📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
2.92 අයෝධ්යාකාණ්ඩ - ද්විනවතිතම සර්ගඃ
2.92 Ayodhyakanda - Dvinavatitama Sargah
Valmiki Sinhala
ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ අයෝධ්යාකාණ්ඩම් .
අථ ද්විනවතිතමස්සර්ගඃ .
තතස්තාං රජනීමුෂ්ය භරතස්සපරිච්ඡදඃ .
කෘතාතිථ්යෝ භරද්වාජං කාමාදභිජගාම හ .. 1 ..
තං ඍෂිඃ පුරුෂව්යාඝ්රං ප්රාඤ්ජලිං ප්රේක්ෂ්ය චා(අ)ගතම් .
හුතාග්නිහෝත්රෝ භරතං භරද්වාජෝ(අ)භ්යභාෂත .. 2 ..
කච්චිදත්ර සුඛා රාත්රිස්තවාස්මද්විෂයේ ගතා .
සමග්රස්තේ ජනඃ කච්චිදාතිථ්යේ ශංස මේ(අ)නඝ .. 3 ..
තමුවාචාඤ්ජලිං කෘත්වා භරතෝ(අ)භිප්රණම්ය ච .
ආශ්රමාදභිනිෂ්ක්රාන්තමෘෂිමුත්තමතේජසම් .. 4 ..
සසුඛෝෂිතෝ(අ)ස්මි භගවන්සමග්රබලවාහනඃ .
තර්පිතස්සර්වකාමෛශ්ච සාමාත්යෝ බලවත්ත්වයා .. 5 ..
අපේතක්ලමසන්තාපා ස්සුභික්ෂාස්සුප්රතිශ්රයාඃ .
අපි ප්රේෂ්යානුපාදාය සර්වේ ස්ම සුසුඛෝෂිතාඃ .. 6 ..
ආමන්ත්රයේ(අ)හං භගවන් කාමං ත්වාමෘෂිසත්තමඃ .
සමීපං ප්රස්ථිතං භ්රාතුර්මෛත්රේණේක්ෂස්ව චක්ෂුෂා .. 7 ..
ආශ්රමං තස්ය ධර්මජ්ඤ ධාර්මිකස්ය මහාත්මනඃ .
ආචක්ෂ්ව කතමෝ මාර්ගඃ කියානිති ච ශංස මේ .. 8 ..
ඉති පෘෂ්ටස්තු භරතං භ්රාතෘදර්ශනලාලසම් .
ප්රත්යුවාච මහාතේජා භරද්වාජෝ මහාතපාඃ .. 9 ..
භරතාර්ධතෘතීයේෂු යෝජනේෂ්වජනේ වනේ .
චිත්රකූටෝ ගිරිස්තත්ර රම්යනිර්ඣරකානනඃ .. 10 ..
උත්තරං පාර්ශ්වමාසාද්ය තස්ය මන්දාකිනී නදී .
පුෂ්පිතද්රුමසඤ්ඡන්නා රම්යපුෂ්පිතකානනා .. 11 ..
අනන්තරං තත්සරිතශ්චිත්රකූටශ්ච පර්වතඃ .
තයෝඃ පර්ණකුටී තාත තත්ර තෞ වසතෝ ධ්රුවම් .. 12 ..
දක්ෂිණේනෛව මාර්ගේණ සව්යදක්ෂිණමේව වා .
ගජවාජිරථාකීර්ණාං වාහිනීං වාහිනීපතේ .. 13 ..
වාහයස්ව මහාභාග තතෝ ද්රක්ෂ්යසි රාඝවම් .
ප්රයාණමිති තච්ඡ්රුත්වා රජරාජස්ය යෝෂිතඃ .
හිත්වා යානානි යානාර්හාඃ බ්රාහ්මණං පර්යවාරයන් .. 14 ..
වේපමානා කෘශා දීනා සහ දේව්යා සුමිත්රයා .
කෞසල්යා තත්ර ජග්රාහ කරාභ්යාං චරණෞ මුනේඃ .. 15 ..
අසමෘද්ධේන කාමේන සර්වලෝකස්ය ගර්හිතා .
කෛකේයී තස්ය ජග්රාහ චරණෞ සව්යපත්රපා .. 16 ..
