3.12 Aranyakanda - Dvadasha Sargah

ॐ

3.12 අරණ්යකාණ්ඩ - ද්වාදශ සර්ගඃ

Valmiki Sinhala

ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ අරණ්යකාණ්ඩම් .

අථ ද්වාදශස්සර්ගඃ .

සප්රවිශ්යා(අ)ශ්රමපදං ලක්ෂ්මණෝ රාඝවානුජඃ .

අගස්ත්යශිෂ්යමාසාද්ය වාක්යමේතදුවාච හ .. 1 ..

රාජා දශරථෝ නාම ජ්යේෂ්ඨස්තස්ය සුතෝ බලී .

රාමඃ ප්රාප්තෝ මුනිං ද්රෂ්ටුං භාර්යයා සහ සීතයා .. 2 ..

ලක්ෂ්මණෝ නාම තස්යාහං භ්රාතා ත්වවරජෝ හිතඃ .

අනුකූලශ්ච භක්තශ්ච යදි තේ ශ්රෝත්රමාගතඃ .. 3 ..

තේ වයං වනමත්යුග්රං ප්රවිෂ්ටාඃ පිතෘශාසනාත් .

ද්රෂ්ටුමිච්ඡාමහේ සර්වේ භගවන්තං නිවේද්යතාම් .. 4 ..

තස්ය තද් වචනං ශ්රුත්වා ලක්ෂ්මණස්ය තපෝධනඃ .

තථේත්යුක්ත්වා(අ)ග්නිශරණං ප්රවිවේශ නිවේදිතුම් .. 5 ..

ස ප්රවිශ්ය මුනිශ්රේෂ්ඨං තපසා දුෂ්ප්රධර්ෂණම් .

කෘතාඤ්ජලිරුවාචේදං රාමාගමනමඤ්ජසා .. 6 ..

යථෝක්තං ලක්ෂ්මණේනෛව ශිෂ්යෝ(අ)ගස්ත්යස්ය සම්මතඃ .

පුත්රෞ දශරථස්යේමෞ රාමෝ ලක්ෂ්මණ ඒව ච .. 7 ..

ප්රවිෂ්ටාවාශ්රමපදං සීතයා සහ භාර්යයා .

ද්රෂ්ටුං භවන්තමායාතෞ ශුශ්රූෂාර්ථමරින්දමෞ .. 8 ..

යදත්රානන්තරං තත්ත්වමාජ්ඤාපයිතුමර්හසි .

තතශ්ශිෂ්යාදුපශ්රුත්ය ප්රාප්තං රාමං සලක්ෂ්මණම් .. 9 ..

වෛදේහීං ච මහාභාගාමිදං වචනමබ්රවීත් .

දිෂ්ට්යා රාමශ්චිරස්යාද්ය ද්රෂ්ටුං මාං සමුපාගතඃ .. 10 ..

මනසා කාඞ්ක්ෂිතං හ්යස්ය මයාප්යාගමනං ප්රති .

ගම්යතාං සත්කෘතෝ රාමස්සභාර්යස්සහලක්ෂ්මණඃ .. 11 ..

ප්රවේශ්යතාං සමීපං මේ කිං චාසෞ න ප්රවේශිතඃ .

ඒවමුක්තස්තු මුනිනා ධර්මජ්ඤේන මහාත්මනා .. 12 ..

අභිවාද්යාබ්රවීච්ඡිෂ්යස්තථේති නියතාඤ්ජලිඃ .

තතෝ නිෂ්ක්රම්ය සම්භ්රාන්තශ්ශිෂ්යෝ ලක්ෂ්මණමබ්රවීත් .. 13 ..

ක්වාසෞ රාමෝ මුනිං ද්රෂ්ටුමේතු ප්රවිශතු ස්වයම් .

තතෝ ගත්වා(අ)(අ)ශ්රමපදං ශිෂ්යේණ සහ ලක්ෂ්මණඃ .. 14 ..

දර්ශයාමාස කාකුත්ස්ථං සීතාං ච ජනකාත්මජාම් .

