📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
2.62 අයෝධ්යාකාණ්ඩ - ද්විෂෂ්ටිතම සර්ගඃ
2.62 Ayodhyakanda - Dvishashtitama Sargah
Valmiki Sinhala
ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ අයෝධ්යාකාණ්ඩම් .
අථ ද්විෂෂ්ටිතමස්සර්ගඃ .
ඒවං තු ක්රුද්ධයා රාජා රාමමාත්රා සශෝකයා .
ශ්රාවිතඃ පරුෂං වාක්යං චින්තයාමාස දුඃඛිතඃ .. 1 ..
චින්තයිත්වා ස ච නෘපෝ මුමෝහ ව්යාකුලේන්ද්රියඃ .
අථ දීර්ඝීණ කාලේන සඤ්ජ්ඤාමාප පරන්තපඃ .. 2 ..
ස සඤ්ජ්ඤාමුපලභ්යෛව දීර්ඝමුෂ්ණං ච නිශ්ශ්වසන් .
කෞසල්යාං පාර්ශ්වතෝ දෘෂ්ට්වා පුන ශ්චින්තාමුපාගමත් .. 3 ..
තස්ය චින්තයමානස්ය ප්රත්යාභාත්කර්ම දුෂ්කෘතම් .
යදනේන කෘතං පූර්වමජ්ඤානාච්ඡබ්දවේධිනා .. 4 ..
අමනාස්තේන ශෝකේන රාමශෝකේන ච ප්රභුඃ .
ද්වාභ්යාමපි මහාරාජ ශ්ශෝකාභ්යාමන්වතප්යත .. 5 ..
දහ්යාමාන ස්සශෝකාභ්යාං කෞසල්යාමාහ භූපතිඃ .
වේපමානෝ(අ)ඤ්ජලිං කෘත්වා ප්රසාදාර්ථමවාඞ්මුඛඃ .. 6 ..
ප්රසාදයේ ත්වාං කෞසල්යේ රචිතෝ(අ)යං මයා(අ)ඤ්ජලිඃ .
වත්සලා චානෘශංසා ච ත්වං හි නිත්යං පරේෂ්වපි .. 7 ..
භර්තා තු ඛලු නාරීණාං ගුණවාන්නිර්ගුණෝ(අ)පි වා .
ධර්මං විමෘශමානානාං ප්රත්යක්ෂං දේවි දෛවතම් .. 8 ..
සා ත්වං ධර්මපරා නිත්යං දෘෂ්ටලෝක පරාවරා .
නාර්හසේ විප්රියං වක්තුං දුඛිඃතා(අ)පි සුදුඃඛිතම් .. 9 ..
තද්වාක්යං කරුණං රාජ්ඤඃ ශ්රුත්වා දීනස්ය භාෂිතම් .
කෞසල්යා ව්යසෘජද්බාෂ්පං ප්රණාලීව නවෝදකම් .. 10 ..
සා මූර්ධ්නිබධ්වා රුදතී රාජ්ඤඃ පද්මමිවාඤ්ජලිම් .
සම්භ්රමාදබ්රවීත් ත්රස්තා ත්වරමාණාක්ෂරං වචඃ .. 11 ..
ප්රසීද ශිරසා යාචේ භූමෞ නිපතිතාස්මි තේ .
යාචිතාස්මි හතා දේව ක්ෂන්තව්යා(අ)හං න හි ත්වයා .. 12 ..
නෛෂා හි සා ස්ත්රී භවති ශ්ලාඝනීයේන ධීමතා .
උභයෝර්ලෝකයෝර්වීර පත්යා යා සම්සාද්යතේ .. 13 ..
ජානාමි ධර්මං ධර්මජ්ඤ ත්වාං ජානේ සත්යවාදිනම් .
පුත්රශෝකාර්තයා තත්තු මයා කිමපි භාෂිතම් .. 14 ..
ශෝකෝ නාශයතේ ධෛර්යං ශෝකෝ නාශයතේ ශ්රුතම් .
ශෝකෝ නාශයතේ සර්වං නාස්ති ශෝකසමෝ රිපුඃ .. 15 ..
ශක්ය ආපතිත ස්සෝඪුං ප්රහාරෝ රිපුහස්තතඃ .
සෝඪුම්මාපතිතශ්ශෝකස්සුසූක්ෂ්මෝ(අ)පි න ශක්යතේ .. 16 ..
ධර්මජ්ඤා ශ්ශ්රුතිමන්තෝ(අ)පි ඡින්නධර්මාර්ථසංශයාඃ .
යතයෝ වීර මුහ්යන්ති ශෝකසම්මූඪචේතසඃ .. 17 ..
වනවාසාය රාමස්ය පඤ්චරාත්රෝ(අ)ද්ය ගණ්යතේ .
