒතස්මින්නන්තරේ ක්රූරෝ භ්රාතරෞ රාමලක්ෂ්මණෞ .. 42 ..
පප්රච්ඡ ඝනනිර්ඝෝෂඃ කබන්ධෝ දානවෝත්තමඃ .
කෞ යුවාං වෘෂභස්කන්ධෞ මහාඛඩ්ගධනුර්ධරෞ .. 43 ..
ඝෝරං දේශමිමං ප්රාප්තෞ මම භක්ෂාවුපස්ථිතෞ .
වදතං කාර්යමිහ වාං කිමර්ථං චාගතෞ යුවාම් .. 44 ..
ඉමං දේශමනුප්රාප්තෞ ක්ෂුධාර්තස්යේහ තිෂ්ඨතඃ .
සබාණචාපඛඩ්ගෞ ච තීක්ෂ්ණශෘඞ්ගාවිවර්ෂභෞ .. 45 ..
මමාස්යමනුසම්ප්රාප්තෞ දුර්ලභං ජීවිතං පුනඃ .
තස්ය තද්වචනං ශ්රුත්වා කබන්ධස්ය දුරාත්මනඃ .. 46 ..
උවාච ලක්ෂ්මණං රාමෝ මුඛේන පරිශුෂ්යතා .
කෘච්ඡ්රාත් කෘච්ඡ්රතරං ප්රාප්ය දාරුණං සත්යවික්රමඃ .. 47 ..
ව්යසනං ජීවිතාන්තාය ප්රාප්තමප්රාප්ය තාං ප්රියාම් .
කාලස්ය සුමහද්වීර්යං සර්වභූතේෂු ලක්ෂ්මණ .. 48 ..
ත්වාං ච මාං ච නරව්යාඝ්ර ව්යසනෛඃ පශ්ය මෝහිතෞ .
නාතිභාරෝස්ති කාලස්ය සර්වභූතේෂු ලක්ෂ්මණ .. 49 ..
ශූරාශ්ච බලවන්තශ්ච කෘතාස්ත්රාශ්ච රණාජිරේ .
කාලාභිපන්නාස්සීදන්ති යථා වාලුකසේතවඃ .. 50 ..
ඉති බ්රුවාණෝ දෘඪසත්යවික්රමෝ මහායශා දාශරථිඃ ප්රතාපවාන් .
අවේක්ෂ්ය සෞමිත්රිමුදග්රපෞරුෂං ස්ථිරාං තදා ස්වාං මතිමාත්මනා(අ)කරෝත් .. 51 ..
ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ අරණ්යකාණ්ඩේ ඒකෝනසප්තතිතමස්සර්ගඃ ..
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |
atha ekonasaptatitamassargaḥ |
kṛtvaivamudakaṃ tasmai prasthitau rāmalakṣmaṇau |
avekṣantau vane sītāṃ paścimāṃ jagmaturdiśam || 1 ||
tau diśaṃ dakṣiṇāṃ gatvā śaracāpāsidhāriṇau |
aviprahatamaikṣvākau panthānaṃ pratipedatuḥ || 2 ||
gulmairvṛkṣaiśca bahubhirlatābhiśca praveṣṭitam |
āvṛtaṃ sarvato durgaṃ gahanaṃ ghoradarśanam || 3 ||
vyatikramya tu vegena vyālasiṃhaniṣevitam |
subhīmaṃ tanmahāraṇyaṃ vyatiyātau mahābalau || 4 ||
tataḥ paraṃ janasthānātatrikrośaṃ gamya rāghavau |
krauñcāraṇyaṃ viviśaturgahanaṃ tau mahaujasau || 5 ||
nānāmeghaghanaprakhyaṃ prahṛṣṭamiva sarvataḥ |
nānāpakṣigaṇairyuktaṃ nānāvyālamṛgairyutam || 6 ||
didṛkṣamāṇau vaidehīṃ tadvanaṃ tau vicikyatuḥ |
tatra tatrāvatiṣṭhantau sītāharaṇakarśitau || 7 ||
tataḥ pūrveṇa tau gatvā trikrośaṃ bhrātarau tadā |
krauñcāraṇyamatikramya mataṅgāśramamantarā || 8 ||
dṛṣṭvā tu tadvanaṃ ghoraṃ bahubhīmamṛgadvijam |
nanāsattvasamākīrṇaṃ sarvaṃ gahanapādapam || 9 ||
dadṛśāte tu tau tatra darīṃ daśarathātmajau |
pātālasamagambhīrāṃ tamasā nityasaṃvṛtām || 10 ||