තං ශිෂ්යඃ ප්රශ්රිතෝ වාක්යමගස්ත්යවචනං බ්රුවන් .. 15 ..

ප්රාවේශයද්යථාන්යායං සත්කාරාර්හං සුසත්කෘතම් .

ප්රවිවේශ තතෝ රාමස්සීතයා සහලක්ෂ්මණඃ .. 16 ..

ප්රශාන්තහරිණාකීර්ණමාශ්රමං හ්යවලෝකයන් .

ස තත්ර බ්රහ්මණඃ ස්ථානමග්නේඃ ස්ථානං තථෛව ච .. 17 ..

විෂ්ණෝඃ ස්ථානං මහේන්ද්රස්ය ස්ථානං චෛව විවස්වතඃ .

සෝමස්ථානං භගස්ථානං ස්ථානං කෞබේරමේව ච .. 18 ..

දාතුර්විධාතුඃ ස්ථානේච වායෝඃ ස්ථානං තථෛව ච .

නාගරාජස්ය ච ස්ථානමනන්තස්ය මහාත්මනඃ .. 19 ..

ස්ථානං තථෛව ගායත්ර්යා වසූනාං ස්ථානමේව ච .

ස්ථානං ච පාශහස්තස්ය වරුණස්ය මහාත්මනඃ .. 20 ..

කාර්තිකේයස්ය ච ස්ථානං ධර්මස්ථානං ච පශ්යති .

ස තත්ර බ්රහ්මණඃ ස්ථානමග්නේඃ ස්ථානං තථෛව ච .. 21 ..

විෂ්ණෝඃ ස්ථානං මහේන්ද්රස්ය ස්ථානං චෛව විවස්වතඃ .

සෝමස්ථානං භගස්ථානං ස්ථානං කෞබේරමේව ච .. 22 ..

ධාතුර්විධාතුඃ ස්ථානං ච වායෝඃ ස්ථානං තථෛව ච .

නාගරාජස්ය ච ස්ථානමනන්තස්ය මහාත්මනඃ .. 23 ..

ස්ථානං තථෛව ගායත්ර්යා වසූනාං ස්ථානමේව ච .

ස්ථානං ච පාශහස්තස්ය වරුණස්ය මහාත්මනඃ .. 24 ..

කාර්තිකේයස්ය ච ස්ථානං ධර්මස්ථානං ච පශ්යති .

ස තත්ර බ්රහ්මණඃ ස්ථානමග්නේඃ ස්ථානං තථෛව ච .. 25 ..

විෂ්ණෝඃ ස්ථානං මහේන්ද්රස්ය ස්ථානං චෛව විවස්වතඃ .

සෝමස්ථානං භගස්ථානං ස්ථානං කෞබේරමේව ච .. 26 ..

දාතුර්විධාතුඃ ස්ථානේච වායෝඃ ස්ථානං තථෛව ච .

නාගරාජස්ය ච ස්ථානමනන්තස්ය මහාත්මනඃ .. 27 ..

ස්ථානං තථෛව ගායත්ර්යා වසූනාං ස්ථානමේව ච .

ස්ථානං ච පාශහස්තස්ය වරුණස්ය මහාත්මනඃ .. 28 ..

කාර්තිකේයස්ය ච ස්ථානං ධර්මස්ථානං ච පශ්යති .

තතශ්ශිෂ්යෛඃ පරිවෘතෝ මුනිරප්යභිනිෂ්පතත් .. 29 ..

තං දදර්ශාග්රතෝ රාමෝ මුනීනාං දීප්තතේජසාම් .

අබ්රවීද්වචනං වීරෝ ලක්ෂ්මණං ලක්ෂ්මිවර්ධනම් .. 30 ..

ඒෂ ලක්ෂ්මණ නිෂ්ක්රාමත්යගස්ත්යෝ භගවානෘෂිඃ .

ඖදාර්යේණාවගච්ඡාමි නිධානං තපසාමිමම් .. 31 ..

