📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
2.54 අයෝධ්යාකාණ්ඩ - චතුඃපඤ්චාශ සර්ගඃ
2.54 Ayodhyakanda - Chatuhpanchasha Sargah
Valmiki Sinhala
ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ අයෝධ්යාකාණ්ඩම් .
අථ චතුඃපඤ්චාශස්සර්ගඃ .
තේ තු තස්මින්මහාවෘක්ෂේ උෂිත්වා රජනීං ශිවාම් .
විමලේ(අ)භ්යුදිතේ සූර්යේ තස්මාද්දේශාත්ප්රතස්ථිරේ .. 1 ..
යත්ර භාගීරථීං ගඞ්ගාං යමුනාභිප්රවර්තතේ .
ජග්මුස්තං දේශමුද්දිශ්ය විගාහ්ය සුමහද්වනම් .. 2 ..
තේ භූමිභාගාන්විවිධාන් දේශාංශ්චාපි මනෝරමාන් .
අදෘෂ්ටපූර්වාන් පශ්යන්තස්තත්ර තත්ර යශශ්විනඃ .. 3 ..
යථා ක්ෂේමේණ ගච්ඡන් ස පශ්යංශ්ච විවිධාන් ද්රුමාන් .
නිවෘත්තමාත්රේ දිවසේ රාමඃ සෞමිත්රිමබ්රවීත් .. 4 ..
ප්රයාගමභිතඃ පශ්ය සෞමිත්රේ ධූමමුන්නතම් .
අග්නේර්භගවතඃ කේතුං මන්යේ සන්නිහිතෝ මුනිඃ .. 5 ..
නූනං ප්රාප්තාඃ ස්ම සම්භේදං ගඞ්ගායමුනයෝර්වයම් .
තථා හි ශ්රූයතේ ශබ්දෝ වාරිණෝ වාරිඝට්ටිතඃ .. 6 ..
දාරූණි පරිභින්නානි වනජෛරුපජීවිභිඃ .
භරද්වාජාශ්රමේ චෛතේ දෘශ්යන්තේ විවිධා ද්රුමාඃ .. 7 ..
ධන්විනෞ තෞ සුඛං ගත්වා ලම්බමානේ දිවාකරේ .
ගඞ්ගායමුනයෝස්සන්ධෞ ප්රාපතුර්නිලයං මුනේඃ .. 8 ..
රාමස්ත්වාශ්රමමාසාද්ය ත්රාසයන්මෘගපක්ෂිණඃ .
ගත්වා මුහූර්තමධ්වානං භරද්වාජමුපාගමත් .. 9 ..
තතස්ත්වාශ්රමාසාද්ය මුනේර්දර්ශනකාඞ්ක්ෂිණෞ .
සීතයානුගතෞ වීරෞ දූරාදේවාවතස්ථතුඃ .. 10 ..
ස ප්රවිශ්ය මහාත්මානමෘෂිං ශිෂ්යගණෛර්වෘතම් .
සංශිතව්රතමේකාග්රං තපසා ලබ්ධචක්ෂුෂම් .. 11 ..
හුතාග්නිහෝත්රං දෘෂ්ට්වෛව මහාභාගං කෘතාඤ්ජලිඃ .
රාමඃ සෞමිත්රිණා සාර්ධං සීතයා චාභ්යවාදයත් .. 12 ..
න්යවේදයත චාත්මානං තස්මෛ ලක්ෂ්මණපූර්වජඃ .
පුත්රෞ දශරථස්යාවාං භගවන් රාමලක්ෂ්මණෞ .. 13 ..
භාර්යා මමේයං වෛදේහී කල්යාණී ජනකාත්මජා .
මාං චානුයාතා විජනං තපෝවනමනින්දිතා .. 14 ..
පිත්රා ප්රව්රාජ්යමානං මාං සෞමිත්රිරනුජ ප්රියඃ .
අයමන්වගමද්භ්රාතා වනමේව දෘඪව්රතඃ .. 15 ..
පිත්රා නියුක්තා භගවන් ප්රවේක්ෂ්යාමස්තපෝවනම් .
ධර්මමේව චරිෂ්යාම ස්තත්ර මූලඵලාශනාඃ .. 16 ..
තස්ය තද්වචනං ශ්රුත්වා රාජපුත්රස්ය ධීමතඃ .
උපානයත ධර්මාත්මා ගාමර්ඝ්යමුදකං තතඃ .. 17 ..
නානාවිධානන්නරසාන් වන්යමූලඵලාශ්රයාන් .
