📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
2.44 අයෝධ්යාකාණ්ඩ - චතුශ්චත්වාරිංශ සර්ගඃ
2.44 Ayodhyakanda - Chatushchatvarimsha Sargah
Valmiki Sinhala
ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ අයෝධ්යාකාණ්ඩම් .
අථ චතුශ්චත්වාරිංශස්සර්ගඃ .
විලපන්තී තථා තාං තු කෞසල්යාං ප්රමදෝත්තමාම් .
ඉදං ධර්මේ ස්ථිතා ධර්ම්යං සුමිත්රා වාක්යමබ්රවීත් .. 1 ..
තවාර්යේ සද්ගුණෛර්යුක්තඃ පුත්ර ස්ස පුරුෂෝත්තමඃ .
කිං තේ විලපිතේනෛවං කෘපණං රුදිතේන වා .. 2 ..
යස්තවාර්යේ ගතඃ පුත්රස්ත්යක්ත්වා රාජ්යං මහාබලඃ .
සාධු කුර්වන් මහාත්මානං පිතරං සත්යවාදිනම් .. 3 ..
ශිෂ්ටෛරාචරිතේ සම්යක්ඡශ්වත්ප්රේත්යඵලෝදයේ .
රාමෝ ධර්මේ ස්ථිත ශ්රේෂ්ඨෝ න ස ශෝච්යඃ කදාචන .. 4 ..
වර්තතේ චෝත්තමාං වෘත්තිං ලක්ෂ්මණෝ(අ)ස්මින් සදානඝඃ .
දයාවාන් සර්වභූතේෂු ලාභස්තස්ය මහාත්මනඃ .. 5 ..
අරණ්යවාසේ යද්දුඃඛං ජානතී වෛ සුඛෝචිතා .
අනුගච්ඡති වෛදේහී ධර්මාත්මානං තවාත්මජම් .. 6 ..
කීර්තිභූතාං පතාකාං යෝ ලෝකේ භ්රමයති ප්රභුඃ .
ධර්මසත්යව්රතධනඃ කිං න ප්රාප්තස්තවාත්මජඃ .. 7 ..
ව්යක්තං රාමස්ය විජ්ඤාය ශෞචං මාහාත්ම්යමුත්තමම් .
න ගාත්රමංශුභි ස්සූර්ය ස්සන්තාපයිතුමර්හති .. 8 ..
ශිවස්සර්වේෂු කාලේෂු කානනේභ්යෝ විනිස්සෘතඃ .
රාඝවං යුක්තශීතෝෂ්ණස්සේවිෂ්යති සුඛෝ(අ)නිලඃ .. 9 ..
ශයානමනඝං රාත්රෞ පිතේවාභිපරිෂ්වජන් .
රශ්මිභි ස්සංස්පෘශන් ශීතෛශ්චන්ද්රමාහ්ලාදයිෂ්යති .. 10 ..
දදෞ චාස්ත්රාණි දිව්යානි යස්මෛ බ්රහ්මා මහෞජසේ .
දානවේන්ද්රං හතං දෘෂ්ට්වා තිමිධ්වජසුතං රණේ .. 11 ..
ස ශූරඃ පුරුෂව්යාඝ්රඃ ස්වබාහුබලමාශ්රිතඃ .
අසන්ත්රස්තෝ(අ)ප්යරණස්ථෝ වේශ්මනීව නිවත්ස්යති .. 12 ..
යස්යේෂුපථමාසාද්ය විනාශං යාන්ති ශත්රවඃ .
කථං න පෘථිවී තස්ය ශාසනේ ස්ථාතුමර්හති .. 13 ..
යා ශ්රී ශ්ශෞර්යං ච රාමස්ය යා ච කල්යාණසත්වතා .
නිවෘත්තාරණ්යවාස ස්ස ක්ෂිප්රං රාජ්යමවාප්ස්යති .. 14 ..
සූර්යස්යාපි භවේත්සූර්යෝ හ්යග්නේරග්නි ප්රභෝඃ ප්රභුඃ .
ශ්රියඃ ශ්රීශ්ච භවේදග්ර්යා කීර්තිඃ කීර්ත්යාඃ ක්ෂමාක්ෂමා .. 15 ..
දෛවතං දෛවතානාං ච භූතානාං භූතසත්තමඃ .
තස්ය කේ හ්යගුණා දේවි වනේ වාප්යථවා පුරේ .. 16 ..
පෘථිව්යා සහ වෛදේහ්යා ශ්රියා ච පුරුෂර්ෂභඃ .
ක්ෂිප්රං තිසෘභිරේතාභි ස්සහ රාමෝ(අ)භිෂේක්ෂ්යතේ .. 17 ..
දුඃඛජං විසෘජන්ත්යස්රං නිෂ්ක්රාමන්තමුදීක්ෂ්ය යම් .
