📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
2.74 අයෝධ්යාකාණ්ඩ - චතුඃසප්තතිතම සර්ගඃ
2.74 Ayodhyakanda - Chatuhsaptatitama Sargah
Valmiki Sinhala
ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ අයෝධ්යාකාණ්ඩම් .
අථ චතුඃසප්තතිතමස්සර්ගඃ .
තාං තථා ගර්හයිත්වා තු මාතරං භරතස්තදා .
රෝෂේණ මහතා(අ)විෂ්ටඃ පුනරේවාබ්රවීද්වචඃ .. 1 ..
රාජ්යාද්භ්රංශස්ව කෛකේයි නෘශංසේ දුෂ්ටචාරිණි .
පරිත්යක්තා ච ධර්මේණ මා මෘතං රුදතී භව .. 2 ..
කින්නු තේ(අ)දූෂයද්රාජා රාමෝ වා භෘශධාර්මිකඃ .
යයෝර්මෘත්යුර්විවාසශ්ච ත්වත්කෘතේ තුල්යමාගතෞ .. 3 ..
භ්රූණහත්යාමසි ප්රාප්තා කුලස්යාස්ය විනාශනාත් .
කෛකේයි නරකං ගච්ඡ මා ච භර්තු ස්සලෝකතාම් .. 4 ..
යත්ත්වයා හීදෘශං පාපං කෘතං ඝෝරේණ කර්මණා .
සර්වලෝකප්රියං හිත්වා මමාප්යාපාදිතං භයම් .. 5 ..
ත්වත්කෘතේ මේ පිතා වෘත්තෝ රාමශ්චාරණ්යමාශ්රිතඃ .
අයශෝ ජීවලෝකේ ච ත්වයා(අ)හං ප්රතිපාදිතඃ .. 6 ..
මාතෘරූපේ මමාමිත්රේ නෘශංසේ රාජ්යකාමුකේ .
න තේ(අ)හ මභිභාෂ්යෝ(අ)ස්මි දුර්වෘත්තේ පතිඝාතිනි .. 7 ..
කෞසල්යා ච සුමිත්රා ච යාශ්චාන්යා මම මාතරඃ .
දුඃඛේන මහතා(අ)විෂ්ටාස්ත්වාං ප්රාප්ය කුලදූෂිණීම් .. 8 ..
න ත්වමශ්වපතේඃ කන්යා ධර්මරාජස්ය ධීමතඃ .
රාක්ෂසී තත්ර ජාතා(අ)සි කුලප්රධ්වංසිනී පිතුඃ .. 9 ..
යත්ත්වයා ධාර්මිකෝ රාමෝ නිත්යං සත්යපරායණඃ .
වනං ප්රස්ථාපිතෝ දුඃඛාත්පිතා ච ත්රිදිවං ගතඃ .. 10 ..
යත්ප්රධානා(අ)සි තත්පාපං මයි පිත්රා විනාකෘතේ .
භ්රාතෘභ්යාං ච පරිත්යක්තේ සර්වලෝකස්ය චාප්රියේ .. 11 ..
කෞසල්යාං ධර්මසංයුක්තාං වියුක්තාං පාපනිශ්චයේ .
කෘත්වා කං ප්රාප්ස්යසේ ත්වද්ය ලෝකං නිරයගාමිනි .. 12 ..
කිං නාවබුධ්යසේ ක්රූරේ නියතං බන්ධුසංශ්රයම් .
ජ්යේෂ්ඨං පිතෘසමං රාමං කෞසල්යායා(අ)ත්මසම්භවම් .. 13 ..
අඞගප්රත්යඞගජඃ පුත්රෝ හෘදයාච්චාපි ජායතේ .
තස්මාත්ප්රියතමෝ මාතුඃ ප්රියා ඒව තු බාන්ධවාඃ .. 14 ..
අන්යදා කිල ධර්මජ්ඤා සුරභි ස්සුරසම්මතා .
වහමානෞ දදර්ශෝර්ව්යාං පුත්රෞ විගතචේතසෞ .. 15 ..