තේභ්යෝ දදෞ තප්තතපා වාසං චෛවාභ්යකල්පයත් .. 18 ..
මෘගපක්ෂිභිරාසීනෝ මුනිභිශ්ච සමන්තතඃ .
රාමමාගතමභ්යර්ච්ය ස්වාගතේනාහතං මුනිඃ .. 19 ..
ප්රතිගෘහ්ය ච තාමර්චාමුපවිෂ්ටං ස රාඝවම් .
භරද්වාජෝ(අ)බ්රවීද්වාක්යං ධර්මයුක්තමිදං තදා .. 20 ..
චිරස්ය ඛලු කාකුත්ස්ථ පශ්යාමි ත්වාමිහාගතම් .
ශ්රුතං තව මයා චේදං විවාසනමකාරණම් .. 21 ..
අවකාශෝ විවික්තෝ(අ)යං මහානද්යෝස්සමාගමේ .
පුණ්යශ්ච රමණීයශ්ච වසත්විහ භවාන් සුඛම් .. 22 ..
ඒවමුක්තස්තු වචනං භරද්වාජේන රාඝවඃ .
ප්රත්යුවාච ශුභං වාක්යං රාමඃ සර්වහිතේ රතඃ .. 23 ..
භගවන්නිත ආසන්නඃ පෞරජානපදෝ ජනඃ .
සුදර්ශමිහ මාං ප්රේක්ෂ්ය මන්යේ(අ)හමිමමාශ්රමම් .. 24 ..
ආගමිෂ්යති වෛදේහීං මාං චාපි ප්රේක්ෂකෝ ජනඃ .
අනේන කාරණේනාහමිහ වාසං න රෝචයේ .. 25 ..
ඒකාන්තේ පශ්ය භගවන්නාශ්රමස්ථානමුත්තමම් .
රමේත යත්ර වෛදේහී සුඛාර්හා ජනකාත්මජා .. 26 ..
ඒතඡ්රුත්වා ශුභං වාක්යං භරද්වාජෝ මහාමුනිඃ .
රාඝවස්ය තතෝ වාක්යමර්ථග්රාහකමබ්රවීත් .. 27 ..
දශක්රෝශ ඉතස්තාත ගිරිර්යත්රනිවත්ස්යසි .
මහර්ෂිසේවිතඃ පුණ්යඃ සර්වතඃ සුඛදර්ශනඃ .. 28 ..
ගෝලාඞ්ගූලානුචරිතෝ වානරර්ක්ෂනිෂේවිතඃ .
චිත්රකූට ඉති ඛ්යාතෝ ගන්ධමාදනසන්නිභඃ .. 29 ..
යාවතා චිත්රකූටස්ය නරශෘඞ්ගාන්යවේක්ෂතේ .
කල්යාණානි සමාධත්තේ න පාපේ කුරුතේ මනඃ .. 30 ..
ඍෂයස්තත්ර බහවෝ විහෘත්ය ශරදාං ශතම් .
තපසා දිවමාරූඪාඃ කපාලශිරසා සහ .. 31 ..
ප්රවිවික්තමහං මන්යේ තං වාසං භවතස්සුඛම් .
ඉහ වා වනවාසාය වස රාම මයා සහ .. 32 ..
ස රාමං සර්වකාමෛස්තං භරද්වාජඃ ප්රියාතිථිම් .
සභාර්යං සහ ච භ්රාත්රා ප්රතිජග්රාහ ධර්මවිත් .. 33 ..
තස්ය ප්රයාගේ රාමස්ය තං මහර්ෂිමුපේයුෂඃ .
ප්රපන්නා රජනී පුණ්යාඃ චිත්රාඃ කථයතඃ කථාඃ .. 34 ..
සීතාතෘතීයඃ කාකුත්ස්ථඃ පරිශ්රාන්තඃ සුඛෝචිතඃ .
භරද්වාජාශ්රමේ රම්යේ තාං රාත්රිමවසත්සුඛම් .. 35 ..
ප්රභාතායාං රජන්යාං තු භරද්වාජමුපාගමත් .
උවාච නරශාර්දූලෝ මුනිං ජ්වලිතතේජසම් .. 36 ..
ශර්වරීං භගවන්නද්ය සත්යශීල තවාශ්රමේ .
උෂිතාඃ ස්මේහ වසතිමනුජානාතු නෝ භවාන් .. 37 ..
රාත්ර්යාං තු තස්යාං ව්යුෂ්ටායාං භරද්වාජෝ(අ)බ්රවීදිදම් .