ය ශ්ශෝකහතහර්ෂායාඃ පඤ්චවර්ෂෝපමෝ මම .. 18 ..
තං හි චින්තයමානායා ශ්ශෝකෝ(අ)යං හෘදි වර්ධතේ .
නදීනාමිව වේගේන සමුද්රසලිලං මහත් .. 19 ..
ඒවං හි කථයන්ත්යාස්තු කෞසල්යායාශ්ශුභං වචඃ .
මන්දරශ්මිරභූත්සූර්යෝ රජනී චාභ්යවර්තත .. 20 ..
තථා ප්රසාදිතෝ වාක්යෛර්දේව්යා කෞසල්යයා නෘපඃ .
ශෝකේන ච සමාක්රාන්තෝ නිද්රායා වශන්තෝමේයිවාන් .. 21 ..
ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ අයෝධ්යාකාණ්ඩේ ද්විෂෂ්ටිතමස්සර්ගඃ ..
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha dviṣaṣṭitamassargaḥ |
evaṃ tu kruddhayā rājā rāmamātrā saśokayā |
śrāvitaḥ paruṣaṃ vākyaṃ cintayāmāsa duḥkhitaḥ || 1 ||
cintayitvā sa ca nṛpo mumoha vyākulendriyaḥ |
atha dīrghīṇa kālena sañjñāmāpa parantapaḥ || 2 ||
sa sañjñāmupalabhyaiva dīrghamuṣṇaṃ ca niśśvasan |
kausalyāṃ pārśvato dṛṣṭvā puna ścintāmupāgamat || 3 ||
tasya cintayamānasya pratyābhātkarma duṣkṛtam |
yadanena kṛtaṃ pūrvamajñānācchabdavedhinā || 4 ||
amanāstena śokena rāmaśokena ca prabhuḥ |
dvābhyāmapi mahārāja śśokābhyāmanvatapyata || 5 ||
dahyāmāna ssaśokābhyāṃ kausalyāmāha bhūpatiḥ |
vepamāno'ñjaliṃ kṛtvā prasādārthamavāṅmukhaḥ || 6 ||
prasādaye tvāṃ kausalye racito'yaṃ mayā'ñjaliḥ |
vatsalā cānṛśaṃsā ca tvaṃ hi nityaṃ pareṣvapi || 7 ||
bhartā tu khalu nārīṇāṃ guṇavānnirguṇo'pi vā |
dharmaṃ vimṛśamānānāṃ pratyakṣaṃ devi daivatam || 8 ||
sā tvaṃ dharmaparā nityaṃ dṛṣṭaloka parāvarā |
nārhase vipriyaṃ vaktuṃ dukhiḥtā'pi suduḥkhitam || 9 ||
tadvākyaṃ karuṇaṃ rājñaḥ śrutvā dīnasya bhāṣitam |
kausalyā vyasṛjadbāṣpaṃ praṇālīva navodakam || 10 ||
sā mūrdhnibadhvā rudatī rājñaḥ padmamivāñjalim |
sambhramādabravīt trastā tvaramāṇākṣaraṃ vacaḥ || 11 ||
prasīda śirasā yāce bhūmau nipatitāsmi te |
yācitāsmi hatā deva kṣantavyā'haṃ na hi tvayā || 12 ||
naiṣā hi sā strī bhavati ślāghanīyena dhīmatā |
ubhayorlokayorvīra patyā yā samsādyate || 13 ||
jānāmi dharmaṃ dharmajña tvāṃ jāne satyavādinam |
putraśokārtayā tattu mayā kimapi bhāṣitam || 14 ||
śoko nāśayate dhairyaṃ śoko nāśayate śrutam |
śoko nāśayate sarvaṃ nāsti śokasamo ripuḥ || 15 ||
śakya āpatita ssoḍhuṃ prahāro ripuhastataḥ |
soḍhummāpatitaśśokassusūkṣmo'pi na śakyate || 16 ||
dharmajñā śśrutimanto'pi chinnadharmārthasaṃśayāḥ |
yatayo vīra muhyanti śokasammūḍhacetasaḥ || 17 ||
vanavāsāya rāmasya pañcarātro'dya gaṇyate |
ya śśokahataharṣāyāḥ pañcavarṣopamo mama || 18 ||
taṃ hi cintayamānāyā śśoko'yaṃ hṛdi vardhate |
nadīnāmiva vegena samudrasalilaṃ mahat || 19 ||
evaṃ hi kathayantyāstu kausalyāyāśśubhaṃ vacaḥ |
mandaraśmirabhūtsūryo rajanī cābhyavartata || 20 ||
tathā prasādito vākyairdevyā kausalyayā nṛpaḥ |
śokena ca samākrānto nidrāyā vaśantomeyivān || 21 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe dviṣaṣṭitamassargaḥ ||