āsādya tau naravyāghrau daryāstasyāvidūrataḥ |
dadṛśāte mahārūpāṃ rākṣasīṃ vikṛtānanām || 11 ||
bhayadāmalpasattvānāṃ bībhatsāṃ raudradarśanām |
lambodarīṃ tīkṣṇadaṃṣṭrāṃ karālīṃ paruṣatvacam || 12 ||
bhakṣayantīṃ mṛgānbhīmānvikaṭāṃ muktamūrdhajām |
praikṣetāṃ tau tatastatra bhrātarau rāmalakṣmaṇau || 13 ||
sā samāsādya tau vīrau vrajantaṃ bhrāturagrataḥ |
ehi raṃsyāvahetyuktvā samālambata lakṣmaṇam || 14 ||
uvāca cainaṃ vacanaṃ saumitrimupagūhya sā |
ahaṃ tvayomukhī nāma labdhā te tvamasi priyaḥ || 15 ||
nātha parvatakūṭeṣu nadīnāṃ pulineṣu ca |
āyuśśeṣamimaṃ vīra tvaṃ mayā saha raṃsyase || 16 ||
evamuktastu kupitaḥ khaḍgamuddhṛtya lakṣmaṇaḥ |
karṇanāsāstanaṃ tasyā nicakartārisūdanaḥ || 17 ||
karṇanāse nikṛtte tu visvaraṃ sā vinadya ca |
yathāgataṃ pradudrāva rākṣasī bhīmadarśanā || 18 ||
tasyāṃ gatāyāṃ gahanaṃ vrajantau vanamojasā |
āsedaturamitraghnau bhrātarau rāmalakṣmaṇau || 19 ||
lakṣmaṇastu mahātejāssattvavān śīlavān śuciḥ |
abravītprāñjalirvākyaṃ bhrātaraṃ dīptatejasam || 20 ||
spandate ca dṛḍhaṃ bāhurudvignamiva me manaḥ |
prāyaśaścāpyaniṣṭāni nimittānyupalakṣaye || 21 ||
tasmātsajjībhavārya tvaṃ kuruṣva vacanaṃ hitam |
mamaiva hi nimittāni sadyaśśaṃsanti sambhramam || 22 ||
eṣa vañculako nāma pakṣī paramadāruṇaḥ |
āvayorvijayaṃ yuddhe śaṃsanniva vinardati || 23 ||
tayoranveṣatorevaṃ sarvaṃ tadvanamojasā |
sañjajñe vipulaḥ śabdo prabhañjanniva tadvanam || 24 ||
saṃveṣṭitamivātyarthaṃ gaganaṃ mātariśvanā |
vanasya tasya śabdo'bhūddivamāpūrayanniva || 25 ||
taṃ śabdaṃ kāṅkṣamāṇastu rāmaḥ kakṣe sahānujaḥ |
dadarśa sumahākāyaṃ rākṣasaṃ vipulodaram || 26 ||
āsedatustatastatra tāvubhau pramukhe sthitam |
vivṛddhamaśirogrīvaṃ kabandhamudare mukham || 27 ||
romabhirnicitaistīkṣṇairmahāgirimivochritam |
nīlameghanibhaṃ raudraṃ meghastanitanisvanam || 28 ||
agnijvālānikāśena lalāṭasthena dīpyatā |
mahāpakṣmeṇa piṅgena vipulenāyatena ca || 29 ||
ekenorasi ghoreṇa nayanenāśudarśinā |
mahādaṃṣṭropapannaṃ tallelihānaṃ mahāmukham || 30 ||
bhakṣayantaṃ mahāghorānṛkṣasiṃhamṛgadvipān |
ghorau bhujau vikurvāṇamubhau yojanamāyatau || 31 ||
karābhyāṃ vividhāngṛhyaṛkṣānpakṣigaṇānmṛgān |
