📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
2.73 අයෝධ්යාකාණ්ඩ - ත්රිසප්තතිතම සර්ගඃ
2.73 Ayodhyakanda - Trisaptatitama Sargah
Valmiki Sinhala
ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ අයෝධ්යාකාණ්ඩම් .
අථ ත්රිසප්තතිතමස්සර්ගඃ .
සශ්රූත්වා තු පිතරං වෘත්තං භ්රාතරෞ ච විවාසිතෞ .
භරතෝ දුඃඛසන්තප්ත ඉදං වචනමබ්රවීත් .. 1 ..
කිං නු කාර්යං හතස්යේහ මම රාජ්යේන ශෝචතඃ .
විහීනස්යාථ පිත්රා ච භ්රාත්රා පිතෘසමේන ච .. 2 ..
දුඃඛේ මේ දුඃඛමකරෝර්ව්රණේ ක්ෂාරමිවාදධාඃ .
රාජානං ප්රේතභාවස්ථං කෘත්වා රාමං ච තාපසම් .. 3 ..
කුලස්ය ත්වමභාවාය කාලරාත්රිරිවා(අ)ගතා .
අඞ්ගාරමුපගූහ්ය ස්ම පිතා මේ නාවබුද්ධවාන් .. 4 ..
මෘත්යුමාපාදිතෝ පිතා ත්වයා මේ පාපදර්ශිනි .
සුඛං පරිහෘතං මෝහාත්කුලේ(අ)ස්මින්කුලපාංසනි .. 5 ..
ත්වාං ප්රාප්ය හි පිතා මේ(අ)ද්ය සත්යසන්ධෝ මහායශාඃ .
තීව්රදුඃඛාභිසන්තප්තෝ වෘත්තෝ දශරථෝ නෘපඃ .. 6 ..
විනාශිතෝ මහාරාජඃ පිතා මේ ධර්මවත්සලඃ .
කස්මාත්ප්රව්රාජිතෝ රාමඃ කස්මාදේව වනං ගතඃ .. 7 ..
කෞසල්යා ච සුමිත්රා ච පුත්රශෝකාභිපීඩිතේ .
දුෂ්කරං යදි ජීවේතාං ප්රාප්ය ත්වාං ජනනීං මම .. 8 ..
නනුත්වාර්යෝ(අ)පි ධර්මාත්මා ත්වයි වෘතිමනුත්තමාම් .
වර්තතේ ගුරුවෘත්තිජ්ඤෝ යථා මාතරි වර්තතේ .. 9 ..
තස්යාඃ පුත්රං කෘතා(අ)ත්මානං චීරවල්කලවාසසම් .
ප්රස්ථාප්ය වනවාසාය කථං පාපේ න ශෝචසි .. 10 ..
අපාපදර්ශනං ශූරං කෘතාත්මානං යශස්විනම් .
ප්රව්රාජ්ය චීරවසනං කින්නු පශ්යසි කාරණම් .. 11 ..
ලුබ්ධායා විදිතෝ මන්යේ න තේ(අ)හං රාඝවං ප්රති .
තථාහ්යනර්ධෝ රාජ්යාර්ථං ත්වයා(අ)නීතෝ මහානයම් .. 12 ..
අහං හි පුරුෂව්යාඝ්රාවපශ්යන්රාමලක්ෂ්මණෞ .
කේන ශක්තිප්රභාවේන රාජ්යං රක්ෂිතුමුත්සහේ .. 13 ..
තං හි නිත්යං මහාරාජෝ බලවන්තං මහාබලඃ .
උපාශ්රිතෝ(අ)භූද්ධර්මාත්මා මේරුර්මේරුවනං යථා .. 14 ..
සෝ(අ)හං කථමිමං භාරං මහාධුර්යසමුද්ධෘතම් .
දම්යෝධුරමිවා(අ)(අ)සාද්ය වහේයං කේනචෞජසා .. 15 ..
අථවා මේ භවේච්ඡක්තිර්යෝගෛර්බුද්ධිබලේන වා .