තාවර්ධදිවසේ ශ්රාන්තෞ දෘෂ්ට්වා පුත්රෞ මහීතලේ .
රුරෝද පුත්රශෝකේන බාෂ්පපර්යාකුලේක්ෂණා .. 16 ..
අධස්තාද්ව්රජතස්තස්යාඃ සුරරාජ්ඤෝ මහාත්මනඃ .
බින්දවඃ පතිතා ගාත්රේ සූක්ෂ්මා ස්සුරභිගන්ධිනඃ .. 17 ..
ඉන්ද්රෝ(අ)ප්යශ්රුනිපාතං තං ස්වගාත්රේ පුණ්යගන්ධිනම් .
සුරභිං මන්යතේ දෘෂ්ට්වා භූයසීං තාං සුරේශ්වරඃ .. 18 ..
නිරීක්ෂමාණ ශ්ශක්රස්තාං දදර්ශ සුරභිං ස්ථිතාම් .
ආකාශේ විෂ්ඨිතාං දීනාං රුදන්තීං භෘශදුඃඛිතාම් .. 19 ..
තාං දෘෂ්ට්වා ශෝකසන්තප්තාං වජ්රපාණිර්යශස්විනීම් .
ඉන්ද්රඃ ප්රාඤ්ජලිරුද්විග්න ස්සුරරාජෝ(අ)බ්රවීද්වචඃ .. 20 ..
භයං කච්ඡින්න චාස්මාසු කුතශ්චිද්විද්යතේ මහත් .
කුතෝනිමත්තශ්ශෝකස්තේ බ්රූහි සර්වහිතෛෂිණි .. 21 ..
ඒවමුක්තා තු සුරභි ස්සුරරාජේන ධීමතා .
ප්රත්යුවාච තතෝ ධීරා වාක්යං වාක්යවිශාරදා .. 22 ..
ශාන්තං පාපං න වඃ කිඤ්චිත්කුතශ්චිදමරාධිපඃ .
අහං මග්නෞ තු ශෝචාමි ස්වපුත්රෞ විෂමේ ස්ථිතෞ .. 23 ..
ඒතෞ දෘෂ්ට්වා කෘශෞ දීනෞ සූර්යරශ්මිප්රතාපිතෞ .
බාධ්යමානෞ බලීවර්ධෞ කර්ෂකේණ සුරාධිප .. 24 ..
මමකායාත්ප්රසූතෞ හි දුඃඛිතෞ භාරපීඩිතෞ .
යෞ දෘෂ්ට්වා පරිතප්යේ(අ)හං නාස්ති පුත්රසමඃ ප්රියඃ .. 25 ..
යස්යාඃ පුත්රසහස්රෛස්තු කෘත්ස්නං ව්යාප්තමිදං ජගත් .
තාං දෘෂ්ට්වා රුදතීං ශක්රෝ න සුතාන්මන්යතේ පරම් .. 26 ..
සදා(අ)ප්රතිමවෘත්තායාඃ ලෝකධාරණකාම්යයා .
ශ්රීමත්යා ගුණනිත්යායා ස්ස්වභාවපරිචේෂ්ටයා .. 27 ..
යස්යාඃ පුත්රසහස්රාණි සා(අ)පි ශෝචති කාමධුක් .
කිං පුනර්යා විනා රාමං කෞසල්යා වර්තයිෂ්යති .. 28 ..
ඒකපුත්රා ච සාධ්වී ච විවත්සේයං ත්වයා කෘතා .
තස්මාත්ත්වං සතතං දුඃඛං ප්රේත්ය චේහ ච ලප්ස්යසේ .. 29 ..
අහං හ්යපචිතිං භ්රාතුඃ පිතුශ්ච සකලාමිමාම් .
වර්ධනං යශසශ්චාපි කරිෂ්යාමි න සංශයඃ .. 30 ..
අනායයිත්වා තනයං කෞසල්යායා මහාබලම් .
ස්වයමේව ප්රවේක්ෂ්යාමි වනං මුනිනිෂේවිතම් .. 31 ..
න හ්යහං පාපසඞ්කල්පේ පාපේ පාපං ත්වයා කෘතම් .