මධුමූලඵලෝපේතං චිත්රකූටං ව්රජේති හ .. 38 ..
වාසමෞපයිකං මන්යේ තව රාම මහාබල නානානගගණෝපේතඃ කින්නරෝරගසේවිතඃ .
මයූරනාදාභිරුතෝ ගජරාජනිෂේවිතඃ .. 39 ..
ගම්යතාං භවතා ශෛල ශ්චිත්රකූටඃ ස විශ්රුතඃ .
පුණ්යශ්ච රමණීයශ්ච බහුමූලඵලායුතඃ .. 40 ..
තත්ර කුඤ්ජරයූථානි මෘගයූථානි චාභිතඃ .
විචරන්ති වනාන්තේස්මින් තානි ද්රක්ෂ්යසි රාඝව .. 41 ..
සරිත්ප්රස්රවණප්රස්ථාන් දරීකන්දරනිර්ඣරාන් .
චරතඃ සීතයා සාර්ධං නන්දිෂ්යති මනස්තව .. 42 ..
ප්රහෘෂ්ටකෝයෂ්ටිකකෝකිලස්වනෛර්විනාදිතං තං වසුධාධරං ශිවම් .
මෘගෛශ්ච මත්තෛර්බහුභිශ්ච කුඤ්ජරෛඃ සුරම්යමාසාද්ය සමාවසාශ්රමම් .. 43 ..
ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ අයෝධ්යාකාණ්ඩේ චතුඃපඤ්චාශස්සර්ගඃ ..
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha catuḥpañcāśassargaḥ |
te tu tasminmahāvṛkṣe uṣitvā rajanīṃ śivām |
vimale'bhyudite sūrye tasmāddeśātpratasthire || 1 ||
yatra bhāgīrathīṃ gaṅgāṃ yamunābhipravartate |
jagmustaṃ deśamuddiśya vigāhya sumahadvanam || 2 ||
te bhūmibhāgānvividhān deśāṃścāpi manoramān |
adṛṣṭapūrvān paśyantastatra tatra yaśaśvinaḥ || 3 ||
yathā kṣemeṇa gacchan sa paśyaṃśca vividhān drumān |
nivṛttamātre divase rāmaḥ saumitrimabravīt || 4 ||
prayāgamabhitaḥ paśya saumitre dhūmamunnatam |
agnerbhagavataḥ ketuṃ manye sannihito muniḥ || 5 ||
nūnaṃ prāptāḥ sma sambhedaṃ gaṅgāyamunayorvayam |
tathā hi śrūyate śabdo vāriṇo vārighaṭṭitaḥ || 6 ||
dārūṇi paribhinnāni vanajairupajīvibhiḥ |
bharadvājāśrame caite dṛśyante vividhā drumāḥ || 7 ||
dhanvinau tau sukhaṃ gatvā lambamāne divākare |
gaṅgāyamunayossandhau prāpaturnilayaṃ muneḥ || 8 ||
rāmastvāśramamāsādya trāsayanmṛgapakṣiṇaḥ |
gatvā muhūrtamadhvānaṃ bharadvājamupāgamat || 9 ||
tatastvāśramāsādya munerdarśanakāṅkṣiṇau |
sītayānugatau vīrau dūrādevāvatasthatuḥ || 10 ||
sa praviśya mahātmānamṛṣiṃ śiṣyagaṇairvṛtam |
saṃśitavratamekāgraṃ tapasā labdhacakṣuṣam || 11 ||
hutāgnihotraṃ dṛṣṭvaiva mahābhāgaṃ kṛtāñjaliḥ |
rāmaḥ saumitriṇā sārdhaṃ sītayā cābhyavādayat || 12 ||
nyavedayata cātmānaṃ tasmai lakṣmaṇapūrvajaḥ |
putrau daśarathasyāvāṃ bhagavan rāmalakṣmaṇau || 13 ||
bhāryā mameyaṃ vaidehī kalyāṇī janakātmajā |
māṃ cānuyātā vijanaṃ tapovanamaninditā || 14 ||
pitrā pravrājyamānaṃ māṃ saumitriranuja priyaḥ |
ayamanvagamadbhrātā vanameva dṛḍhavrataḥ || 15 ||
pitrā niyuktā bhagavan pravekṣyāmastapovanam |
dharmameva cariṣyāma statra mūlaphalāśanāḥ || 16 ||
tasya tadvacanaṃ śrutvā rājaputrasya dhīmataḥ |
upānayata dharmātmā gāmarghyamudakaṃ tataḥ || 17 ||
nānāvidhānannarasān vanyamūlaphalāśrayān |
tebhyo dadau taptatapā vāsaṃ caivābhyakalpayat || 18 ||
mṛgapakṣibhirāsīno munibhiśca samantataḥ |