ඒවමුක්ත්වා මහාබාහුරගස්ත්යං සූර්යවර්චසම් .

ජග්රාහ පරමප්රීතස්තස්ය පාදෞ පරන්තපඃ .. 32 ..

අභිවාද්ය තු ධර්මාත්මා තස්ථෞ රාමඃ කෘතාඤ්ජලිඃ .

සීතයා සහ වෛදේහ්යා තදා රාමඃ සලක්ෂ්මණඃ .. 33 ..

ප්රතිජග්රාහ කාකුත්ස්ථමර්චයිත්වාසනෝදකෛඃ .

කුශලප්රශ්නමුක්ත්වා ච ආස්යතාමිති චාබ්රවීත් .. 34 ..

අග්නිං හුත්වා ප්රදායාර්ඝ්යමතිථීන් ප්රතිපූජ්ය ච .

වානප්රස්ථ්යේන ධර්මේණ ස තේෂාං භෝජනං දදෞ .. 35 ..

ප්රථමං චෝපවිශ්යාථ ධර්මජ්ඤෝ මුනිපුඞ්ගවඃ .

උවාච රාමමාසීනං ප්රාඤ්ජලිං ධර්මකෝවිදම් .. 36 ..

අග්නිං හුත්වා ප්රදායාර්ඝ්යමතිථිං ප්රතිපූජයේත් .

අන්යථා ඛලු කාකුත්ස්ථ තපස්වී සමුදාචරන් .. 37 ..

දුඃසාක්ෂීව පරේ ලෝකේ ස්වානි මාංසානි භක්ෂයේත් .

රාජා සර්වස්ය ලෝකස්ය ධර්මචාරී මහාරථඃ .. 38 ..

පූජනීයශ්ච මාන්යශ්ච භවාන් ප්රාප්තඃ ප්රියාතිථිඃ .

ඒවමුක්ත්වා ඵලෛර්මූලෛඃ පුෂ්පෛරන්යෛශ්ච රාඝවම් .. 39 ..

පූජයිත්වා යථාකාමං පුනරේව තතෝ(අ)බ්රවීත් .

ඉදං දිව්යං මහච්චාපං හේමරත්නවිභූෂිතම් .. 40 ..

වෛෂ්ණවං පුරුෂව්යාඝ්ර නිර්මිතං විශ්වකර්මණා .

අමෝඝස්සූර්යසඞ්කාශෝ බ්රහ්මදත්තශ්ශරෝත්තමඃ .. 41 ..

දත්තෞ මම මහේන්ද්රේණ තූණී චාක්ෂයසායකෞ .

සම්පූර්ණෞ නිශිතෛර්බාණෛර්ජ්වලද්භිරිව පාවකෛඃ .. 42 ..

මහාරජතකෝශෝ(අ)යමසිර්හේමවිභූෂිතඃ .

අනේන ධනුෂා රාම හත්වා සඞ්ඛ්යේ මහාසුරාන් .. 43 ..

ආජහාර ශ්රියං දීප්තාං පුරා විෂ්ණුර්දිවෞකසාම් .

තද්ධනුස්තෞ ච තූණීරෞ ශරං ඛඞ්ගං ච මානද .. 44 ..

ජයාය ප්රතිගෘහ්ණීෂ්ව වජ්රං වජ්රධරෝ යථා .

ඒවමුක්ත්වා මහාතේජාඃ සමස්තං තද්වරායුධම් .

දත්වා රාමාය භගවානගස්ත්යඃ පුනරබ්රවීත් .. 45 ..

ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ අරණ්යකාණ්ඩේ ද්වාදශස්සර්ගඃ ..