ශක්තෝ ධාරයිතුං පෞරෛරශ්රුකණ්ඨෛ ර්නිරීක්ෂිතඃ .. 32 ..
සා ත්වමග්නිං ප්රවිශ වා ස්වයං වා දණ්ඩකාන්විශ .
රජ්ජුං බධාන වා කණ්ඨේ න හි තේ(අ)න්යත්පරායණම් .. 33 ..
අහමප්යවනීං ප්රාප්තේ රාමේ සත්යපරාක්රමේ .
කෘතකෘත්යෝ භවිෂ්යාමි විප්රවාසිතකල්මෂඃ .. 34 ..
ඉති නාග ඉවාරණ්යේ තෝමරාඞ්කුශචෝදිතඃ .
පපාත භුවි සඞ්කෘද්ධෝ නිශ්ශ්වසන්නිව පන්නගඃ .. 35 ..
සංරක්තනේත්ර ශ්ශිථිලාම්භරස්තදා විධූතසර්වාභරණඃ පරන්තපඃ .
බභූව භූමෞ පතිතෝ නෘපාත්මජශ්ශචීපතේඃ කේතුරිවෝත්සවක්ෂයේ .. 36 ..
ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ අයෝධ්යාකාණ්ඩේ චතුඃසප්තතිතමස්සර්ගඃ ..
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha catuḥsaptatitamassargaḥ |
tāṃ tathā garhayitvā tu mātaraṃ bharatastadā |
roṣeṇa mahatā'viṣṭaḥ punarevābravīdvacaḥ || 1 ||
rājyādbhraṃśasva kaikeyi nṛśaṃse duṣṭacāriṇi |
parityaktā ca dharmeṇa mā mṛtaṃ rudatī bhava || 2 ||
kinnu te'dūṣayadrājā rāmo vā bhṛśadhārmikaḥ |
yayormṛtyurvivāsaśca tvatkṛte tulyamāgatau || 3 ||
bhrūṇahatyāmasi prāptā kulasyāsya vināśanāt |
kaikeyi narakaṃ gaccha mā ca bhartu ssalokatām || 4 ||
yattvayā hīdṛśaṃ pāpaṃ kṛtaṃ ghoreṇa karmaṇā |
sarvalokapriyaṃ hitvā mamāpyāpāditaṃ bhayam || 5 ||
tvatkṛte me pitā vṛtto rāmaścāraṇyamāśritaḥ |
ayaśo jīvaloke ca tvayā'haṃ pratipāditaḥ || 6 ||
mātṛrūpe mamāmitre nṛśaṃse rājyakāmuke |
na te'ha mabhibhāṣyo'smi durvṛtte patighātini || 7 ||
kausalyā ca sumitrā ca yāścānyā mama mātaraḥ |
duḥkhena mahatā'viṣṭāstvāṃ prāpya kuladūṣiṇīm || 8 ||
na tvamaśvapateḥ kanyā dharmarājasya dhīmataḥ |
rākṣasī tatra jātā'si kulapradhvaṃsinī pituḥ || 9 ||
yattvayā dhārmiko rāmo nityaṃ satyaparāyaṇaḥ |
vanaṃ prasthāpito duḥkhātpitā ca tridivaṃ gataḥ || 10 ||
yatpradhānā'si tatpāpaṃ mayi pitrā vinākṛte |
bhrātṛbhyāṃ ca parityakte sarvalokasya cāpriye || 11 ||
kausalyāṃ dharmasaṃyuktāṃ viyuktāṃ pāpaniścaye |
kṛtvā kaṃ prāpsyase tvadya lokaṃ nirayagāmini || 12 ||
kiṃ nāvabudhyase krūre niyataṃ bandhusaṃśrayam |
jyeṣṭhaṃ pitṛsamaṃ rāmaṃ kausalyāyā'tmasambhavam || 13 ||
aṅagapratyaṅagajaḥ putro hṛdayāccāpi jāyate |
tasmātpriyatamo mātuḥ priyā eva tu bāndhavāḥ || 14 ||
anyadā kila dharmajñā surabhi ssurasammatā |
vahamānau dadarśorvyāṃ putrau vigatacetasau || 15 ||
tāvardhadivase śrāntau dṛṣṭvā putrau mahītale |