rāmamāgatamabhyarcya svāgatenāhataṃ muniḥ || 19 ||
pratigṛhya ca tāmarcāmupaviṣṭaṃ sa rāghavam |
bharadvājo'bravīdvākyaṃ dharmayuktamidaṃ tadā || 20 ||
cirasya khalu kākutstha paśyāmi tvāmihāgatam |
śrutaṃ tava mayā cedaṃ vivāsanamakāraṇam || 21 ||
avakāśo vivikto'yaṃ mahānadyossamāgame |
puṇyaśca ramaṇīyaśca vasatviha bhavān sukham || 22 ||
evamuktastu vacanaṃ bharadvājena rāghavaḥ |
pratyuvāca śubhaṃ vākyaṃ rāmaḥ sarvahite rataḥ || 23 ||
bhagavannita āsannaḥ paurajānapado janaḥ |
sudarśamiha māṃ prekṣya manye'hamimamāśramam || 24 ||
āgamiṣyati vaidehīṃ māṃ cāpi prekṣako janaḥ |
anena kāraṇenāhamiha vāsaṃ na rocaye || 25 ||
ekānte paśya bhagavannāśramasthānamuttamam |
rameta yatra vaidehī sukhārhā janakātmajā || 26 ||
etachrutvā śubhaṃ vākyaṃ bharadvājo mahāmuniḥ |
rāghavasya tato vākyamarthagrāhakamabravīt || 27 ||
daśakrośa itastāta giriryatranivatsyasi |
maharṣisevitaḥ puṇyaḥ sarvataḥ sukhadarśanaḥ || 28 ||
golāṅgūlānucarito vānararkṣaniṣevitaḥ |
citrakūṭa iti khyāto gandhamādanasannibhaḥ || 29 ||
yāvatā citrakūṭasya naraśṛṅgānyavekṣate |
kalyāṇāni samādhatte na pāpe kurute manaḥ || 30 ||
ṛṣayastatra bahavo vihṛtya śaradāṃ śatam |
tapasā divamārūḍhāḥ kapālaśirasā saha || 31 ||
praviviktamahaṃ manye taṃ vāsaṃ bhavatassukham |
iha vā vanavāsāya vasa rāma mayā saha || 32 ||
sa rāmaṃ sarvakāmaistaṃ bharadvājaḥ priyātithim |
sabhāryaṃ saha ca bhrātrā pratijagrāha dharmavit || 33 ||
tasya prayāge rāmasya taṃ maharṣimupeyuṣaḥ |
prapannā rajanī puṇyāḥ citrāḥ kathayataḥ kathāḥ || 34 ||
sītātṛtīyaḥ kākutsthaḥ pariśrāntaḥ sukhocitaḥ |
bharadvājāśrame ramye tāṃ rātrimavasatsukham || 35 ||
prabhātāyāṃ rajanyāṃ tu bharadvājamupāgamat |
uvāca naraśārdūlo muniṃ jvalitatejasam || 36 ||
śarvarīṃ bhagavannadya satyaśīla tavāśrame |
uṣitāḥ smeha vasatimanujānātu no bhavān || 37 ||
rātryāṃ tu tasyāṃ vyuṣṭāyāṃ bharadvājo'bravīdidam |
madhumūlaphalopetaṃ citrakūṭaṃ vrajeti ha || 38 ||
vāsamaupayikaṃ manye tava rāma mahābala nānānagagaṇopetaḥ kinnaroragasevitaḥ |
mayūranādābhiruto gajarājaniṣevitaḥ || 39 ||
gamyatāṃ bhavatā śaila ścitrakūṭaḥ sa viśrutaḥ |
puṇyaśca ramaṇīyaśca bahumūlaphalāyutaḥ || 40 ||
tatra kuñjarayūthāni mṛgayūthāni cābhitaḥ |
vicaranti vanāntesmin tāni drakṣyasi rāghava || 41 ||
saritprasravaṇaprasthān darīkandaranirjharān |
carataḥ sītayā sārdhaṃ nandiṣyati manastava || 42 ||
prahṛṣṭakoyaṣṭikakokilasvanairvināditaṃ taṃ vasudhādharaṃ śivam |
mṛgaiśca mattairbahubhiśca kuñjaraiḥ suramyamāsādya samāvasāśramam || 43 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe catuḥpañcāśassargaḥ ||