තං ප්රදක්ෂිණමාගම්ය භගවන්තං මහාමුනිම් .
අදූරාර්භරතස්යෛව තස්ථෞ දීනමනාස්තදා .. 17 ..
තතඃ පප්රච්ඡ භරතං භරද්වාජෝ දෘඪව්රතඃ .
විශේෂං ජ්ඤාතුමිච්ඡාමි මාත්රූණාං තව රාඝව .. 18 ..
ඒවමුක්තස්තු භරතෝ භරද්වාජේන ධීමතා .
උවාච ප්රාඤ්ජලිර්භූත්වා වාක්යං වචනකෝවිදඃ .. 19 ..
යාමිමාං භගවන් දීනාං ශෝකානශනකර්ශිතාම් .
පිතුර්හි මහිෂීං දේවීං දේවතාමිව පශ්යසි .. 20 ..
ඒෂා තං පුරෂව්යාඝ්රං සිංහවික්රාන්තගාමිනම් .
කෞසල්යා සුෂුවේ රාමං ධාතාරමදිතිර්යථා .. 21 ..
අස්යා වාමභුජං ශ්ලිෂ්ටා යෛෂා තිෂ්ඨති දුර්මනාඃ .
කර්ණිකාරස්ය ශාඛේව ශීර්ණපුෂ්පා වනාන්තරේ .. 22 ..
ඒතස්යාස්තු සුතෞ දේව්යාඃ කුමාරෞ දේවවර්ණිනෞ .
උභෞ ලක්ෂ්මණශත්රුඝ්නෞ වීරෞ සත්යපරාක්රමෞ .. 23 ..
යස්යාඃ කෘතේ නරව්යාඝ්රෞ ජීවනාශමිතෝ ගතෞ .
රාජපුත්රවිහීනශ්ච ස්වර්ගං දශරථෝ ගතඃ .. 24 ..
ක්රෝධනාමකෘතප්රජ්ඤාං දෘප්තාං සුභගමානිනීම් .
ඓශ්වර්යකාමාං කෛකේයීමනාර්යාමාර්යාරූපිණීම් .. 25 ..
මමෛතාං මාතරං විද්ධි නෘශංසාං පාපනිශ්චයාම් .
යතෝමූලං හි පශ්යාමි ව්යසනං මහදාත්මනඃ .. 26 ..
ඉත්යුක්ත්වා නරශාර්දූලෝ බාෂ්පගද්ගදයා ගිරා .
ස නිශ්ස්වාස තාම්රාක්ෂෝ නාගඃ කෘද්ධ ඉව ශ්වසන් .. 27 ..
භරද්වාජෝ මහර්ෂිස්තං බ්රුවන්තං භරතං තථා .
ප්රත්යුවාච මහාබුද්ධිරිදං වචනමර්ථවත් .. 28 ..
න දෝෂේණාවගන්තව්යා කෛකේයී භරත ත්වයා .
රාමප්රව්රාජනං හ්යේතත්සුඛෝදර්කං භවිෂ්යති .. 29 ..
දේවානාං දානවානාං ච ඍෂීණාං භාවිතාත්මනාම් .
හිතමේව භවිෂ්යද්ධි රාමප්රව්රාජනාදිහ .. 30 ..
අභිවාද්ය තු සංසිද්ධඃ කෘත්වා චෛනං ප්රදක්ෂිණම් .
ආමන්ත්ර්ය භරත ස්සෛන්යං යුජ්යතාමිත්යචෝදයත් .. 31 ..
තතෝ වාජිරථාන්යුක්තාන් දිව්යාන්හේමපරිෂ්කෘතාන් .
අධ්යාරෝහත්ප්රයාණාර්ථී බහූන්බහුවිධෝ ජනඃ .. 32 ..
ගජකන්යා ගජාශ්චෛව හේමකක්ෂ්යාඃ පතාකිනඃ .
ජීමූතා ඉව ඝර්මාන්තේ සඝෝෂාස්සම්ප්රතස්ථිරේ .. 33 ..
විවිධාන්යපි යානානි මහන්ති ච ලඝූනි ච .
ප්රයයු ස්සුමහාර්හාණි පාදෛ රේව පදාතයඃ .. 34 ..