ākarṣantaṃ vikarṣantamanekānmṛgayūthapān || 32 ||
sthitamāvṛtya panthānaṃ tayorbhrātroḥ prapannayoḥ |
atha tau samabhikramya krośamātre dadarśatuḥ || 33 ||
mahāntaṃ dāruṇaṃ bhīmaṃ kabandhaṃ bhujasaṃvṛm |
kabandhamiva saṃsthānādatighorapradarśanam || 34 ||
sa mahābāhuratyarthaṃ prasārya vipulau bhujau |
jagrāha sahitāveva rāghavau pīḍayanbalāt || 35 ||
khaḍginau dṛḍhadhanvānau tigmatejovapurdharau |
bhrātarau vivaśaṃ prāptau kṛṣyamāṇau mahābalau || 36 ||
tatra dhairyeṇa śūrastu rāghavo naiva vivyathe |
bālyādanāśrayatvācca lakṣmaṇastvativivyathe || 37 ||
uvāca sa viṣaṇṇassanrāghavaṃ rāghavānujaḥ |
paśya māṃ vīra vivaśaṃ rākṣasasya vaśaṃ gatam || 38 ||
mayaikena viniryuktaḥ parimuñcasva rāghava |
māṃ hi bhūtabaliṃ datvā palāyasva yathāsukham || 39 ||
adhigantāsi vaidehīmacireṇeti me matiḥ |
pratilabhya ca kākutstha pitṛpaitāmahīṃ mahīm || 40 ||
tatra māṃ rāma rājyasthassmartumarhasi sarvadā |
lakṣmaṇenaivamuktastu rāmassaumitrimabravīt || 41 ||
mā sma trāsaṃ kṛthā vīra na hi tvādṛgviṣīdati |
etasminnantare krūro bhrātarau rāmalakṣmaṇau || 42 ||
papraccha ghananirghoṣaḥ kabandho dānavottamaḥ |
kau yuvāṃ vṛṣabhaskandhau mahākhaḍgadhanurdharau || 43 ||
ghoraṃ deśamimaṃ prāptau mama bhakṣāvupasthitau |
vadataṃ kāryamiha vāṃ kimarthaṃ cāgatau yuvām || 44 ||
imaṃ deśamanuprāptau kṣudhārtasyeha tiṣṭhataḥ |
sabāṇacāpakhaḍgau ca tīkṣṇaśṛṅgāvivarṣabhau || 45 ||
mamāsyamanusamprāptau durlabhaṃ jīvitaṃ punaḥ |
tasya tadvacanaṃ śrutvā kabandhasya durātmanaḥ || 46 ||
uvāca lakṣmaṇaṃ rāmo mukhena pariśuṣyatā |
kṛcchrāt kṛcchrataraṃ prāpya dāruṇaṃ satyavikramaḥ || 47 ||
vyasanaṃ jīvitāntāya prāptamaprāpya tāṃ priyām |
kālasya sumahadvīryaṃ sarvabhūteṣu lakṣmaṇa || 48 ||
tvāṃ ca māṃ ca naravyāghra vyasanaiḥ paśya mohitau |
nātibhārosti kālasya sarvabhūteṣu lakṣmaṇa || 49 ||
śūrāśca balavantaśca kṛtāstrāśca raṇājire |
kālābhipannāssīdanti yathā vālukasetavaḥ || 50 ||
iti bruvāṇo dṛḍhasatyavikramo mahāyaśā dāśarathiḥ pratāpavān |
avekṣya saumitrimudagrapauruṣaṃ sthirāṃ tadā svāṃ matimātmanā'karot || 51 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe ekonasaptatitamassargaḥ ||