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |

atha dvādaśassargaḥ |

sapraviśyā'śramapadaṃ lakṣmaṇo rāghavānujaḥ |

agastyaśiṣyamāsādya vākyametaduvāca ha || 1 ||

rājā daśaratho nāma jyeṣṭhastasya suto balī |

rāmaḥ prāpto muniṃ draṣṭuṃ bhāryayā saha sītayā || 2 ||

lakṣmaṇo nāma tasyāhaṃ bhrātā tvavarajo hitaḥ |

anukūlaśca bhaktaśca yadi te śrotramāgataḥ || 3 ||

te vayaṃ vanamatyugraṃ praviṣṭāḥ pitṛśāsanāt |

draṣṭumicchāmahe sarve bhagavantaṃ nivedyatām || 4 ||

tasya tad vacanaṃ śrutvā lakṣmaṇasya tapodhanaḥ |

tathetyuktvā'gniśaraṇaṃ praviveśa niveditum || 5 ||

sa praviśya muniśreṣṭhaṃ tapasā duṣpradharṣaṇam |

kṛtāñjaliruvācedaṃ rāmāgamanamañjasā || 6 ||

yathoktaṃ lakṣmaṇenaiva śiṣyo'gastyasya sammataḥ |

putrau daśarathasyemau rāmo lakṣmaṇa eva ca || 7 ||

praviṣṭāvāśramapadaṃ sītayā saha bhāryayā |

draṣṭuṃ bhavantamāyātau śuśrūṣārthamarindamau || 8 ||

yadatrānantaraṃ tattvamājñāpayitumarhasi |

tataśśiṣyādupaśrutya prāptaṃ rāmaṃ salakṣmaṇam || 9 ||

vaidehīṃ ca mahābhāgāmidaṃ vacanamabravīt |

diṣṭyā rāmaścirasyādya draṣṭuṃ māṃ samupāgataḥ || 10 ||

manasā kāṅkṣitaṃ hyasya mayāpyāgamanaṃ prati |

gamyatāṃ satkṛto rāmassabhāryassahalakṣmaṇaḥ || 11 ||

praveśyatāṃ samīpaṃ me kiṃ cāsau na praveśitaḥ |

evamuktastu muninā dharmajñena mahātmanā || 12 ||

abhivādyābravīcchiṣyastatheti niyatāñjaliḥ |

tato niṣkramya sambhrāntaśśiṣyo lakṣmaṇamabravīt || 13 ||

kvāsau rāmo muniṃ draṣṭumetu praviśatu svayam |

tato gatvā''śramapadaṃ śiṣyeṇa saha lakṣmaṇaḥ || 14 ||

darśayāmāsa kākutsthaṃ sītāṃ ca janakātmajām |

taṃ śiṣyaḥ praśrito vākyamagastyavacanaṃ bruvan || 15 ||

prāveśayadyathānyāyaṃ satkārārhaṃ susatkṛtam |

praviveśa tato rāmassītayā sahalakṣmaṇaḥ || 16 ||

praśāntahariṇākīrṇamāśramaṃ hyavalokayan |

sa tatra brahmaṇaḥ sthānamagneḥ sthānaṃ tathaiva ca || 17 ||

viṣṇoḥ sthānaṃ mahendrasya sthānaṃ caiva vivasvataḥ |

somasthānaṃ bhagasthānaṃ sthānaṃ kauberameva ca || 18 ||

dāturvidhātuḥ sthāneca vāyoḥ sthānaṃ tathaiva ca |

nāgarājasya ca sthānamanantasya mahātmanaḥ || 19 ||

sthānaṃ tathaiva gāyatryā vasūnāṃ sthānameva ca |

sthānaṃ ca pāśahastasya varuṇasya mahātmanaḥ || 20 ||

kārtikeyasya ca sthānaṃ dharmasthānaṃ ca paśyati |

sa tatra brahmaṇaḥ sthānamagneḥ sthānaṃ tathaiva ca || 21 ||

viṣṇoḥ sthānaṃ mahendrasya sthānaṃ caiva vivasvataḥ |

somasthānaṃ bhagasthānaṃ sthānaṃ kauberameva ca || 22 ||

dhāturvidhātuḥ sthānaṃ ca vāyoḥ sthānaṃ tathaiva ca |