අථ යානප්රවේකෛස්තු කෞසල්යාප්රමුඛාඃ ස්ත්රියඃ .
රාමදර්ශනකාඞ්ක්ෂිණ්යඃ ප්රයයුර්මුදිතාස්තදා .. 35 ..
චන්ද්රාර්කතරුණාභාසාං නිර්යුක්තාං ශිබිකාං ශුභාම් .
ආස්ථාය ප්රයයෞ ශ්රීමාන්භරත ස්සපරිච්ඡදඃ .. 36 ..
සා ප්රයාතා මහාසේනා ගජවාජිරථාකුලා .
දක්ෂිණාං දිශමාවෘත්ය මහාමේඝ ඉවෝත්ථිතඃ .. 37 ..
වනානි තු ව්යතික්රම්ය ජුෂ්ටානි මෘගපක්ෂිභිඃ .
ගඞ්ගායාඃ පරවේලායාං ගිරිෂ්වපි නදීෂු ච .. 38 ..
සා සම්ප්රහෘෂ්ටද්විපවාජියෝධා විත්රාසයන්තී මෘගපක්ෂිසඞ්ඝාන් .
මහද්වනං තත්ප්රතිගාහමානා රරාජ සේනා භරතස්ය තත්ර .. 39 ..
ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ අයෝධ්යාකාණ්ඩේ ද්විනවතිතමස්සර්ගඃ ..
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha dvinavatitamassargaḥ |
tatastāṃ rajanīmuṣya bharatassaparicchadaḥ |
kṛtātithyo bharadvājaṃ kāmādabhijagāma ha || 1 ||
taṃ ṛṣiḥ puruṣavyāghraṃ prāñjaliṃ prekṣya cā'gatam |
hutāgnihotro bharataṃ bharadvājo'bhyabhāṣata || 2 ||
kaccidatra sukhā rātristavāsmadviṣaye gatā |
samagraste janaḥ kaccidātithye śaṃsa me'nagha || 3 ||
tamuvācāñjaliṃ kṛtvā bharato'bhipraṇamya ca |
āśramādabhiniṣkrāntamṛṣimuttamatejasam || 4 ||
sasukhoṣito'smi bhagavansamagrabalavāhanaḥ |
tarpitassarvakāmaiśca sāmātyo balavattvayā || 5 ||
apetaklamasantāpā ssubhikṣāssupratiśrayāḥ |
api preṣyānupādāya sarve sma susukhoṣitāḥ || 6 ||
āmantraye'haṃ bhagavan kāmaṃ tvāmṛṣisattamaḥ |
samīpaṃ prasthitaṃ bhrāturmaitreṇekṣasva cakṣuṣā || 7 ||
āśramaṃ tasya dharmajña dhārmikasya mahātmanaḥ |
ācakṣva katamo mārgaḥ kiyāniti ca śaṃsa me || 8 ||
iti pṛṣṭastu bharataṃ bhrātṛdarśanalālasam |
pratyuvāca mahātejā bharadvājo mahātapāḥ || 9 ||
bharatārdhatṛtīyeṣu yojaneṣvajane vane |
citrakūṭo giristatra ramyanirjharakānanaḥ || 10 ||
uttaraṃ pārśvamāsādya tasya mandākinī nadī |
puṣpitadrumasañchannā ramyapuṣpitakānanā || 11 ||
anantaraṃ tatsaritaścitrakūṭaśca parvataḥ |
tayoḥ parṇakuṭī tāta tatra tau vasato dhruvam || 12 ||
dakṣiṇenaiva mārgeṇa savyadakṣiṇameva vā |
gajavājirathākīrṇāṃ vāhinīṃ vāhinīpate || 13 ||
vāhayasva mahābhāga tato drakṣyasi rāghavam |
prayāṇamiti tacchrutvā rajarājasya yoṣitaḥ |
hitvā yānāni yānārhāḥ brāhmaṇaṃ paryavārayan || 14 ||
vepamānā kṛśā dīnā saha devyā sumitrayā |
kausalyā tatra jagrāha karābhyāṃ caraṇau muneḥ || 15 ||
asamṛddhena kāmena sarvalokasya garhitā |
kaikeyī tasya jagrāha caraṇau savyapatrapā || 16 ||
taṃ pradakṣiṇamāgamya bhagavantaṃ mahāmunim |