අයෝධ්යායාං ජනාස්සර්වේ ශෝකවේගසමාහතාඃ .. 18 ..
කුශචීරධරං දේවං ගච්ඡන්තමපරාජිතම් .
සීතේවානුගතා ලක්ෂ්මී ස්තස්ය කිං නාම දුර්ලභම් .. 19 ..
ධනුර්ග්රහවරෝ යස්ය බාණඛඩ්ගාස්ත්රභෘත්ස්වයම් .
ලක්ෂ්මණෝ ව්රජති හ්යග්රේ තස්ය කිං නාම දුර්ලභම් .. 20 ..
නිවෘත්තවනවාසං තං ද්රෂ්ටාසි පුනරාගතම් .
ජහිශෝකං ච මෝහං ච දේවි සත්යං බ්රවීමි තේ .. 21 ..
ශිරසා චරණාවේතෞ වන්දමානමනින්දිතේ පුනර්ද්රක්ෂ්යසි කල්යාණි පුත්රං චන්ද්රමිවෝදිතම් .. 22 ..
පුනඃ ප්රවිෂ්ටං දෘෂ්ට්වා තමභිෂික්තං මහාශ්රියම් .
සමුත්ස්රක්ෂ්යසි නේත්රාභ්යාං ක්ෂිප්රමානන්දජං පයඃ .. 23 ..
මා ශෝකෝ දේවි දුඃඛං වා න රාමේ දෘශ්යතේ(අ)ශිවම් .
ක්ෂිප්රං ද්රක්ෂ්යසි පුත්රං ත්වං සසීතං සහලක්ෂ්මණම් .. 24 ..
ත්වයා ශේෂෝ ජනශ්චෛව සමාශ්වාස්යෝ යදා(අ)නඝේ .
කිමිදානීමිදං දේවි කරෝෂි හෘදි වික්ලබම් .. 25 ..
නාර්හා ත්වං ශෝචිතුං දේවි යස්යාස්තේ රාඝවස්සුතඃ .
න හි රාමාත්පරෝ ලෝකේ විද්යතේ සත්පථේ ස්ථිතඃ .. 26 ..
අභිවාදයමානං තං දෘෂ්ට්වා සසුහෘදං සුතම් .
මුදා(අ)ශ්රෘ මෝක්ෂ්යසේ ක්ෂිප්රං මේඝලේඛේව වාර්ෂිකී .. 27 ..
පුත්රස්තේ වරදඃ ක්ෂිප්රමයෝධ්යාං පුනරාගතඃ .
පාණිභ්යාං මෘදුපීනාභ්යාං චරණෞ පීඩයිෂ්යති .. 28 ..
අභිවාද්ය නමස්යන්තං ශූරං සසුහෘදං සුතම් .
මුදා(අ)ස්රෛඃ ප්රෝක්ෂ්යසි පුනර්මේඝරාජිරිවාචලම් .. 29 ..
ආශ්වාසයන්තී විවිධෛශ්ච වාක්යෛ ර්වාක්යෝපචාරේ කුශලා(අ)නවද්යා .
රාමස්ය තාං මාතරමේවමුක්ත්වා දේවී සුමිත්රා විරරාම රාමා .. 30 ..
නිශම්ය තල්ලක්ෂ්මණමාතෘවාක්යං රාමස්ය මාතුර්නරදේවපත්න්යාඃ .
සද්යශ්ශරීරේ විනනාශ ශෝකඃ ශරද්ගතෝ මේඝ ඉවාල්පතෝයඃ .. 31 ..
ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ අයෝධ්යාකාණ්ඩේ චතුශ්චත්වාරිංශස්සර්ගඃ ..