සකාමාං න කරිෂ්යාමි ත්වාමහං පුත්රගර්ධිනීම් .. 16 ..
න මේ විකාඞ්ක්ෂා ජායේත ත්යක්තුං ත්වාං පාපනිශ්චයාම් .
යදි රාමස්ය නාවේක්ෂා ත්වයි ස්යාන්මාතෘවත්සදා .. 17 ..
උත්පන්නාතු කථං බුද්ධිස්තවේයං පාපදර්ශිනි .
සාධුචාරිත්රවිභ්රෂ්ටේ පූර්වේෂාං නෝ විගර්හිතා .. 18 ..
අස්මින්කුලේ හි පූර්වේෂාං ජ්යේෂ්ඨෝ රාජ්යේ(අ)භිෂිච්යතේ .
අපරේ භ්රාතරස්තස්මින්ප්රවර්තන්තේ සමාහිතාඃ .. 19 ..
න හි මන්යේ නෘශංසේ ත්වං රාජධර්මමවේක්ෂසේ .
ගතිං වා න විජානාසි රාජවෘත්තස්ය ශාශ්වතීම් .. 20 ..
සතතං රාජවෘත්තේ හි ජ්යේෂ්ඨෝ රාජ්යේ(අ)භිෂිච්යතේ .
රාජ්ඤාමේතත්සමං තත්ස්යාදික්ෂ්වාකූණාං විශේෂතඃ .. 21 ..
තේෂාං ධර්මෛකරක්ෂාණාං කුලචාරිත්රශෝභිනාම් .
අද්ය චාරිත්රශෞණ්ඩීර්යං ත්වාං ප්රාප්ය විනිවර්තිතම් .. 22 ..
තවාපි සුමහාභාගා ජනේන්ද්රාඃ කුලපූර්වගාඃ .
බුද්ධේර්මෝහඃ කථමයං සම්භූතස්ත්වයි ගර්හිතඃ .. 23 ..
න තු කාමං කරිෂ්යාමි තවා(අ)හං පාපනිශ්චයේ .
ත්වයා ව්යසනමාරබ්ධං ජීවිතාන්තකරං මම .. 24 ..
ඒෂත්විදානීමේවාහමප්රියාර්ථං තවානඝම් .
නිවර්තයිෂ්යාමි වනාද්භ්රාතරං ස්වජනප්රියම් .. 25 ..
නිවර්තයිත්වා රාමං ච තස්යාහං දීප්තතේජසඃ .
දාසභූතෝ භවිෂ්යාමි සුස්ථිරේණාන්තරාත්මනා .. 26 ..
ඉත්යේවමුක්ත්වා භරතෝ මහාත්මා ප්රියේතරෛර්වාක්යගණෛස්තුදංස්තාම් .
ශෝකාතුරශ්චාපි නනාද භූයඃ සිංහෝ යථා පර්වතගහ්වරස්ථඃ .. 27 ..
ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ අයෝධ්යාකාණ්ඩේ ත්රිසප්තතිතමස්සර්ගඃ ..