adūrārbharatasyaiva tasthau dīnamanāstadā || 17 ||
tataḥ papraccha bharataṃ bharadvājo dṛḍhavrataḥ |
viśeṣaṃ jñātumicchāmi mātrūṇāṃ tava rāghava || 18 ||
evamuktastu bharato bharadvājena dhīmatā |
uvāca prāñjalirbhūtvā vākyaṃ vacanakovidaḥ || 19 ||
yāmimāṃ bhagavan dīnāṃ śokānaśanakarśitām |
piturhi mahiṣīṃ devīṃ devatāmiva paśyasi || 20 ||
eṣā taṃ puraṣavyāghraṃ siṃhavikrāntagāminam |
kausalyā suṣuve rāmaṃ dhātāramaditiryathā || 21 ||
asyā vāmabhujaṃ śliṣṭā yaiṣā tiṣṭhati durmanāḥ |
karṇikārasya śākheva śīrṇapuṣpā vanāntare || 22 ||
etasyāstu sutau devyāḥ kumārau devavarṇinau |
ubhau lakṣmaṇaśatrughnau vīrau satyaparākramau || 23 ||
yasyāḥ kṛte naravyāghrau jīvanāśamito gatau |
rājaputravihīnaśca svargaṃ daśaratho gataḥ || 24 ||
krodhanāmakṛtaprajñāṃ dṛptāṃ subhagamāninīm |
aiśvaryakāmāṃ kaikeyīmanāryāmāryārūpiṇīm || 25 ||
mamaitāṃ mātaraṃ viddhi nṛśaṃsāṃ pāpaniścayām |
yatomūlaṃ hi paśyāmi vyasanaṃ mahadātmanaḥ || 26 ||
ityuktvā naraśārdūlo bāṣpagadgadayā girā |
sa niśsvāsa tāmrākṣo nāgaḥ kṛddha iva śvasan || 27 ||
bharadvājo maharṣistaṃ bruvantaṃ bharataṃ tathā |
pratyuvāca mahābuddhiridaṃ vacanamarthavat || 28 ||
na doṣeṇāvagantavyā kaikeyī bharata tvayā |
rāmapravrājanaṃ hyetatsukhodarkaṃ bhaviṣyati || 29 ||
devānāṃ dānavānāṃ ca ṛṣīṇāṃ bhāvitātmanām |
hitameva bhaviṣyaddhi rāmapravrājanādiha || 30 ||
abhivādya tu saṃsiddhaḥ kṛtvā cainaṃ pradakṣiṇam |
āmantrya bharata ssainyaṃ yujyatāmityacodayat || 31 ||
tato vājirathānyuktān divyānhemapariṣkṛtān |
adhyārohatprayāṇārthī bahūnbahuvidho janaḥ || 32 ||
gajakanyā gajāścaiva hemakakṣyāḥ patākinaḥ |
jīmūtā iva gharmānte saghoṣāssampratasthire || 33 ||
vividhānyapi yānāni mahanti ca laghūni ca |
prayayu ssumahārhāṇi pādai reva padātayaḥ || 34 ||
atha yānapravekaistu kausalyāpramukhāḥ striyaḥ |
rāmadarśanakāṅkṣiṇyaḥ prayayurmuditāstadā || 35 ||
candrārkataruṇābhāsāṃ niryuktāṃ śibikāṃ śubhām |
āsthāya prayayau śrīmānbharata ssaparicchadaḥ || 36 ||
sā prayātā mahāsenā gajavājirathākulā |
dakṣiṇāṃ diśamāvṛtya mahāmegha ivotthitaḥ || 37 ||
vanāni tu vyatikramya juṣṭāni mṛgapakṣibhiḥ |
gaṅgāyāḥ paravelāyāṃ giriṣvapi nadīṣu ca || 38 ||
sā samprahṛṣṭadvipavājiyodhā vitrāsayantī mṛgapakṣisaṅghān |
mahadvanaṃ tatpratigāhamānā rarāja senā bharatasya tatra || 39 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe dvinavatitamassargaḥ ||