ruroda putraśokena bāṣpaparyākulekṣaṇā || 16 ||
adhastādvrajatastasyāḥ surarājño mahātmanaḥ |
bindavaḥ patitā gātre sūkṣmā ssurabhigandhinaḥ || 17 ||
indro'pyaśrunipātaṃ taṃ svagātre puṇyagandhinam |
surabhiṃ manyate dṛṣṭvā bhūyasīṃ tāṃ sureśvaraḥ || 18 ||
nirīkṣamāṇa śśakrastāṃ dadarśa surabhiṃ sthitām |
ākāśe viṣṭhitāṃ dīnāṃ rudantīṃ bhṛśaduḥkhitām || 19 ||
tāṃ dṛṣṭvā śokasantaptāṃ vajrapāṇiryaśasvinīm |
indraḥ prāñjalirudvigna ssurarājo'bravīdvacaḥ || 20 ||
bhayaṃ kacchinna cāsmāsu kutaścidvidyate mahat |
kutonimattaśśokaste brūhi sarvahitaiṣiṇi || 21 ||
evamuktā tu surabhi ssurarājena dhīmatā |
pratyuvāca tato dhīrā vākyaṃ vākyaviśāradā || 22 ||
śāntaṃ pāpaṃ na vaḥ kiñcitkutaścidamarādhipaḥ |
ahaṃ magnau tu śocāmi svaputrau viṣame sthitau || 23 ||
etau dṛṣṭvā kṛśau dīnau sūryaraśmipratāpitau |
bādhyamānau balīvardhau karṣakeṇa surādhipa || 24 ||
mamakāyātprasūtau hi duḥkhitau bhārapīḍitau |
yau dṛṣṭvā paritapye'haṃ nāsti putrasamaḥ priyaḥ || 25 ||
yasyāḥ putrasahasraistu kṛtsnaṃ vyāptamidaṃ jagat |
tāṃ dṛṣṭvā rudatīṃ śakro na sutānmanyate param || 26 ||
sadā'pratimavṛttāyāḥ lokadhāraṇakāmyayā |
śrīmatyā guṇanityāyā ssvabhāvapariceṣṭayā || 27 ||
yasyāḥ putrasahasrāṇi sā'pi śocati kāmadhuk |
kiṃ punaryā vinā rāmaṃ kausalyā vartayiṣyati || 28 ||
ekaputrā ca sādhvī ca vivatseyaṃ tvayā kṛtā |
tasmāttvaṃ satataṃ duḥkhaṃ pretya ceha ca lapsyase || 29 ||
ahaṃ hyapacitiṃ bhrātuḥ pituśca sakalāmimām |
vardhanaṃ yaśasaścāpi kariṣyāmi na saṃśayaḥ || 30 ||
anāyayitvā tanayaṃ kausalyāyā mahābalam |
svayameva pravekṣyāmi vanaṃ muniniṣevitam || 31 ||
na hyahaṃ pāpasaṅkalpe pāpe pāpaṃ tvayā kṛtam |
śakto dhārayituṃ paurairaśrukaṇṭhai rnirīkṣitaḥ || 32 ||
sā tvamagniṃ praviśa vā svayaṃ vā daṇḍakānviśa |
rajjuṃ badhāna vā kaṇṭhe na hi te'nyatparāyaṇam || 33 ||
ahamapyavanīṃ prāpte rāme satyaparākrame |
kṛtakṛtyo bhaviṣyāmi vipravāsitakalmaṣaḥ || 34 ||
iti nāga ivāraṇye tomarāṅkuśacoditaḥ |
papāta bhuvi saṅkṛddho niśśvasanniva pannagaḥ || 35 ||
saṃraktanetra śśithilāmbharastadā vidhūtasarvābharaṇaḥ parantapaḥ |
babhūva bhūmau patito nṛpātmajaśśacīpateḥ keturivotsavakṣaye || 36 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe catuḥsaptatitamassargaḥ ||