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha trisaptatitamassargaḥ |
saśrūtvā tu pitaraṃ vṛttaṃ bhrātarau ca vivāsitau |
bharato duḥkhasantapta idaṃ vacanamabravīt || 1 ||
kiṃ nu kāryaṃ hatasyeha mama rājyena śocataḥ |
vihīnasyātha pitrā ca bhrātrā pitṛsamena ca || 2 ||
duḥkhe me duḥkhamakarorvraṇe kṣāramivādadhāḥ |
rājānaṃ pretabhāvasthaṃ kṛtvā rāmaṃ ca tāpasam || 3 ||
kulasya tvamabhāvāya kālarātririvā'gatā |
aṅgāramupagūhya sma pitā me nāvabuddhavān || 4 ||
mṛtyumāpādito pitā tvayā me pāpadarśini |
sukhaṃ parihṛtaṃ mohātkule'sminkulapāṃsani || 5 ||
tvāṃ prāpya hi pitā me'dya satyasandho mahāyaśāḥ |
tīvraduḥkhābhisantapto vṛtto daśaratho nṛpaḥ || 6 ||
vināśito mahārājaḥ pitā me dharmavatsalaḥ |
kasmātpravrājito rāmaḥ kasmādeva vanaṃ gataḥ || 7 ||
kausalyā ca sumitrā ca putraśokābhipīḍite |
duṣkaraṃ yadi jīvetāṃ prāpya tvāṃ jananīṃ mama || 8 ||
nanutvāryo'pi dharmātmā tvayi vṛtimanuttamām |
vartate guruvṛttijño yathā mātari vartate || 9 ||
tasyāḥ putraṃ kṛtā'tmānaṃ cīravalkalavāsasam |
prasthāpya vanavāsāya kathaṃ pāpe na śocasi || 10 ||
apāpadarśanaṃ śūraṃ kṛtātmānaṃ yaśasvinam |
pravrājya cīravasanaṃ kinnu paśyasi kāraṇam || 11 ||
lubdhāyā vidito manye na te'haṃ rāghavaṃ prati |
tathāhyanardho rājyārthaṃ tvayā'nīto mahānayam || 12 ||
ahaṃ hi puruṣavyāghrāvapaśyanrāmalakṣmaṇau |
kena śaktiprabhāvena rājyaṃ rakṣitumutsahe || 13 ||
taṃ hi nityaṃ mahārājo balavantaṃ mahābalaḥ |
upāśrito'bhūddharmātmā merurmeruvanaṃ yathā || 14 ||
so'haṃ kathamimaṃ bhāraṃ mahādhuryasamuddhṛtam |
damyodhuramivā''sādya vaheyaṃ kenacaujasā || 15 ||
athavā me bhavecchaktiryogairbuddhibalena vā |
sakāmāṃ na kariṣyāmi tvāmahaṃ putragardhinīm || 16 ||
na me vikāṅkṣā jāyeta tyaktuṃ tvāṃ pāpaniścayām |
yadi rāmasya nāvekṣā tvayi syānmātṛvatsadā || 17 ||
utpannātu kathaṃ buddhistaveyaṃ pāpadarśini |
sādhucāritravibhraṣṭe pūrveṣāṃ no vigarhitā || 18 ||
asminkule hi pūrveṣāṃ jyeṣṭho rājye'bhiṣicyate |
apare bhrātarastasminpravartante samāhitāḥ || 19 ||
na hi manye nṛśaṃse tvaṃ rājadharmamavekṣase |
gatiṃ vā na vijānāsi rājavṛttasya śāśvatīm || 20 ||
satataṃ rājavṛtte hi jyeṣṭho rājye'bhiṣicyate |
rājñāmetatsamaṃ tatsyādikṣvākūṇāṃ viśeṣataḥ || 21 ||
teṣāṃ dharmaikarakṣāṇāṃ kulacāritraśobhinām |
adya cāritraśauṇḍīryaṃ tvāṃ prāpya vinivartitam || 22 ||
tavāpi sumahābhāgā janendrāḥ kulapūrvagāḥ |
buddhermohaḥ kathamayaṃ sambhūtastvayi garhitaḥ || 23 ||
na tu kāmaṃ kariṣyāmi tavā'haṃ pāpaniścaye |
tvayā vyasanamārabdhaṃ jīvitāntakaraṃ mama || 24 ||
eṣatvidānīmevāhamapriyārthaṃ tavānagham |
nivartayiṣyāmi vanādbhrātaraṃ svajanapriyam || 25 ||
nivartayitvā rāmaṃ ca tasyāhaṃ dīptatejasaḥ |
dāsabhūto bhaviṣyāmi susthireṇāntarātmanā || 26 ||
ityevamuktvā bharato mahātmā priyetarairvākyagaṇaistudaṃstām |
śokāturaścāpi nanāda bhūyaḥ siṃho yathā parvatagahvarasthaḥ || 27 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe trisaptatitamassargaḥ ||