nāgarājasya ca sthānamanantasya mahātmanaḥ || 23 ||

sthānaṃ tathaiva gāyatryā vasūnāṃ sthānameva ca |

sthānaṃ ca pāśahastasya varuṇasya mahātmanaḥ || 24 ||

kārtikeyasya ca sthānaṃ dharmasthānaṃ ca paśyati |

sa tatra brahmaṇaḥ sthānamagneḥ sthānaṃ tathaiva ca || 25 ||

viṣṇoḥ sthānaṃ mahendrasya sthānaṃ caiva vivasvataḥ |

somasthānaṃ bhagasthānaṃ sthānaṃ kauberameva ca || 26 ||

dāturvidhātuḥ sthāneca vāyoḥ sthānaṃ tathaiva ca |

nāgarājasya ca sthānamanantasya mahātmanaḥ || 27 ||

sthānaṃ tathaiva gāyatryā vasūnāṃ sthānameva ca |

sthānaṃ ca pāśahastasya varuṇasya mahātmanaḥ || 28 ||

kārtikeyasya ca sthānaṃ dharmasthānaṃ ca paśyati |

tataśśiṣyaiḥ parivṛto munirapyabhiniṣpatat || 29 ||

taṃ dadarśāgrato rāmo munīnāṃ dīptatejasām |

abravīdvacanaṃ vīro lakṣmaṇaṃ lakṣmivardhanam || 30 ||

eṣa lakṣmaṇa niṣkrāmatyagastyo bhagavānṛṣiḥ |

audāryeṇāvagacchāmi nidhānaṃ tapasāmimam || 31 ||

evamuktvā mahābāhuragastyaṃ sūryavarcasam |

jagrāha paramaprītastasya pādau parantapaḥ || 32 ||

abhivādya tu dharmātmā tasthau rāmaḥ kṛtāñjaliḥ |

sītayā saha vaidehyā tadā rāmaḥ salakṣmaṇaḥ || 33 ||

pratijagrāha kākutsthamarcayitvāsanodakaiḥ |

kuśalapraśnamuktvā ca āsyatāmiti cābravīt || 34 ||

agniṃ hutvā pradāyārghyamatithīn pratipūjya ca |

vānaprasthyena dharmeṇa sa teṣāṃ bhojanaṃ dadau || 35 ||

prathamaṃ copaviśyātha dharmajño munipuṅgavaḥ |

uvāca rāmamāsīnaṃ prāñjaliṃ dharmakovidam || 36 ||

agniṃ hutvā pradāyārghyamatithiṃ pratipūjayet |

anyathā khalu kākutstha tapasvī samudācaran || 37 ||

duḥsākṣīva pare loke svāni māṃsāni bhakṣayet |

rājā sarvasya lokasya dharmacārī mahārathaḥ || 38 ||

pūjanīyaśca mānyaśca bhavān prāptaḥ priyātithiḥ |

evamuktvā phalairmūlaiḥ puṣpairanyaiśca rāghavam || 39 ||

pūjayitvā yathākāmaṃ punareva tato'bravīt |

idaṃ divyaṃ mahaccāpaṃ hemaratnavibhūṣitam || 40 ||

vaiṣṇavaṃ puruṣavyāghra nirmitaṃ viśvakarmaṇā |

amoghassūryasaṅkāśo brahmadattaśśarottamaḥ || 41 ||

dattau mama mahendreṇa tūṇī cākṣayasāyakau |

sampūrṇau niśitairbāṇairjvaladbhiriva pāvakaiḥ || 42 ||

mahārajatakośo'yamasirhemavibhūṣitaḥ |

anena dhanuṣā rāma hatvā saṅkhye mahāsurān || 43 ||

ājahāra śriyaṃ dīptāṃ purā viṣṇurdivaukasām |

taddhanustau ca tūṇīrau śaraṃ khaṅgaṃ ca mānada || 44 ||

jayāya pratigṛhṇīṣva vajraṃ vajradharo yathā |

evamuktvā mahātejāḥ samastaṃ tadvarāyudham |

datvā rāmāya bhagavānagastyaḥ punarabravīt || 45 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe dvādaśassargaḥ ||