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha catuścatvāriṃśassargaḥ |
vilapantī tathā tāṃ tu kausalyāṃ pramadottamām |
idaṃ dharme sthitā dharmyaṃ sumitrā vākyamabravīt || 1 ||
tavārye sadguṇairyuktaḥ putra ssa puruṣottamaḥ |
kiṃ te vilapitenaivaṃ kṛpaṇaṃ ruditena vā || 2 ||
yastavārye gataḥ putrastyaktvā rājyaṃ mahābalaḥ |
sādhu kurvan mahātmānaṃ pitaraṃ satyavādinam || 3 ||
śiṣṭairācarite samyakchaśvatpretyaphalodaye |
rāmo dharme sthita śreṣṭho na sa śocyaḥ kadācana || 4 ||
vartate cottamāṃ vṛttiṃ lakṣmaṇo'smin sadānaghaḥ |
dayāvān sarvabhūteṣu lābhastasya mahātmanaḥ || 5 ||
araṇyavāse yadduḥkhaṃ jānatī vai sukhocitā |
anugacchati vaidehī dharmātmānaṃ tavātmajam || 6 ||
kīrtibhūtāṃ patākāṃ yo loke bhramayati prabhuḥ |
dharmasatyavratadhanaḥ kiṃ na prāptastavātmajaḥ || 7 ||
vyaktaṃ rāmasya vijñāya śaucaṃ māhātmyamuttamam |
na gātramaṃśubhi ssūrya ssantāpayitumarhati || 8 ||
śivassarveṣu kāleṣu kānanebhyo vinissṛtaḥ |
rāghavaṃ yuktaśītoṣṇasseviṣyati sukho'nilaḥ || 9 ||
śayānamanaghaṃ rātrau pitevābhipariṣvajan |
raśmibhi ssaṃspṛśan śītaiścandramāhlādayiṣyati || 10 ||
dadau cāstrāṇi divyāni yasmai brahmā mahaujase |
dānavendraṃ hataṃ dṛṣṭvā timidhvajasutaṃ raṇe || 11 ||
sa śūraḥ puruṣavyāghraḥ svabāhubalamāśritaḥ |
asantrasto'pyaraṇastho veśmanīva nivatsyati || 12 ||
yasyeṣupathamāsādya vināśaṃ yānti śatravaḥ |
kathaṃ na pṛthivī tasya śāsane sthātumarhati || 13 ||
yā śrī śśauryaṃ ca rāmasya yā ca kalyāṇasatvatā |
nivṛttāraṇyavāsa ssa kṣipraṃ rājyamavāpsyati || 14 ||
sūryasyāpi bhavetsūryo hyagneragni prabhoḥ prabhuḥ |
śriyaḥ śrīśca bhavedagryā kīrtiḥ kīrtyāḥ kṣamākṣamā || 15 ||
daivataṃ daivatānāṃ ca bhūtānāṃ bhūtasattamaḥ |
tasya ke hyaguṇā devi vane vāpyathavā pure || 16 ||
pṛthivyā saha vaidehyā śriyā ca puruṣarṣabhaḥ |
kṣipraṃ tisṛbhiretābhi ssaha rāmo'bhiṣekṣyate || 17 ||
duḥkhajaṃ visṛjantyasraṃ niṣkrāmantamudīkṣya yam |
ayodhyāyāṃ janāssarve śokavegasamāhatāḥ || 18 ||
kuśacīradharaṃ devaṃ gacchantamaparājitam |
sītevānugatā lakṣmī stasya kiṃ nāma durlabham || 19 ||
dhanurgrahavaro yasya bāṇakhaḍgāstrabhṛtsvayam |
lakṣmaṇo vrajati hyagre tasya kiṃ nāma durlabham || 20 ||
nivṛttavanavāsaṃ taṃ draṣṭāsi punarāgatam |
jahiśokaṃ ca mohaṃ ca devi satyaṃ bravīmi te || 21 ||
śirasā caraṇāvetau vandamānamanindite punardrakṣyasi kalyāṇi putraṃ candramivoditam || 22 ||
punaḥ praviṣṭaṃ dṛṣṭvā tamabhiṣiktaṃ mahāśriyam |
samutsrakṣyasi netrābhyāṃ kṣipramānandajaṃ payaḥ || 23 ||
mā śoko devi duḥkhaṃ vā na rāme dṛśyate'śivam |
kṣipraṃ drakṣyasi putraṃ tvaṃ sasītaṃ sahalakṣmaṇam || 24 ||
tvayā śeṣo janaścaiva samāśvāsyo yadā'naghe |
kimidānīmidaṃ devi karoṣi hṛdi viklabam || 25 ||
nārhā tvaṃ śocituṃ devi yasyāste rāghavassutaḥ |
na hi rāmātparo loke vidyate satpathe sthitaḥ || 26 ||
abhivādayamānaṃ taṃ dṛṣṭvā sasuhṛdaṃ sutam |
mudā'śrṛ mokṣyase kṣipraṃ meghalekheva vārṣikī || 27 ||
putraste varadaḥ kṣipramayodhyāṃ punarāgataḥ |
pāṇibhyāṃ mṛdupīnābhyāṃ caraṇau pīḍayiṣyati || 28 ||
abhivādya namasyantaṃ śūraṃ sasuhṛdaṃ sutam |
mudā'sraiḥ prokṣyasi punarmegharājirivācalam || 29 ||
āśvāsayantī vividhaiśca vākyai rvākyopacāre kuśalā'navadyā |
rāmasya tāṃ mātaramevamuktvā devī sumitrā virarāma rāmā || 30 ||
niśamya tallakṣmaṇamātṛvākyaṃ rāmasya māturnaradevapatnyāḥ |
sadyaśśarīre vinanāśa śokaḥ śaradgato megha ivālpatoyaḥ || 31 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe catuścatvāriṃśassargaḥ ||